II OZ 304/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-03-31
Skład orzekający: Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej całkowitą rozbiórkę obiektu budowlanego powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący deklaruje możliwość dokonania częściowej rozbiórki i dostosowania obiektu do wymogów prawa?Ratio decidendi
W przypadku decyzji nakazującej całkowitą rozbiórkę obiektu budowlanego, wykonanie tej decyzji przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd może prowadzić do nieodwracalnych skutków i uczynić ochronę sądową iluzoryczną, nawet jeśli skarżący deklaruje możliwość częściowej rozbiórki. Spełnione są przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję nakazującą całkowitą rozbiórkę budynku letniskowego. W ramach skargi wnieśli o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek, uznając, że skarżący nie uprawdopodobnili wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a ich deklaracja o możliwości częściowej rozbiórki świadczy o dobrej sytuacji materialnej i świadomości konieczności dostosowania obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Leszek Kamiński, po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. W. i K. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 2734/15 w przedmiocie oddalenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. W. i K. W. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 października 2015 r. nr ... w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie, 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2734/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. W. i K. W., zw. dalej skarżącymi, na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zw. dalej WINB, z dnia 8 października 2015 r., nr ..., w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki.
W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący w skardze na decyzję WINB z dnia 8 października 2015 r., nr ..., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., zw. dalej PINB, z dnia 19 sierpnia 2015 r., nr ..., w przedmiocie nakazu całkowitej rozbiórki budynku letniskowego zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. ... położonej przy ul. M. ... w S., gm. P., wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji w zakresie, w jakim nakazuje całkowitą rozbiórkę.
Rozstrzygając przedmiotową sprawę Sąd I instancji wywiódł, że dostrzega, iż rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jednakże analizą objęte są wyłącznie argumenty podane przez stronę, więc powinny one być przekonujące, rzetelne i wiarygodne. W ocenie Sądu, skarżący nie przedstawili żadnych dowodów odnoszących się do rozmiaru ewentualnej szkody, nie przedstawili w chwili składania wniosku stosownych dokumentów, ani też szerzej swojego stanowiska nie uzasadnili. Wręcz przeciwnie, skarżący wskazali, że są w stanie dokonać częściowej rozbiórki i dostosować jej powierzchnię do wymogów wynikających z przepisów prawa, co oznacza, że sytuacja materialna skarżących jest dobra, zaś sami skarżący zdają sobie sprawę, że budynek w obecnym kształcie nie może się ostać. Sąd uznał, że jeżeli wnioskodawcy nie wywiązali się z obowiązku chociażby uprawdopodobnienia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak jest podstaw do zastosowania instytucji ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący wskazując na różnicę w kosztach pomiędzy częściową i całkowitą rozbiórką altany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykonanie obowiązku nałożonego na skarżących decyzją PINB, to jest dokonanie całkowitej rozbiórki budynku letniskowego zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. ... położonej przy ul. M. ... w S., może wywołać niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W sprawach budowlanych, w których chodzi o rozbiórkę obiektu, trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są zazwyczaj nieuniknione. Wykonanie decyzji administracyjnych nakazujących rozbiórkę obiektów prowadzi do likwidacji obiektu, jak i zniszczenia części użytych do budowy materiałów budowlanych.
W przedmiotowej sprawie Sąd I instancji słusznie zwrócił uwagę na lakoniczność uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Nie mniej jednak zaskarżona została decyzja nakazująca całkowitą rozbiórkę altany. Skarżący kwestionując ww. decyzję zmierzają do uzyskania nakazu częściowej jej rozbiórki. Z powyższego nie można wywieść, że skoro skarżący deklarują chęć dokonania częściowej rozbiórki, na co pozwala ich sytuacja materialna i zdają sobie sprawę, że budynek w obecnym kształcie nie może się ostać, to wstrzymanie wykonania decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki całego obiektu nie jest zasadne. Wskazać należy, że rozbiórka całego obiektu w razie uwzględnienia skargi powoduje również konieczność jego odbudowy. Tak więc rozbiórka obiektu przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez Sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy, w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom. Tym samym uznać należało, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 i art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło