I OSK 1950/14
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-02-11
Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Wiesław Morys, Leszek Kiermaszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy złożenie przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce właściwej do spraw kadr przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym uwzględniającym wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat a dotychczasowym uposażeniem?Ratio decidendi
Dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce właściwej do spraw kadr przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. W konsekwencji policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu na nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem, a podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres.Stan faktyczny
G. D., policjant, złożył wniosek o zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym brata. Organy policji wydały rozkazy personalne dotyczące ustalenia wysługi lat i wzrostu uposażenia. G. D. odwołał się od decyzji, kwestionując termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia i odmowę wypłaty za okres wsteczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, uchylając rozkaz personalny. Komendant Wojewódzki Policji zaskarżył wyrok WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek Protokolant asystent sędziego Dominika Sasin-Knothe po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Lu 989/13 w sprawie ze skargi G. D. na rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysługi lat i określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2014r., sygn. akt III SA/Lu 989/13, uwzględnił skargę G. D. na sprecyzowany w sentencji rozkaz personalny [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., uchylił go i orzekł o zwrocie kosztów postępowania.
Jak wynika z uzasadnienia wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: G. D. w raporcie złożonym [...] lipca 2013 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w P. z wnioskiem o zaliczenie do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego, okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym brata, to jest od [...] marca 1992 r. do [...] lutego 1997 r. oraz od [...] lutego 2004 r. do [...] marca 2005 r. Dodatkowo w dniu [...] września 2013 r. G. D. złożył raport o zmianę rozkazu personalnego Nr [...], z dnia [...] stycznia 2007 r., poprzez zaliczenie do wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym brata od [...] lutego 2004 r. do [...] marca 2005 r. zamiast okresu odbywania studiów wyższych od [...] lutego 2004 r. do [...] stycznia 2005 r. Komendant Powiatowy Policji w P. rozkazem personalnym z dnia [...] września 2013 r. określił skarżącemu na dzień przyjęcia do służby w Policji, to jest na [...] grudnia 2006 r., łączną wysługę lat uwzględnianą przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego policjantów w wysokości 14 lat, 3 miesięcy, 15 dni, ustalił na dzień przyjęcia do służby okres wysługi lat, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej na 14 lat, 3 miesiące, 16 dni oraz określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień [...] września 2013 r. w wysokości 20,5 %, a ponadto odmówił wypłaty wzrostu uposażenia zasadniczego za trzy lata wstecz od dnia ostatecznego złożenia dodatkowych dokumentów, to jest od dnia [...] września 2013 r. Od powyższego rozkazu personalnego G. D. złożył odwołanie, wnosząc o jego uchylenie w części określającej termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień [...] września 2013 r., jak również w części odmawiającej wypłaty wzrostu uposażenia zasadniczego za trzy lata wstecz, i w to miejsce określenie terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat z dniem faktycznego upływu okresu wymaganego do ustalenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, przyznanie należnego wzrostu uposażenia zasadniczego od dnia [...] lipca 2013 r., to jest od dnia złożenia raportu z prośbą o doliczenie do wysługi uposażeniowej i jubileuszowej dotychczas udokumentowanych okresów pracy za trzy lata wstecz.
[...] Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia [...] października 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania G. D., uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] września 2013 r. w części dotyczącej określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień [...] września 2013 r. w wysokości 20,5 %, określił nowy termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień złożenia raportu, to jest [...] lipca 2013 r. w wysokości 20 %, ustalił wysługę lat dla celów uposażeniowych i jubileuszowych na dzień złożenia raportu, to jest [...] lipca 2013 r. na 20 lat, 10 miesięcy, 14 dni; w pozostałym zakresie utrzymał w mocy tenże rozkaz personalny. Organ odwoławczy wskazał, że ze złożonych dokumentów jednoznacznie wynika, iż G. D. spełniał wszystkie przesłanki uznania go za domownika, to jest we wskazanym we wniosku okresie miał ukończone 16 lat, pozostawał z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, stale pracował w tym gospodarstwie i nie był związany z rolnikiem stosunkiem pracy. W opinii organu odwoławczego Komendant Powiatowy Policji w P. prawidłowo zmienił wysługę lat i ustalił zainteresowanemu funkcjonariuszowi na dzień przyjęcia do służby w Policji łączną wysługę lat uwzględnianą przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego: 14 lat, 3 miesiące, 15 dni. Jednak błędnie określił termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień [...] września 2013 r., to jest na dzień złożenia raportu z prośbą o zmianę rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] stycznia 2007 r. W ocenie organu odwoławczego raport ten nie stanowił nowego żądania, które wymagałoby wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w sprawie zmiany rozkazu personalnego Nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w P. Raport należało potraktować jako wniosek w toczącym się już postępowaniu w sprawie zaliczenia do wysługi lat okresów pracy w gospodarstwie rolnym brata policjanta, wszczętym w dniu [...] lipca 2013 r., i załatwić w drodze jednej decyzji - rozkazu personalnego - czyli tak, jak uczynił to organ pierwszej instancji. Z tego względu termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat należało określić na dzień złożenia przez G. D. raportu o zaliczenie do wysługi lat okresów pracy w gospodarstwie rolnym brata, to jest na dzień [...] lipca 2013 r., a nie na dzień złożenia wniosku z dnia [...] września 2013 r. Organ odwoławczy z analizy § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1732, ze zm.) wywodził, że skutek w postaci powstania roszczenia policjanta o wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat powstaje z chwilą złożenia we właściwej komórce organizacyjnej jednostki Policji dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat. Z tą datą rozpoczyna się bieg terminu przedawnienia określonego w art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687, ze zm.). Upływ tego terminu jest przesłanką materialnoprawną, która powoduje, że policjantowi nie przysługuje roszczenie z tytułu prawa do uposażenia, czy innych należności pieniężnych. Według organu odwoławczego obowiązek uwzględniania przepisów o przedawnieniu oznacza, że policjantowi, który złoży w komórce kadrowej stosowne dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, a nie będzie miał z tego tytułu procentowego wzrostu uposażenia (nie zostanie niezwłocznie wydana decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa do wzrostu uposażenia w związku z zaliczeniem bądź odmową zaliczenia do wysługi lat okresów wskazanych przez policjanta), będzie można w wydanej w przyszłości decyzji określić prawo do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego, wynikającego z potwierdzonych złożonymi dokumentami okresów, dopiero w dacie wynikającej z 3-letniego terminu przedawnienia roszczeń z tytułu prawa do uposażenia. Ta data, wobec upływu ponad 3 lat od złożenia stosownych dokumentów w komórce kadrowej, może być późniejsza niż data, w której niezbędne dokumenty zostały złożone. W tej sytuacji, zadaniem organu odwoławczego, brak było podstaw do określenia policjantowi terminu nabycia prawa do procentowego wzrostu uposażenia z tytułu wysługi na dzień przypadający 3 lata wstecz od dnia złożenia przez niego wniosku o zaliczenie do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego okresu pracy w charakterze domownika w indywidualnym gospodarstwie rolnym brata. Wobec tego organ uprawniony był do określenia procentowej wysokości wzrostu uposażenia zasadniczego policjanta z tytułu wysługi na dzień złożenia przez niego stosownego wniosku wraz z wymaganymi dokumentami.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L., zarzucając mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa materialnego, to jest art. 107 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 5 ust. 2, 3 i 4 wyżej cytowanego rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r., polegające na wyrażeniu przez organ błędnego poglądu prawnego, że policjantowi nie przysługuje wyrównanie uposażenia za trzy lata wstecz od dnia złożenia dokumentów potwierdzających jego prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego, jak również, że czynność w postaci wydania rozkazu personalnego w tym przedmiocie ma charakter konstytutywny i roszczenie staje się wymagalne z chwilą złożenia w jednostce policji dokumentów potwierdzających okresy zaliczane do wysługi lat. W ocenie skarżącego prawidłowa wykładnia przepisów mających zastosowanie w sprawie wskazuje, że prawo do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat powstaje z mocy prawa w dacie przyjęcia do służby. Z chwilą powstania prawa wymagalne staje się roszczenie o realizację prawa, a termin wymagalności roszczenia jest terminem początkowym dla rozpoczęcia biegu trzyletniego terminu przedawnienia. Złożenie wniosku oraz rozkaz personalny mają charakter czynności wyłącznie deklaratoryjnych, potwierdzających powstałe uprzednio uprawnienie.
W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Policji w L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione powyżej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, iż zaskarżony rozkaz personalny narusza prawo. Przytaczając brzmienie właściwych przepisów doszedł do przekonania, że prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego policjant nabywa z momentem osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat liczonej na dzień przyjęcia do służby. Zatem, gdy w dacie przyjęcia do służby policjant legitymuje się wymaganą wysługą lat, to już z tym dniem nabywa przedmiotowe uprawnienie. Oznacza to, że uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat nabywane jest ex lege. W konsekwencji złożenie przez policjanta wymaganych dokumentów i wydanie decyzji (rozkazu personalnego) ma charakter jedynie potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie, a wydana w tym zakresie decyzja jest deklaratoryjna. Słusznie zdaniem Sądu meriti, skarżący zauważył, że policjant - z chwilą powstania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego - dysponuje roszczeniem o ustalenie nabycia prawa oraz w konsekwencji roszczeniem o jego realizację. Przy czym samo uzyskanie tego uprawnienia przez policjanta nie rodzi jeszcze po stronie odpowiednich organów obowiązku realizacji wynikających zeń świadczeń. Obowiązek ten istnieje jedynie potencjalnie i warunkowo, a materializuje się na skutek wniesienia żądania wydania decyzji. Roszczenia policjanta stanowią element publicznego prawa podmiotowego i są "uruchomione" w wyniku złożenia wniosku przez zainteresowanego, a następnie poprzez wydanie stosownej decyzji, które to czynności jednak w żadnym razie nie mogą stanowić podstawy nabycia prawa, które w dacie ich podejmowania już faktycznie istnieje. Zatem bezpodstawne jest w ocenie Sądu meriti twierdzenie organów obu instancji, że z chwilą złożenia wniosku o zmianę wysługi lat powstaje roszczenie policjanta o wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu nowej wysługi lat. Za nieprawidłowe Sąd ten uznał również stanowisko organów, iż złożenie wniosku o zaliczenie do wysługi lat dodatkowego okresu, a więc podjęcie czynności, o jakiej mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, dopiero rozpoczyna bieg terminu przedawnienia, a nie przerywało jego biegu. Wprawdzie takie stanowisko zaprezentowano w powołanych w skardze wyrokach, jednakże nie zostało ono podzielone przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Ponadto zdaniem tego Sądu nie może być zaakceptowany skutek przedstawionego stanowiska (dopuszczony przez organ, a także w wymienionych wyżej orzeczeniach sądów), polegający na tym, że obowiązek uwzględniania przepisów o przedawnieniu oznacza, iż w razie przekraczających 3 lata, od dnia złożenia wniosku, zwłoki lub opóźnienia w wydaniu decyzji o wzroście uposażenia w związku z zaliczeniem do wysługi lat dodatkowych okresów, policjant mógłby mieć w wydanej w przyszłości decyzji określone prawo do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego od daty późniejszej niż data, w której wniosek z niezbędnymi dokumentami został złożony. Prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego policjanta z tytułu wysługi lat związane jest ze spełnieniem przesłanki w postaci zaliczenia do wysługi lat pewnych okresów, najczęściej z tytułu pracy w różnym charakterze, a decyzja określająca prawo do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat ma charakter deklaratoryjny. Zaś okoliczność, że policjant składa dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi później niż w dacie przyjęcia do służby, tak jak miało to miejsce w tej sprawie, skutkuje tylko tym, że roszczenie policjanta za okres dłuższy niż 3 lata wstecz od tego zdarzenia przedawnia się. Na koniec Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, iż podziela w tym zakresie poglądy prezentowane w orzeczeniach innych sądów administracyjnych, których sygnatury wskazał w treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Z przytoczonych wyżej przyczyn uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Dostrzegł nadto wady zaskarżonej decyzji w zakresie daty ustalenia wzrostu uposażenia i sprzeczność co do ustalenia wysługi lat do celów uposażeniowych i jubileuszowych.
Wyrok ten zaskarżył skargą kasacyjną [...] Komendant Wojewódzki Policji, zarzucając mu naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 107 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji oraz § 5 ust. 1, 2, 3 i 4 wyżej cytowanego rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. poprzez ich błędną wykładnię wyrażającą się w uznaniu, że dzień złożenia udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu udokumentowanych okresów wysługi lat, a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej, a w konsekwencji że wskutek złożenia tego wniosku i przerwania tym samym biegu przedawnienia policjant zachowuje prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia zasadniczego za nieprzedawniony, trzyletni okres wstecz, licząc od dnia złożenia wniosku;
2) przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez przyjęcie, że organ drugiej instancji nie wskazał w uzasadnieniu decyzji, na jakiej podstawie dodatkowo ustalił wysługę lat na dzień złożenia przez policjanta raportu ([...] lipca 2013 r.).
Na tej podstawie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż nie można utożsamiać nabycia uprawnienia do wzrostu uposażenia z wymagalnością roszczenia z tego tytułu. Pogląd o powstaniu spornego uprawnienia ex lege bez wiedzy organu uznano za wadliwy. Tym bardziej, że nie towarzyszyłby mu obowiązek realizacji owego uprawnienia. Bowiem eksponowano dotychczas prezentowane stanowisko, iż dopiero z dniem przedstawienia wszystkich wymaganych dokumentów otwiera się policjantowi roszczenie o przyznanie zwiększonego uposażenia i jednocześnie w przypadku zwłoki po stronie organu, rozpoczyna bieg termin przedawnienia do dochodzenia świadczenia. W ocenie skarżącego kasacyjnie w niniejszej sprawie w ogóle nie występuje zagadnienie okresu przedawnienia, bowiem wszystkie czynności zostały podjęte przez organ terminowo. Początkowo wysługa lat ustalana jest na dzień przyjęcia do służby, a zmiany w tym zakresie winny być ustalane na bieżąco.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpatrywaniu sprawy na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę w zasadzie tylko nieważność postępowania, zachodzącą w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu, z których żaden w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały wyczerpująco określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przez błędną wykładnię należy rozumieć nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z danego przepisu, natomiast przez niewłaściwe zastosowanie dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w wypadku oparcia skargi kasacyjnej na tej podstawie skarżący powinien nadto wykazać możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Występujące w sprawie sporne zagadnienie co do charakteru uprawnienia do zaliczenia do wysługi lat służby policjantów odpowiedniego okresu innej pracy, a co za tym idzie terminu jego ustalenia i nabycia, a dalej stosowania doń instytucji przedawnienia, istotnie wywoływało rozbieżności w orzecznictwie. Jednakowoż zostały one usunięte i obecnie w judykaturze sądowoadministracyjnej panuje bodaj jednolity pogląd zbieżny ze stanowiskiem zajętym przez Sąd I instancji w tej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną go podziela. Stosownie do § 5 ust. 4 przywołanego wyżej rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Zwrot "z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu" dotyczy terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia w określonej procentowo wysokości, w powiązaniu z wynikającą z decyzji zmianą wysługi lat. Konieczność określenia terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia jest skutkiem tego, że stosownie do art. 107 ust. 1 ustawy o Policji prawo do uposażenia ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Z brzmienia art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy tej wynika, że bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia. Przepisy § 5 ust. 2, 3 i 4 cytowanego rozporządzenia przewidują, że również w razie zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów, wysługę lat ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, natomiast termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia określa się z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Oznacza to, że oprócz art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, określającego 3 letni termin przedawnienia, należy także uwzględniać regulację z art. 107 ust. 3 pkt 1 tej ustawy dotyczącego kwestii przerwania biegu terminu przedawnienia. Analiza tego przepisu prowadzi do konkluzji, że dzień złożenia przez policjanta udokumentowanego wniosku o zmianę wysługi lat w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr (tak jak wymaga tego przepis § 5 ust. 1 przywołanego rozporządzenia) przerywa bieg przedawnienia roszczenia o wypłatę różnicy między uposażeniem zasadniczym w wysokości uwzględniającej wzrost z tytułu nowo udokumentowanego okresu wysługi lat a uposażeniem zasadniczym w wysokości dotychczasowej. W konsekwencji policjant traci prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu na nowo udokumentowanej wysługi lat jedynie za okres objęty przedawnieniem. Natomiast podjęcie przez policjanta czynności przerywającej bieg terminu przedawnienia skutkuje tym, że zachowuje on prawo do odpowiednio powiększonego uposażenia za trzyletni nieprzedawniony okres. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że policjant nabywa prawo do wzrostu uposażenia zasadniczego z momentem osiągnięcia odpowiedniej wysługi lat uwzględniającej wysługę liczoną na dzień przyjęcia do służby. Rację ma Sąd meriti twierdząc, że w przypadku, gdy już w dacie przyjęcia do służby legitymuje się on wymaganą dla wzrostu uposażenia wysługą lat, to już z tym dniem uzyskuje przedmiotowe uprawnienie (roszczenie). Bowiem uprawnienie do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat jest nabywane z mocy prawa z uwagi na spełnienie określonych przesłanek. To zaś, czy roszczenie to zostanie "skonsumowane" zależy od woli policjanta. Złożenie przezeń wymaganych dokumentów i wykazanie tych przesłanek prowadzi do realizacji uprawnienia poprzez wydanie decyzji (rozkazu personalnego). Ma ona charakter potwierdzający istniejące już uprzednio uprawnienie, a zatem ma charakter deklaratoryjny. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego policjant z chwilą powstania z mocy prawa uprawnienia do wzrostu uposażenia zasadniczego posiada roszczenie o ustalenie jego nabycia, a w konsekwencji roszczenie o jego wykonanie. Jednak po stronie organów Policji obowiązek realizacji tego roszczenia następuje na skutek działań funkcjonariusza - poprzez złożenie wniosku. Dopiero wówczas organ może wydać stosowną decyzję (rozkaz personalny). Złożenie przez policjanta wniosku o zaliczenie do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów jest podjęciem czynności, o której mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji, a więc przerywa bieg przedawnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyrokach tego Sądu: z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 206/13, z dnia 13 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1340/13, z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt I OSK 446/14, 27 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2323/13, publ. CBOSA), nie zgadzając się z argumentacją organu w tej sprawie.
W tym stanie rzeczy zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego okazał się chybiony. W sytuacji uchylenia zaskarżonego rozkazu z powodu bardziej istotnego, nadto rzutującego na całość rozstrzygnięcia, wytyk naruszenia przepisów prawa formalnego nie wymagał szerszego omówienia, zwłaszcza że nie został w skardze kasacyjnej uzasadniony.
Co mając na uwadze, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
-----------------------
9
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło