II SA/Gl 993/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 r. sprawy ze skargi H. N. i W. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie budowy obiektu budowlanego oddala skargę. H. i W. N. zam. w C. przy ul. [...] wnieśli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta C. o podjęcie kontroli legalności wybudowania drugiego wyjazdu z nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], której właścicielem jest R. K. Po przeprowadzeniu "wstępnego" postępowania wyjaśniającego i dokonaniu oględzin organ postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, działając na podstawie art. 61a kodeksu postępowania administracyjnego. W jego ocenie H. i W. N. nie przysługuje w sprawie status strony, gdyż sporna brama została wybudowana na działce o numerze ewidencyjnym [...]. A działka wnioskodawców nie graniczy z tą, na której zrealizowano przedsięwzięcie. Zażalenie na to postanowienie złożyli H. i W. N. Zarzucili organowi I instancji naruszenie: - art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, - art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydawanie decyzji i postanowień nie uwzględniających interesu publicznego i słusznego interesu obywateli, - art. 10 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak realizacji uprawnień w zakresie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, - art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zebrania i dokładnego zbadania okoliczności sprawy, - art. 78 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzanie wnioskowanych dowodów, - art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uchylił skarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż zastosowanie w tym przypadku rozwiązania przewidzianego w art. 61a kodeksu postępowania administracyjnego było niedopuszczalne. Organ I instancji przeprowadził bowiem postępowanie wyjaśniające (między innymi oględziny). Zastosowanie zaś wspomnianego przepisu może mieć miejsce w sytuacji, gdy brak statusu strony, czy też inny przypadek niemożności wszczęcia postepowania w sprawie jest oczywisty i nie wymaga postępowania wyjaśniającego. Jednocześnie organ II instancji zaakceptował stanowisko PINB dla Miasta C., iż H. i W. N. nie przysługuje interes prawny w toczącym się postępowaniu w związku z czym dalsze postępowanie powinno się toczyć bez ich udziału. Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożyli H. i W. N. Domagając się jego uchylenia zarzucili organowi II instancji naruszenie: - art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydawanie decyzji i postanowień nie uwzględniających interesu publicznego i słusznego interesu obywateli, - art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej - art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak zebrania i dokładnego zbadania okoliczności sprawy, - art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację. W trakcie rozprawy skarżąca podniosła, iż realizacja zjazdu będzie skutkować tym, iż praktycznie przy granicy ich nieruchomości (w wiacie garażowej) będzie parkować samochód inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 poz. 267 ze zm. – w dalszej części jako "K.p.a.") "gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania". Przepis powyższy wprowadza dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie. Jeżeli na skutek odmowy wszczęcia postępowania, organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, po zbadaniu kontekstu sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych "zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. może mieć miejsce na wstępnym etapie badania wniosku, tj. gdy nie trzeba w sprawie przeprowadzić postępowania wyjaśniającego po to, by stwierdzić, że sprawa wywołana konkretnym wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego z przyczyn formalnych, w tym o charakterze podmiotowym" (por wyrok NSA z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. II OSK 1609/13 – za www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Biorąc pod uwagę powyższe należy przyjąć, iż rozstrzygnięcie organu II instancji w sprawie jest prawidłowe. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta C., po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości, odmówił wszczęcia postępowania opierając się na art. 61a § 1 K.p.a. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie wydanie takiego rozstrzygnięcia było niedopuszczalne, gdyż jak wcześniej wskazano, zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. może mieć miejsce na wstępnym etapie badania wniosku, tj. gdy nie trzeba w sprawie przeprowadzić postępowania wyjaśniającego. Zatem skarga H. i W. N. była nieuzasadniona. Sąd zwraca jednak organom administracji uwagę, iż w sprawie nie można, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, przesądzić o statusie skarżących w niniejszym postępowaniu jako jego stron. Zgodnie z art. 28 K.p.a. "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Ów interes prawny może wynikać z norm zarówno prawa cywilnego jak i administracyjnego. Organy administracji ograniczyły się w sprawie jedynie do kwestii bezpośredniego graniczenia nieruchomości na której zrealizowano wyjazd z nieruchomością będącą własności skarżących. Nie zbadano występowania żadnych innych przesłanek pozwalających uznać H. i W. N. za strony w postępowaniu. A w trakcie rozprawy ci ostatni podnieśli, że realizacja zjazdu skutkuje możliwością parkowania samochodu przez inwestora tuż przy granicy ich nieruchomości. To uzasadnia konieczność zbadania, czy interesu prawnego skarżący nie mogą wywieść choćby z § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422), zgodnie z którym "odległość wydzielonych miejsc postojowych, w tym również zadaszonych, lub otwartego garażu wielopoziomowego dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym, budynku zamieszkania zbiorowego, z wyjątkiem hotelu, budynku opieki zdrowotnej, oświaty i wychowania, a także od placu zabaw i boiska dla dzieci i młodzieży, nie może być mniejsza niż: 1) 7 m - w przypadku do 4 stanowisk włącznie; 2) 10 m - w przypadku 5 do 60 stanowisk włącznie; 3) 20 m - w przypadku większej liczby stanowisk, z uwzględnieniem § 276 ust. 1. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując w takim zakresie sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszeń skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.