II SA/Ke 1133/15

WyrokWSA w Kielcach2016-02-11

Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Chobian, Beata Ziomek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, mimo że skarżący twierdził, iż stan zagrożenia, który był podstawą wydania tej decyzji, przestał istnieć?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, ponieważ nie wykazał w sposób jednoznaczny, że stan zagrożenia zawaleniem stropu i ściany nie ustał. Opinia techniczna, na której oparł się organ, nie dotyczyła bezpośrednio oceny zagrożenia zawaleniem, a jedynie możliwości montażu sufitu. Ponadto, organ nie wykonał wiążących wskazań sądu z poprzedniego postępowania, takich jak przeprowadzenie oględzin lokalu czy skorzystanie z uprawnień dowodowych wynikających z art. 81c Prawa budowlanego, co naruszyło przepisy postępowania i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...], która nakazywała zarządcy budynku J. K.-S. wyłączenie z użytkowania lokalu mieszkalnego nr 1 z powodu zagrożenia zawaleniem stropu i ściany. PINB odmówił stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący twierdził, że stan zagrożenia przestał istnieć, co potwierdzała opinia techniczna. WINB jednak odmówił stwierdzenia wygaśnięcia, a WSA uchylił tę decyzję, wskazując na konieczność ponownego zbadania stanu technicznego i wykonania wcześniejszych wskazań sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...], podjętej po rozpatrzeniu wniosku R. K. i odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...], z uwagi na brak przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewódzki Inspektor podał, że w wyniku interwencji R. K. organ I instancji ustalił, że w budynku mieszkalno - usługowym przy ul. [...] strop nad korytarzem mieszkania nr 1 oraz ściana zewnętrzna tego korytarza znajdowały się w złym stanie technicznym, a jednocześnie wykonane zostały roboty budowlane polegające na usunięciu pokrycia dachu i rozbiórce konstrukcji dachu nad przedmiotowym korytarzem mieszkania nr 1 oraz pomieszczeniem maszynowni. W trakcie wykonywania tych robót pomimo stosowanego zabezpieczenia dochodziło do zalewania wodami opadowymi elementów stropu i ściany korytarza, co spowodowało uszkodzenia w postaci odpadnięcia tynku wraz z trzciną. Belki stropowe oparte były na spróchniałej belce nadprożowej. Strop został podstemplowany. W momencie dokonywania przez organ I instancji oględzin wykonana była nowa konstrukcja dachu z nowym pokryciem, niemniej jednak podstemplowany strop i ściana korytarza nadal znajdowały się w stanie nieremontowanym. W protokole z dnia 6.08.2013r. organ I instancji zapisał ustalenie, że strop grozi bezpośrednim zawaleniem i również ściana zewnętrzna korytarza grozi bezpośrednim zawaleniem, a w części stropu korytarza, gdzie brak jest podparcia, widoczne jest ugięcie stropu. Po analizie zgromadzonego materiału PINB dla Miasta K. wydał decyzję z dnia [...] nakazującą J. K.– S., jako zarządcy budynku przy ul. [...]: wyłączyć z użytkowania w terminie natychmiastowym lokal mieszkalny nr 1 w budynku przy ul. [..], zabezpieczyć w terminie natychmiastowym powyższy lokal przed dostępem osób niepowołanych oraz umieścić przed wejściem do niego zawiadomienie ostrzegające o stanie zagrożenia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz o zakazie jego użytkowania, wykonać w terminie natychmiastowym niezbędne doraźne zabezpieczenia stropu i ściany zewnętrznej korytarza mieszkania nr 1 poprzez ich podstemplowanie, roboty zabezpieczające prowadzić pod nadzorem rzeczoznawcy budowlanego, który określi rodzaj i zakres prac zabezpieczających. W wyniku odwołania R. K. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy powyższą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 20.03.2014 r. II SA/Ke 1056/13 oddalił skargę na tę decyzję. Aktualnie skarga kasacyjna rozpatrywana jest w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. R. K. złożył do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji tego organu z dnia [...]. Do wniosku załączone zostało opracowanie: "Opinia techniczna dotycząca stanu technicznego stropu w budynku usługowo - mieszkalnym przy ul. [...] pod kątem możliwości montażu sufitu z płyt gipsowo - kartonowych" autorstwa N. Z opinii wynikało, że stan techniczny istniejącego stropu w budynku usługowo - mieszkalnym przy ul. [...] ustalono na podstawie oględzin i badań w odkrywkach. Wskazano między innymi, że we wszystkich odkrywkach stwierdzono dobry stan belek nośnych stropu oraz podbitki z desek bez tynku. We wnioskach opinii zapisano, że nie stwierdzono podczas oględzin nadmiernych ugięć oraz uszkodzeń elementów nośnych stropu, a po wykonaniu sufitu z płyt gipsowo - kartonowych wzrost obciążeń stropu wyniesie około 10%. Na podstawie oględzin, badań w odkrywkach oraz obliczeń statycznych sprawdzających stwierdzono, że stan techniczny istniejącego stropu drewnianego nad korytarzem w niniejszym budynku jest dobry i nadaje się on do wykonania sufitu z płyt gipsowo – kartonowych. Pismem z dnia 11.09.2014 r. organ I instancji zawiadomił strony, że w dniu 8.09.2014 r. na wniosek R. K. zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia [...], a następnie organ ten wydał wskazaną na wstępie decyzję z dnia [...] odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...]. Decyzją z dnia [...] WINB na podstawie art. art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...] i w to miejsce na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 kpa stwierdził wygaśnięcie decyzji PINB dla Miasta K. z [...]. Na skutek skargi J. K.-S. od tej decyzji, WSA w Kielcach prawomocnym wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r. uchylił decyzję WINB z [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że rozstrzygnięcie sprawy zależało od oceny, czy przewidziane w art. 68 Prawa budowlanego przesłanki wydania decyzji nakazującej wyłączenie z użytkowania opisanego w tej decyzji lokalu mieszkalnego – istotnie straciły aktualność czyniąc wydaną decyzję bezprzedmiotową. W tym zakresie jednak organ, który wydał zaskarżoną do Sądu decyzję, dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu jedynym dowodem, na jakim organ nadzoru budowlanego II instancji oparł swoje rozstrzygające dla sprawy ustalenie, była dołączona do wniosku "Opinia techniczna dotycząca stanu technicznego stropu w budynku usługowo-mieszkalnym przy ulicy [...] pod kątem możliwości montażu sufitu z płyt gipsowo-kartonowych" sporządzona przez inżyniera N. Już sam tytuł tego opracowania, ale przede wszystkim jego treść wskazywały natomiast na to, że celem jej sporządzenia nie było wyjaśnienie, czy ustała bezpośrednia groźba zawalenia się drewnianego stropu i drewnianej ściany zewnętrznej w korytarzu mieszkania Nr 1 w w/w budynku, ani też nie dotyczyła ona w ogóle stanu wspomnianej ściany. Celem tej opinii było bowiem tylko stwierdzenie, czy stan techniczny samego stropu umożliwi zamontowanie pod nim sufitu z płyt gipsowo-kartonowych, co mogło co najwyżej rodzić domniemanie, że drewniany strop już nie zagraża bezpośrednio zawaleniem. Opinia ta nie mówiła natomiast nic o stanie zewnętrznej drewnianej ściany, co do której w ostatecznej decyzji, której wygaszenie jest przedmiotem postępowania, również został stwierdzony katastrofalny stan techniczny grożący zawaleniem. Z decyzji organu stwierdzającej wygaśnięcie decyzji wyłączającej lokal mieszkalny nr 1 z użytkowania wynikało ponadto, że "belki stropowe jakkolwiek stare, są w dobrym stanie, a opierają się na nowej belce nadprożowej". Sąd zauważył jednak, że nie wiadomo, w oparciu o jakie dowody takie ustalenie zostało poczynione, gdyż powyższej informacji nie ma ani w dołączonej do przedstawionych Sądowi akt administracyjnych opinii inżyniera N., ani też w jakimkolwiek innym dokumencie. Sąd stwierdził ponadto, że w sytuacji ujawnionego w sprawie sporu pomiędzy zarządcą budynku usługowo-mieszkalnego przy ulicy [...] – J. K.-S., a rzeczywistym użytkownikiem lokalu Nr 1 w tym budynku, to jest R. K., konieczne było wnikliwe wyjaśnienie spornej w sprawie przesłanki bezpośredniego zagrożenia zawaleniem stropu i ściany w korytarzu tego lokalu. W tym celu organ powinien był rozważyć potrzebę skorzystania z dokumentacji zgromadzonej w prowadzonym równolegle postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym robót budowlanych, jakie zostały w tym lokalu i budynku wykonane prawdopodobnie w 2013 i 2014 roku. W celu ustalenia stanu technicznego przedmiotowego lokalu pod kątem istnienia przesłanek, o jakich mowa w art. 68 Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego powinny były również rozważyć potrzebę przeprowadzenia w sprawie oględzin przedmiotowego lokalu, względnie wykorzystania szerokich uprawnień dowodowych określonych w art. 81c Prawa budowlanego. Uzasadniając dalej swoje zaskarżone rozstrzygnięcie organ II instancji podał, że poddał analizie również przedłożone podczas rozprawy sądowej poprzedzającej wydanie wyroku z dnia 13 maja 2015 r. opracowanie autorstwa W. S. Z tego krytykującego opinię inżyniera N. opracowania wynika, że zapis tej opinii o dobrym stanie technicznym istniejącego drewnianego stropu nad korytarzem nie zawiera podstawowych danych określających wiek i gatunek drewna oraz nie uzasadnia przyjętej do obliczeń klasy drewna. Ponadto W. S. stwierdził, że ze względu na brak dostępu do korytarza lokalu nr 1 nie można stwierdzić aktualnego stanu technicznego stropu drewnianego i ścianki drewnianej zewnętrznej. Zna natomiast stan z 2013 r., kiedy to prowadzone były prace przy dachu i odbyły się oględziny korytarza lokalu nr 1 i ściany zewnętrznej drewnianej, której stan był katastrofalny. W toku ponownego postępowania odwoławczego organ II instancji podjął próbę przeprowadzenia oględzin lokalu nr 1 i korytarza, do których jednak z przyczyn formalnych nie doszło. Wykonując zalecenia Sądu organ przeprowadził natomiast dowód z akt organu I instancji dotyczących robót budowlanych związanych z dachem nad korytarzem mieszkania nr 1. W szczególności organ zauważył, że w katach tych znalazło się 28 zdjęć dostarczonych przez J. K.-S., na których widoczny jest od góry strop mieszkania nr 1 odsłonięty w wyniku robót na dachu w 2013 r. Na zdjęciach tych widać również, że belki stropowe są stare, ale od strony widocznej na zdjęciach nie wykazują korozji biologicznej, czy ubytków. Organ uznał jednak, że bez badań bezpośrednich nie można określić mechanicznych parametrów tych belek. Organ II instancji powołał się również na treść oceny technicznej robót remontowych autorstwa W. S.. Z opinii tej wynikało, że ściana zewnętrzna grubości 12 cm na piętrze i strop drewniany belkowy nie podlegają ocenie, ale pozostaje zagrożenie wynikające z upływu średnich okresów trwałości wynoszących dla stropów drewnianych belkowych 60-80 lat, a dla ścian drewnianych szkieletowych 25-40 lat. W opinii tej znalazła się też informacja, że w trakcie robót z 2013 r. wymieniona została zniszczona belka drewniana nadprożowa, oraz wykonana została naprawa belki stropowej koszowej. W tak ustalonym stanie faktycznym organ II instancji przytoczył treść art. 162 § 1 pkt 1 kpa uzależniającego możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji od łącznego spełnienia dwóch przesłanek: powstania bezprzedmiotowości decyzji oraz tego, aby stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazywał przepis prawa albo aby leżało to w interesie społecznym lub w interesie strony. Podzielając pogląd wyrażony w wyroku WSA w Kielcach z 13 maja 2015 r. organ II instancji stwierdził, że istniejące w sprawie dowody nie przesądzają jednoznacznie o bezprzedmiotowości decyzji PINB z dnia [...], ponieważ nie ma dowodu, że ściana nie grozi już zawaleniem. Złożona wraz z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji opinia nie dotyczyła groźby zawalenia się stropu, gdyż jej celem było tylko stwierdzenie, czy stan techniczny samego stropu umożliwi zamontowanie pod nim sufitu z płyt gipsowo-kartonowych, co mogło co najwyżej rodzić domniemanie, że drewniany strop już nie zagraża bezpośrednio zawaleniem. Skoro w sprawie nie został przedstawiony dowód zawierający ocenę osoby uprawnionej, który odnosił by się do stanu ściany korytarza mieszkania nr 1, to nie została spełniona podstawowa przesłanka pozwalająca na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia 7 sierpnia 2013 r. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższą decyzję R. K. zarzucił naruszenie przepisów prawa, a mianowicie: 1. art. 7 i art. 77 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, 2. art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, 3. art. 162 § 1 pkt 1 kpa poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do niewłaściwego zastosowania i przyjęcia, że brak jest przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia zaskarżonej decyzji, 4. art. 10 kpa poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i przekazania sprawy temu ostatniemu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu autor skargi podał, że powodem wydania decyzji PINB dla Miasta K. z dnia [...] był stan zagrożenia, który przestał istnieć. Prace budowlane dachu nad korytarzem lokalu mieszkalnego [...] zostały zakończone, a dobry stan techniczny stropów został potwierdzony przez rzeczoznawcę budowlanego ze specjalnością konstrukcji budowlanych. Ponadto stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie strony. Organowi II instancji znane jest z urzędu to, że w przedmiotowym lokalu zostały przeprowadzone prace remontowe dotyczące również ściany. Organ II instancji nie wykazał, na czym polegało bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa w dniu wydania zaskarżonej decyzji i czy w ogóle jakiekolwiek zagrożenie istnieje. Organ zaniechał wyznaczenia ponownego terminu oględzin, nie wskazując powodu braku konieczności ich przeprowadzenia. O terminie pierwszych oględzin natomiast zawiadomił strony po ich terminie. Wbrew wynikającemu z art. 7 i 77 kpa obowiązkowi, organ zaniechał wezwania strony do uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy Skoro zachodziły wątpliwości co do jej treści) lub przedłożenia dodatkowej opinii. Przed wydanie decyzji organ nie dał skarżącemu możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, jak też przedłożenia odpowiedniej dokumentacji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna, częściowo z przyczyn w niej wskazanych. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi była decyzja WINB wydana na skutek uchylenia przez WSA w Kielcach poprzedniej decyzji tego organu. Wydając taką decyzję organ administracji, którego działanie (np. w formie decyzji administracyjnej) było przedmiotem zaskarżenia, a także sąd rozpatrujący skargę na ponowne działanie tego organu (np. decyzję wydaną po uchyleniu przez sąd administracyjny poprzedniej decyzji), są związane w takiej sprawie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, chyba że przepisy prawa uległy zmianie (art. 153 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., które ma zastosowanie w sprawie z uwagi na wszczęcie niniejszego postępowania w dniu 19 listopada 2015 r., a więc już po wejściu w życie ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U.2015.658 – art. 2 i 3 ostatnio wymienionej ustawy). W związku z powyższym oraz w związku z tym, że brzmienie mających w sprawie zastosowanie przepisów tj. art. 162 § 1 kpa oraz art. 68 Prawa budowlanego nie uległo zmianie od daty wydania przez WSA w Kielcach prawomocnego wyroku z dnia [...] uchylającego reformatoryjną decyzję WINB z [...], ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tamtym wyroku były wiążące zarówno dla WINB rozpatrującego ponownie odwołanie R. K. od decyzji PINB dla Miasta K. z dnia [...] odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. z dnia [...], jak i dla WSA w Kielcach rozpatrującego niniejszą skargę. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależało więc od oceny, czy wskazania Sądu zawarte w uchylającym wyroku z dnia [...] zostały przez organ II instancji wykonane, a także czy wyrażona w tamtym wyroku ocena prawna została uwzględniona. Analiza zaskarżonej decyzji, a także działań podjętych przez organ II instancji po uprawomocnieniu się wyroku WSA w Kielcach z 13 maja 2015 r. wskazuje na to, że tak się nie stało. Z uzasadnienia ostatnio powołanego wyroku wynika, że rozpoznając sprawę ponownie, organ II instancji miał się kierować wszystkimi przedstawionymi w tym uzasadnieniu uwagami, a w szczególności ustalić w oparciu o wszelkie dostępne dowody, w tym również zgromadzone w toku postępowania legalizacyjnego dotyczącego tego samego lokalu, czy rzeczywiście ostateczna decyzja wydana na podstawie art. 68 Prawa budowlanego przez PINB dla Miasta K., stała się bezprzedmiotowa. Spośród tych dowodów organ miał w szczególności rozważyć potrzebę przeprowadzenia oględzin przedmiotowego lokalu, względnie wykorzystania szerokich uprawnień dowodowych określonych w art. 81c Prawa budowlanego. Organ miał również rozważyć, czy ewentualne rozstrzygnięcie postępowania legalizacyjnego, które toczyło się w sprawie robót budowlanych przedsięwziętych w przedmiotowym lokalu, może mieć wpływ na wynik niniejszego postępowania. Organ miał również pamiętać o konieczności przestrzegania wyrażonej w art. 10 kpa zasady wysłuchania stron przed wydaniem decyzji, a także o konieczności należytego, respektującego dyspozycję art. 107 § 3 kpa uzasadnienia wydanej decyzji. Istotnej części tych wiążących wskazań organ II instancji nie sprostał. Organ odwoławczy w szczególności nie przeprowadził oględzin przedmiotowego lokalu, ani też nie wykorzystał możliwości, jakie daje art. 81c Prawa budowlanego. Podjęta przez organ próba przeprowadzenia oględzin nie doszła do skutku z powodu zbyt długiego doręczania pierwszego awiza przesyłki zawierającej zawiadomienie o tych oględzinach wysłanego do R. S. i J. K.-S. oraz z powodu wykorzystanej przez nich prawie w całości, dopuszczonej w art. 44 kpa możliwości odbioru przesyłki w ciągu 7 dni po drugim awizo, które nastąpiło w sprawie dopiero w dniu [...], a więc tylko na 3 dni przed zaplanowanym na 4 września 2015 r. terminem oględzin. Organ decydujący się na przeprowadzenie takich oględzin, powinien był w tej sytuacji rozważyć możliwość ponownego wyznaczenia ich terminu, a jeżeli tego zaniechał, miał obowiązek wyjaśnić w uzasadnieniu swej decyzji tego powody. Tego jednak w zaskarżonej decyzji zabrakło, bo stwierdzenia, że do oględzin nie doszło z przyczyn formalnych, nie można uznać za wystarczające. Brak w takim tylko stwierdzeniu bowiem wyjaśnienia, dlaczego organ odstąpił od wyznaczenia terminu kolejnych oględzin oraz czy, i ewentualnie dlaczego uznał, że ich przeprowadzenie jest w sprawie zbędne. O odstąpieniu od zamiaru przeprowadzenia oględzin organ zawiadomił strony w piśmie z dnia 7 września 2015 r., jednak również w nim nie wyjaśnił motywów takiej decyzji. Organ nie podjął też wskazanych w wytycznych Sądu działań, o jakich mowa w art. 81c ust. 2 i 4 Prawa budowlanego. Zgodnie z tymi przepisami, organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. Postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania przewidzianego w prawie budowlanym bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2012 r., II OSK 353/11, LEX nr 1219138). Z uwagi na użycie w przytoczonych przepisach nieostrych pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy", zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej czy ekspertyzy, jak i uzasadnienie podjętych działań muszą być oparte na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymagają wyczerpującego uzasadnienia. Skorzystanie z rozwiązania zawartego w art. 81c ust. 2 musi być powodowane uzasadnionymi wątpliwościami, a ponadto organ powinien precyzyjnie wskazać, jaką ekspertyzę i w jakim zakresie strona ma przedłożyć. Przepis art. 81c ust. 2 daje organowi uprawnienie do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości, a więc nie jakiekolwiek, lecz o charakterze kwalifikowanym. Wydając postanowienie organ obowiązany jest udowodnić, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czyli wykazać spełnienie ustawowej przesłanki w danym konkretnym stanie faktycznym (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2011 r., II OSK 865/10). Odstąpienie przez organ odwoławczy od wykonania omawianego wskazania WSA w Kielcach nie zostało w żaden sposób wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ II instancji respektując wskazania zawarte w wyroku WSA w Kielcach z dnia 13 maja 2015 r. pozyskał akta spraw prowadzonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta K. dotyczących oceny technicznej robót budowlanych w budynku przy ulicy [...] oraz dotyczących wstrzymania robót budowlanych w korytarzu mieszkania Nr 1 w tym budynku (pismo k. II 25 akt administracyjnych). Mimo tego jednak i mimo przytoczenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji treści dokumentów znajdujących się w dołączonych aktach wspomnianych spraw (28 dostarczonych przez J. K.-S. zdjęć góry przedmiotowego stropu mieszkania nr 1, odsłoniętego w wyniku robót na dachu w 2013 r., ocena techniczna robót remontowych wykonanych na dachu oficyny budynku usługowo-mieszkalne w [...] sporządzona w dniach 1 października – 20 listopada 2014 r. przez legitymującego się uprawnieniami budowlanymi mgr. inż. W. S.) - organ odwoławczy nie ujawnił jednoznacznie w uzasadnieniu swej decyzji, jakie wnioski dla istoty niniejszej sprawy z nich wynikają. W części opisowej swej decyzji, komentując dołączone zdjęcia obrazujące widok belek stropu w czasie, gdy usunięta była już stara zniszczona belka nadprożowa, a jeszcze nie była wykonana nowa belka nadprożowa, stwierdził bowiem jedynie, że "bez badań bezpośrednich nie można określić parametrów mechanicznych tych belek". Oceny wspomnianej technicznej oceny robót remontowych autorstwa W. S. pod kątem istoty niniejszej sprawy organ nie przedstawił nawet w takim ograniczonym - jak w przypadku wspomnianych zdjęć - zakresie. W efekcie opisanych wyżej zaniechań organ II instancji, wbrew wiążącemu go wskazaniu zawartemu w wyroku WSA w Kielcach z dnia 13 maja 2015 r., nie ustalił najistotniejszej z punktu widzenia przedmiotu i okoliczności sprawy przesłanki warunkującej możliwość zastosowania art. 162 § 1 kpa, tj. tego, czy rzeczywiście ostateczna decyzja wydana na podstawie art. 68 Prawa budowlanego przez PINB dla Miasta K., stała się bezprzedmiotowa. Na pozytywną odpowiedź na to pytanie, a więc i na rozpatrzeniu wniosku, z jakim do organu I instancji zwrócił się R. K., nie pozwalała również wspomniana wyżej ocena techniczna W. S. dołączona do akt sprawy przez organ II instancji, jak również sporządzone przez niego w dniu 28 lutego 2015 r. zastrzeżenia do opinii technicznej N. z września 2014 r. dotyczącej stanu technicznego stropu budynku mieszkalno usługowego przy [...] – w świetle decyzji WINB z [...]. Zarówno ostatnio wymienione zastrzeżenia z 28 lutego 2015 r., jak i ocena techniczna sporządzona w dniach 1 października – 20 listopada 2014 r., nie zostały sporządzone w celu stwierdzenia, czy na skutek robót budowlanych podjętych po wydaniu decyzji z dnia [...] wyłączającej z użytkowania lokal mieszkalny nr 1 w budynku przy ulicy [...], ustały przewidziane w art. 68 Prawa budowlanego przesłanki warunkujące potrzebę pozostawienia w obrocie prawnym tej decyzji. Należy przy tym pamiętać, że bezprzedmiotowość decyzji, jako jeden z przewidzianych w art. 162 § 1 kpa warunków stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej, musi nastąpić w wyniku nowych zdarzeń, jakie zaszły już po wydaniu decyzji, stwierdzenie bezprzedmiotowości której jest przedmiotem postępowania. Niedopuszczalna jest natomiast ponowna ocena, czy przesłanki wyłączenia lokalu z użytkowania rzeczywiście istniały, bo to naruszało by uregulowaną w art. 16 kpa zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Wspomniane opracowania sporządzone zostały dla innych celów, przez co nie mogą przesądzić ustania istnienia przesłanek z art. 68 Prawa budowlanego, a przez to pozwolić na stwierdzenie, czy decyzja z dnia [...] wyłączającej z użytkowania lokal mieszkalny nr 1 w budynku przy ulicy [...] rzeczywiście stała się bezprzedmiotowa. Opracowania te wskazują pośrednio na niezadawalający stan drewnianych ścian tego lokalu i istniejące ciągle zagrożenie wynikające z upływu średnich okresów trwałości stropów i ścian tego lokalu, co wynika z ekspertyzy W. S. On sam jednak stwierdził, że stan techniczny tych elementów budowlanych nie został określony w całości. Dlatego sformułowanie zawarte w ocenie technicznej tego rzeczoznawcy, że "Poprzez realizację prac remontowych na dachu oficyny wyeliminowane zostało zagrożenie wynikające ze stwierdzonego złego stanu pokrycia dachu i jego konstrukcji oraz jego wpływu na konstrukcję oficyny" – nie jest wystarczające i nie pozwala na stwierdzenie ustania przesłanek warunkujących potrzebę pozostawania w obrocie prawnym decyzji PINB z dnia [...]. Nie wiadomo bowiem, czy stwierdzone w sprawie okoliczności powodują utrzymywanie się bezpośredniego zagrożenia zawaleniem, czy też nie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, że nie miały one wpływu na wynik sprawy. Nie można zaakceptować poglądu skarżącego, że w wyniku zakończonych prac budowlanych dachu nad korytarzem przedmiotowego lokalu mieszkalnego Nr 1, stwierdzony wcześniej stan zagrożenia przestał istnieć. Należy bowiem zauważyć, że przedsięwzięte przez skarżącego roboty budowlane okazały się nielegalne, w związku z czym PINB dla Miasta K. wydał w dniu [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego postanowienie wstrzymujące roboty budowlane przy remoncie ściany zewnętrznej i stropu w korytarzu mieszkania nr 1 oraz nałożył obowiązek przedłożenia inwentaryzacji z oceną techniczną. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez WINB postanowieniem z dnia [...], a skarga R. K. na to postanowienie została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Kielcach z dnia 5 lutego 2015 r. Następnie, również prawomocnym wyrokiem z dnia 2 czerwca 2015 r., WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 228/15 oddalił skargę R. K. na decyzję WINB z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję PINB dla Miasta K. z [...] nakazującą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego R. K. zaniechanie dalszych robót budowlanych, prowadzonych bez wymaganego pozwolenia na budowę, polegających na remoncie ściany zewnętrznej drewnianej i stropu w korytarzu przedmiotowego mieszkania Nr 1. Z tych aktów wynika więc, że roboty budowlane, na które powołuje się skarżący były nielegalne, w związku z czym nie mogą być podstawą do wygaszenia wydanej na podstawie art. 68 Prawa budowlanego decyzji PINB dla Miasta K. z dnia [...], dotyczącej tego samego lokalu. Niezasadny okazał się również zarzut skargi, dotyczący pozbawienia stron możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego i przedłożenia odpowiedniej dokumentacji, przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Jak bowiem wynika z akt sprawy, przed wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia [...], w dniu 7 września 2015 r. organ II instancji zawiadomił strony, że wcześniejszym zawiadomieniem z dnia 18 sierpnia 2015 r. zostały powiadomione w trybie art. 10 kpa m. in. o możliwości wglądu w akta sprawy. Organ powołał się również we wspomnianym, doręczonym skarżącemu w dniu 11 września 2015 r. zawiadomieniu, na przypomnianą we wskazaniach WSA w Kielcach zawartych w wyroku z dnia 13 maja 2015 r., zasadę wysłuchania stron przed wydaniem decyzji, wyrażoną w art. 10 kpa. Takie czynności organu II instancji, choć nie realizujące ściśle wymogów, o jakich mowa w art. 10 kpa, należy uznać za nie naruszające zasady określonej w tym przepisie w stopniu pozwalającym na uwzględnienie skargi tylko w oparciu o ten zarzut. Czynności podjęte przez organ II instancji pozwalały bowiem skarżącemu na zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego i przedłożenie odpowiedniej dokumentacji, zważywszy zwłaszcza na to, że niniejsza sprawa była kolejną spośród licznych spraw inicjowanych przez skarżącego, bądź prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego z jego udziałem. Mimo niezasadności omówionych powyżej niektórych zarzutów skargi, wskazane wcześniej naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 153 p.p.s.a., a w konsekwencji również art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 81c Prawa budowlanego oraz art. 107 § 3 kpa, spowodowały konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie, organ II instancji kierując się wszystkimi przedstawionymi wyżej uwagami wyda stosowne rozstrzygnięcie eliminując dotychczasowe naruszenia prawa. Organ poczyni niezbędne dla załatwienia sprawy ustalenia pamiętając o konieczności wykonania wiążących wskazań zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Kielcach z dnia 13 maja 2015 r. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego zapadło na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na koszty te złożył się uiszczony wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło