II SA/Wa 810/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-04
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zachowanie policjanta polegające na spowodowaniu kolizji drogowej, oddaleniu się z miejsca zdarzenia oraz popełnieniu innych wykroczeń uzasadnia zwolnienie go ze służby na podstawie przesłanki "ważnego interesu służby"?Ratio decidendi
Zachowanie policjanta polegające na spowodowaniu kolizji drogowej, oddaleniu się z miejsca zdarzenia, a także popełnieniu innych wykroczeń, może uzasadniać zwolnienie ze służby na podstawie "ważnego interesu służby", nawet jeśli nie zostało udowodnione jego winy w postępowaniu karnym. Sąd administracyjny bada jedynie, czy decyzja o zwolnieniu nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów, nie wkraczając w kompetencje organów Policji dotyczące polityki kadrowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z marca 2015 r. uchylający w części rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji z grudnia 2014 r. dotyczący zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Komendant Główny Policji zmienił datę zwolnienia na styczeń 2015 r., utrzymując w mocy decyzję o zwolnieniu. Podstawą zwolnienia było spowodowanie przez skarżącego kolizji drogowej, oddalenie się z miejsca zdarzenia oraz inne wykroczenia, co organ uznał za naruszenie "ważnego interesu służby". Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując istnienie przesłanki "ważnego interesu służby" oraz sposób prowadzenia postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras Andrzej Kołodziej Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2016 r. sprawy ze skargi L. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Rozkazem personalnym Nr [...] z [...] marca 2015 r. Komendant Główny Policji uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] Nr [...]
z [...] grudnia 2014 r. w sprawie zwolnienia L. K. (dalej jako skarżący) ze służby w Policji z [...] grudnia 2014 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355) w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił datę zwolnienia na [...] stycznia
2015 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Komendant Wojewódzki Policji w [...], na wniosek Komendanta Powiatowego Policji w [...], pismem z 29 września 2014 r., wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu zbadania zasadności zwolnienia skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, tj. z uwagi na ważny interes służby. Uzasadnione było to tym, iż [...] września 2014 r. około godziny 22.10, na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości [...], kierując pojazdem marki [...] na skutek niezachowania należytego odstępu skarżący najechał na tył pojazdu marki [...] czym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a następnie oddalił się z miejsca zdarzenia. Czynności wyjaśniające w sprawie o wykroczenie [...] dotyczące wyżej wymienionego zdarzenia zostały zakończone skierowaniem 2 grudnia 2014 r. do Sądu Rejonowego w [...] Wydział II Karny wniosku o ukaranie skarżącego w postępowaniu zwyczajnym. Prezydium Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] nie wniosło zastrzeżeń co do trybu zwolnienia skarżącego ze służby w Policji.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...]z [...] grudnia 2014 r. zwolnił skarżącego z [...] grudnia 2014 r. ze służby w Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji. Decyzji tej na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Skarżący od tej decyzji odwołał się, wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji lub ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zaistniał ważny interes służby, umożliwiający zwolnienie policjanta ze służby w sytuacji, gdy takowa przesłanka nie wystąpiła, a także obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 Kpa, art. 77 § 1 K.p.a., bowiem organ administracji publicznej nie zgromadził należycie materiału dowodowego, a tym samym nie podjął kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszył zasadę słusznego interesu strony i interesu społecznego, co miało wpływ na wynik sprawy oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co także miało wpływ na wynik sprawy.
Wskazaną na wstępie decyzją Komendant Główny Policji uchylił rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] Nr [...]z [...] grudnia 2014 r.
w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z [...] grudnia 2014 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji i ustalił datę zwolnienia na [...] stycznia 2015 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby w Policji, gdy wymaga tego "ważny interes służby". Pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało bliżej określone. W praktyce na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby. Użycie w przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów. Przesłanka "ważnego interesu służby" powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się one do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Nadto organ przyjął, że przesłanka "ważnego interesu służby" oceniana być musi przez pryzmat zadań, do realizacji których powołana jest Policja, a wymienionych w art. 1 ustawy o Policji oraz w niektórych innych przepisach, a także wymagań stawianych policjantom, a określonych w art. 25 ustawy o Policji.
Odnosząc się do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy organ wskazał na bezsporną okoliczność brania przez skarżącego udziału w zdarzeniu mającym miejsce [...] września 2014 r. około godziny 22.10 na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości [...], którego przebieg został ustalony ponad wszelką wątpliwość. Reakcja skarżącego na zaistniałą sytuację nie była prawidłowa i nie spełniała wymogów jakimi funkcjonariusze Policji winni się kierować. Oddalenie się z miejsca zdarzenia świadczy o całkowitym lekceważeniu przez wymienionego obowiązującego porządku prawnego. Organ zważył, iż w stosunku do policjanta [...] grudnia 2014 r. został skierowany do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o ukaranie w postępowaniu zwyczajnym za popełnienie wykroczenia określonego w art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń. Nadto przeciwko skarżącemu [...] listopada 2014 r. został skierowany do Sądu Rejonowego w [...] wniosek o ukaranie za popełnienie wykroczenia określonego w art. 94 § 2 Kodeksu wykroczeń (kierowanie pojazdem, który nie został dopuszczony do ruchu). Organ wskazał także, że w ramach czynności dowodowych prowadzonych w przedmiotowym postępowaniu uzyskano materiały, które uzasadniały przypuszczenie popełnienia przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego, określonego w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji, polegającego na wprowadzeniu w błąd Komendanta Komisariatu Policji w [...] oraz Komendanta Powiatowego Policji w [...] co do faktycznego miejsca zamieszkania.
Odwołując się do treści art. 25 ustawy o Policji organ stwierdził, iż w interesie służby, a więc w interesie społecznym leży, aby ustawowe zadania Policji były realizowane przez osoby w pełni spełniające wymagania stawiane przez przepisy ustawy o Policji. Instytucja jaką jest Policja ma gwarantować każdemu człowiekowi ochronę przed przemocą, brutalnością i innymi zachowaniami naruszającymi dobro chronione przez prawo. Policjantów obowiązują także szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Policjant powinien zawsze mieć wzgląd na to, aby swoim postępowaniem umacniać powagę i zaufanie do pełnionych funkcji. Powinien unikać wszelkich sytuacji, które godziłyby w dobre imię Policji. Z zawodem policjanta wiąże się także szczególny stopień społecznego zaufania i w związku z tym, od policjantów wymaga się, aby przestrzegali szczególnych reguł godnego i zgodnego ze społecznym zaufaniem zachowania się. Odnosi się to zarówno do sfery służby, jak i postawy osobistej. W szeregach Policji winni zatem pozostawać jedynie funkcjonariusze obdarzeni szczególnym zaufaniem społecznym, tymczasem skarżący jako funkcjonariusz Policji całkowicie utracił to zaufanie. Policjant bowiem, który poza służbą dopuszcza się zachowań sprzecznych z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa nie tylko nie dochowuje roty złożonego ślubowania, ale także narusza dobre imię Policji. Takie postępowanie wpływa również demoralizująco na innych funkcjonariuszy. Wobec powyższego organ uznał, że brak jest jakichkolwiek podstaw do kontynuowania przez stronę służby w Policji.
Organ podkreślił nadto, że zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o cytowany przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem w sprawie o wykroczenie. Oznacza to, że zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem tego postępowania, pozostaje ono bowiem bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. W takiej sprawie właściwy organ nie ma także obowiązku wykazania winy funkcjonariusza, a tym samym gromadzić dowodów na okoliczność potwierdzenia popełnienia przez policjanta zarzucanego mu czynu. Udowodnienie bowiem danego faktu należy do organów ustawowo powołanych do ścigania i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania w danym przypadku o wykroczenie.
Organ podał także, że zasięgnięto wymaganej opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, a więc spełniono przesłankę o której mowa w art. 43 ust. 3 ustawy o Policji.
Odnosząc się do zarzutów związanych z postępowaniem dowodowym organ wskazał, iż samodzielności ustaleniom faktycznym nie odbiera fakt wykorzystania przez organy dowodów przeprowadzonych w innym postępowaniu, gdyż jako dowód organ administracji ma obowiązek zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Nie oznacza to jednak, iż organ ma obowiązek dopuścić i przeprowadzić wszystkie zawnioskowane przez stronę dowody. W związku z tym, iż okoliczności związane z poszukiwaniem skarżącego po wypadku oraz że jego zachowanie po wypadku było kontrowersyjne nie były sporne, okoliczności natomiast "poruszania się przez policjanta samochodami należącymi do innych osób, które były przeznaczone na sprzedaż bądź przewożone przez niego na swojej auto-lawecie lecz nie w celach zarobkowych lecz po przyjacielsku bez pobierania jakiegokolwiek wynagrodzenia z tego tytułu, a także ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania strony" nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, zasadnym było oddalenie wniosków dowodowych w tym zakresie. Wniosek o powołanie biegłego z zakresu psychiatrii w celu wydania opinii w przedmiocie oceny zachowania skarżącego organ uznał za zmierzający do przedłużenia toczącego się postępowania administracyjnego.
Reasumując, organ stwierdził, iż służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej. Pełniący ją funkcjonariusze podlegają określonym wymogom, a jeśli skarżący ich nie spełniał to organ miał podstawy do przyjęcia, że ważny interes służby przemawiał za podjęciem decyzji o zwolnieniu go ze służby w Policji. Wybór podstawy prawnej zwolnienia skarżącego ze służby był uzasadniony, gdyż stanowił konsekwencję postępowania skarżącego. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji wydając w niniejszej sprawie decyzję wziął pod uwagę dotychczasowy przebieg służby policjanta, a także dowody zgromadzone w toku postępowania oraz sytuację w jakiej się skarżący znalazł, jednak elementy te, obok innych wskazanych w zaskarżonej decyzji, złożyły się na całość oceny zaistnienia przesłanki ważnego interesu służby przemawiającej za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji.
Odnosząc się do kwestii nadania decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...]z [...] grudnia 2014 r. rygoru natychmiastowej wykonalności organ odwoławczy wskazał, że wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy, dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddawane są ścisłej wykładni. Jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie. Organ pierwszej instancji nadając zaskarżonemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności miał na uwadze ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania, której nie może wypełniać w przypadku gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie powinni pełnić. Zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w art. 108 § 1 K.p.a., gdyż w jej uzasadnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłania uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony.
Nadto organ wskazał, iż z uwagi na fakt, iż decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...]z [...] grudnia 2014 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a przedmiotową decyzję doręczono pełnomocnikowi strony 12 stycznia 2015 r., należało na nowo ustalić datę zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Datę tę określono na 12 stycznia 2015 r.
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zarzucił naruszenie:
– prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie zaistniał ważny interes służby, umożliwiający zwolnienie policjanta ze służby, w sytuacji gdy takowa przesłanka nie wystąpiła;
– art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., albowiem organ nie zgromadził należycie materiału dowodowego, a tym samym nie podjął kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszył zasadę słusznego interesu strony i interesu społecznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe zarzuty na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowisko procesowe skarżący podkreślił, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przewiduje jedynie fakultatywne zwolnienie policjanta ze służby w przypadkach zaistnienia wskazanych w przepisie przesłanek. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie na pewno nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające mu pełnienie służby. Od zawsze jest bowiem wzorowym obywatelem, wielokrotnie docenianym za swoją służbę, czego dowodem są liczne wyróżnienia. Nadto skarżący wskazał, że organ nie określił jaki ważny interes służby został przez niego naruszony. Nie podjął też kroków w celu zbadania stanu sprawy, nie przesłuchał świadków oraz nie dopuścił wnioskowanych przez skarżącego dowodów. Oznacza to, że w sprawie nie została zrealizowana zasada prawdy obiektywnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego przedłożył kserokopię wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w [...] z [...] lutego 2015 r., nie wiedział jednak czy wyrok ten jest prawomocny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 §1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) wykazała bowiem, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby między innymi w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.
Cytowane unormowanie uwzględnia przede wszystkim specyfikę pracy i status policjantów jako funkcjonariuszy publicznych. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż w każdym praworządnym i demokratycznym państwie służba w policji jest bezpośrednio związana ze szczególnie wysokimi wymaganiami w stosunku do policjantów, tak aby ich postawa moralna i nieposzlakowany charakter chroniły interes społeczny i podkreślały autorytet władzy państwowej. Ma to związek z podstawowymi zadaniami Policji, którymi zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o Policji, są m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców, współdziałanie z policjami innych państw oraz ich organizacjami międzynarodowymi, gromadzenie, przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych.
Zakres obowiązków Policji powoduje, że w istotnym stopniu jej działania, a przede wszystkim postawa jej funkcjonariuszy kształtują wizerunek organów państwa i zaufanie do nich. Zatem wymogi w stosunku do funkcjonariuszy publicznych Policji muszą być tak wysokie, aby dawały rękojmię prawidłowego wykonywania powierzonych czynności. Jednocześnie wypełnianie przez policjanta swoich obowiązków zgodnie z powyższymi zasadami należy rozumieć jako działania podejmowane w interesie służby, który jest tożsamy w tym zakresie z interesem publicznym. Natomiast ewentualne naruszenie tych zasad może skutkować nie tylko zawieszeniem w czynnościach służbowych, ale również zwolnieniem ze służby.
W myśl przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z policjantem można rozwiązać stosunek służbowy, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny, a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola tego rodzaju decyzji ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla konkretnej sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji realizują określoną politykę stosowania prawa oraz wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych i celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., I OSK 301/11, dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają jedynie, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i wpływać na to, czy dana osoba powinna nadal pozostać funkcjonariuszem danej formacji, czy też możliwe było wykluczenie jej z tego grona. Inaczej mówiąc nie mogą oceniać słuszności realizowanej przez organy polityki kadrowej.
Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Mimo, iż omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby", to nie ulega wątpliwości, że odkodowanie znaczenia tego zwrotu musi następować z uwzględnieniem przede wszystkim przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. W rachubę może zatem wchodzić realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności, czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesem Policji oraz że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować w niej służby.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy, należy między innymi ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważkich zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz o niezbędnych predyspozycjach fizycznych i psychicznych do służby w formacjach mundurowych. Ponadto służbę w Policji mogą pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1). Wszelkie wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę. Składa on bowiem ślubowanie, w którym zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami m.in. należytego zachowania się także w czasie wolnym od zajęć służbowych oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia w Policji racjonalnej polityki kadrowej oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do sprawnego funkcjonowania wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. Na powyższe wielokrotnie zwracał uwagę Trybunał Konstytucyjny (por. np. wyrok z 19 października 2004 r., K 1/04, OTK-A 2004/9/93, Lex 127308). Trybunał w swych orzeczeniach wskazywał między innymi na to, że brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych uprawnia zatem właściwe organy do stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych różnych dolegliwości prawnych, włącznie z możliwością rozwiązania z nim stosunku służbowego, zwłaszcza gdy wymaga tego dobro służby (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2015 r., I OSK 2642/13,dostępny CBOSA). Przez pojęcie "ważnego interesu służby" uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Policji należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem zwalnianego policjanta.
W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że L. K. pełnił służbę w Zespole Patrolowo-Interwencyjnym Komisariatu Policji w [...]. Jako policjant musiał mieć zatem świadomość jakie wymogi prawne i etyczne muszą spełniać funkcjonariusze, a ponadto, że dobre imię i odbiór społeczny Policji zależy zarówno od sposobu wykonywania powierzonych jej zadań, jak i postawy w życiu zawodowym oraz prywatnym wszystkich policjantów. Bezsporne jest również, że [...] września 2014 r. brał udział w kolizji drogowej, zaś po wypadku oddalił się z miejsca zdarzenia, mimo że winien zdawać sobie sprawę, iż samochód pozostawiony na drodze stwarza poważne zagrożenia dla pozostałych użytkowników drogi, a ochrona życia i zdrowia pozostałych kierowców oraz innych osób, które mogą znajdować w pobliżu miejsca kolizji drogowej jest jego obowiązkiem, zwłaszcza z uwagi na wykonywany zawód. Nie zainteresował się także, czy w wyniku kolizji obrażeń nie odnieśli pasażerowie busa, w który skarżący uderzył prowadzonym przez siebie pojazdem. Przeciwko skarżącemu został skierowany wniosek o ukaranie za popełnienie wykroczenia określonego w art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń. Zachowanie sprawcy naruszające ten przepis polega na niezachowaniu należytej ostrożności, czego następstwem jest spowodowanie zagrożenia w bezpieczeństwie ruchu drogowego. Zgodnie z przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym (art. 3) wszyscy uczestnicy ruchu, czyli pieszy, kierujący, a także inne osoby przebywające w pojeździe lub na pojeździe znajdującym się na drodze, jak też inne osoby znajdujące się na drodze są obowiązani zachować ostrożność albo gdy ustawa tego wymaga - szczególną ostrożność, czyli unikać wszelkiego działania, które mogłoby spowodować zagrożenie bezpieczeństwa lub porządku ruchu drogowego, ruch ten utrudnić albo w związku z ruchem zakłócić spokój lub porządek publiczny oraz narazić kogokolwiek na szkodę. Przez działanie rozumie się również zaniechanie. W okolicznościach przedmiotowej sprawy istotnym jest, na co zasadnie zwrócił uwagę organ, że wynik postępowania karnego pozostaje bez wpływu na wynik postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w oparciu o przesłankę ważnego interesu. Oznacza to, iż organ nie musiał czekać na zakończenie postępowania toczącego się przed sądem karnym. Odnosząc się do ujawnionego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wyroku karnego z [...] lutego 2015 r. Sądu Rejonowego w [...] zasadnym jest wskazanie, że jeżeli skarżący chciał, aby rozstrzygnięcie to został uwzględnione przez organ, to winien przedłożyć je organowi odwoławczemu, gdyż w dacie w której wyrok ten został wydany, postępowanie odwoławcze nie było jeszcze zakończone. Komendant Główny Policji wydał decyzję [...] marca 2015 r. Skarżący jednak tego nie uczynił. Z przedłożonej na rozprawie kopii wyroku nie wynika, czy jest on prawomocny, nie potrafił tego wskazać także pełnomocnik skarżącego. Brak uzasadnienia orzeczenia nie pozwala nadto na poznanie motywów eliminacji z opisu czynu stwierdzenia "a następnie oddalił się z miejsca zdarzenia". Nie wiadomo zatem, czy nastąpiło to w związku z opisem czynu ujętym w przepisie, pod który zostało przyporządkowane zachowanie skarżącego, czy też z innych powodów. Z tych też względów orzeczenie to musi pozostać bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.
Ustalone przez organ okoliczności faktyczne pozwalały na ocenę, że zachowanie skarżącego nie było prawidłowe i nie spełniało wymogów jakimi powinni kierować się funkcjonariusze Policji. Było to zachowanie świadczące o lekceważeniu obowiązującego porządku prawnego. Oceniając postawę skarżącego organ wziął pod uwagę również inne okoliczności, tj. skierowanie [...] listopada 2014 r. przeciwko skarżącemu wniosku do Sądu Rejonowego w [...] o ukaranie za popełnienie wykroczenia określonego w art. 94 § 2 Kodeksu wykroczeń, czyli kierowanie pojazdem, który nie został dopuszczony do ruchu oraz materiały uzasadniające popełnienie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, określonego w art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji, polegającego na wprowadzeniu w błąd co do faktycznego miejsca zamieszkania. W tym miejscu zasadnym jest zwrócenie uwagi, w nawiązaniu do twierdzeń skargi, iż wniosek o odstąpienie od kierowania wniosku do sądu rejonowego o ukaranie skarżącego za popełnienie czynu zabronionego z art. 86 § 1 Kodeksu wykroczeń, co miało związek z inną kolizją drogową z udziałem skarżącego, dotyczył innej sprawy niż zdarzenia z [...] września 2014 r. i okoliczności tego zdarzenia nie stanowiły elementu stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy. Odwoływanie się do nich
w skardze nie znajduje zatem żadnego uzasadnienia.
Wszystkie sytuacje opisane w zaskarżonej decyzji zostały przez organ ocenione
i doprowadziły organ do przekonania, że skarżący utracił zaufanie, jakim winien być obdarzony jako funkcjonariusz Policji, zaś jego zachowanie naruszyło dobre imię Policji.
Sąd uznał, że w ustalonych w sprawie okolicznościach ocena ta była swobodna, lecz nie dowolna. Dała ona podstawę do przyjęcia, że ważny interes służby, jakim jest służba w tej formacji osób przestrzegających prawo oraz reguły godnego i zgodnego ze społecznym zaufaniem zachowania, nie pozwala aby skarżący pełnił dalszą służbę w Policji. Aby móc skutecznie wykonywać swoje obowiązki służbowe policjant musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem. Tego kryterium skarżący nie wypełnia. Organ decydując o usunięciu skarżącego z szeregów formacji rozważył wszystkie istotne dla tej sprawy okoliczności, przyjmując jednocześnie, że interesowi służby zgodnemu z interesem społecznym należy dać pierwszeństwo przed interesem skarżącego. Tym samym uznać należy, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji i zasadnie zastosował go w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy. Wbrew twierdzeniom skargi organ nie ma obowiązku wykazywania jaki ważny interes służby naruszył funkcjonariusz, ale jaki ważny interes służby przemawia za zwolnieniem tego funkcjonariusza ze służby. W rozpoznawanej sprawie organ w sposób wystarczający wykazał ten interes,
co w sposób jednoznaczny wynika z treści decyzji, a na co Sąd wskazał powyżej. Zarzut naruszenia tego przepisu jest zatem pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Podstaw takich nie ma również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Zgodnie z tymi przepisami organ ma obowiązek zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, ale muszą to być okoliczności i materiał dowodowy istotne z punktu widzenia mającej zastosowanie w sprawie podstawy prawnej. Kierując się normą prawa materialnego, organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla ich udowodnienia są potrzebne. Tak też postąpił organ w sprawie niniejszej. Organ w sposób prawidłowy ocenił, iż dowody zgłoszone przez skarżącego nie mogły przyczynić się do poznania i wyjaśnienia okoliczności istotnych w sprawie w przedmiocie zwolnienia skarżącego z Policji. W sprawie tej organ nie był zobligowany, ani nawet uprawniony do wykazywania winy skarżącego. Okoliczności związane z zachowaniem się skarżącego po wypadku nie były w sprawie sporne, zaś przewożenie pojazdów na kierowanej przez niego lawecie nie w celach zarobkowych było w tej sprawie okolicznością całkowicie irrelewantną. Organ nie był także zobowiązany do czynienia ustaleń co do miejsca zamieszkania skarżącego, skoro odwoływał się jedynie do materiałów z innego postępowania, w którym te kwestie, gdyby toczyło się ono nadal, były wyjaśniane. Prowadząc postępowanie organ zgromadził kompletny materiał dowodowy, istotny z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który pozwolił na uznanie, że ważny interes służby nie pozwala na dalszą służbę skarżącego w Policji. Dowody te zostały w decyzji wskazane i szczegółowo przeanalizowane, przekładając się na ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zaskarżona decyzja spełnia wymagania określone w przepisie art. 107 § 3 K.p.a. Organ wskazał jakie okoliczności wziął pod uwagę, na podstawie jakich dowodów zostały one ustalone, jakie okoliczności i dlaczego pominął. W sposób wystarczający została też wyjaśniona podstawa prawna wydanego rozstrzygnięcia.
Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze Sąd, na zasadzie art. 151 P.p.s.a., skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło