II SA/Wa 1386/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski Sędziowie WSA Anna Mierzejewska Iwona Maciejuk (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2016 r. sprawy ze skargi B. M. i R. M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] (sprostowaną uchwałą z dnia [...] czerwca 2015 r.), na podstawie § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik nr 17 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 roku w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32, poz.453, z późn. zm.), w związku z § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 roku w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485, z późń. zm.) oraz w związku z § 12 i § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późn. zm.), w § 1 nie wyraził zgody na zakwalifikowanie do umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu (lokalu socjalnego) B. i R. M. W § 2, wykonanie uchwały powierzono Zarządowi Dzielnicy [...] za pośrednictwem Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych, w § 3 stwierdzono, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia. Pod uchwałą, za Zarząd podpis złożył Z-ca Burmistrza Dzielnicy [...]. W uzasadnieniu wskazano, że B. i R. M. są obywatelami [...], narodowość [...], na terenie RP przebywają na podstawie ochrony uzupełniającej. Wymienieni wraz z pięciorgiem dzieci ubiegają się o najem lokalu socjalnego. Zainteresowani zamieszkują w lokalu nr [...] przy ul. [...], który wynajmują od współwłaściciela wymienionej nieruchomości na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej w dniu [...].09.2014 r. Lokal ten składa się z 1 pokoju i kuchni - powierzchnia użytkowa wynosi 24,83m2, powierzchnia mieszkalna 13,31m2. Na jedną osobę zamieszkałą w lokalu przypada 1,91m2 powierzchni mieszkalnej. Średni miesięczny dochód zainteresowanych wynosi 136,13 zł na osobę. Wskazano, że Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie. Wniosek został rozpatrzony na podstawie § 12 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy - zainteresowani posiadają tytuł prawny do lokalu. Pod uzasadnieniem uchwały brak podpisu osoby reprezentującej Zarząd. Na dole strony, na której znajduje się uzasadnienie uchwały widnieje podpis Naczelnika i Z-cy Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...]. B. i R. M. wezwali Zarząd Dzielnicy [...] do usunięcia naruszenia prawa i umieszczenie ich na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego. Wskazali, że ich sytuacja mieszkaniowa jest dramatyczna. Na członka rodziny przypada mniej niż 2m2, w mieszkaniu nie ma centralnego ogrzewania ani ciepłej wody. Wskazali na stan zdrowia dzieci oraz fakt, że ich sytuacja finansowa nie pozwala im na wynajęcie lokalu o wyższym standardzie. W odpowiedzi Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, że uchwała z dnia [...] marca 2015 r. została podjęta bez naruszenia prawa. Uchwała Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi B. i R. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały skarżący zarzucili jej: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: § 12 w zw. z § 17 uchwały nr LVIII/1751/2009 uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że umowa najmu lokalu socjalnego nie może być zawarta z osobą posiadającą umowę najmu lokalu zawartą na wolnym rynku, podczas gdy z § 17 uchwały, odsyłającego w zakresie zawierania umów lokali socjalnych do postanowień § 6, wynika, że odmowa zawarcia umowy najmu jest uzasadniona wtedy, gdy tytuł prawny oparty jest na prawie rzeczowym, tj. prawie własności lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części, spółdzielczym prawie do lokalu; 2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: § 22 ust. 1 i ust. 5 uchwały w zw. z art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nieustalenie czy lokal, w którym skarżący zamieszkują na podstawie umowy najmu zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe w taki sposób, że nie można uznać ich za osoby pozostające w trudnych warunkach mieszkaniowych, o których mowa w § 12 w zw. z § 4 pkt 1 Uchwały; zaniechanie poddania wnikliwej analizie warunków oraz możliwości zamieszkiwania przez skarżących w lokalu przy ul. [...]; wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ograniczającą się do stwierdzenia, że skarżący posiadają umowę najmu lokalu, nie odnosząc się do warunków mieszkaniowych. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że spełniają określone w uchwale kryteria, od których uzależniony jest najem lokalu mieszkalnego. Zarzucili, że organ nie podjął żadnych czynności dowodowych w celu zbadania sytuacji mieszkaniowej, nie ustalił, czy lokal, który wynajmują na wolnym rynku zabezpiecza potrzeby mieszkaniowe w taki sposób, że nie mogą zostać uznani za osoby pozostające w trudnych warunkach mieszkaniowych. Skarżący wskazali na swoją trudną sytuację mieszkaniową i finansową, którą nie pozwala na wynajem lokalu o wyższym standardzie. Wskazali, że wynajmowany lokal nie ma centralnego ogrzewania ani ciepłej wody. W odpowiedzi na skargę, Zarząd Dzielnicy [...], reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie. Pismem z dnia 25 stycznia 2016 r. Stowarzyszenie [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o dopuszczenie do udziału w postępowaniu ze skargi B. M. i R. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 1 lutego 2016 r. dopuścił Stowarzyszenie [...] do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika. Stowarzyszenie [...], reprezentowane przez radcę prawnego, poparło skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej doszło do istotnego naruszenia prawa, albowiem Zarząd Dzielnicy [...] nie zastosował właściwie przepisu § 22 i § 12 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Zarzuty skargi w tym zakresie Sąd uznał zatem za zasadne. Nietrafne jest jedynie powiązanie zarzutu naruszenia § 22 uchwały z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), albowiem nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie. Podkreślić przy tym należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, co do tego, że choć w postępowaniu poprzedzającym podjęcie uchwały w analizowanym przedmiocie nie można sięgnąć do przepisów k.p.a., to w postępowaniu tym obowiązuje zarówno zasada prawdy obiektywnej, jak i konieczność wyważenia interesu społecznego i indywidualnego interesu jednostki, co można wyprowadzić wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (v. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis § 22 Uchwały Rady m.st. Warszawy zobowiązuje do poddania wnikliwej analizie wniosków o najem lokali mieszkalnych z zasobu mieszkaniowego [...]. W sprawie niniejszej wniosek skarżących takiej wnikliwej analizie nie został poddany. Przepis ten nie został wprawdzie powołany w zaskarżonej uchwale Zarządu Dzielnicy, ale jest oczywiste, że znajduje zastosowanie w sprawie. Powołany przez organ § 24 uchwały Rady m.st. Warszawy, stanowi bowiem jedynie, że zarząd rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu po rozpatrzeniu wniosków zaopiniowanych przez Komisję. Odmowę zakwalifikowania do umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego, bo o tym w istocie rozstrzygała zaskarżona uchwała, Zarząd Dzielnicy [...] uzasadnił wyłącznie faktem wynajmowania przez rodzinę wnioskodawców lokalu mieszkalnego na wolnym rynku, na podstawie umowy najmu lokalu. Tymczasem, żaden przepis Uchwały Rady miasta stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. automatycznie nie wyłącza z grona osób ubiegających się o najem lokalu socjalnego z zasobu [...], osób legitymujących się umową najmu lokalu mieszkalnego na wolnym rynku. Okoliczność ta, na gruncie przepisów uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., nie powoduje, że wnioskodawcy nie mogą być umieszczeni na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego, o ile spełniają przesłanki określone w § 4 pkt 1 tej uchwały, a nadto znajdują się w niedostatku, o czym jest mowa w § 12 powołanej uchwały Rady m.st. Warszawy. Spełnienia tych wymogów przez wnioskodawców organ nie zbadał, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej uchwały, które nadto nie zawiera podpisu osoby uprawnionej, co także stanowi istotne naruszenie prawa. Wskazania przy tym wymaga, że przepis § 17 uchwały Rady m.st. Warszawy stanowi, że do zawierania umów najmu lokali socjalnych zastosowanie mają postanowienia § 6 tej uchwały. Przepis § 6 ust. 1 pkt 1 stanowi zaś, że odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkania jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać lub gdy posiada spółdzielcze prawo do lokalu, a także gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W świetle brzmienia powołanego przepisu, posiadanie takiego tytułu prawnego do lokalu, jak umowa najmu lokalu mieszkalnego na wolnym rynku, nie wyklucza zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Ponownie rozpatrując sprawę, organ podda wniosek skarżących wnikliwej analizie, mającej na celu ustalenie, czy spełnione zostały przesłanki określone uchwałą Rady m.st. Warszawy warunkujące umieszczenie wnioskodawców na liście osób oczekujących na najem lokalu socjalnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.