I SAB/Wa 732/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi D. Ż. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość w. 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. Z. [...] , ozn. hip. "T. hip. nr [...] reszta ozn. nr [...] z działu [...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz D. Ż, kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] września 2015 r. D. Ż., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...]. hip.nr [...] reszta ozn. nr [...] z działu [...]". W skardze zarzuciła organowi naruszenie art. 35 i 36 k.p.a., wskazując, że nie dochował on terminów określonych w k.p.a., jak również terminu wyznaczonego postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], wydanego na skutek jej zażalenia. Ponadto, skarżąca wskazała, że organ wielokrotnie nie dotrzymywał kolejnych wyznaczanych przez siebie terminów załatwienia sprawy. Wobec powyższego, wniosła o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek oraz wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Powołana skarga na bezczynność została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2008 r. D. Ż. wystąpiła do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. "[...]. hip.nr [...] reszta ozn. nr [...] z działu [...]" na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezydent [...] zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości. Pismem z dnia [...] października 2009 r. Prezydent otrzymał odpowiedź, że ww. akta własnościowe zostały przesłane wcześniej i są już w posiadaniu organu. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. Prezydent zwrócił się do [...] Urzędu Wojewódzkiego w W. o podanie informacji, czy w odniesieniu do ww. nieruchomości istnieje zapis o złożeniu wniosku w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. Prezydent zwrócił się do Sądu Rejonowego dla [...]. M., X Wydział Ksiąg Wieczystych, o nadesłanie dokumentów nieruchomości. Odpowiedź na powyższe wezwanie organ otrzymał w dniu [...] lutego 2010 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. Prezydent zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy T. o udzielenie informacji dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Odpowiedź na powyższe pismo organ otrzymał w dniu [...] lutego 2010 r. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. organ wystąpił o udostępnienie danych ze zbioru PESEL, dotyczących przedwojennego właściciela nieruchomości K. P. Odpowiedź na powyższe organ otrzymał w dniu [...] marca 2010 r. Pismem z tej samej daty organ zwrócił się do H. – [...] S.A. o podanie informacji, czy na gruncie przedmiotowej nieruchomości zrealizowana została inwestycja. Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. organ ponowił powyższe wezwanie. Odpowiedź na powyższe pisma organ uzyskał w dniu [...] września 2010 r. Następnie pismem z dnia [...] lipca 2010 r. organ zwrócił się do M. Urzędu Wojewódzkiego w [...] o nadesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na gruncie ww. nieruchomości. Odpowiedź na powyższe wezwanie organ otrzymał w dniu [...] sierpnia 2010 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. organ wystąpił do Archiwum Państwowego [...] o nadesłanie brakujących dokumentów. Pismem z tej samej daty organ ponownie wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...].-M., IX Wydział Ksiąg Wieczystych, o nadesłanie kolejnych dokumentów nieruchomości. Odpowiedź z Archiwum [...] organ otrzymał w dniu [...] listopada 2010 r. Pismem z dnia [...] października 2010 r. organ wystąpił ponownie o udostępnienie danych ze zbioru PESEL, dotyczących K. P. Odpowiedź na powyższe wezwanie organ otrzymał w dniu [...] listopada 2010 r. Pismem z dnia [...] maja 2011 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami o sprawdzenie, czy nie jest ona w posiadaniu teczki własnościowej przedmiotowej nieruchomości. Pismem z tej samej daty organ zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego [...] o nadesłanie aktu zgonu K. P. Pismem z dnia [...] maja 2011 r. Prezydent uzyskał informację, że aktu zgonu nie odnaleziono. Pismem z dnia [...] lipca 2011 r. D. Ż. wystąpiła o załatwienie jej wniosku i wydanie decyzji w sprawie. Pismem z dnia [...] października 2012 r., Prezydent [...]poinformował wnioskodawczynię, iż ze względu na skomplikowany charakter sprawy rozpatrzenie wniosku, na podstawie art. 36 § 1 k.p.a., przedłuża się do dnia [...] stycznia 2013 r. Następnie pismem z dnia [...] marca 2013 r. organ wystąpił do Urzędu Stanu Cywilnego [...] oraz Instytutu Pamięci Narodowej o nadesłanie dokumentacji dotyczącej K. P. Jednocześnie pismem z tej samej daty organ poinformował skarżącą, na podstawie 36 § 1 k.p.a., że jej wniosek zostanie załatwiony do dnia 31 lipca 2013 r. W dniu [...] czerwca 2013 r. oraz w dniu [...] czerwca 2013 r. organ uzyskał dokumenty z Instytutu Pamięci Narodowej dotyczące K. P. Pismem z dnia [...] października 2013 r. organ ponowie zwrócił się do Urzędu Stanu Cywilnego [...] i Archiwum [...] o nadesłanie dokumentów dotyczących K. P. Odpowiedź na powyższe wezwania otrzymał w dniu [...] listopada 2013 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2013 r. D. Ż. ponownie zwróciła się do organu o załatwienie jej wniosku. W odpowiedzi na powyższe organ pismem z dnia [...] marca 2014 r. poinformował skarżącą, że przewidywany termin załatwienia jej wniosku to [...] lipca 2014 r. Pismami z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ zwrócił się do prawdopodobnych spadkobierców właścicieli ww. nieruchomości o nadesłanie kolejnych informacji. Pismem z tej samej daty skarżąca została poinformowana przez Prezydenta, że termin załatwienia jej wniosku został przesunięty do dnia 31 grudnia 2014 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżąca wystąpiła do Wojewody [...] z zażaleniem na przewlekłe prowadzenie postępowania i nie załatwienie sprawy przez Prezydenta [...]. Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżąca została poinformowana, że przewidywany termin załatwienia sprawy to dzień 31 lipca 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący dwa miesiące od daty doręczenia ww. postanowienia. Pismem z [...] września 2015 r. D. Ż., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] sierpnia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. "[...].hip.nr [...] reszta ozn. nr [...] z działu [...]". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż skarżąca pismem z dnia [...] października 2015 r. została poinformowana przez organ o stanie sprawy oraz o przewidywanym terminie załatwienia wniosku tj. 31 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a., uwzględnienie skargi na bezczynność polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu albo dokonania czynności w określonym terminie oraz zobowiązaniu do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy organ dopuścił się bezczynności i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z art. 35 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej "Kpa") wynika dla organu administracji publicznej obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 Kpa). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 Kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie wydał decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zatem celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga D. Ż. na bezczynność Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku o ustalenie odszkodowania zasługuje na uwzględnienie, co skutkuje zobowiązaniem organu przez Sąd do rozpoznania tego wniosku w zakreślonym w wyroku terminie. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że Prezydent [...] w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Organ nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie. Wniosek wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2008 r. Zatem, od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy określony w art. 35 § 3 k.p.a. Tymczasem pomimo upływu ponad siedmiu lat od złożenia przez skarżącą opisanego wniosku, Prezydent [...] nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z [...] sierpnia 2008 r. o przyznanie odszkodowania w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Przy czym, zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy wyznaczony termin trzymiesięczny dla załatwienia wniosku odszkodowawczego jest terminem wystarczającym i dającym realną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego oraz wydania orzeczenia w sprawie. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). W ocenie Sądu, taka sytuacja zaszła w przedmiotowej sprawie. Z akt sprawy bezspornie wynika, że postępowanie w sprawie rozpoznania ww. wniosku trwa już ponad siedem lat. Z opisanych wyżej okoliczności stanu faktycznego sprawy wynika, że organ nie działał w tej sprawie systematycznie, a przerwy w poszukiwaniu materiału dowodowego niezbędnego do załatwienia wniosku skarżącej były znaczne i trwały często ponad sześć i więcej miesięcy. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz na bieżąco prowadził sprawę. W świetle powołanych wyżej okoliczności, w ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 8, 9, 12, i art. 35 k.p.a. Jednocześnie organ działał w przedmiotowej sprawie opieszałe, niesprawnie i nieskutecznie. Powyższe obrazuje niewłaściwe podejście Prezydenta W. do potrzeby rychłego zakończenia przedmiotowego postępowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.