II OZ 349/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 936/15 o oddaleniu wniosku o wyłączenie referendarza sądowego w sprawie ze skargi R. P. i M. P. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 936/15 oddalił wniosek R. P. o wyłączenie referendarza sądowego Damiana Mataczyńskiego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 19 lipca 2016 r. referendarz sądowy Damian Mataczyński odmówił R. P. przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący wniósł m.in. o wyłączenie referendarza sądowego Damiana Mataczyńskiego wskazując, iż są wątpliwości co do jego bezstronności. Do akt niniejszej sprawy dołączono oświadczenie referendarza sądowego Damiana Mataczyńskiego z dnia 4 października 2016 r., w którym wskazał on, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w przepisach art. 18 § 1 – 3 lub w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy R. P. W ocenie Sądu wniosek skarżącego o wyłączenie referendarza sądowego nie może zostać uwzględniony. Sąd przywołał przepisy stanowiące podstawę wyłączenia referendarza sądowego, wskazane w art. 18 § 1 i art. 19 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. Wskazał, że w niniejszej sprawie referendarz sądowy, o którego wyłączenie wnioskował skarżący, złożył oświadczenie, o którym mowa w art. 22 § 2 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że nie może stanowić przesłanki wyłączenia referendarza od udziału w sprawie samo twierdzenie wnioskodawcy, że w jego ocenie są wątpliwości co bezstronności. Wskazał, że kwestia prawdziwości i wiarygodności oświadczeń składanych przez skarżącego w ramach postępowania o przyznanie prawa pomocy oceniana jest w postępowaniu wszczętym na skutek wniesionego sprzeciwu, który w niniejszej sprawie rozpoznany został postanowieniem z dnia 4 października 2016 r. Wyjaśnił również, że wniosek o wyłączenie referendarza mogą uzasadniać jedynie takie okoliczności, które obiektywnie mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn nie ma w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą również przyczyny opisane w art. 18 p.p.s.a. powodujące wyłączenie referendarza z mocy ustawy. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości jak niezgodnego ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 24 § 1 p.p.s.a. przepisy rozdziału dotyczące wyłączenia sędziego stosuje się odpowiednio do wyłączenia referendarza sądowego. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 p.p.s.a., natomiast art. 19 p.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego (referendarza sądowego) na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia referendarza sądowego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez referendarza sądowego, którego wniosek dotyczy, o czym stanowi art. 22 § 2 w zw. z art. 24 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie referendarz sądowy, którego wyłączenia domaga się skarżący, złożył oświadczenie w dniu 4 października 2016 r., że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 § 1-3 lub art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia go od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. Złożony w przedmiotowej sprawie wniosek o wyłączenie referendarza sądowego nie zawiera argumentacji, która podważyłaby wiarygodność oświadczenia referendarza sądowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do referendarza sądowego Damiana Mataczyńskiego i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Za okoliczności wywołujące uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności referendarza sądowego w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. nie mogą być uznane kwestie subiektywnego poczucia strony o tym, że referendarz sądowy jest niesprawiedliwy, zastrzeżeń co do sposobu procedowania referendarza sądowego, np. poprzez kierowanie wezwań do skarżącego o złożenie dodatkowych dokumentów, czy jego udziału w wydawaniu orzeczeń, z których strona jest niezadowolona (por. postanowienie NSA z dnia 2 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 630/15; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto zauważyć trzeba, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżący nie podniósł żadnych okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez Sąd stanowiska. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.