II OSK 1592/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz, Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na przeniesieniu miejsc postojowych pod powierzchnię gruntu oraz zwiększeniu kubatury części podziemnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego, stanowiące istotną zmianę w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, powinny być traktowane jako samowola budowlana podlegająca art. 48 Prawa budowlanego, czy jako roboty budowlane wymagające pozwolenia zamiennego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Roboty budowlane polegające na przeniesieniu miejsc postojowych pod powierzchnię gruntu oraz zwiększeniu kubatury części podziemnej budynku mieszkalnego, które stanowią istotną zmianę w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, należy traktować jako realizację całkowicie nowego obiektu budowlanego, na który nie uzyskano pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji postępowanie powinno być prowadzone na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 51 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie nakładającą obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz P.p.s.a., wskazując na istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, polegające na przeniesieniu miejsc postojowych pod powierzchnię gruntu oraz zwiększeniu kubatury części podziemnej budynku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1465/15 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2015 r. nr [...] znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 4 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 1465/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę W. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2015 r., nr [...], znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.
Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną wniósł W. S. podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie i brak przyjęcia, że roboty budowlane, których wykonanie stanowiło zmianę przyjętego w pierwotnym pozwoleniu na budowę sposobu zagospodarowania terenu poprzez przeniesienie miejsc postojowych pod powierzchnię gruntu oraz zwiększenie kubatury części podziemnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego prowadzone były w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym i pozwoleniu na budowę,
2) art. 48 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że roboty budowlane, których wykonanie stanowiło zmianę przyjętego w pierwotnym pozwoleniu na budowę sposobu zagospodarowania terenu poprzez przeniesienie miejsc postojowych pod powierzchnię gruntu oraz zwiększenie kubatury części podziemnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowią rzekomo odrębny obiekt budowlany wykonywany pomimo braku decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę,
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2015 r. w sytuacji, w której zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w sposób mający wpływ na wynik sprawy,
4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2015 r. oraz zaakceptowanie ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego w sytuacji, w której stan faktyczny został przez organ ustalony z pominięciem okoliczności wynikających z protokołów oględzin (kontroli) przeprowadzonych przez PINB w Z. w dniach [...] maja 2015 r. i [...] czerwca 2015 r. oraz dokumentacji fotograficznej sporządzonej przez PINB w Z.,
5) art. 141 § 4 P.p.s.a. polegające na:
– pominięciu w treści uzasadnienia wyroku wyjaśnienia zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane jako podstawy rozstrzygnięcia i poprzestaniu w tym zakresie na powołaniu się na stanowisko organu II instancji,
– całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej w treści uzasadnienia wyroku podniesionego przez skarżącego zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., co uniemożliwia kontrolę instancyjną wyroku oraz świadczy o wybiórczej ocenie okoliczności wynikających z zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające przemawiać za zasadnością podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania M. Ż. wniosła o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 193 P.p.s.a. zdanie drugie uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez W. S. nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego jak i naruszenia przepisów prawa procesowego. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej kwestionowane są przepisy prawa materialnego oraz prawidłowość zastosowania przepisów postępowania warunkujących dokonanie prawidłowych ustaleń faktycznych w pierwszej kolejności rozpoznane powinny być zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Zastosowanie przez organ administracji lub sąd administracyjny przepisów prawa materialnego polega na ocenie prawnej określonego stanu faktycznego. O zarzucie naruszenia prawa materialnego można więc mówić wówczas, gdy nie jest kwestionowany ustalony w sprawie stan faktyczny, tylko ocena prawna tego stanu faktycznego. Nie jest możliwe dokonanie oceny zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego przy jednoczesnym kwestionowaniu ustaleń faktycznych. Nie wiadomo bowiem wówczas w odniesieniu do jakich ustaleń oceniać prawidłowość zastosowania tych przepisów.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. (zarzut nr 4). Zdaniem NSA, zarzut ten sprowadza się do zarzutu zaakceptowania przez Sąd I instancji błędnej, zdaniem skarżącego kasacyjnie, oceny materiału dowodowego i w konsekwencji błędnych ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracji. W ocenie NSA, materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i nie wymagał uzupełnienia. Ocena tego materiału była prawidłowa i nienaruszająca zasad swobodnej oceny dowodów. Zgromadzone dowody słusznie uznane zostały za dowody dające podstawę do poczynienia ustaleń faktycznych. Ustalenia faktyczne zostały poczynione w oparciu o te dowody, które uznane zostały za wiarygodne. Oczywistym jest, że te dowody, które uznane zostały za niewiarygodne nie mogły być podstawą ustaleń faktycznych. O prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych świadczą przede wszystkim załączone do akt sprawy fotografie realizowanej przez skarżącego kasacyjnie inwestycji.
Za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 36a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz.1409 z późn. zm., dalej jako ustawa Prawo budowlane) oraz art. 48 tej ustawy (zarzuty nr 1 i 2). Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zaakceptował stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że skarżący kasacyjnie w istocie zrealizował całkowicie nowy obiekt budowlany dobudowany do realizowanego budynku mieszkalnego. Jest to nowy obiekt budowlany, na realizację którego skarżący kasacyjnie nie posiadał pozwolenia na budowę nie zaś odstępstwo od projektu budowlanego. W tej sytuacji postępowanie w sprawie tego obiektu powinno być prowadzone na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane nie zaś na podstawie art. 51 tej ustawy.
Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. (zarzut nr 3) stwierdzić należy, że jest to w istocie odmienne ujęcie zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego opisanych w pkt 1 i 2. Tym samym zarzut ten również uznać należy za niezasadny.
Nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 P.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w uzasadnieniu wyroku argumenty pozwalają na odtworzenie motywów, którymi Sąd kierował się wydając zaskarżony wyrok oraz ocenę prawidłowości zajętego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowiska. W sytuacji, gdy sąd administracyjny uznaje ustalenia faktyczne poczynione przez organ administracji za prawidłowe oraz za prawidłowe uznaje zastosowanie przepisów prawa materialnego wystarczające jest danie wyrazu temu w uzasadnieniu wyroku poprzez stwierdzenie, że stanowisko organu administracji jest prawidłowe. Stanowisko Sądu sprowadzałoby się bowiem w istocie do ponownego powtórzenia stanowiska organu administracji, co jest zbędne.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny nie odniósł się wprost do zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. (zarzut nr 5) jednakże nie uniemożliwia to dokonania kontroli prawidłowości zaskarżonego wyroku. W sytuacji, gdy Sąd I instancji zaakceptował prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego przez organ odwoławczy, to w konsekwencji za prawidłowe uznał też ocenę materiału dowodowego i ustalenia faktyczne poczynione przez organ odwoławczy. Jak to już zostało wcześniej wskazane, w ocenie NSA, ocena materiału dowodowego dokonana przez organ odwoławczy oraz ustalenia faktyczne są prawidłowe i brak było podstaw do ich kwestionowania.
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło