I SA/Gd 1735/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka, Sędzia NSA Małgorzata Tomaszewska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w z dnia 28 września 2015 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy uchylenia kary porządkowej oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 września 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej (dalej: Dyrektor UKS) z dnia 2 lipca 2015 r. w przedmiocie odmowy uchylenia kary porządkowej nałożonej na A. M. w kwocie 1500 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że postanowieniem z dnia 18 lutego 2015 r., doręczonym w dniu 24 lutego 2015 r., Dyrektor UKS wszczął wobec A. M. (dalej: strona, skarżąca) postępowanie kontrolne w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. oraz ustalenia, czy dany podmiot jest instytucją obowiązaną w świetle ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu w ww. okresie. W postępowaniu tym strona ustanowiła pełnomocnika w osobie doradcy podatkowego. Pismem z dnia 9 marca 2015 r. Dyrektor UKS wezwał stronę za pośrednictwem reprezentującego ją pełnomocnika do przedłożenia oryginałów lub uwierzytelnionych kserokopii dokumentów finansowo-księgowych i innych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za okres objęty postępowaniem oraz złożenia informacji i wyjaśnień w ciągu 7 dni od dnia otrzymania pisma. W odpowiedzi strona pismem z dnia 3 kwietnia 2015 r. wniosła o przedłużenie terminu do dostarczenia dokumentów i podania żądanych informacji i wyjaśnień ze względu na zły stan zdrowia, potwierdzony zwolnieniami lekarskimi. Kolejnym pismem z dnia 10 kwietnia 2015 r. doręczonym pełnomocnikowi strony, Dyrektor UKS ponowił wezwanie o dostarczenie dokumentów oraz złożenie wyjaśnień i informacji. Ponadto wezwanie takie doręczone zostało też w dniu 5 maja 2015 r. bezpośrednio stronie. W dniu 6 maja 2015 r. do Dyrektora UKS wpłynął kolejny wniosek strony o przedłużenie terminu do wykonania wezwania wraz z kserokopiami zwolnień lekarskich. Pismem z dnia 14 maja 2015 r. Dyrektor UKS poinformował o braku podstaw do kolejnego przedłużenia stronie terminu, a w dniu 19 maja 2015 r. pracownicy organu udali się pod adres zamieszkania strony, gdzie podjęli próbę pobrania przechowywanych w tym miejscu dokumentów finansowo-księgowych, zgodnie z wezwaniem z dnia 5 maja 2015 r. Obecny na miejscu Pan W. K. oświadczył, że Pani A. M. jest nieobecna, gdyż pojechała do szkoły w G. Postanowieniem z dnia 22 maja 2015 r. Dyrektor UKS nałożył na stronę karę porządkową w wysokości 1500 zł za bezzasadną odmowę przedstawienia oryginałów lub uwierzytelnionych kserokopii dokumentów finansowo-księgowych i innych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą za okres objęty postępowaniem oraz złożenia informacji i wyjaśnień, o których mowa w wezwaniach z dnia 9 marca, 10 kwietnia i 5 maja 2015 r. Pismem z dnia 16 czerwca 2015 r. strona wniosła o uchylenie kary porządkowej. Postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. Dyrektor UKS odmówił uchylenia kary porządkowej nałożonej na stronę, uznając, że strona nie usprawiedliwiła w sposób wystarczający niewykonania nałożonego na nią obowiązku. Skarżąca powołała się na swój zły stan zdrowia, niemniej jednak skoro była ona reprezentowana przez pełnomocnika, a nałożony na nią obowiązek polegał na dostarczeniu dokumentów, co nie wymagało jej osobistego zaangażowania, to nie można uznać, że choroba strony tłumaczy niewykonanie tego obowiązku pomimo kilkukrotnych wezwań. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia strony, utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora UKS. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) zwanej dalej "O.p.", strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności. Uchylenie nałożonej na stronę kary porządkowej na podstawie z art. 262 § 6 O.p. nie jest zasadne albowiem strona nie wskazała na przyczyny usprawiedliwiające niewykonanie czynności nałożonych wezwaniem. W ocenie organu przyczyny takie muszą być obiektywne i muszą wskazywać na niemożność zadośćuczynienia żądaniu organu. Dyrektor zauważył, że skarżąca nie wykazała aby choroba uniemożliwiła jej wykonanie prostej, nieskomplikowanej i jednorazowej czynności przedłożenia żądanej dokumentacji podatkowej, zwłaszcza, że jest ona przechowywana częściowo w miejscu zamieszkania strony. Pozostała część przechowywana jest w biurze księgowym. Biorąc pod uwagę, że strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, odbiór tej dokumentacji i przedstawienie jej organowi nie powinien nastręczać żadnych trudności. Organ stanął na stanowisku, że choroba nie może prowadzić trwale czy na przestrzeni wielu miesięcy do blokowania podejmowania czynności niezbędnych do merytorycznego rozpoznania sprawy, tym bardziej, że choroba ta nie uniemożliwiała stronie poruszania się, o czym świadczy choćby fakt uczęszczania przez nią do szkoły na terenie G. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z postanowieniem je poprzedzającym. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p., art. 262 § 1, § 6 w zw. z art. 263 O.p. w zw. z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, a także art. 217 § 1 i § 2 w zw. z art. 210 § 4 i art. 219 O.p. oraz w zw. z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej. W uzasadnieniu strona wskazała na swój zły stan zdrowia, o którym informowała organ wielokrotnie. Zarzuciła, że organy błędnie przyjęły brak ciągłości w przedstawionych zaświadczeniach lekarskich. Wskazała, że w dniu 11 maja 2015 r. została przyjęta do grupy terapeutycznej w Oddziale Dziennym Psychiatrycznym [...] Centrum Zdrowia Sp. z o.o., co zostało potwierdzone zaświadczeniem. Ze względu na swoje zaburzenia psychiczne i stan zdrowia nadal nie ma możliwości udziału w postępowaniu kontrolnym i realizacji nałożonych na nią obowiązków. Do skargi skarżąca załączyła kserokopię orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 9 września 2015 r. o istnieniu okoliczności uzasadniających ustalenie uprawnień do świadczenia rehabilitacyjnego na okres 4 miesięcy. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Postępowanie w niniejszej sprawie toczy się w związku ze złożonym wnioskiem o uchylenie nałożonej kary porządkowej, który to środek został przewidziany przez przepis art. 262 § 6 Ordynacji podatkowej. Stanowi on, że organ podatkowy, który nałożył karę porządkową może na wniosek ukaranego złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków i uchylić postanowienie nakładające karę. Jak wynika zatem z redakcji tego przepisu w postępowaniu o uchylenie kary porządkowej badaniu podlega zasadniczo fakt usprawiedliwienia przez ukaranego niewykonania czynności będące podstawą nałożenia kary porządkowej (porównaj wyrok NSA z 7 października 2011 r. II FSK 1004/10 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie jest kwestionowane, że organ podatkowy kilkukrotnie wzywał skarżącą do przedłożenia dokumentacji księgowej związanej z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą za rok 2014 oraz do złożenia informacji i wyjaśnień celem przeprowadzenia kontroli (wezwania z dnia 09.03.2015 r., 10.04.2015 r., 05.05.2015 r.) i że skarżąca żądaniom tym nie uczyniła zadość. Nie budzi również wątpliwości, że skarżąca przedkładała do urzędu kontroli skarbowej zaświadczenia lekarskie stwierdzające niezdolność do pracy na druku L4 usprawiedliwiając w ten sposób nieprzedłożenie tychże dokumentów oraz wyjaśnień i informacji. Przy czym wbrew zarzutom skargi organ odwoławczy uwzględnił przedłożone na etapie postępowania odwoławczego zwolnienie lekarskie za okres od dnia 3 kwietnia do 17 kwietnia 2015 r. Sąd podziela pogląd organu, że jakkolwiek przedstawione przez stronę zwolnienia lekarskie dokumentują niezdolność do pracy, to jednak nie usprawiedliwiają w sposób wystarczający odmowy wydania dokumentacji księgowej w realiach tej konkretnej sprawy. Pojęcie niezdolności do pracy jest jakościowo różne od pojęcia niezdolności do wydania dokumentacji i nie każda osoba niezdolna do pracy nie jest w stanie wydać dokumentacji księgowej. Należy zauważyć, że choroba skarżącej nie uniemożliwiała jej poruszania się także poza domem, o czym świadczy fakt, że w okresie objętym zwolnieniem lekarskim uczęszczała na zajęcia w szkole w G. Wynika to także z treści zwolnień lekarskich, w których cyfra 2 umieszczona w kwadracie 15 "wskazania lekarskie" oznacza, że chory może chodzić. Słusznie za niewiarygodne więc uznał organ, że ta sama choroba, która umożliwiała stronie uczęszczanie na zajęcia w szkole w G., uniemożliwiała jej dostarczenie dokumentacji księgowej do organu podatkowego. Co istotne, strona nie miała przy tym obowiązku osobistego dostarczenia tej dokumentacji do siedziby organu, mogła bowiem wyręczyć się albo reprezentującym ją w postępowaniu pełnomocnikiem, albo inną zaufaną osobą, zwłaszcza że część dokumentacji przechowywana była w jej miejscu zamieszkania i była w związku z tym stornie dostępna. Skarżąca nie podnosi żadnych argumentów, z których wynikałoby, dlaczego wydanie dokumentacji przechowywanej u niej w domu oraz pozostałej części przechowywanej w biurze rachunkowym pełnomocnikowi bądź innej osobie zaufanej było niemożliwe przez okres od lutego do lipca 2015r. Fakt jej choroby, na którą się powołuje, nie tłumaczy niewykonania tak prozaicznej czynności jak przedłożenie dokumentacji księgowej. Wbrew zarzutom skargi z akt sprawy nie wynika, aby skarżąca cierpiała na takie "zaburzenia psychiczne", które uniemożliwiałyby jej wykonanie nałożonego na nią obowiązku przekazania organowi kontroli skarbowej dokumentacji księgowej oraz udzielenia wyjaśnień i informacji. Strona w przedmiotowym okresie posiadała pełną zdolność do czynności prawnych, ustanowiła pełnomocnika reprezentującego ją w postępowaniu, a sam fakt podjęcia leczenia w poradni zdrowia psychicznego nie oznacza, że natura schorzenia, na którą strona cierpi, wyklucza możliwość rozeznania przez nią rzeczywistości czy pokierowania swoim zachowaniem, co miałoby wpływ na składanie przez nią wyjaśnień. Reasumując należy wskazać, że skarżąca nie wykazała aby z przyczyn chorobowych nie mogła zastosować się do wezwań skierowanych do niej w dniach 9 marca 2015 r., 10 kwietnia 2015 r., 5 maja 2015 r. To zaś skutkuje przyjęciem, że nastąpiło to bez usprawiedliwionej przyczyny, a artykułowane aktualnie argumenty nie stanowią wystarczającego usprawiedliwienia w rozumieniu art. 262 § 6 Ordynacji podatkowej. Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.