II OSK 1322/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-16
Skład orzekający: Jerzy Siegień, Grzegorz Czerwiński, Izabela Bąk - Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy Starosta prowadzi postępowanie główne w sprawie pozwolenia na rozbiórkę oraz postępowanie uzgodnieniowe w zakresie ochrony zabytków na mocy porozumienia z Wojewodą, zachodzi tożsamość organu w sprawie głównej i wpadkowej, co uzasadnia odstąpienie od stosowania art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nawet jeśli Starosta prowadzi zarówno postępowanie główne w sprawie pozwolenia na rozbiórkę, jak i postępowanie uzgodnieniowe w zakresie ochrony zabytków na mocy porozumienia z Wojewodą, nie można mówić o tożsamości organu w sprawie głównej i wpadkowej. Starosta w postępowaniu uzgodnieniowym działa na podstawie powierzonych mu kompetencji, a nie jako ustawowy organ ochrony zabytków. Brak tożsamości organów w obu instancjach uzasadnia stosowanie art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego. W związku z tym, WSA błędnie uchylił postanowienia organów obu instancji, opierając się na wadliwym założeniu o tożsamości organów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy uzgodnienia projektu budowlanego rozbiórki budynku biurowego oraz umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki budynku magazynowego. Starosta B. odmówił uzgodnienia, a Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienia obu organów, uznając, że w sprawie zachodzi tożsamość organu prowadzącego postępowanie główne i uzgodnieniowe. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA błędne ustalenie tożsamości organów i niewłaściwe zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Siegień (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Izabela Bąk - Marciniak Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 747/15 w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu budowlanego rozbiórki w części i umorzenia postępowania uzgodnieniowego w pozostałym zakresie 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od E. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. na rzecz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 747/15 po rozpoznaniu sprawy ze skargi E. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu budowlanego rozbiórki w części i umorzenia postępowania uzgodnieniowego w pozostałym zakresie uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty B. z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], a także zasądził od organu na rzecz skarżącej Spółki kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Starosta B. na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.), art. 8 ust. 3 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 75, poz. 474) oraz art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2014 r. poz. 1446) w związku z porozumieniem z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie powierzenia Powiatowi B. przez Wojewodę [...] prowadzenia niektórych spraw z zakresu administracji rządowej, należących do właściwości [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] ([...]), postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., znak: [...], odmówił uzgodnienia pozwolenia na realizację inwestycji polegającej na rozbiórce budynku biurowego na działce nr ewid. [...] w B. oraz umorzył postępowanie uzgodnieniowe w sprawie rozbiórki budynku magazynowego położonego na ww. nieruchomości.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Spółka E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w W. podnosząc brak kompetencji organu ochrony zabytków do wypowiadania się w przedmiotowej sprawie.
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu zażalenia zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Minister powołał się na treść art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Stosownie zaś do treści art. 8 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków wymienione w tym przepisie decyzje, w tym o pozwoleniu na budowę i rozbiórkę, wymagają uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 niniejszej ustawy.
Odnosząc się do powyższego Minister wskazał, że dotychczas nie została utworzona gminna ewidencja zabytków dla miasta B., a jednocześnie budynek biurowy przy ul. Ł. [...] został ujęty w wykazie zabytków przeznaczonych do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków na terenie gminy B. Tym samym Minister zauważył, że organ ochrony zabytków posiada kompetencje w sprawie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę tego budynku. Budynek ten wzniesiony został bowiem przed 1930 r. i stanowi cenny przykład architektury industrialnej na terenie miasta B. W interesie społecznym leży zatem ochrona obiektów o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do zniszczenia ich autentycznej, zabytkowej substancji. We wskazanym powyżej wykazie nie został natomiast umieszczony wnioskowany do rozbiórki budynek magazynowy, dlatego brak było podstawy prawnej do uzgadniania pozwolenia na jego rozbiórkę. Z tej przyczyny postępowanie uzgodnieniowe w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie złożyła Spółka E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Spółka zarzuciła między innymi naruszenie art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez ich błędną interpretację, jak też naruszenie art. 39 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie.
Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesione i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", uchylił oba wydane w sprawie postanowienia.
Sąd pierwszej instancji powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazał, że literalna wykładnia normy art. 106 § 1 K.p.a., prowadzi do wniosku, że dokonywanie uzgodnienia w formie przewidzianej tym przepisem powinno mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. Zdaniem Sądu przepis ten nie będzie miał zatem zastosowania w sytuacji, gdy zarówno do wydania decyzji w postępowaniu głównym, jak i wydania uzgodnienia (zajęcia stanowiska) uprawniony jest ten sam organ (wyrok NSA z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 739/06).
W ocenie Sądu zasadę wynikającą z zaprezentowanej wyżej wykładni przepisu art. 106 K.p.a. należy odnieść również do normy wynikającej z art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, która stanowi lex specialis do regulacji zawartej w art. 106 K.p.a. Przewidziana w tym przepisie forma uzgodnienia zakłada współdziałanie organów, z których jeden – organ administracji architektoniczno-budowlanej prowadzi postępowanie główne, a drugi – wojewódzki konserwator zabytków postępowanie wpadkowe.
Przenosząc zatem powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd zauważył, że organem właściwym do załatwienia sprawy pozwolenia na rozbiórkę oraz uzgodnienia w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jest ten sam organ – Starosta B. Przy czym jak wskazał Sąd właściwość Starosty B. do uzgadniania pozwoleń na budowę lub rozbiórkę na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane wynika z § 1 ust. 1 porozumienia z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie powierzenia Powiatowi B. przez Wojewodę [...] prowadzenia niektórych spraw z zakresu administracji rządowej, należących do właściwości [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...], które powołane zostało także w treści postanowienia organu pierwszej instancji.
Sąd zauważył zatem, że w niniejszej sprawie oba postępowania – w sprawie pozwolenia na rozbiórkę i postępowanie uzgadniające, prowadzone były przez ten sam organ administracji. Tak więc skoro do uzgodnienia, o którym mowa w art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, właściwy jest Starosta B. na mocy przywołanego wyżej porozumienia z dnia [...] maja 2011 r. i ten sam organ jest właściwy do wydania decyzji w sprawie pozwolenia na rozbiórkę, to w tej sytuacji w ocenie Sądu przepis art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane nie powinien być stosowany. W celu realizacji ustawowego wymogu określonego w tym przepisie, treść takiego uzgodnienia powinna zostać bowiem zamieszczona w motywach decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, tak, by mogła zostać poddana kontroli organu odwoławczego a następnie sądu administracyjnego.
W świetle powyższego Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2015 r., jak i poprzedzające je postanowienie Starosty B. z dnia [...] lipca 2014 r. zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego – art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane w związku z art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie z uwagi na charakter stwierdzonego uchybienia Sąd za przedwczesne na tym etapie sprawy uznał odnoszenie się do zarzutów skargi. Ponadto wobec stwierdzenia, że w rozpoznawanej sprawie nie było podstaw do prowadzenia odrębnego postępowania wpadkowego w sprawie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę, za zupełnie chybiony uznał Sąd zarzut wskazujący na przekroczenie przez organ terminu przewidzianego w art. 39 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu naruszenie:
1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 135 P.p.s.a., art. 141 § 4 P.p.s.a., art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 106 § 1 K.p.a. poprzez uchylenie postanowień organów obu instancji wynikające z błędnego ustalenia, że w przedmiotowej sprawie zachodzi tożsamość organu w sprawie głównej i organu w sprawie wpadkowej;
2) przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe ich zastosowanie, tj. art. 39 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 106 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że powyższe przepisy nie mają zastosowania w przypadku, gdy organem wydającym decyzję w przedmiocie rozbiórki jest Starosta B., a organem uzgadniającym rozbiórkę jest także Starosta B. wykonujący zadania z zakresu ochrony zabytków i opieki nad zabytkami powierzone na podstawie porozumienia przez Wojewodę [...].
Wskazując na powyższe zarzuty Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz organu od skarżącej Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła Spółka E. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w W. wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.
Za zasadne uznać należy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane oraz art. 106 § 1 K.p.a. poprzez uchylenie postanowień organów obu instancji wynikające z błędnego ustalenia, że w przedmiotowej sprawie zachodzi tożsamość organu w sprawie głównej i organu w sprawie wpadkowej.
Zauważyć należy, że przedmiotem kontroli Sądu pierwszej instancji było postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydane dnia [...] lutego 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty B. z dnia [...] lipca 2014 r. odmawiające uzgodnienia rozbiórki budynku biurowego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w B. i umarzające postępowanie uzgodnieniowe w sprawie rozbiórki budynku magazynowego położonego na tej samej nieruchomości.
Podstawę materialno – prawną kontrolowanego przez Sąd postanowienia stanowił art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Przepis ten obecne brzmienie uzyskał z chwilą wejścia w życie - z dniem 5 czerwca 2010 r. - ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r. Nr 75 poz. 474). Na podstawie przepisu przejściowego zawartego w art. 8 ust. 3 ww. ustawy, do czasu założenia gminnej ewidencji zabytków decyzję, o której mowa w art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, wydaje się po uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków - w odniesieniu do zabytków znajdujących się w wykazie, o którym mowa w art. 7 ww. ustawy zmieniającej.
Z akt sprawy wynika, że budynek biurowy objęty projektem rozbiórki to budynek murowany położony przy ul. Ł. [...] w B. (nr ew. działki [...]). Dla gminy B. nie została utworzona gminna ewidencja zabytków w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Budynek biurowy został natomiast ujęty w wykazie zabytków nieruchomych, o którym mowa w art. 7 ww. ustawy z dnia 18 marca 2010 r., przewidzianych do ujęcia w ewidencji zabytków na terenie gminy B. Wykaz ten przekazany został do gminy pismem Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]. Przy czym w wykazie tym nie został umieszczony objęty projektem rozbiórki budynek magazynowy. Planowana rozbiórka budynku biurowego wymagała zatem, przed wydaniem na nią pozwolenia, jego uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Instytucja "uzgodnienia" zakłada zatem współdziałanie organów, z których jeden prowadzi postępowanie główne (organ administracji architektoniczno-budowlanej), a drugi postępowanie subsydiarne (wpadkowe, incydentalne). W celu pozytywnego rozstrzygnięcia postępowania głównego wymagana jest zgodność stanowisk obu organów. Organ administracji architektoniczno-budowlanej rozstrzyga sprawę w drodze decyzji, natomiast stanowisko organu współdziałającego wyrażane jest w formie postanowienia. Z art. 106 § 1 i 5 K.p.a. wynika bowiem, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ (§ 1). Zajęcie stanowiska przez ten organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie (§ 5). Przy czym wyłom od tej regulacji wprowadza art. 39 ust. 4 ustawy - Prawo budowlane, który zobowiązuje wojewódzkiego konserwatora zabytków do zajęcia stanowiska w sprawie wniosku o pozwolenie na rozbiórkę obiektu ujętego w gminnej ewidencji zabytków bądź zlokalizowanego na obszarze ujętym w tej ewidencji, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie - zgodnie z ww. przepisem, uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych. Zasadą jest zatem ustanowienie fikcji prawnej w postaci domniemania zgody organu konserwatorskiego w przypadku, gdy ten nie wyraża stanowiska w terminie i formie przewidzianych w komentowanym przepisie.
W tym miejscu należy zauważyć, że organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji uprawnionym do prowadzenia postępowania głównego w sprawie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego jest starosta (art. 82 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane). Natomiast organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w stosunku do starosty jest wojewoda (art. 82 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane). Z kolei organami uprawnionymi do prowadzenia postępowania subsydiarnego, uzgodnieniowego w niniejszej sprawie w świetle art. 39 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane są organy ochrony zabytków. Zgodnie z art. 89 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami organami ochrony zabytków są: minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w imieniu którego zadania i kompetencje, w tym zakresie, wykonuje Generalny Konserwator Zabytków (pkt 1) oraz wojewoda, w imieniu którego zadania i kompetencje, w tym zakresie, wykonuje wojewódzki konserwator zabytków (pkt 2). Przy czym zgodnie z art. 93 ust. 1 ww. ustawy w sprawach określonych w ustawie i w odrębnych przepisach (a takim przepisem jest art. 39 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane) organem pierwszej instancji jest wojewódzki konserwator zabytków, a organem wyższego stopnia minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Ustawodawca przewidział także możliwość przekazania zadań z zakresu ochrony zabytków organu pierwszej instancji innym podmiotom. Na podstawie art. 96 ust. 2 powyższej ustawy wojewoda, na wniosek wojewódzkiego konserwatora zabytków, może powierzyć, w drodze porozumienia, prowadzenie niektórych spraw z zakresu swojej właściwości, w tym wydawanie decyzji administracyjnych, gminom i powiatom, a także związkom gmin i powiatów położonym na terenie województwa. Przekazaniu nie mogą podlegać jedynie kwestie dotyczące prowadzenia rejestru zabytków i wojewódzkiej ewidencji zabytków.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że porozumienie takie pomiędzy Wojewodą [...] a Powiatem B. zawarto w dniu [...] maja 2011 r. – porozumienie w sprawie powierzenia Powiatowi B. przez Wojewodę [...] prowadzenia niektórych spraw z zakresu administracji rządowej, należących do właściwości [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...]. Na mocy § 1 ust. 2 ww. porozumienia Wojewoda [...] powierzył, a Powiat B. przejął prowadzenie spraw należących do właściwości [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] wynikających z ustawy – Prawo budowlane, a dotyczących uzgadniania pozwoleń na budowę lub rozbiórkę w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków (art. 39 ust. 3). Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. porozumienia zadania określone w § 1 będą wykonywane na Stanowisku ds. Ochrony Zabytków Starostwa Powiatowego w B.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że postępowanie główne w niniejszej sprawie, tj. w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku biurowego w B. przy ul. Ł. [...], na działce nr [...] prowadzi Starosta B. jako organ administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji, a postępowanie uzgodnieniowe (subsydiarne) [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] w imieniu którego na mocy porozumienia z dnia [...] maja 2011 r. sprawę prowadzi Starosta B. Tak więc wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji wyrażonym w zaskarżonym wyroku pomimo tego, że w obu postępowaniach (głównym i subsydiarnym) sprawę prowadził Starosta B. nie można uznać, że w przedmiotowej sprawie zachodzi tożsamość organu w sprawie głównej i organu w sprawie wpadkowej. Przyjęcie takiego stanowiska za prawidłowe doprowadziłoby bowiem do zmiany kompetencji ustawowych organów uprawnionych do orzekania w obu postępowaniach. Starosta B. wydając postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r. odmawiające uzgodnienia rozbiórki budynku biurowego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...] w B. i umarzające postępowanie uzgodnieniowe w sprawie rozbiórki budynku magazynowego położonego na tej samej nieruchomości wykonywał jedynie zadania [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...] przekazane mu na mocy porozumienia z dnia [...] maja 2011 r. Poprzez realizację określonych w powyższym porozumieniu zadań Starosta B. nie stał się ustawowym organem ochrony zabytków. Ponadto, jak wskazano powyżej, organem drugiej instancji uprawnionym do skontrolowania postanowienia Starosty B. w zakresie jego zgodności z przepisami ochrony zabytków jest Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który to organ wydał zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie. A zatem w przedmiotowej sprawie nie zaistniała tożsamość organów postępowania głównego i uzgodnieniowego zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji. A tylko tożsamość tych organów w obu instancjach mogłaby uzasadniać odstąpienie od stosowania w rozpoznawanej sprawie art. 39 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane w zw. z art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co jednak, jak wskazano powyżej, w przedmiotowej sprawie nie występuje. Zaakceptowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji o tożsamości organów w obu postępowaniach (głównym i uzgodnieniowym) prowadziłoby zatem do ograniczenia kompetencji organów konserwatorskich oraz naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania w przedmiocie konserwatorskiego uzgodnienia projektu budowlanego. Wskazać przy tym należy, że Sąd pierwszej instancji, wyrażając zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd o tożsamości w rozpoznawanej sprawie organów w obu postępowaniach (głównym i uzgodnieniowym) powołał się na wyrok NSA z dnia 11 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 739/06, który zapadł w zupełnie innym stanie faktycznym i na podstawie innych przepisów, tj. przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 7117, ze zm.). W sprawie o sygn. akt II OSK 739/06, czego nie zauważył Sąd pierwszej instancji, ten sam organ, tj. Prezydent K. był w ramach zadań własnych, a nie powierzonych w drodze porozumienia, organem właściwym do wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy jak i dokonania uzgodnienia w odniesieniu do obszaru przyległego do pasa drogowego. Ponadto, co również podkreślił NSA w powyższym wyroku, organem odwoławczym od decyzji wydawanej przez Prezydenta Miasta K., miasta na prawach powiatu zarówno w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jak i dokonania w formie postanowienia uzgodnienia z zarządcą drogi w opisanym zakresie jest ten samo organ - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. Fakt ten, jak podniósł NSA, dodatkowo potwierdził wyrażone w tym wyroku stanowiskowo o braku podstaw wydawania przez prezydenta miasta na prawach powiatu odrębnego postanowienia o uzgodnieniu decyzji o warunkach zabudowy z zarządcą drogi powiatowej. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie orzekano na podstawie przepisów ustawy – Prawo budowlane i ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, a przede wszystkim, co wykazano powyżej, nie zachodziła tożsamość podmiotowa organu głównego i uzgodnieniowego zarówno w pierwszej jak i w drugiej instancji.
W związku z powyższym, wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji wyrażonym w zaskarżonym wyroku, w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do prowadzenia odrębnego postępowania wpadkowego w sprawie uzgodnienia pozwolenia na rozbiórkę. Sąd pierwszej instancji rozpoznając zatem ponownie sprawę uwzględni przestawione w niniejszym wyroku stanowisko i rozpozna wniesioną przez Spółkę E. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W. skargę odnosząc się szczegółowo do zawartych w niej zarzutów w tym do zarzutu wskazującego na przekroczenie terminu przewidzianego w art. 39 ust. 4 ustawy – Prawo budowlane.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 oraz art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło