I SA/Wa 942/13
WyrokWSA w Warszawie2014-01-30
Skład orzekający: Joanna Skiba, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd może zostać wydana, gdy wniosek dekretowy dotyczący ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nie został jeszcze ostatecznie rozpoznany, a decyzja o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego nie jest ostateczna?Ratio decidendi
Decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd nie może zostać wydana, jeśli wniosek dekretowy dotyczący ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nie został ostatecznie rozpoznany, a decyzja o ustanowieniu tego prawa nie jest ostateczna. Dopóki nie ma ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, decyzja o trwałym zarządzie nie jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto, nawet ostateczna decyzja o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego nie skutkuje automatycznym powstaniem tego prawa, które wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego i wpisu do księgi wieczystej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. B. i A. F. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Prezydenta W. o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego o oddaniu w trwały zarząd nieruchomości. Skarżący domagali się wygaszenia decyzji o trwałym zarządzie, argumentując, że decyzja Ministra Infrastruktury stwierdzająca nieważność orzeczenia odmawiającego prawa własności czasowej przywróciła im prawa do budynku i gruntu. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta, wskazując, że wniosek dekretowy nie został ostatecznie rozpoznany, a zatem decyzja o trwałym zarządzie nie jest bezprzedmiotowa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Izabela Ostrowska Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi E. B. i A.F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2013 r. Wojewoda [...] po rozpoznaniu odwołania Dyrektora Zarządu Zasobów Mieszkaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych od decyzji Prezydenta W. z [...] października 2012 r. nr [...] uchylił decyzję z [...] października 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z [...] października 2012 r. nr [...] Prezydent W. powołując się na art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a. stwierdził wygaśnięcie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z [...] lipca 1998 r. nr [...] o oddaniu w trwały zarząd nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka ew. nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², uregulowanej w księdze wieczystej nr [...] (dawna nieruchomość hipoteczna hip. nr [...]), w części dotyczącej nieruchomości budynkowej (KW nr [...]).
Od powyższej decyzji odwołanie złożył Dyrektor Zarządu Zasobów Mieszkaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych zarzucając wydanej decyzji naruszenie przepisu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego.
Rozpatrując odwołanie i całokształt sprawy Wojewoda wskazał, że wnioskiem z 7 maja 2012 r. o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] lipca 1998 r. w przedmiocie oddania w trwały zarząd na rzecz [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji - [...] nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] oznaczonej, jako działka nr [...] wystąpił A. F., współwłaściciel nieruchomości budynkowej znajdującej się na tym gruncie, opisanej w księdze wieczystej KW nr [...].
Wojewoda wyjaśnił, że nieruchomość gruntowa, położona w W. przy ul. [...], opisana wg wykazu hipotecznego księgi wieczystej, jako nieruchomość nr [...] o pow. [...] m² stanowiła - zgodnie z zaświadczeniem nr [...] Sądu Grodzkiego w W. Oddziału Ksiąg Wieczystych z [...] listopada 1948 r. - własność I.A. z P. J.
Przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279).
Na podstawie art. 1 powołanego wyżej dekretu z 26 października 1945 r. grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł z dniem 21 listopada 1945 r. na własność gminy W.
Wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości położonej przy ulicy [...] został złożony z zachowaniem terminu o którym mowa w art. 7 dekretu.
Na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130) nieruchomość stała się z dniem 13 kwietnia 1950 r. własnością Skarbu Państwa.
Orzeczeniem administracyjnym z [...] stycznia 1957 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej odmówiło przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości. W związku z odwołaniem złożonym przez stronę, orzeczeniem z [...] maja 1960 r. nr [...] organ uchylił wcześniejsze rozstrzygnięcie i orzekł o odmowie przyznania prawa własności czasowej do części gruntu ww. nieruchomości o powierzchni [...] m². W stosunku do pozostałej części nieruchomości o powierzchni [...] m² decyzją z dniu [...] marca 1966 r. nr [...] odmówiono byłej właścicielce ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z [...] grudnia 1986 r. sygn. akt [...] spadek po I.A. z P.J.S. nabyła D. K. ( po mężu K.-L.).
Minister Infrastruktury decyzją z [...] kwietnia 2005 r. nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia administracyjnego z [...] marca 1966 r. w części dot. gruntu stanowiącego aktualnie własność Skarbu Państwa tj. działki nr [...] z obrębu [...].
Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z [...] stycznia 2010 r. (rep. A-[...]) - spadek po D. K. –L. w całości nabyła E. B.
Aktem notarialnym z [...] listopada 2010 r. (rep. A-[...]) E. B. sprzedała A. F. i J. K. udziały wynoszące 0,0396 części w prawach i roszczeniach do przedmiotowej nieruchomości.
W związku z koniecznością ponownego rozpatrzenia wniosku dekretowego, Prezydent W. decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...] ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego do gruntu oznaczonego w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w udziałach:0,9208 części - na rzecz E.B.; 0,0396 części na rzecz A. F., 0,0396 części na rzecz J.K. Decyzja ta została zaskarżona przez Zarząd Zasobów Mieszkaniowych [...]. Wojewoda [...] decyzją z [...] października 2011 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W związku ze skargą Zarządu Zasobów Mieszkaniowych [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 czerwca 2012 r. uchylił decyzję Wojewody [...]. Skarga kasacyjna rozpoznawana jest przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wojewoda [...], w związku z wnioskiem A. F. o wygaśnięcie decyzji oddającej w trwały zarząd na rzecz [...] Ministerstwa [...] - [...] nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] wskazał, że:
– decyzją Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] kwietnia 1979 r. teren przy ulicy [...] o powierzchni [...] m² zabudowany budynkiem mieszkalnym został przekazany w użytkowanie Dowództwu [...] (protokół zdawczo - odbiorczy sporządzony został w wykonaniu decyzji w dniu [...] września 1975 r.),
– decyzją z [...] lipca 1998 r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w W. orzekł o nabyciu z mocy prawa przez [...] MSWiA prawa trwałego zarządu do ww. nieruchomości, stosownie do art. 199 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami,
– decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] marca 2001 r. [...] MSWiA nr [...] zostały z dniem 30 września 2001 r. zlikwidowane, a nieruchomości będące w trwałym zarządzie likwidowanej jednostki przekazane - na podstawie decyzji z [...] września 2001 r. - na rzecz nowoutworzonej jednostki Zarządu Zasobów Mieszkaniowych [...].
Wojewoda wyjaśnił, że aktualnie nieruchomość położona w W. przy ulicy [...], oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działa nr [...], zabudowana budynkiem mieszkalnym stanowi własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Zarządu Zasobów Mieszkaniowych [...]. Budynek mieszkalny zaś, stanowi współwłasność E. B., J. K. i A. F. stosownie do przepisów dekretu z 26 października 1945r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 1 tego dekretu grunty na obszarze W., z chwilą wejścia dekretu w życie stały się własnością komunalną Gminy. Dekret w art. 5 przewiduje zachowanie przez dotychczasowych właścicieli prawa własności istniejących budynków i innych przedmiotów znajdujących się na gruncie. Konstrukcja ta ma charakter przejściowy i tymczasowy do czasu rozpatrzenia wniosków o przyznanie prawa własności czasowej (prawa użytkowania wieczystego). Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu dotychczasowy właściciel lub inne osoby wymienione w przepisie mogły w terminie 6 miesięcy od objęcia gruntu w posiadanie przez Gminę złożyć wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (aktualnie prawa użytkowania wieczystego). W przypadku niezłożenia wniosku we wskazanym terminie budynek stawał się własnością właściciela gruntu. Jeżeli natomiast wniosek został złożony we właściwym terminie, to budynek pozostawał odrębnym od gruntu przedmiotem własności - do czasu rozpatrzenia przez Gminę wniosku. W przypadku prawomocnej odmowy - budynek stawał się własnością właściciela gruntu, natomiast w przypadku przyznania byłemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego - pozostaje własnością użytkownika wieczystego.
Organ podkreślił, że tylko właściciel budynku może w trybie dekretu z 26 października 1945 r. nabyć prawo użytkowania wieczystego gruntu pod tym budynkiem.
Wojewoda wskazał także na przepisy art. 47 § 1 i 2 oraz art. 50 k.c. i wyjaśnił, że nie jest możliwe osobne rozporządzanie prawem własności budynku oraz prawami i roszczeniami do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu. Działania takie są sprzeczne ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem praw (wyrok SN z dnia 28 czerwca 2002 r., sygn. I CK 5/02).
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. i wskazał, że w sprawie niniejszej bezspornym jest, iż budynek na nieruchomości stanowi odrębną od gruntu współwłasność E. B., J. K. i A. F. Organ stwierdził, że na dzień wydania decyzji nie jest rozpatrzony wniosek dekretowy, a zatem współwłaściciele budynku nie legitymują się jeszcze prawem rzeczowym do gruntu nieruchomości, który nadal stanowi własność Skarbu Państwa. Prawa współwłaścicieli budynku do gruntu zostaną potwierdzone dopiero ostateczną decyzją o oddaniu w użytkowanie wieczyste gruntu przy ulicy [...] oraz wpisem w księdze wieczystej. Zatem do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w kwestii oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] brak jest podstaw prawnych do wygaszenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego Nr [...] z [...] lipca 1998 r. oddającej nieruchomość w trwały zarząd, gdyż nie jest ona bezprzedmiotowa. Tym bardziej brak jest podstaw do wygaszenia decyzji w części dotyczącej wyłącznie budynku.
Wojewoda podkreślił, że prawo trwałego zarządu nie jest prawem rzeczowym lecz prawną formą umożliwiającą jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej władanie nieruchomością (art. 43 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami). Ustawa o gospodarce nieruchomościami szczegółowo określa zasady oddania nieruchomości w trwały zarząd, uprawnienia trwałego zarządcy oraz tryb wygaszenia tego prawa.
Organ II instancji stwierdził, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 1 czerwca 2012 r. sygn. I SA/Wa 2236/11 uchylającym decyzję Wojewody [...] z [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji Prezydenta W. ustanawiającej - w trybie dekretu z 26 października 1945 r. - prawo użytkowania wieczystego, wskazał na konieczność wygaszenia prawa trwałego zarządu (art. 46 lub art. 47 ustawy o gospodarce nieruchomościami), nie zaś na konieczność wygaszenia decyzji administracyjnej ustanawiającej ten zarząd. Ocena prawna wyrażona w wyroku wiąże w indywidualnej sprawie.
Na decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2013 r. skargę wnieśli E. B. i A.F., zaskarżając decyzję w całości.
Zaskarżonej decyzji wojewody [...] zarzucili:
– naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
← art. 5 i 7 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, poprzez ich błędną wykładnię, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
← art. 5 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. Nr 19, poz. 147 ze zm.), poprzez zaniechanie jego zastosowania, a którego zastosowanie i właściwa wykładania doprowadziłby organ II instancji do właściwych wniosków, iż wpis własności osób fizycznych do księgi wieczystej prowadzonej dla budynku posadowionego na nieruchomości (Nr [...]), stoi w kolizji z utrzymywaniem co do budynku trwałego zarządu na rzecz państwowej jednostki organizacyjnej, co jest równoznaczne z bezprzedmiotowością decyzji administracyjnej w tym zakresie.
← art. 162 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 5 i 7 dekretu, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż do czasu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w kwestii oddania w użytkowanie wieczyste działki nr [...] brak jest podstaw prawnych do uchylenia decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] lipca 1998 r., z jednoczesnym rażącym pominięciem przez organ administracji II instancji skutków prawnych stwierdzenia [...] kwietnia 2005 r. przez Ministra Infrastruktury nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] marca 1966r. nr [...], odmawiającego dotychczasowej właścicielce przyznania prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego), polegających m.in. na tym, że stosownie do treści art. 5 dekretu, następcy prawni dawnych właścicieli nieruchomości są właścicielami budynku posadowionego na nieruchomości. Powyższe oznacza, że utrzymywanie w obrocie prawnym decyzji przyznającej państwowej jednostce organizacyjnej trwały zarząd nieruchomością stanowiącą własność osób fizycznych jest bezprzedmiotowe i sprzeczne z art. 43 ust. 5 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Art. 43 ust. 5 tej ustawy stanowi o konieczności ścisłego związku pomiędzy własnością całej nieruchomości a przynależnością organizacyjną jednostki, na której rzecz trwały zarząd może być ustanowiony. W niniejszej sprawie pozostaje to w kolizji z interesem społecznym ponieważ funkcjonowanie rzeczonej decyzji stwarza pozory istnienia uprawnień Skarbu Państwa w stosunku do nieruchomości stanowiącej prywatne mienie, jak również godzi w ugruntowaną w orzecznictwie zasadę pierwszeństwa uprawnień dekretowych byłego właściciela (lub jego następców prawnych) przed wszelkimi innymi prawami i roszczeniami.
← art. 162 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 199 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z art. 5 i 7 dekretu, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, iż nie wystąpiły jeszcze przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z [...] lipca 1998 r., podczas gdy bezprzedmiotowość tej decyzji powstała już w momencie jej wydania. Zgodnie bowiem z art. 199 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przekształcenie zarządu w trwały zarząd odbywa się z mocy prawa bez konieczności wydania w tym zakresie odrębnych decyzji, druga zaś przesłanka od której uzależnia się stwierdzenie wygaśnięcia decyzji wystąpiła w momencie stwierdzenia przez Ministra Infrastruktury nieważności (ze skutkiem ex tunc) orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] marca 1966 r. tj. w dniu [...] kwietnia 2005 r., co spowodowało "odżycie" wniosku dekretowego, który podlega rozpoznaniu w pierwszej kolejności i ma charakter prejudycjalny wobec trwałego zarządu. Stwierdzenie nieważności w/w decyzji spowodowało przywrócenie następcom prawnym dawnej właścicielki, własności posadowionego na nieruchomości budynku, który nie może być w trwałym zarządzie państwowej jednostki organizacyjnej albowiem stanowi prywatne mienie osób fizycznych, których wpis prawa własności do księgi wieczystej [...] korzysta z domniemań prawnych wynikających z rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
← art. 80 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego pobieżnej, dowolnej ocenie, w tym braku przeprowadzenia analizy skutków prawnych stwierdzenia w dniu [...] kwietnia 2005 r. przez Ministra Infrastruktury nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] marca 1966 r. podczas, gdy stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jako wywołującą skutek z mocą wsteczną (ex tunc), otwiera pierwszeństwo w sprawie dotyczącej załatwienia wniosku dekretowego przed wszelkimi innymi prawami i roszczeniami, w tym dotyczącymi trwałego zarządu, a odmowa uchylenia orzeczeń administracyjnych w jakimkolwiek stopniu blokujących realizację tych praw godzi w konstytucyjną zasadę ochrony prawa własności i innych praw majątkowych (art. 64 Konstytucji RP) oraz narusza interes prawny właścicieli;
← art. 9 i 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek uchylenia decyzji organu I instancji;
← art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy brak było podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania;
← art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zaniechanie jego zastosowania, a w konsekwencji zaniechanie utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja organu I instancji została wydana bez naruszenia przepisów postępowania;
← art. 8 k.p.a. i wynikającej z niego zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa, do którego to naruszenia doszło poprzez nieuzasadnione uchylenie decyzji organu I instancji, a w konsekwencji przeprowadzenie postępowania w sprawie w sposób rażący, a tym samym podważający zaufanie skarżących do władzy publicznej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zarząd Zasobów Mieszkaniowych [...] wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Podstawą decyzji organu I instancji był przepis art. 162 § 1 pkt 1 kpa stanowiący, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
Prezydent W. w treści uzasadnienia nie dokonał analizy tego przepisu, oceny jego przesłanek w stanie faktycznym sprawy. Uzasadnienie decyzji sprowadza się do opisu przebiegu postępowań dotyczących spornej nieruchomości, wydanych decyzji, wniosków stron i ich uzupełnienia, opisu nieruchomości, wskazania odrębnego stanu prawnego nieruchomości budynkowej i gruntowej oraz ich właścicieli. Należy podkreślić, że prawidłowo sformułowane uzasadnienie decyzji powinno odzwierciedlać poszczególne etapy prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym postępowania dowodowego, nadto wskazać, jakie fakty ustalono oraz zawierać opis dokonanej subsumcji. Motywy decyzji winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa w ustalonym stanie faktycznym; wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji Prezydenta W. dopiero w końcowym jego fragmencie organ przytacza treść przepisów art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 kpa, jednakże, jak wyżej podano, nie dokonuje analizy przepisów prawa i ich subsumcji w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Powoduje to, że decyzja organu I instancji jest wadliwa. Z kolei rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy "za" organ pierwszoinstancyjny stanowiłoby obejście dwuinstancyjności, o jakiej mowa w art. 15 kpa. Dlatego już tylko z wyżej wskazanych przyczyn, uchylenie w całości przez Wojewodę [...] decyzji Prezydenta W. było uzasadnione. Wprawdzie Wojewoda na powyższą wadę decyzji wprost nie wskazuje, jednakże nie miało to wpływu na prawidłową treść rozstrzygnięcia tego organu. Niezasadne są więc zarzuty skargi dotyczący naruszenia przepisu art. 138 § 2 kpa i nie zastosowania przepisu art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Słusznie wskazał Wojewoda, że na datę wydania zaskarżonej decyzji nie został ostatecznie rozpoznany wniosek dekretowy. Prezydent W. decyzją z [...] marca 2011 r. ustanowił na rzecz skarżących i uczestnika postępowania J. K. prawo użytkowania wieczystego do działki nr [...], jednakże decyzja ta nie jest ostateczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem 1 czerwca 2012 r. w sprawie I SA/Wa 2236/11 uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] października 2011 r. umarzającą postępowanie odwoławcze z odwołania wniesionego przez Zarząd Zasobów Mieszkaniowych [...] od decyzji Prezydenta W. z [...] marca 2011 r. Sądowi wiadomo z urzędu, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 września 2013 r. oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez E. B. i A. F. uznając, że odwołujący się Zarząd ma przymiot strony w postępowaniu dekretowym.
Do daty orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie nie zostało rozpoznane odwołanie Zarządu Zasobów Mieszkaniowych [..] od decyzji Prezydenta W. z [...] marca 2011 r., ani ustanowione prawo użytkowania wieczystego. W tej sytuacji prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, że w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy zaistniałym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie można przyjąć, że decyzja oddająca nieruchomość w trwały zarząd jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. (pomijając, że nie jest to jedyna przesłanka zastosowania tego przepisu). Należy także wskazać, że nawet ostateczna decyzja o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego nie skutkuje automatycznym powstaniem tego prawa. Zgodnie bowiem z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego i wpisu w księdze wieczystej. Wpis prawa wieczystego użytkowania ma charakter konstytutywny. Inaczej mówiąc, prawo to powstaje z chwilą wpisu do księgi wieczystej. W niniejszej sprawie brak takiego wpisu.
Odnośnie zarzutów skargi dotyczących pierwszeństwa wniosku dekretowego i skutków decyzji Ministra Infrastruktury z [...] kwietnia 2005 r. w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia dekretowego w części dotyczącej gruntu, wskazać należy, że wprawdzie decyzja ta wywołuje skutki ex tunc i powoduje konieczność ponownego rozpoznania wniosku dekretowego (co miało miejsce w niniejszej sprawie), jednakże decyzja Ministra nie mogła usunąć z obrotu prawnego innych decyzji dotyczących tej nieruchomości. W stosunku do tych decyzji ewentualnie mogą być podjęte czynności w trybach dla nich właściwych. Dlatego niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ II instancji przepisów art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 5 i 7 dekretu. Organ nie kwestionował pierwszeństwa rozpoznania wniosku dekretowego. Jednakże, jak wyżej wskazano, nie skutkuje to jednoczesnym usunięciem z obrotu prawnego innych decyzji. Z powyższych przyczyn również niezasadny jest zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 80 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ten ostatni przepis nie miał w sprawie zastosowania, gdyż postępowanie niniejsze nie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji. Właśnie z uwagi na faktyczne naruszenie art. 7, art. 80, 9 i 11 k.p.a. przez organ pierwszej instancji jego decyzja została zasadnie uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
Nietrafny jest zarzut naruszenia przez Wojewodę [...] przepisów art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Przepis ten dotyczy rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Organ nie kwestionował, że skarżący oraz uczestnik J. K. są właścicielami budynku posadowionego na działce nr [...], stanowiącego odrębny przedmiot własności, co wprost wynika z treści księgi wieczystej. Jednakże wobec nie zbadania przez organ I instancji przesłanek z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. uchylenie w całości decyzji tego organu było konieczne.
Chybiony jest zarzut naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 199 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powyższy przepis dotyczy nabycia przez państwowe osoby prawne prawa własności (ust. 1) i przekształcenia prawa zarządu w trwały zarząd (ust. 2). Nie ma on więc zastosowania w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, a nie kontrola legalności decyzji z [...] lipca 1998 r. o nabyciu trwałego zarządu. Kwestia legalności tej decyzji pozostaje poza oceną organu i Sądu w niniejszym postępowaniu.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, Sąd z mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło