I GZ 16/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 4234/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r. o sygn. akt V SA/Wa 4234/15, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę R. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie podatku akcyzowego. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 października 2015 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 4587 zł w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r., odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd postanowieniem z dnia 21 marca 2016 r. Następnie skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 października 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi (patrz: zarządzenie z dnia 14 maja 2016 r.). Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona skarżącemu w dniu 23 maja 2016 r., zatem termin do uiszczenia wpisu upłynął 30 maja 2016 r. (poniedziałek). W piśmie z dnia 30 maja 2016 r. (data nadania) skarżący ponownie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 8 czerwca 2016 r. Oddział Finansowo – Budżetowy Sądu poinformował, że do 6 czerwca 2016 r. w dokumentach księgowych nie zidentyfikowano należnej od skarżącego wpłaty wpisu od skargi, który do dnia wydania postanowienia nie został uiszczony. W opisanych wyżej okolicznościach Sąd odrzucił nieopłaconą, mimo ponownego wezwania, skargę. Termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upływał 30 maja 2016 r., a skarżący nie uiścił wymaganego wpisu, co potwierdza informacja udzielona przez Oddział Finansowo – Budżetowy WSA w Warszawie. Sąd podkreślił, że po bezskutecznym upływie 7-dniowego terminu do uiszczenia wpisu, wynikającego z zarządzenia przewodniczącego, wydanego po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie stronie prawa pomocy, sąd odrzuca skargę na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a., nawet jeżeli strona w tym terminie złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosek taki nie uchyla bowiem skutków prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (por. postanowienia NSA z dnia 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FSK 706/09, z dnia 20 lipca 2011 r. o sygn. akt II OSK 1380/11, z dnia 19 listopada 2015 r. o sygn. akt II GSK 2750/15; dostępne w CBOSA). W zażaleniu wniesionym do Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) R. G. wniósł o uchylenie postanowienia Sądu z dnia 14 czerwca 2016 r. w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: 1. art. 165 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych pomimo pojawienia się nowej okoliczności dotyczącej sytuacji majątkowej skarżącego w postaci utraty źródła dochodu wobec redukcji etatu i uzyskania statusu osoby bezrobotnej; 2. art. 220 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i odrzucenie skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] lipca 2015 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, pomimo iż ponowny wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy zawierał nowe okoliczności, uprzednio niebędące przedmiotem rozważań Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest oczywiście bezzasadne. Kontrolowanym postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r. WSA w Warszawie odrzucił skargę z powodu nieuiszczenia przez skarżącego wpisu sądowego od skargi w kwocie 4587 zł w przepisanym terminie 7 dni, pomimo ponownego wezwania. Podstawą prawną orzeczenia Sądu jest art. 220 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Jak poprawie stwierdził Sąd, termin do uiszczenia wpisu od przedmiotowej skargi bezskutecznie upłynął 30 maja 2016 r., zatem skarga podlegała odrzuceniu stosownie do prawidłowo doczytanego i zastosowanego przez Sąd art. 220 § 3 p.p.s.a., czego nie zmienia argumentacja zażalenia w całości poświęcona problemowi przyznania stronie prawa pomocy. Odnosząc się do tej argumentacji wyjaśnić przede wszystkim należy, że Sąd, podejmując rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi, nie stosował i nie mógł stosować powołanego w zażaleniu art. 165 p.p.s.a. (uprawniającego sąd do uchylenia lub zmiany własnego postanowienia o ile zmieniły się okoliczności sprawy, co odrzucenia skargi w tym wypadku nie dotyczy), tylko art. 220 § 3 p.p.s.a., ponieważ skarżący nie uiścił wpisu od skargi mimo ciążącego na nim obowiązku. Poza tym odrzucenie skargi z powodu braku opłacenia wpisu od skargi nie nastąpiło przedwcześnie, bo skarżący nie wykonał ponownego wezwania do uiszczenia wpisu i odpowiadając na nie kolejnym wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych zupełnie zignorował fakt, iż na wcześniejszym etapie postępowania nie tylko wzywano go już do uiszczenia wpisu, ale również prawomocnie odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych. W ocenie NSA Sąd trafnie odwołał się do utrwalonego stanowiska judykatury, z którego wynika, że z przymiotu prawomocności postanowienia odmawiającego zwolnienia z kosztów sądowych wypływa obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu, oraz że nie przerywa biegu 7-dniowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi ponowne wniesienie przez stronę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. powołane przez Sąd orzecznictwo oraz postanowienie SN z dnia 21 kwietnia 1999 r. o sygn. akt I CKN 1461/98, publik. OSNC z 1999 r. z. 11, poz. 96). Bez znaczenia dla obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, o co skarżący został ponownie wezwany, jak była o tym mowa (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2016 r., wykonane pismem z dnia 19 maja 2016 r.), pozostawał kolejny wniosek o zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, złożony w odpowiedzi na ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu. Postępowanie z tego wniosku zostało, rzecz jasna, umorzone postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 28 września 2016 r., utrzymanym w mocy przez Sąd postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r. (art. 249a p.p.s.a.). Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.