I OZ 627/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 2069/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie skargi K. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2016 r., odmówił wstrzymania wykonania sprecyzowanej w sentencji decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych. Zdaniem Sądu I instancji skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, iż zachodzi po jej stronie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków związanych z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Skoro więc przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., zobowiązuje wnioskodawcę do uprawdopodobnienia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to skarżąca powinna te okoliczności wykazać. Samo powołanie się na trudną sytuację rodzinną i finansową nie uzasadnia konieczności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji tegoż postanowienia. Zażalenie nań wniosła K. S. postulując jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca eksponowała swoją trudną sytuację materialną. Nadto wskazała, iż konieczność opróżnienia lokalu spowoduje, iż ona i jej 4-letnia córka zostaną pozbawione dachu nad głową i zmuszone do życia na ulicy, co w dalszej kolejności może spowodować odebranie jej dziecka. Na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie na rzecz pełnomocnika kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu za instancję odwoławczą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. jest postrzegana jako tymczasowa ochrona osoby, która wniosek taki składa broniąc się przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przed sądem aktu lub czynności do czasu wykonania tej kontroli. Objęcie skarżącego tzw. ochroną tymczasową nie jest działaniem podejmowanym przez Sąd z urzędu, ani też działaniem obligatoryjnym, bowiem jest to czynność wnioskowa, poza tym nawet jeżeli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, Sąd nie jest zobowiązany do wydania żądanej treści orzeczenia. W znacznej mierze powodzenie wniosku zależy od działań podjętych przez podmiot domagający się przyznania mu tego rodzaju ochrony. Zatem obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Jakkolwiek należy podnieść, iż każda decyzja wywołuje określone skutki prawne, to przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje stronę do wykazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia lecz uprawdopodobnienia, które wszak nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd podejmując rozstrzygnięcie musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko w tej materii. Zatem to strona składająca wniosek w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. jest zobowiązana do wykazania, że zachodzą warunki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności sprawy w aspekcie ustawowych przesłanek (p. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2008 r., sygn. akt I OZ 820/08, CBOSA). Wstrzymanie wykonania decyzji możliwe jest tylko wtedy, gdy jej realizacja grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowałaby trudne do odwrócenia skutki. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która jest poważnych rozmiarów, nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, zaś w zakresie skutków, o takie, których nie będzie można przywrócić do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody jest zwykle utożsamiana z realnym zagrożeniem dla istniejącej, aktualnej sytuacji ekonomicznej (gospodarczej) strony postępowania. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do poprzedniego stanu rzeczy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Zatem skoro Sąd orzeka o wstrzymaniu zaskarżonego działania organu administracji publicznej na wniosek skarżącego, to on właśnie obowiązany jest wykazać że wykonanie aktu lub czynności wypełnia przesłanki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] września 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Szefa Biura Ochrony Rządu z dnia [...] lipca 2015 r. nakazującą jej i córce opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] przy [...] w Warszawie. Uzasadniając swój wniosek wskazała na ciężką sytuację materialną. Natomiast w zażaleniu podniosła, iż nie ma innego lokalu, do którego mogłaby się wraz z córką przenieść. W świetle tak skonstruowanego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanki zawarte w art. 61 § 3 P.p.s.a. nie zostały umotywowane w sposób, który przemawia za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Nie kwestionując trudnej sytuacji majątkowej skarżącej (o czym świadczy przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym postanowieniem Sądu I instancji z dnia 1 lutego 2016 r.), jednak pozostałych argumentów skarżącej niepodobna uznać za wiarygodne. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że Sąd rozpoznając wniosek może wziąć pod rozwagę również i te okoliczności sprawy, które co prawda nie zostały wyraźnie powołane przez stronę, ale mają znaczenie dla wstrzymania, bądź odmowy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Tymczasem jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Zastępcy Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z dnia [...] maja 2015 r. (k. 144 akt administracyjnych) po przeprowadzonej kontroli w/w lokalu stwierdzono, iż nie jest on zamieszkiwany przez skarżącą, a co więcej bez zgody właściciela użytkują go studenci. Może to nasuwać przypuszczenie, iż jest przez skarżącą podnajmowany osobom trzecim. Ponadto z pisma Zastępcy Dyrektora Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami z dnia [...] kwietnia 2011 r. (k. 99 tych akt) wynika, iż liczne były skargi mieszkańców budynku przy [...] na niewłaściwe zachowanie, zakłócanie spokoju i ciszy nocnej (głośne imprezy, wulgarne zachowanie) osób przebywających w w/w lokalu. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny upewnił się, że w niniejszej sprawie nie wykazano, iż wykonanie zaskarżonej decyzji skutkować może wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej. Twierdzenia skarżącej, iż po opróżnieniu lokalu nie będzie miała gdzie mieszkać, stoją w opozycji do wyników przeprowadzonych kontroli w przedmiotowym lokalu. W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie oddalić. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, jako że w tej materii wyłącznie właściwe są wojewódzkie sądy administracyjne, gdyż Naczelny Sąd Administracyjny jest uprawniony do orzekania wyłącznie o kosztach postępowania (i to kasacyjnego) między stronami.