II OSK 1788/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-01-24

Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Małgorzata Miron, Tamara Dziełakowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, informując strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, wywiązuje się z obowiązku nałożonego przez art. 9 k.p.a., jeśli nie udziela porad prawnych ani nie instruuje o wyborze optymalnego sposobu postępowania?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, informując strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, wywiązuje się z obowiązku nałożonego przez art. 9 k.p.a. poprzez ogólne ukierunkowanie strony co do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w jej sprawie. Przepis ten nie nakłada na organy obowiązku udzielania porad prawnych ani doradztwa co do zasadności czy celowości wniesienia konkretnego środka prawnego, ani nie zwalnia strony z dbałości o własne interesy i aktywności procesowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy złożonego przez O. M. Wniosek został pozostawiony bez rozpoznania z powodu braków formalnych. Następnie O. M. i R. Z. złożyli wniosek o uchylenie postanowienia lub wznowienie postępowania, który również został pozostawiony bez rozpoznania z powodu niesprecyzowania żądania. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił swoje wcześniejsze postanowienie i umorzył postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną O. M. od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od O. M. na rzecz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 stycznia 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Miron /spr./ sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska Protokolant specjalista Agnieszka Gontarz po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2451/15 w sprawie ze skargi R. Z. i O. M. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od O. M. na rzecz Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 2451/15 oddalił skargę R. Z. i O. M. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 9 maja 2014 r. O. M. wystąpił do Wojewody Łódzkiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na zamiar wykonywania pracy u R. Z. Pismem z dnia 12 maja 2014 r. Wojewoda Łódzki wezwał O. M. do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku, do osobistego stawiennictwa oraz uzupełnienia formularza wniosku – w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.). Z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych wniosku w terminie pismem z dnia 4 czerwca 2014 r. Wojewoda Łódzki poinformował, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został pozostawiony bez rozpoznania. O. M. zwrócił się do organu o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych przedmiotowego wniosku. Wojewoda Łódzki postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...] odmówił wnioskodawcy przywrócenia terminu, zaś Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu zażalenia cudzoziemca, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W dniu 13 października 2014 r. wpłynęło do Wojewody Łódzkiego pismo O. M. i R. Z. z dnia 5 października 2014 r., oznaczone jako: "wniosek o uchylenie postanowienia albo o wznowienie postępowania". Wnioskodawcy, działając na podstawie art. 154 § 3 k.p.a., wnieśli o uchylenie postanowienia Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lipca 2014 r. znak: [...]. Alternatywnie złożyli wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu wnioskodawcy podali, iż postanowienie wydane wobec O. M. jest wadliwe, bowiem zostało wydane wskutek omyłkowego prowadzenia procedury przez organ pierwszej instancji wobec niewłaściwej osoby. W ich ocenie stroną postępowania w sprawie zezwolenia na pracę jest pracodawca, a nie pracownik. Tym samym wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy zostało skierowane błędnie do cudzoziemca, nie zaś pracodawcy. Pismami z dnia 4 listopada 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wezwał R. Z. i O. M. do sprecyzowania treści żądania w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Wskazał, że z treści pisma nie wynika jednoznacznie: – czy stanowi ono wniosek o uchylenie postanowienia Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lipca 2014 r. w trybie art. 154 § 1 k.p.a., – czy stanowi ono wniosek o wznowienie postępowania w sprawie o udzielenie O. M. zezwolenia na pobyt czasowy, – czy też należy je traktować w inny sposób. O. M. nie odpowiedział na wezwanie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Jego wniosek z dnia 5 października 2014 r. został pozostawiony bez rozpoznania z uwagi na niesprecyzowanie żądania w nim zawartego, o czym Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców poinformował wnioskodawcę pismem z dnia 12 grudnia 2014 r. W zakreślonym terminie pismem z dnia 18 listopada 2014 r. R. Z. poinformował Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że nieprecyzyjne oznaczenie żądania wynika stąd, iż skarżący nie chce narzucać organowi trybu postępowania koniecznego dla osiągnięcia celu, tj. naprawienia uchybień w postępowaniu skutkujących negatywnie dla cudzoziemca i skarżącego. Wskazał, że jego celem jest doprowadzenie do merytorycznego rozpatrzenia wniosku cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie i pracę. W tej kwestii skarżący wyraźnie pozostawia inicjatywę profesjonalnemu organowi. W ocenie skarżącego właściwym wydaje się tryb z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wznowienie postępowania z uwagi na fakt, że strona (skarżący pracodawca) bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. znak: [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpoznaniu wniosku R. Z., na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 2 w zw. z art. 145 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o udzielenie O. M. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ wyjaśnił, że wznowienie postępowania jest dopuszczane wyłącznie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Podkreślił, że wniosek cudzoziemca o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, z uwagi na braki co do wymagań formalnych, nie został rozpoznany przez Wojewodę Łódzkiego merytorycznie. Postępowanie w tej sprawie nie zostało wszczęte, o czym wnioskodawca został powiadomiony pismem z dnia 4 czerwca 2014 r. Wznowienie postępowania w tej sytuacji jest zatem niedopuszczalne. Po rozpoznaniu wniosku R. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1, art. 136 i art. 144 k.p.a., uchylił zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego udzielenia O. M. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wniosek R. Z. z dnia 5 października 2014 r. "o uchylenie postanowienia albo wznowienie postępowania" nie określał w sposób jednoznaczny rzeczywistego zakresu żądania strony w nim zawartego. Stwierdził, że uwzględniając treść pisma R. Z. z dnia 18 listopada 2014 r. rozpoznał wniosek w trybie art. 145 k.p.a. i postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie udzielenia O. M. zezwolenia na pobyt czasowy. Organ uznał, że jak wynika z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w istocie nie doszło do żadnego sprecyzowania żądania strony, które miałoby stanowić przedmiot postępowania. R. Z. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślił, że decyzję co do kwalifikacji prawnej jego wniosku "o uchylenie postanowienia albo wznowienie postępowania" pozostawił organowi. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2014 r. zbyt pochopnie uznał on, że wyjaśnienia R. Z. stanowią uczynienie zadość wezwaniu organu w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Organ podkreślił, że sprecyzowanie żądania jest uprawnieniem, a zarazem obowiązkiem strony i takiej kompetencji nie posiada organ. Wyjaśnił, że sprecyzowaniem żądania nie jest określenie dalekosiężnego celu, jaki generalnie chciałoby się osiągnąć poprzez działania organów administracji publicznej. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie wymagał od strony dokonania profesjonalnej kwalifikacji prawnej swoich oczekiwań, tylko podjęcia wyraźnej decyzji co do tego, jakiego konkretnie działania oczekuje od organu. W konsekwencji organ stwierdził, że wniosek R. Z. z dnia 5 października 2014 r., z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie jego braku formalnego poprzez sprecyzowanie treści żądania, powinien być pozostawiony bez rozpoznania. Z uwagi na fakt, że organ prowadził wobec strony postępowanie zakończone wydaniem postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r., od którego złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ za zasadne uznał uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli R. Z. i O. M. Zarzucili organowi naruszenie prawa materialnego: art. 88a ust. 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.), art. 125 ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013, poz. 1650 ze zm.), a także naruszenie prawa procesowego: art. 7 i art. 8 k.p.a. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia wydanego w pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że na wezwania organu do wskazania trybu, w jakim ma on rozpoznać wniosek, R. Z. udzielił organowi odpowiedzi zgodnej ze swoim interesem prawnym i oczekiwaniem. Wskazali, że R. Z. nie brał udziału w postępowaniu nie ze swojej winy a taka okoliczność stanowi wystarczającą przesłankę do wznowienia postępowania. Wyjaśnili, że R. Z. wskazał organowi, jaki cel chce osiągnąć wywołaniem postępowania. Miało nim być ostatecznie udzielenie pracodawcy zezwolenia na pracę dla O. M., a to z kolei skutkowałoby udzieleniem O. M. zezwolenia na pobyt i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę. W ocenie Sądu w zaskarżonym postanowieniu Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców prawidłowo zweryfikował swoje poprzednie orzeczenie, zasadnie uznając je za naruszające przepisy postępowania administracyjnego. Przedwcześnie bowiem uznał, że wniosek R. Z. z dnia 5 października 2014 r., uzupełniony pismem z dnia 18 listopada 2014 r., zawierał żądanie wznowienia postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu dokonując formalnej oceny wniosku z dnia 5 października 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców prawidłowo uznał, że żądanie to nie jest jednoznaczne, bowiem skarżący zgłaszali alternatywne żądania powołując różne podstawy prawne. W konsekwencji też zasadnie wezwał do usunięcia braków formalnych pisma przez sprecyzowanie żądania, pouczając skarżących o skutkach prawnych ich nieusunięcia wynikających z art. 64 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że w wezwaniach tych organ pouczył skarżących o treści przepisów art. 145 i art. 154 k.p.a. Sąd wskazał, że w piśmie z dnia 18 listopada 2014 r. R. Z. jednoznacznie pozostawił inicjatywę profesjonalnemu organowi. Wprawdzie w ostatnim akapicie pisma skarżący zawarł jednocześnie sugestię, że "właściwym wydaje się wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. albowiem w stanie rzeczywistym strona (skarżący pracodawca) bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu", niemniej zdaniem Sądu tego rodzaju oświadczenie, w zestawieniu z wcześniejszą treścią pisma, nie daje podstaw do uznania, że do oczekiwanego przez organ sprecyzowania żądania ostatecznie doszło. Stwierdził, że tego rodzaju zaniechanie skarżącego obligowało organ do uznania, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego wniosku z dnia 5 października 2014 r. oraz pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Orzekając w sprawie po raz pierwszy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie dostrzegł tych okoliczności, które to uchybienie sanował zaskarżonym orzeczeniem, uchylając wcześniejsze postanowienie i umarzając postępowanie w sprawie. Rozstrzygnięcie to Sąd uznał za prawidłowe. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł O. M. Wyrok zaskarżył w całości i zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 9 k.p.a. polegające na bezpodstawnym uznaniu, że organy administracji publicznej obu instancji nie dopuściły się jego naruszenia poprzez niewyczerpanie dyspozycji tego przepisu, polegające na zaniechaniu należytego i wyczerpującego informowania strony, zwłaszcza będącej cudzoziemcem, o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw strony, w sytuacji, kiedy w sprawie bezspornie doszło do niezawinionego przez pracodawcę cudzoziemca braku udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W konsekwencji strona (cudzoziemiec) pozbawiona niezbędnych wskazówek i wyjaśnień poniosła szkodę z powodu nieznajomości prawa. Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu, że skarżący nie wskazali – w odpowiedzi na wezwanie organu – trybu, w jakim organ miał rozpoznać wniosek z dnia 5 października 2014 r. Podniósł, że skarżący w sposób wyraźny wskazywali – nawet kilkakrotnie, jakiego skutku oczekują w wyniku przeprowadzenia postępowania administracyjnego. W ocenie strony organ nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. Wskazano, że w stanowisku skarżących widać wyraźnie obawę o dokonanie kwalifikacji prawnej żądania, by organ podjął tylko jeden kierunek działania. Gdyby zatem organ udzielił wyjaśnień i wskazówek, z pewnością ułatwiłby stronie (która na dodatek jest cudzoziemcem, mniej poradnym w kwestiach procesowych) sprecyzowanie wskazania trybu postępowania. Wobec braku takiego oczekiwanego zachowania organu skarżący mogli jedynie poprzestać na wskazaniu swojego oczekiwania, co uczynili, i na swój ogląd sprawy, czym wykonali wezwanie organu. W konsekwencji nie dostrzegając powyższego uchybienia organu Sąd naruszył art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dalej skarżący kasacyjnie wskazał, że w aktach sprawy powinno znajdować się pismo R. Z. z dnia 5 stycznia 2015 r., w którym podniósł on zarzut naruszenia art. 9 k.p.a., a do którego nie odniósł się ani organ, ani Sąd. Dodatkowo w skardze wskazano na naruszenie dwóch przepisów prawa materialnego, do których to zarzutów Sąd również nie odniósł się. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, to Sąd rozpoznający sprawę związany jest granicami kasacji. Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną w powyższych granicach, tj. w zakresie zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a., należało uznać, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw. Jak stanowi art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Podkreślić należy, że przywołany przepis nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych czy też doradztwa. Z treści tego przepisu nie wynika dla organu obowiązek udzielania stronie postępowania administracyjnego porad co do zasadności czy celowości wniesienia konkretnego środka prawnego. Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej. W żadnej mierze nie można wymagać od organu, by w ramach obowiązków z art. 9 k.p.a. zastępował stronę w jej aktywności poprzez instruowanie o wyborze optymalnego sposobu postępowania. Realizacja przez organ administracji publicznej obowiązku informowania stron, o którym mowa w art. 9 k.p.a., polega jedynie na ogólnym ukierunkowaniu strony co do przepisów prawa znajdujących zastosowanie w jej sprawie. Z tak rozumianego obowiązku Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wywiązał się należycie. Trafnie podkreślił Sąd pierwszej instancji, że organ w treści pism z dnia 4 listopada 2014 r., jednocześnie z wezwaniem do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z dnia 5 października 2014 r., pouczył skarżących o treści przepisów art. 154 § 1 oraz art. 145 § 1 k.p.a., wypełniając tym samym obowiązek wynikający z art. 9 k.p.a. Prawidłowo uznał zarówno organ w zaskarżonym postanowieniu, jak i Sąd pierwszej instancji, że R. Z., mimo treści pisma z dnia 18 listopada 2014 r., nie sprecyzował żądania zawartego w piśmie z dnia 5 października 2014 r., co uzasadniało zastosowanie rygoru z art. 64 § 2 k.p.a. (a wobec wydania postanowienia z dnia [...] grudnia 2014 r. – wydanie rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z dnia [...] maja 2015 r.). Uchylanie się przez R. Z. od jednoznacznego wskazania trybu postępowania, jakie miało być zainicjowane jego wnioskiem i jednoznaczne pozostawienie organowi inicjatywy w tym zakresie stanowiło w istocie próbę niedopuszczalnego przerzucenia na organ odpowiedzialności za wynik postępowania. Tymczasem – jak trafnie wyjaśnił Sąd w uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia – to strona jest wyłącznie władna określić przedmiot swojego żądania, tj. przedmiot postępowania, którego wszczęcia domaga się. Jedynie na marginesie wskazać należy, że pismo z dnia 5 stycznia 2015 r., o którym wspomina autor skargi kasacyjnej, stanowiło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. W treści tego wniosku R. Z. wprawdzie wskazał na treść art. 9 k.p.a., ale cel przywołania tego przepisu w kontekście treści całego pisma nie jest do końca jasny – z całą pewnością autor pisma nie zarzucał organowi jego naruszenia w procedowaniu w sprawie dotyczącej wniosku z dnia 5 października 2014 r. Pominąć nie można, że Sąd pierwszej instancji, nie będąc związanym granicami skargi, skontrolował zaskarżone postanowienie także pod kątem naruszenia art. 9 k.p.a. (czego nie podnoszono w skardze), nie stwierdzając jednak naruszenia prawa w tym zakresie. Sąd wyraźnie wskazał (na str. 11 uzasadnienia skarżonego orzeczenia) na wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek udzielania stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek oraz ocenił działanie organu związane z wezwaniem z dnia 4 listopada 2014 r. za prawidłowe. Odnosząc się do kwestii braku odniesienia się przez Sąd do sformułowanych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego wyjaśnić trzeba, że kwestia ewentualnej wadliwości – niepełności uzasadnienia wyroku mogłaby zostać oceniona przez Naczelny Sąd Administracyjny w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., którego autor skargi kasacyjnej nie postawił. Niezależnie od powyższego brak odniesienia się przez Sąd do części zarzutów skargi nie mógł mieć żadnego wpływu na wynik sprawy z uwagi na zakres kontroli Sądu. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1, art. 136 i art. 144 k.p.a. Wobec formalnego charakteru rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym orzeczeniu organ nie stosował żadnych przepisów prawa materialnego, w tym tych wskazanych w skardze (mogłoby to nastąpić dopiero w toku prawidłowo wszczętego postępowania administracyjnego, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło). Kwestie podnoszone przez skarżących w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego pozostawały zatem poza zakresem kontroli tak Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, jak i Sądu pierwszej instancji. Wobec stwierdzenia, że jedyny zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie, skargę kasacyjną należało oddalić. Na koniec Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że dostrzegł, iż wnoszący skargę kasacyjną O. M. nie był adresatem zaskarżonego postanowienia Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, lecz R. Z. Mimo to uznał skargę kasacyjną tej strony za dopuszczalną i rozpoznał ją merytorycznie. Pominąć nie można, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał merytorycznie skargę cudzoziemca i jako strona postępowania sądowego miał on prawo wniesienia środka odwoławczego od wydanego wyroku. Przede wszystkim jednak należało mieć na uwadze to, że wniosek R. Z. i O. M. z dnia 5 października 2014 r. miał niewątpliwie na celu wzruszenie (choć nie zostało ostatecznie sprecyzowane, w jakim trybie) postępowania administracyjnego dotyczącego udzielenia O. M. zezwolenia na pobyt czasowy. Mimo faktu, że cudzoziemiec nie odpowiedział na wezwanie organu z dnia 4 listopada 2014 r. i w stosunku do niego organ pozostawił wniosek z dnia 5 października 2014 r. bez rozpoznania, należało uznać, że powinien on zostać uwzględniony jako strona postępowania sądowego. Skarżący kasacyjnie niewątpliwie powinien mieć wiedzę o czynnościach procesowych organu, nawet związanych z wnioskami innych osób, ale odnoszących się do sprawy, w której wnioskował o udzielenie mu zezwolenia na pobyt czasowy, a w związku z tym należało zapewnić mu także odpowiednie uprawnienia procesowe. Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło