II SA/Wa 1332/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-10
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Anna Mierzejewska, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli po wydaniu prawomocnego wyroku sądu administracyjnego w tej sprawie, pojawiły się nowe okoliczności faktyczne (wyroki sądów powszechnych), które podważają ustalenia stanowiące podstawę wcześniejszego rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. (powaga rzeczy osądzonej), jeśli po wydaniu prawomocnego wyroku sądu administracyjnego w tej sprawie, pojawiły się nowe, prawotwórcze okoliczności faktyczne (np. wyroki sądów powszechnych), które podważają ustalenia stanowiące podstawę wcześniejszego rozstrzygnięcia i nie były znane sądowi orzekającemu w poprzednim postępowaniu. W takiej sytuacji organ jest zobowiązany do merytorycznego rozpoznania wniosku.Stan faktyczny
Skarżący Z. K. wniósł o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z 1990 r. dotyczącego przyjęcia go do służby w Policji. Wcześniej, w 1994 r., organ administracji odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, a NSA oddalił skargę na tę decyzję. Skarżący powołał się na późniejsze wyroki sądów powszechnych z lat 2012 i 2013, które prawomocnie stwierdziły, że nigdy nie był funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa, a jedynie Milicji Obywatelskiej, co podważało podstawę wydania rozkazu personalnego. Organy administracji (Komendant Główny Policji, Minister Spraw Wewnętrznych) odmówiły wszczęcia postępowania, powołując się na powagę rzeczy osądzonej. WSA uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że nowe okoliczności faktyczne uzasadniają merytoryczne rozpoznanie sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Komendanta Głównego Policji, zasądzając od Ministra Spraw Wewnętrznych na rzecz skarżącego zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Z. K. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w części dotyczącej przyjęcia do służby w Policji i mianowania na stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Szef Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 1989 r. nr [...], działając na podstawie § 7 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 października 1987 r. nr 60/87 w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, z dniem [...] listopada 1989 r. zwolnił Z. K. – [...] w [...] z zajmowanego stanowiska i przeniósł do dyspozycji w dotychczasowym uposażeniu.
Następnie rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...], na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. Nr 30, poz. 180), z dniem [...] lipca 1990 r. zwolnił wymienionego ze Służby Bezpieczeństwa.
Z kolei rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...] przyjął wymienionego do służby w Policji i mianował na stanowisko [...] Wydziału [...] KRP w [...] w 17 grupie uposażenia zasadniczego, tj. 915000 zł i dodatkiem służbowym 25000 zł miesięcznie.
Pismem z dnia [...] sierpnia 1994 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności powyższego rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...], po czym Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] września 1994 r. nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, zaś Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Następnie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 1995 r. sygn. akt II SA 286/95, oddalono skargę Z. K. na powyższą decyzję i w uzasadnieniu podano m.in., że "zwolnieni z mocy samej ustawy funkcjonariusze SB, mogli być w przypadku pozytywnej weryfikacji, przyjmowani do służby w UOP, Policji lub innych jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Skarżący miał pełną świadomość, iż traktowany jest jako funkcjonariusz SB, skoro przed [...] lipca 1990 r. złożył pisemny wniosek by zatrudnić go w organizującej się Policji", "nie stwierdzając naruszenia prawa ani w postępowaniu nadzorczym ani w zaskarżonej decyzji, Sąd (...) skargę Z. K. oddalił".
Pismem z dnia [...] marca 2015 r. skarżący zwrócił się ponownie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższego rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...] i podał, że został pozytywnie zweryfikowany, a Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. akt [...] oraz Sąd Apelacyjny w [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] prawomocnie orzekły, że nigdy nie był funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa, lecz Milicji Obywatelskiej. Sądy te przywróciły prawa emerytalne wnioskującemu w okresie do [...] lipca 1990 r. Ponadto w orzecznictwie sądów zajmowane jest jednoznaczne stanowisko co do tego, że funkcjonariusze pionów polityczno – wychowawczych do 1990 r. nie byli funkcjonariuszami SB, lecz MO i traktowanie ich jako funkcjonariuszy SB jest nieuprawnione oraz bezprawne. Zatem rozkaz ten został wydany z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 149 ust. 1 ustawy o Policji, art. 131 ust. 1 ustawy o UOP oraz narusza art. 2 i art. 32 Konstytucji RP, jak również inne przepisy ustawy o Policji, tj. art. 38 ust. 2 pkt 4, art. 103 ust. 1 i inne, co powoduje, iż na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podlega unieważnieniu w całości.
Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. nieważności rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. w części dotyczącej przyjęcia Z. K. do służby w Policji i mianowania na stanowisko służbowe. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że stosownie do art. 61 a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, a przez "inne uzasadnione przyczyny", należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym i powyższe niewątpliwie ma miejsce na gruncie przedmiotowej sprawy. Z tego mianowicie powodu, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W myśl natomiast art. 153 tejże ustawy, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Prawomocny wyrok sądu ma zatem powagę rzeczy osądzonej (res iudicata) w przedmiocie rozstrzygnięcia (art. 171 ustawy). Konsekwencją procesową tego jest to, iż nie można skutecznie wszcząć postępowania w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami. Zaznaczono, że związanie organu administracji publicznej oceną prawną odnosi się także do określonych elementów uzasadnienia zapadłego wyroku, mimo bowiem użycia pojęcia "orzeczenie", chodzi w nim nie tylko o sentencję, lecz także o uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia. Z tych też względów ocena prawna wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie we wskazanym już wyżej wyroku z dnia 10 kwietnia 1995 r. sygn. akt II SA 286/95, jest wiążąca dla organów Policji.
W zażaleniu z dnia [...] maja 2015 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...], zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 4, art. 103 ust. 1 i art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację zawartą już we wniosku o stwierdzenie nieważności – podał, że mocą powołanych już wyżej wyroków sądów powszechnych stwierdzono, że nigdy nie był funkcjonariuszem SB, a zajmowane przez niego stanowisko [...] w [...] nie było stanowiskiem Służby Bezpieczeństwa, lecz Milicji Obywatelskiej. Zatem powstały nowe okoliczności i nie sposób uznać, że w sprawie mamy z powagą rzeczy osądzonej.
Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 i art. 144 w zw. z art. 61a § 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] maja 2015 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu – podał, że z uwagi na zasadę powagi rzeczy osądzonej, która służy pewności prawa i unikaniu wznawiania ustawicznych sporów "o to samo" między stronami oraz na fakt, iż dana sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez uprawnione do tego organy i sądy administracyjne, brak jest możliwości prawnej ponownej jej weryfikacji. Powyższe stanowisko jest także zgodne z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych. Wyrok, mocą którego prawomocnie oddalono przez sąd administracyjny skargę, zamyka drogę do stwierdzenia nieważności poddanej uprzednio takiej kontroli sądowej decyzji i żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. W sytuacji, gdy decyzja została poddana kontroli sądu administracyjnego, organ jest związany oceną prawną dokonaną przez sąd i nie może dokonywać kolejnych rozstrzygnięć w tym zakresie, gdyż stanowiłyby one niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie Sądu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący Z. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego zarzucając naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 2 pkt 4, art. 103 ust. 1 i art. 149 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) przez to, iż w wyniku prawomocnych wyroków Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Apelacyjnego w [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] jego sytuacja prawna uległa zasadniczej zmianie, bowiem sądy te prawomocnie orzekły, że nigdy nie był funkcjonariuszem SB, a stanowisko [...] w [...] nie było stanowiskiem Służby Bezpieczeństwa lecz Milicji Obywatelskiej. Sądy te przywróciły prawa emerytalne skarżącemu w okresie do [...] lipca 1990 r. jako funkcjonariuszowi MO. Powstały więc nowe okoliczności w sprawie, w świetle których w sposób oczywisty i niepodważalny stwierdzono, że skarżący nie pełnił do [...] lipca 1990 r. służby w Służbie Bezpieczeństwa. Są to fakty świadczące o tym, że rozkaz personalny Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] listopada 1989 r. nr [...] dotyczący zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji a także związany z nim rozkaz personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], którym został zwolniony jako funkcjonariusz SB ze Służby Bezpieczeństwa na podstawie art. 131 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. Nr 30, poz. 180) z dniem [...] lipca 1990 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. W konsekwencji tego rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia "[...] października" 1990 r. nr [...] został przyjęty do służby w Policji i mianowany na stanowisko z poważnym zaniżeniem wynagrodzenia.
2. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na rozstrzygnięcie, tj.:
2. art. 6, art. 7 i art. 8 oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez to, że pomimo wykazania w postępowaniu dowodowym, że zgodnie z prawomocnymi wyrokami Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Apelacyjnego w [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2013 r. sygn. akt [...] nie był do dnia [...] lipca 1990 r. funkcjonariuszem SB i w związku z tym zaskarżone w niniejszej sprawie rozkaz personalny Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1989 r. dotyczący zwolnienia odwołującego z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji a także związany z nim rozkaz personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 1990 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], którym skarżący został zwolniony jako funkcjonariusz SB ze Służby Bezpieczeństwa są bezpodstawne i rażąco naruszają prawo oraz jego interesy a także godzą w dobre imię. Organy I i II instancji nie wzięły tych dowodów pod uwagę przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji tego rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia "[...] października" 1990 r. nr [...] został przyjęty do służby w Policji i mianowany na stanowisko z poważnym zaniżeniem wynagrodzenia. Organy te zgodnie z art. 365 k.p.c. mają obowiązek przestrzegania prawomocnych wyroków sądów cywilnych. Z przepisu tego wyraźnie wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – raz jeszcze rozwinął i powtórzył zarzuty, jak wyżej.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 § 1 Kodeksu postepowania administracyjnego, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, zaś w myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Oznacza to, że organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego wtedy, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione do organu administracji publicznej, 2) żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Z kolei – i tym samy rację należy przyznać organowi – do innych uzasadnionych przyczyn odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego należy żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (vide: m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1087/11 – LEX nr 1234059).
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, co opisano już w stanie faktycznym, że Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 1994 r. nr [...], który odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...], zaś Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 1995 r. sygn. akt II SA 286/95, oddalił skargę Z. K. na powyższą decyzję i w uzasadnieniu podał m.in., że "zwolnieni z mocy samej ustawy funkcjonariusze SB, mogli być w przypadku pozytywnej weryfikacji, przyjmowani do służby w UOP, Policji lub innych jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych".
W tym miejscu z drugiej strony należy przytoczyć treść tezy uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09, a mianowicie: "Żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a.", dalej zaś w uzasadnieniu stwierdzono, że "Wniesienie do organu administracji żądania stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skarga została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, stwarza - w świetle przedstawionych wywodów - konieczność wstępnego zbadania przez ten organ przede wszystkim tego, czy nie zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności jego merytorycznego rozpoznania, łącząca się z faktem sformułowania przez sąd zwrotu stosunkowego o zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Dokonanie tego rodzaju ustalenia będzie na ogół wymagało zapoznania się z uzasadnieniem zapadłego wyroku, po to, by stwierdzić, czy składniki oceny prawnej sądu, mającej przymiot powagi rzeczy osądzonej, czynią żądanie niedopuszczalnym (stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 K.p.a.)".
Zatem, kierując się wskazaną uchwałą podnieść należy, iż w rozpoznawanej sprawie zachodziła konieczność zbadania, czy okoliczności powołane przez skarżącego we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, były znane Sądowi badającemu ten akt i zostały objęte orzeczeniem tego Sądu z dnia 10 kwietnia 1995 r. sygn. akt II SA 286/95. Innymi słowy, aby mówić o instytucji res iudicata, a w konsekwencji o skutkach nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a., musi istnieć tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejnymi decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna, zaś tożsamość taka istnieje gdy występują w sprawie te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (vide: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H.B., s. 764).
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie w dacie złożenia kolejnego wniosku o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...], tj. w dniu [...] marca 2015 r., wprawdzie nie zmienił się zakres podmiotowy sprawy, ani też zakres przedmiotowy, ale z całą pewnością nastąpiła zmiana stanu faktycznego i to co do faktów o charakterze prawotwórczym (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1994 r. sygn. akt II SA 1192/93 – ONSA 1995, nr 2, poz. 83).
Mianowicie, Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych prawomocnym wyrokiem w sprawie skarżącego Z. K. z dnia [...] kwietnia 2012 r. sygn. akt [...] stwierdził w uzasadnieniu m.in., że pion [...] zasadniczo nie podejmował czynności operacyjnych takich jak jednostki bezpieczeństwa. Funkcjonariusze prowadzili działalność szkoleniowo – kulturalną, związane z przestępczością gospodarczą otrzymywali wynagrodzenie jak funkcjonariusze MO bez dodatków charakterystycznych dla wynagrodzenia funkcjonariuszy SB. Reasumując, służby w Wydziale [...] nie można uznać za organ bezpieczeństwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa w latach 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów, a ponadto struktura w jakiej służył skarżący nie opowiadała też kryteriom zawartym w art. 3 ust. 3 tej ustawy. Nie spełnia zatem żadnych warunków koniecznych do uznania jej za organ bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy. Zatem okres służby skarżącego w Wydziale [...] wynikający ze szczegółowej informacji o przebiegu służby, nie stanowił służby w pionie bezpieczeństwa.
Skoro zatem Komendant Główny Policji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 1994 r. nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 1990 r. nr [...], a utrzymanej w mocy decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...] podał, że "byli funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa o których mowa w art. 131 powołanej ustawy o UOP mogą być przyjmowani do służby w Policji po uzyskaniu pozytywnej opinii właściwej komisji kwalifikacyjnej, wydanej po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego. Postępowanie przez wojewódzką komisją wszczyna się na podstawie wniosku kandydata do przyjęcia do służby", zaś Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku – co już wyżej przedstawiono – z dnia 10 kwietnia 1995 r. sygn. akt II SA 286/95 stwierdził m.in. w uzasadnieniu, że "zwolnieni z mocy samej ustawy funkcjonariusze SB, mogli być w przypadku pozytywnej weryfikacji, przyjmowani do służby w UOP, Policji (...)" to oznacza, że nie mamy tutaj z tożsamością sprawy. Z tego mianowicie powodu, że w powyższym postępowaniu administracyjnym przyjęto za fakt, że skarżący był funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa, zaś sąd powszechny w cytowanym już wyżej wyroku i nieznanym Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie z uwagi na to, że został on wydany później stwierdził, że skarżący nie był funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa. Zatem nie można skutecznie powoływać się na fakt, że sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną oraz wyrokiem Sądu, mając walor powagi rzeczy osądzonej.
Przedstawione powyżej naruszenie prawa procesowego mogło mieć – w ocenie Sądu – istotny wpływ na wynik sprawy, zaś organ rozpoznając sprawę na nowo, winien mieć na względzie powyższe zapatrywanie prawne.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło