II GZ 512/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Rady Nadzorczej [...] w W. w upadłości likwidacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3313/15 w sprawie ze skargi Rady Nadzorczej [...] w W. na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3313/15 odrzucił skargę Rady Nadzorczej S. w W. na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2015 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI WSA w W. z dnia 5 stycznia 2016 r., wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do występowania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz dokumentów wskazujących osoby upoważnione do reprezentowania strony skarżącej. Wskazano, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni spowoduje jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.). Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 8 stycznia 2016 r., natomiast w dniu 15 stycznia 2016 r. wniósł o przedłużenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W dniu 29 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącej złożył żądane przez Sąd dokumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wskazał, że skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. W niniejszej sprawie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 8 stycznia 2016 r. Termin do uzupełnienia braków upływał zatem w dniu 15 stycznia 2016 r. a ponieważ w zakreślonym terminie nie nadesłano pełnomocnictwa oraz dokumentu wskazującego na osoby uprawnione do reprezentacji strony skarżącej Sąd skargę odrzucił. Sąd I instancji wyjaśnił, że wniosek o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi był bezprzedmiotowy, bowiem termin siedmiu dni na uzupełnienie braków formalnych, określony w ustawie p.p.s.a. jest terminem ustawowym, który nie może być skracany ani przedłużany. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Rada Nadzorcza S. w W. domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 58 § 1 pkt. 3 p.p.s.a., polegające na odrzuceniu skargi, która nie posiada tu braków formalnych; - art. 46 § 3 p.p.s.a. polegające na niezastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy pełnomocnictwo zostało złożone już przed Sądem wraz ze skargą i aktami postępowania administracyjnego; - art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec całkowitego braku uzasadnienia istotnych okoliczności odnośnie istoty braków przy ograniczeniu się do braku realizacji wezwania Sądu, - art. 36 pkt 1 w zw. z art. 39 p.p.s.a. w zw. z art. 73 ust. 6 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1450) polegające na błędnym uznaniu, że załączone przez pełnomocnika pełnomocnictwo do sprawy administracyjnej nie było pełnomocnictwem uprawniającym do działania przed WSA w W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Pełnomocnik skarżącej opiera swoje zażalenie przede wszystkim na tym, że obowiązek złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone w postępowaniu administracyjnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z takim stanowiskiem skarżącego nie można się zgodzić. Jak wynika z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczność, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi wraz ze skargą nie wyczerpuje dyspozycji art. 37 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. i nie zwalnia pełnomocnika z obowiązku doręczenia na wezwanie sądu pełnomocnictwa. Ten ostatni przepis stanowi (po jego nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2015.658), która weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r.), że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Przepis ten nie tylko usprawnia postępowanie przed sądem administracyjnym (przez umożliwienie wniesienia wierzytelnego odpisu pełnomocnictwa), ale także powinien wyeliminować rozbieżności występujące w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące omawianego zagadnienia. Należy zauważyć, że skarga została wniesiona w dniu 20 listopada 2015 r., czyli już w czasie obowiązywania art. 46 § 3 p.p.s.a. w nowym brzmieniu. Odnosząc się do twierdzenia zawartego w zażaleniu, iż pełnomocnictwo znajdowało się w aktach administracyjnych trzeba stwierdzić, że nie ma ono znaczenia dla sprawy. Treść przepisów art. 37 § 1 p.p.s.a. oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że pełnomocnik już przy dokonaniu pierwszej czynności procesowej w imieniu strony, organu lub przedstawiciela ustawowego ma obowiązek dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis. Zatem obowiązek złożenia pełnomocnictwa jest powiązany z "pierwszą czynnością procesową". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można utożsamiać wskazanej w art. 37 § 1 p.p.s.a. pierwszej czynności procesowej z czynnością dokonaną przed organami administracji publicznej Wspomniana w art. 37 § 1 p.p.s.a. regulacja dotyczy postępowania sądowego, tak samo jak zawarty w art. 46 § 3 p.p.s.a. obowiązek pełnomocnika dołączania pełnomocnictwa. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że oba te przepisy odnoszą się do postępowania przed sądami administracyjnymi i oba dotyczą akt sądowych danej sprawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 12a § 1 p.p.s.a. dla każdej sprawy z zakresu, o którym mowa w art. 1, tworzy się akta. Akta mogą być tworzone i przetwarzane także z wykorzystaniem technik informatycznych. Artykuł 1 p.p.s.a. zawiera definicję legalną sprawy sądowoadministracyjnej. Jest to sprawa z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz każda inna sprawa, do której stosuje się przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie odrębnych ustaw. Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 18 kwietnia 2011 r. w sprawie sposobu postępowania z aktami spraw sądowoadministracyjnych w wojewódzkich sądach administracyjnych i Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 89, poz. 505) - tworzenie akt sprawy następuje na podstawie zarządzenia przewodniczącego wydziału. Dokumentację w aktach sprawy gromadzi się w porządku chronologicznym (ust. 2). Przyjąć należy więc, że akta sprawy to dokumenty zgromadzone w toku postępowania przed określonym organem, z tym że dla każdej sprawy zakłada się osobne akta. Zatem używane w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcie "akta sprawy" musi być każdorazowo interpretowane w kontekście, w jakim zostało użyte, co z kolei pozwala ocenić, o akta jakiej sprawy w danym przypadku chodzi, tj. sprawy sądowoadministracyjnej czy sprawy administracyjnej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z treści art. 37 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 46 § 3 p.p.s.a. należy więc wyprowadzić wniosek, że przy pierwszej czynności sądowej pełnomocnik ma obowiązek złożyć pełnomocnictwo, do akt sprawy sądowoadministracyjenej jako sprawy nowej i odrębnej od sprawy administracyjnej, której rozstrzygnięcie jest przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym. Wypada także dodać, że obowiązku złożenia pełnomocnictwa ustawa nie wiąże z ustaleniem, czy znajduje się ono w aktach sprawy, ale z dokonaniem pierwszej czynności procesowej; akta sprawy to określony, indywidualny dla każdej sprawy, zbiór dokumentów, do którego złożone pełnomocnictwo należy włączyć. Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. polegające na nieprecyzyjnym i niepełnym wskazaniu przez Sąd w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W wezwaniu tym było bowiem wskazane, że pełnomocnik skarżącego ma złożyć (nadesłać) do WSA w W. oryginał lub kopię poświadczoną za zgodność z oryginałem pełnomocnictwa procesowego upoważniającego do występowania w imieniu strony skarżącej przed sądami administracyjnymi oraz dokumentów wskazujących osoby upoważnione do reprezentowania strony skarżącej. W wezwaniu tym wskazany był termin do wykonania zarządzenia oraz rygor w przypadku nieusunięcia braków. Wezwanie to było zatem precyzyjne oraz zawierało wszystkie niezbędne elementy. Wbrew twierdzeniom autora zażalenia, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie narusza art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji przedstawił bowiem stan sprawy, wskazał na podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz zawarł w uzasadnieniu jej krótkie wyjaśnienie. Zostały spełnione zatem wymagania, które przed uzasadnieniem stawia ww. przepis. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji.