I SA/Rz 8/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ SO del. Piotr Popek Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2016 r. sprawy ze skargi O. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej O. M. kwotę 2.817 (dwa tysiące osiemset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA/Rz 8/16 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2015r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) po rozpatrzeniu odwołania O. M. od decyzji Prezydenta Miasta z [...] lipca 2015r., nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na 2015r. w kwocie 11.231,00zł, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Z uzasadnienia decyzji oraz akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lipca 2015r., Prezydent Miasta ustalił O. M. wysokość podatku od nieruchomości w kwocie 11.231,00zł. Organ I instancji ustalił, że O. M. zawarła z Wojskową Agencją Mieszkaniową Oddział Regionalny w L. (dalej: WAM) umowę najmu nieruchomości usytuowanych przy ul. [...] w P. Na podstawie zapisów ewidencji gruntów i budynków Miasta P., organ I instancji ustalił, że przedmiotowe nieruchomości oznaczone jako: działka nr 550 o pow. 4.272,00 m kw. oraz działka nr 552 o pow. 2 246,00 m kw. obie z obrębu 207 miasta P., objęte KW nr [...] stanowią własność Skarbu Państwa i znajdują się w zasobie WAM. Organ I instancji stwierdził, że WAM nie zarządza mieniem we własnym imieniu i na własny rachunek, lecz sprawuje władztwo nad wskazaną nieruchomością na rzecz i w interesie Skarbu Państwa w ramach gospodarki mieniem przekazanym jej do dyspozycji. Natomiast O. M., z uwagi na zawarcie umowy najmu, posiada tytuł prawny do władania przedmiotowymi nieruchomościami w charakterze posiadacza zależnego. Zdaniem organu I instancji, umowę najmu przedmiotowych nieruchomości należy rozumieć jako zawartą z właścicielem. Z powyższych względów, organ I instancji uznał, że O. M. jako posiadacz zależny ma obowiązek zapłacić podatek od nieruchomości, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014r. poz. 849 ze zm.) – dalej: u.p.o.l. Od powyższego rozstrzygnięcia O. M. wniosła odwołanie do SKO, które powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2015r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] lipca 2015r. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że O. M. zobowiązana jest do zapłaty podatku od nieruchomości położonych przy ul. [...], w których prowadzi ona działalność gospodarczą. SKO uznało za prawidłowe stwierdzenie przez organ I instancji, że posiadanie przez O. M. przedmiotowych nieruchomości, stanowiących własność Skarbu Państwa, wynika z umowy nr 39/96 z dnia 30 września 1996r., zawartej w właścicielem, w którego imieniu działa WAM. Organ wyjaśnił, że stosownie do art. 14 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2015 r. poz. 746) – dalej: ustawa o zakwaterowaniu, Skarb Państwa powierza Agencji wykonywanie w jego imieniu i na jego rzecz prawa własności i innych praw rzeczowych w stosunku do nieruchomości stanowiących jego własność. Organ odwoławczy wskazał również, że budynek położony przy ul. [...] na działce nr 550 jest wpisany do rejestru zabytków, jednakże nie jest utrzymywany zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 r. poz. 1446 ze zm.), zwolnienie podatkowe określone w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. nie ma zatem zastosowania. Na decyzję organu odwoławczego O. M., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisu art. 3 ust.1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. przez przyjęcie, że zobowiązanym do uiszczenia podatku od nieruchomości jest skarżąca, mimo posiadania przez WAM podmiotowości podatkowej i władania nieruchomością przy ul. [...] w P. na podstawie "innego tytułu prawnego" w rozumieniu ww. przepisu. W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że podatnikiem w niniejszej sprawie, w rozumieniu art. 3 ust.1 pkt 4 lit. a u.p.o.l., jest WAM, która przejęła mienie we władanie (posiadanie) od Skarbu Państwa, a nie skarżąca jako najemca nieruchomości – podmiot, któremu WAM wtórnie oddała nieruchomość w posiadanie zależne. Zdaniem skarżącej, przez wynajęcie nieruchomości WAM nie utraciło nad nią władztwa, posiada zatem status podatnika podatku od nieruchomości. Skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy nie odniósł się do jej stanowiska wyrażonego w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Skarga jest zasadna. Spór w niniejszej sprawie dotyczy zasadności obciążenia skarżącej podatkiem od nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa. Orzekające w sprawie organy podatkowe stanęły na stanowisku, że zobowiązana do zapłaty podatku od przedmiotowych nieruchomości jest skarżąca, jako posiadacz zależny nieruchomości. Zdaniem organów podatkowych, skarżąca zawarła umowę najmu przedmiotowych nieruchomości z właścicielem - Skarbem Państwa, na rzecz którego WAM wykonuje prawo własności tych nieruchomości. Natomiast według skarżącej, status podatnika w niniejszej sprawie ma WAM, która przejęła przedmiotowe nieruchomości we władanie od Skarbu Państwa. W ocenie Sądu, w zaistniałym sporze rację należy przyznać skarżącej. Stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele, posiadacze samoistni oraz użytkownicy wieczyści nieruchomości i obiektów budowlanych niezłączonych trwale z gruntem. Ta ogólna zasada doznaje wyjątku w sytuacji, gdy przedmiotem opodatkowania jest nieruchomość lub obiekt budowlany stanowiący własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W takim przypadku, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. (w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie) obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczach nieruchomości lub obiektów budowlanych, jeżeli ich posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa, innego tytułu prawnego lub bez niego. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją określoną w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. WAM jest państwową jednostką organizacyjną utworzoną na mocy ustawy o zakwaterowaniu, posiadającą osobowość prawną, której Skarb Państwa powierzył wykonywanie w jego imieniu i na jego rzecz prawa własności i innych praw rzeczowych w stosunku do nieruchomości stanowiących jego własność. Wam gospodaruje powierzonym mieniem Skarbu Państwa w szczególności przez sprzedaż nieruchomości, oddawanie ich w trwały zarząd, najem, dzierżawę, użyczenie (art. 8 ust. 1 i 3, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie). Ze znajdującego się w aktach administracyjnych aneksu nr 1/2014 do umowy dzierżawy nr 39/96 z dnia 30 września 1996r. wynika, że stronami kontraktu są WAM - oznaczony jako wydzierżawiający oraz skarżąca – dzierżawca. Wydzierżawiający w żaden sposób nie wskazał, że nie działa we własnym imieniu, lecz w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa. Zdaniem Sądu, oddanie nieruchomości przez WAM posiadaczowi zależnemu (skarżącej) na podstawie umowy dzierżawy nie powoduje utraty statusu podatnika przez WAM. Wbrew twierdzeniom organów podatkowych, umowa ta nie została zawarta z właścicielem nieruchomości (Skarbem Państwa), ale z WAM, która przejmując przedmiotowe nieruchomości od Skarbu Państwa, objęła je w posiadanie. WAM oddając skarżącej nieruchomości w dzierżawę, nie utraciła posiadania, gdyż dla jego istnienia nie jest konieczne faktyczne korzystanie z rzeczy w sensie gospodarczym, lecz sama możliwość takiego korzystania. W konsekwencji skarżąca objęła przedmiotowe nieruchomości w sposób wtórny, tj. nie od właściciela, ale od posiadacza dysponującego już posiadaniem na podstawie "innego tytułu prawnego", o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. Przez pojęcie "tytułu prawnego" użytego w ww. przepisie, należy rozumieć nie tylko typową umowę dzierżawy lub najmu, ale również zarząd, użytkowanie wieczyste, użytkowanie oraz inne szczególne formy prawne gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostki samorządu terytorialnego (por. L.Etel, Komentarz do art.3 ustawy o podatku od nieruchomości, Lex Omega/el.) Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w wyroku z dnia 5 września 2006r., sygn. akt II FSK 1090/05 (dost. CBOIS), że "posiadacze zależni nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz zarządcy takich nieruchomości są podatnikami tylko wówczas, gdy posiadanie wynika z umowy bezpośrednio zawartej z właścicielem lub zarządu ustanowionego przez właściciela. Oznacza to, że jeżeli umowa dzierżawy lub najmu nieruchomości należącej do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nie zostanie zwarta z właścicielem, a na przykład z zarządcą lub najemcą, podatnikiem podatku od nieruchomości pozostaje nadal zarządca lub najemca pod warunkiem, że ich tytuł prawny do posiadania pochodzi bezpośrednio od właściciela". Z przedstawionych względów, wbrew twierdzeniom organów podatkowych, w niniejszej sprawie status podatnika podatku od nieruchomości ma WAM – jako posiadacz, którego posiadanie wynika z "innego tytułu prawnego" w rozumieniu 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. W konsekwencji zaskarżona decyzja i poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji naruszają przepis art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. (przepis prawa materialnego) i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 ustawy P.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego, na które składają się: uiszczony wpis od skargi w kwocie 400zł oraz koszty zastępstwa procesowego: opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00zł i wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 2.400,00zł – na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).