I SA/Po 1294/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant Referent stażysta Marta Ziewińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. oddala skargę. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...], nr [...], ustalił J. S. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku od nieruchomości, podatku rolnym i podatku leśnym za 2013 r. od nieruchomości zabudowanej położonej w P. przy ul. A. w kwocie [...] zł, w tym: 1. podatek rolny za grunt o pow. [...] ha w kwocie [...] zł, 2. podatek leśny za grunt (las) o pow. [...] ha w kwocie [...] zł, 3. podatek od nieruchomości w kwocie [...] zł, za: - budynki mieszkalne powyżej 2,20 m, o powierzchni [...] m2 w kwocie [...] zł (wg stawki [...] zł za m2), - za budynki pozostałe o powierzchni [...] m2 w kwocie [...] zł (wg stawki [...] zł za m2). - za grunty pozostałe o powierzchni [...] m2 w kwocie [...] zł (wg stawki [...] zł za m2). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego dokonano na podstawie danych wynikających z ewidencji podatkowej, złożonej Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, Informacji o gruntach, Informacji o lasach, stosując dla podatku rolnego i leśnego stawki ustawowe, a dla podatku od nieruchomości stawki uchwalone przez Radę Miasta P. W odwołaniu z dnia 11 lutego 2013 r. podatniczka, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o zmianę lub uchylenie powyższej decyzji w części dotyczącej podatku od nieruchomości. W argumentacji odwołania strona podniosła, że zamieszkuje w P. pod adresem ul. A., a od 1982 r. prowadzi tam gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni [...] ha oraz posiada grunty o charakterze rolnym wykorzystywane wyłącznie na cele rolnicze, a zabudowa tych gruntów jest typowo siedliskowa. Podatniczka stwierdziła, że zmiany przekwalifikowania gruntów i wpisy w rejestrze gruntów w latach 2006-2008 były dokonywane jednostronnie przez organ ewidencyjny (Prezydenta Miasta P. – X.) bez żadnego wniosku, zgody, a nawet wiedzy podatnika. Ponadto kategorycznie zaprzeczyła, jakoby część działki gruntu (wg oznaczenia rejestru gruntów B [...]) oraz zlokalizowane na tym gruncie budynki były przeznaczone i/lub wykorzystywane na cele inne niż rolne. Zdaniem strony, dane ewidencyjne zawarte i jakoby wynikające z rejestru gruntów są niezgodne ze stanem faktycznym i wolą właściciela nieruchomości. W związku z powyższym odwołująca się stwierdziła, że przedmiotowa część gruntu oraz znajdujące się na niej budynki winny korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości i powinny być opodatkowane podatkiem rolnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm. - w skrócie: "P.g.k."), stanowi, iż podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy zawiera 4 zawiadomienia z dnia 1 lipca 2011 r. o dokonanych zmianach w ewidencji gruntów i budynków w dniach 7 września 2006 r., 28 maja 2008 r., 18 czerwca 2008 r. i 7 lipca 2009 r. Wynika z nich, że już we wrześniu 2009 r. nastąpiła zmiana rodzaju użytku z B-RIVa dla powierzchni [...] ha na B dla powierzchni [...] ha. Kolejne zmiany nie dotyczyły już zmiany samego rodzaju użytku na działce [...] tylko wielkości powierzchni, której dotyczy użytek oznaczony jako B. Zgodnie z ostatnią zmianą - od 7 lipca 2009 r., obowiązującą na dzień wydania zaskarżonej decyzji, użytek B dotyczy powierzchni [...] ha. Uwzględniając powyższe organ II instancji stwierdził, że przyjęcie powierzchni [...] ha, jako gruntu pozostałego do opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jest prawidłowe. Oznacza to także, że posadowione na tym gruncie budynki gospodarcze nie mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4b) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm. - w skrócie: "u.p.o.l."), albowiem nie są one położone na gruntach gospodarstw rolnych służących wyłącznie działalności rolniczej. Ponadto organ II instancji, powołując się na przepis § 49 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 - w skrócie: "rozporządzenie"), stwierdził, że w sytuacji gdy zmiana w ewidencji następuje z urzędu to organ prowadzący ewidencję nie ma obowiązku informowania właściciela gruntu o dokonanej zmianie kwalifikacji gruntu. Jednocześnie zwrócono uwagę, że X. w piśmie z dnia 19 czerwca 2011 r. wyjaśnił podatniczce przyczyny braku poinformowania jej o dokonanych zmianach w ewidencji gruntów, które zostały wprowadzone na podstawie operatów geodezyjnych [...] i [...] oraz wykazu zmian gruntowych [...]. W piśmie tym strona została także pouczona, że w przypadku prowadzenia działalności rolniczej istnieje możliwość dokonania zmiany użytku z terenów mieszkaniowych (B) na tereny mieszkaniowe na gruntach ornych (B/R...) w oparciu o udokumentowany wniosek. W skardze z dnia 15 czerwca 2015 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J. S., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w części dotyczącej podatku od nieruchomości, tj. co do kwoty [...] zł, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 i art. 7 u.p.o.l. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, - art. 1, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 6a i art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm. - w skrócie: "P.r.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, - art. 21 P.g.k. i § 49 rozporządzenia poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, - prawa proceduralnego poprzez pominiecie lub błędną ocenę dowodów i bezkrytyczne przyjęcie, że część gruntu "o powierzchni [...] ha" oraz posadowione na tym gruncie budynki nie stanowią gospodarstwa rolnego (tzw. siedliska) i nie są związane z prowadzeniem działalności rolniczej. W uzasadnieniu skargi w znaczącej części powielono argumentację podniesioną uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto skarżąca wyraziła przekonanie, że skoro na żadnym etapie postępowania, ani organ podatkowy I instancji ani II instancji nie zakwestionował faktu prowadzenia przez nią gospodarstwa rolnego na całym terenie [...] ha, to grunty i użytku rolne obejmujące [...] ha nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Stwierdziła także, że naczelną i podstawową zasadą opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest faktyczne wykorzystanie przedmiotu opodatkowania. Skarżąca ponownie podniosła, że stan formalny (ewidencyjny) części gruntu nie był i nie jest zgodny ze stanem faktycznym (faktycznego wykorzystania tego gruntu). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymało w całości swoje stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Ponadto organ zaznaczył, że nie jest uprawniony do dokonywania zmian geodezyjnych, ani do weryfikowania danych w tym zakresie. Stwierdzono, że to w interesie skarżącej jest odpowiednie zadziałanie, aby zmienić klasyfikację gruntu, a w rezultacie sposób opodatkowania nieruchomości w odniesieniu do spornej część gruntów o powierzchni [...] ha. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, przeprowadzonej na podstawie kryterium zgodności z prawem, w kontekście zarzutów sformułowanych w skardze, kluczową i najistotniejszą sporną kwestią w niniejszej sprawie, jest ocena zasadności stanowiska organów podatkowych w kwestii odmowy zastosowania wobec skarżącej zwolnienia podatkowego z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. Organy uznały, że mimo bezspornej okoliczności prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa rolnego, nie został spełniony warunek, zgodnie z którym, budynki gospodarcze związane z prowadzeniem działalności rolniczej muszą znajdować się na gruntach sklasyfikowanych jako użytki rolne. Na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków organy ustaliły, że część spornej nieruchomości (część działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha) figuruje jako użytek gruntowy – tereny mieszkaniowe (B). Zdaniem skarżącej, powołującej się na siedliskowy charakter zabudowy na spornej części nieruchomości i fakt posiadania gruntów o charakterze rolnym wykorzystywanych wyłącznie na cele rolnicze, ujawnione w ewidencji gruntów i budynków dane są niezgodne ze stanem faktycznym. Skarżąca zarzuciła organom niekonsekwencję uznając, że skoro organy nie zakwestionowały faktu prowadzenia przez skarżącą gospodarstwa rolnego na całym obszarze [...] ha, to grunty i użytki rolne obejmujące [...] ha nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (w tym sporna część nieruchomości). Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b) u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części, położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, zwolnienie przewidziane w cytowanym wyżej przepisie ma charakter przedmiotowy, obejmuje budynki gospodarcze związane z działalnością rolniczą, bez względu na to, czyją one stanowią własność lub w czyim posiadaniu się znajdują. Warunkiem zasadniczym jest wyłączny związek budynku lub jego części z działalnością rolniczą. Dodatkowo ustawodawca przewidział, że muszą to być budynki położone na gruntach rolnych stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. A zatem, możliwość zwolnienia budynku gospodarczego lub jego części z podatku od nieruchomości jest uzależniona od tego, czy obiekt ten będzie położony na gruntach gospodarstwa rolnego. Ponadto podkreśla się, że sam sposób wykorzystania budynku położonego na terenie gospodarstwa rolnego nie może mieć decydującego znaczenia dla skorzystania przez podatnika z tego zwolnienia. Przepis ten wymaga bowiem, aby łącznie zostały spełnione dwie przesłanki. Po pierwsze musi to być budynek gospodarczy, a po drugie musi być on położony na terenie gospodarstwa rolnego, czyli na gruntach również sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne. Z powyższego wynika, że nawet budynki typowego rolnika położone na gruntach niesklasyfikowanych jako użytki rolne nie mogą być zwolnione od podatku od nieruchomości (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2013 r., II FSK 2564/11, LEX nr 1370480; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 marca 2013 r., III SA/Po 851/12, LEX nr 1303129 i powołane tam piśmiennictwo). Zgodnie z art. 1 P.r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania zobowiązania podatkowego skarżącej) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Z kolei według art. 2 ust. 1 P.r., za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej. Istotny w sprawie jest także przepis art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l., który stanowi, że przez użyte w ustawie określenie "użytki rolne" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Wobec przedstawionej przez skarżącą argumentacji, zwrócenia uwagi wymaga wiążący dla organów podatkowych charakter danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ust. 1 P.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych za utrwalony można uznać już pogląd, według którego, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Odstępstwo od zasady bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków może mieć miejsce tylko w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. W przypadku danych bezwzględnie wiążących organy podatkowe, jeżeli ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, to dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Organy podatkowe nie mogą zatem samodzielnie zmieniać tych danych, tym bardziej, że dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego. Podatnik kwestionując prawidłowość tych danych powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2015 r., II FSK 3108/12, LEX nr 1580045 i powołane tam orzecznictwo; wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 stycznia 2015 r., III SA/Wa 2391/14, LEX nr 1746043). Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżąca zarzucając naruszenie przepisów postępowania, niezasadnie oczekuje od organu podatkowego, że ten winien prowadzić postępowanie dowodowe, które – zgodnie z intencją skarżącej - ujawnić ma niezgodność danych z ewidencji gruntów i budynków (stan formalny) ze stanem faktycznym, co skutkować winno innym wymiarem podatku. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy są zarzuty skarżącej dotyczące administracyjnego trybu dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków, prowadzonych bez wiedzy podatnika. Organ odwoławczy zasadnie zwrócił uwagę, że skarżąca uzyskała informację o zmianach w ewidencji gruntów i budynków od organu prowadzącego tę ewidencję (powołane przez organ pismo X. z dnia 19 czerwca 2011 r.) wraz z pouczeniem o możliwości wystąpienia o zmianę dotychczasowej klasyfikacji użytku spornej części nieruchomości oznaczonej jako - tereny mieszkaniowe (B). Jak wskazano już wyżej, takiej zmiany nie może dokonać organ podatkowy w postępowaniu wymiarowym. W podsumowaniu przeprowadzonej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organy podatkowe dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, a w konsekwencji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, dokonując ich prawidłowej wykładni. Tym samym postawione w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego, okazały się bezzasadne. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.