II OSK 2246/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-24

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Małgorzata Miron, Tamara Dziełakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydanie decyzji zezwalającej na pobyt rezydenta długoterminowego UE po dacie wydania ostatecznej decyzji administracyjnej o zobowiązaniu do powrotu może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wydanie decyzji zezwalającej na pobyt rezydenta długoterminowego UE po dacie wydania ostatecznej decyzji administracyjnej o zobowiązaniu do powrotu nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego, ponieważ nie spełnia wymogu istnienia okoliczności faktycznej w dacie wydania decyzji. Ponadto, samo stwierdzenie przesłanki do wznowienia postępowania nie jest wystarczające do uchylenia decyzji, jeśli nie wiąże się z naruszeniem prawa przez organ administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu i zakazie wjazdu do Polski. Cudzoziemiec przekroczył granicę Polski promem ze Szwecji, nie posiadając dokumentu podróży, a jedynie kartę pobytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, uznając, że wydanie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w trakcie postępowania sądowego stanowiło przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Zasądził od N. M. na rzecz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kwotę 630 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 stycznia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron /spr./ sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant specjalista Agnieszka Gontarz po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 7/16 w sprawie ze skargi N. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw strefy Schengen 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, 2) zasądza od N. M. na rzecz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kwotę 630 (sześćset trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 7/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi N. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen, uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1) i zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz N. M. kwotę 557 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Komendant Placówki Straży Granicznej w Gdyni decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] orzekł o zobowiązaniu N. M. (obywatela [...]) do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy od dnia wydania tej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania cudzoziemca Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia okresu zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen i orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 6 miesięcy od dnia wydania niniejszej decyzji, oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części. Powyższą decyzję wydano w oparciu o art. 302 ust. 1 pkt 10, art. 315 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 3, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 319 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.; dalej: ustawa o cudzoziemcach) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu wskazał, że 17 sierpnia 2015 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w Gdyni przeprowadzili kontrolę legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w trakcie której skarżący okazał kartę pobytu wydaną przez Wojewodę Łódzkiego z terminem ważności od 23 czerwca 2015 r. do 21 października 2015 r. Cudzoziemiec nie posiadał dokumentu podróży, natomiast w dniu kontroli przekroczył granicę Polski niezgodnie z obowiązującymi przepisami, przypływając promem ze Szwecji. Komendant Placówki Straży Granicznej w Gdyni w dniu 17 sierpnia 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Cudzoziemiec został przesłuchany do protokołu i zeznał, że przebywa i pracuje w Polsce od 5 lat. W dniu 16 sierpnia 2015 r. udał się wraz z grupą znajomych z pracy promem z G. do K. (Szwecja), bez zejścia na ląd. Z jego wyjaśnień wynika, że nie był świadomy, iż do przekroczenia granicy potrzebny jest zarówno paszport, jak i karta pobytu. Organ wyjaśnił dalej, że skarżący od 19 października 2010 r. przebywa w Polsce na podstawie kolejno udzielanych zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, a obecnie zezwolenia na pobyt czasowy. Obecnie posiadane zezwolenie na pobyt czasowy uzyskał na mocy decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] maja 2015 r. z terminem ważności do dnia 21 października 2015 r. z uwagi na wykonywanie pracy. 17 sierpnia 2015 r. cudzoziemiec przekroczył granicę polsko-szwedzką, nie posiadając dokumentu podróży, a zatem niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Organ przywołał treść art. 23 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach i wskazał, że skarżący, gdy przekraczał granicę Polski posiadając jedynie kartę pobytu, wypełnił tym samym przesłanki określone w art. 302 ust. 1 pkt 10 tej ustawy. Wywiódł, że przepisy obowiązujące w całej strefie Schengen jednoznacznie wskazują na konieczność posiadania dokumentu podróży przy przemieszczaniu się obywateli państw trzecich po tej strefie wraz ze stosownym tytułem pobytowym. W związku powyższymi ustaleniami wydanie wobec cudzoziemca decyzji o zobowiązaniu do powrotu było obligatoryjne. Ponadto organ podniósł, że z materiału dowodowego nie wynika, aby w spawie występowały okoliczności, o których mowa w art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, uniemożliwiające wydanie w stosunku do cudzoziemca decyzji o zobowiązaniu go do powrotu. Stwierdził, że nieświadomość cudzoziemca co do tego, że przekroczył on granicę Polski niezgodnie z obowiązującymi przepisami, nie stanowi okoliczności mogącej wpłynąć na rozstrzygnięcie. Także fakt kilkuletniego, legalnego pobytu cudzoziemca na terytorium Polski zdaniem organu nie może wpłynąć na uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. W skardze na powyższą decyzję N. M. zarzucił organowi naruszenie zarówno przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak i przepisów prawa materialnego, tj. art. 288 i art. 289 ust.1 w z. z art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem skargę uwzględnił w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), stwierdzając, że w sprawie wystąpiły przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że nie neguje prawidłowości poczynionych przez organy obu instancji ustaleń faktycznych, jak też prawidłowości oceny co do obiektywnego naruszenia przez skarżącego przepisów prawa regulujących zasady przemieszczania się cudzoziemców przebywających w Polsce poza granicę Polski. Zwrócił jednak uwagę na wskazaną w art. 303 ust. 1 pkt 6 przeszkodę do zobowiązania cudzoziemca do powrotu, tj. sytuację, gdy cudzoziemcowi udzielono zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd wskazał, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżący nie legitymował się decyzją zezwalającą na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale powoływał się na podjęcie działań w celu uzyskania takiego pozwolenia. Przedmiotowe pozwolenie skarżący uzyskał w toku postępowania sądowego (decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]). W ocenie Sądu pomimo tego, że przywołane zezwolenie nie funkcjonowało jeszcze w obrocie prawnym w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy (natomiast bezspornie zostało wydane na wniosek skarżącego złożony 22 lipca 2015 r., a zatem jeszcze przed wszczęciem kontrolowanego postępowania), to fakt jego wydania należy wziąć pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy w kontekście wystąpienia przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego. Na koniec Sąd wskazał, że w następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Szef Urzędu ponownie orzeknie w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu, uchylając decyzję Wojewody i umarzając postępowania administracyjne w sprawie zobowiązania skarżącego do powrotu. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił Sądowi pierwszej instancji: I. naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na przyjęciu błędnej oceny, że w sprawie zachodziła przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., do czego doszło skutkiem: 1. błędnego przyjęcia, że ujawnienie nowej okoliczności faktycznej po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej może uzasadniać stwierdzenie przez Sąd przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nawet gdy okoliczność ta nie istniała jeszcze w dniu wydania tej decyzji ostatecznej, 2. niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie stwierdzenia przesłanek wznowienia postępowania, w tym przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przy jednoczesnym niewskazaniu innych przesłanek wznowienia postępowania, 3. błędnego uznania, że samo stwierdzenie zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny oraz utożsamienia ww. przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego z naruszeniem prawa, podczas gdy nie wszystkie podstawy wznowienia postępowania administracyjnego związane są z naruszeniem prawa, a w konsekwencji stwierdzenie niektórych z nich, w tym w szczególności przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie daje podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny. Z ostrożności procesowej, mając na uwadze charakter regulacji zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucił również: II. naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na: 1. przyjęciu rozszerzającej wykładni art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. sprzecznej z gramatyczną wykładnią ww. regulacji, z której wynika jednoznacznie, że nowa okoliczność faktyczna, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., musi istnieć w dniu wydania decyzji, 2. błędnym zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sytuacji, gdy okoliczność faktyczna wskazywana przez Sąd jako okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania (czyli decyzja w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE) nie istniała jeszcze w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o 2. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowa Administracyjnemu w Warszawie, 3. rozpoznanie sprawy bez rozprawy, 4. zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną N. M. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a ponadto na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając w powyższych granicach wniesioną skargę kasacyjną należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Rację ma skarżący kasacyjnie co do tego, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że kontrolowana decyzja została wydana z naruszeniem takich przepisów postępowania, które dawały podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Słusznie zidentyfikował organ administracji, iż mimo że kwestia ta nie wynika jednoznacznie z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, to należało przyjąć, iż Sąd wojewódzki uznał, że wydanie w dniu [...] grudnia 2015 r. decyzji zezwalającej cudzoziemcowi na pobyt rezydenta długoterminowego UE stanowiło przesłankę wznowieniową określoną w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Tymczasem brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że obowiązek organu administracji wznowienia postępowania w oparciu o ww. przepis konkretyzuje się w przypadku spełnienia łącznie 3 przesłanek, po pierwsze: ujawnione dowody lub okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy są nowe, po drugie: okoliczności te lub dowody muszą istnieć w dniu wydania ostatecznej decyzji i po trzecie fakty te (lub dowody) nie były znane organowi w dniu orzekania. W orzecznictwie sądów administracyjnych jak i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że przymiot "nowe" posiadają takie fakty i dowody, które są nowoodkryte lub po raz pierwszy zgłaszane przez stronę, a zatem muszą stanowić nowość w konkretnym postępowaniu. Nie spełniają zatem takich warunków, a contario, takie dowody (fakty), które strona znała i mogła się na nie powołać. Aby dana okoliczność (dowód) mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania, musi on istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej. Co za tym idzie nie będą stanowiły takiej podstawy okoliczności lub dowody, które powstały (zostały wytworzone) po ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy. Podkreśla się przy tym, że takim dowodem nie może być m.in. opinia biegłego sporządzona po wydaniu decyzji. Może ona co najwyżej ujawniać nowe fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. I wreszcie okoliczność ta lub dowód nie może być znany organowi wydającemu decyzję. Bez znaczenia pozostaje natomiast, czy brak wiedzy organu o tych faktach (dowodach) nastąpił w wyniku jego zaniedbań, czy też bez jego winy (tak m.in. NSA w wyroku z dnia 9 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1256/10; orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W literaturze podkreśla się, że przesłanka ta związana jest z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów określoną w art. 80 k.p.a., a zatem nie stanowi przyczyny do wznowienia postępowania odmienna ocena znanych organowi (w tym przede wszystkim znajdujących się w aktach sprawy) dowodów (tak m.in. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. Wydanie, Warszawa 2011, str. 577). Również przeoczenie określonej okoliczności, wynikającej z akt sprawy, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania – nie jest to nowa okoliczność dla organu wydającego decyzję (tak m.in. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1999 r., sygn. akt III SA 5019/98; ONSA 2000, nr 2, poz. 62). Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy nie można odmówić słuszności twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, że okoliczność, iż dnia [...] grudnia 2015 r. Wojewoda Łódzki udzielił cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, nie mógł stanowić przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania administracyjnego. O ile bowiem okoliczność ta miała nie tylko istotne, ale wręcz kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, o tyle nie zostały spełnione pozostałe przesłanki uprawniające do zastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Nie była to bowiem okoliczność istniejąca w dacie wydawania decyzji. Dokonanie takiej oceny samo przez się uzasadnia twierdzenie co do tego, że nie ma racji Sąd pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. Niezależnie od powyższego przyznać należy rację skarżącemu kasacyjnie, że sam fakt zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego nie przesądza o wadliwości decyzji w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia. Warunkiem bowiem zastosowania tego przepisu jest stwierdzenie przez Sąd naruszenia przepisów postępowania. A zatem ujawnienie nowych istotnych dla sprawy okoliczności lub dowodów istniejących w dacie wydawania decyzji a nieznanych organowi w dacie jej wydawania będzie stanowiło podstawę do uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy powiązane będzie z jakimiś zaniedbaniami ze strony organu. Takie stanowisko prezentowane jest w sposób jednolity w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. M.in. w wyroku z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 1714/16 Sąd ten wskazał: "Ujawnienie nowych nieznanych organowi administracji dowodów może być podstawą uchylenia decyzji przez sąd administracyjny tylko wówczas, gdy jest to wynikiem naruszenia prawa przez organ administracji (LEX nr 2310430). W innym miejscu NSA stwierdził w kategoryczny sposób: "Wobec użycia w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. zwrotu: "naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania", niezbędne jest podzielenie przesłanek wznowienia na takie, które są tożsame z "naruszeniem prawa" (art. 145 § 1 pkt 1-4 i 6 k.p.a.) i na przesłanki, którym nie da się przypisać tej cechy (art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 k.p.a.). Tylko pierwsza z wyodrębnionych grup może stanowić podstawę do uchylenia decyzji (tak NSA m.in. w wyroku z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt I GSK 227/10; LEX nr 1080747). Stanowisko to w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Powyższa ocena ostatecznie przesądziła, że nie można przyznać racji Sądowi pierwszej instancji co do tego, że wydanie przez Wojewodę Łódzkiego decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. o udzieleniu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE stanowiło podstawę do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Okoliczność ta bowiem, wobec wydania decyzji ponad 2 miesiące po wydaniu kontrolowanej w niniejszym postępowaniu decyzji, nie stanowiła przesłanki do wznowienia postępowania. Nie można także zarzucić organowi, że dopuścił się naruszenia przepisów postępowania dających podstawę do wznowienia postępowania. Tym samym rację ma organ administracji zarzucając Sądowi wojewódzkiemu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przy czym Sąd znał, że zarzut ten winien być postawiony w ramach podstawy określonej w art. 176 pkt 2 p.p.s.a. Nie można także odmówić słuszności organowi administracji co do tego, że uzasadnienie wyroku zostało sporządzone z naruszeniem zasad określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Pisemne motywy wyroku pozostawiają bowiem wątpliwości nie tylko co do tego, która z przesłanek, w ocenie Sądu pierwszej instancji, zaistniała w niniejszej sprawie, ale i który z przepisów został naruszony. Tym samym nie jest możliwa rzetelna kontrola rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Uznając zatem, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, należało uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną co do braku przesłanek do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit b p.p.s.a. związanych z wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. Obowiązkiem Sądu będzie zatem ocena legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.) oraz prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a tej ustawy). Sąd oceni przy tym, czy toczące się postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE nie stanowiło zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., skoro jego udzielenie, w świetle art. 303 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, stanowiło przesłankę negatywną do zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Niezależnie od powyższego Sąd nie może zaniechać oceny, czy wykładnia art. 302 ust. 1 pkt 10 ustawy o cudzoziemcach nie została dokonana przez organ administracji z naruszeniem wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i art. 5 Traktatu Unii Europejskiej zasady proporcjonalności. Zasada ta zakazuje stosowania przepisów prawa ponad miarę potrzeby, dla której zostały ustanowione. Oceniając powyższe nie może zatem ujść uwadze Sądu, że granica, którą usiłował przekroczyć cudzoziemiec, była granicą wewnętrzną Unii Europejskiej, a cudzoziemiec udając się na wycieczkę promową do Szwecji posiadał przy sobie kartę pobytu, a zatem dokument pozwalający na ustalenie zarówno jego tożsamości jak i legalności pobytu w Polsce (ta ostatnia okoliczność nigdy nie była kwestionowana). Rzeczą Sądu będzie także rozważenie, czy zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela wyrażona w art. 7 k.p.a. oraz pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej z art. 8 k.p.a. pozwalały na wydanie decyzji o zobowiązaniu do powrotu cudzoziemca, który przebywa legalnie na podstawie art. 108 pkt 1 i 2 ww. ustawy i w stosunku do którego toczy się postępowanie o wydanie decyzji o zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, czyli daleko idącej ochrony. Dla powyższej oceny nie bez znaczenia pozostaje fakt, że art. 330 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach nie wymienia udzielenia zgody na pobyt rezydenta długoterminowego UE jako tej okoliczności, która uzasadnia niewykonywanie decyzji zobowiązującej do powrotu. Mając na uwadze powyższe okoliczności działając w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego zostało oparte o treść art. 203 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło