II OZ 387/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń E.H. i H.P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 997/15 odrzucające skargę E.H. i H.P. w sprawie ze skargi W.B., M.B., A.B., P.B., E.H. i H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenia. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 997/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w sprawie ze skargi W.B., M.B., A.B., P.B., E.H. i H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, odrzucił skargę E.P. i H.P. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że E.H. i H.P., mimo wezwania – na podstawie odrębnych zarządzeń – nie uiścili, w ustawowym terminie siedmiu dni, wpisów od wniesionej skargi. Nie złożyli także wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Dlatego wniesiona przez nich skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zażalenia na powyższe postanowienia, tożsame w treści, wnieśli skarżący H.P. i E.H. domagając się jego uchylenia. Zakwestionowanemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 214 § 2 P.p.s.a. W uzasadnieniu zażaleń skarżący podnieśli, że wnieśli skargę wraz z W.B., M.B., A.B. i P.B.. Wymienieni skarżący, tj. W.B., M.B., A.B. i P.B., otrzymali wezwania do solidarnego uiszczenia opłaty do skargi w wysokości 200 zł. Natomiast wnoszący zażalenie zostali wezwani do uiszczenia wpisu po 200 zł. Opłatę uiściła W.B. W związku z tym H.P. i E.H. uznali, że powyższa opłata została dokonana w imieniu wszystkich skarżących, zgodnie z art. 214 § 2 P.p.s.a., a zatem odrzucenie skargi H.P. i E.H. nastąpiło niezgodnie z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 220 § 1 P.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jednakże m. in. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd - § 3 tej ustawy. Zasadą jest, że do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Jednakże pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (art. 214 § 1 i 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie niesporne jest, że wnoszący zażalenie wraz z M.B., A.B., P.B. i W.B. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] września 2015 r. w przedmiocie odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia. Inicjatorem postępowania administracyjnego jest P.W. Nie budzi także wątpliwości, że zarządzeniem z dnia 30 listopada 2015 r. Przewodniczący Wydziału II Sądu pierwszej instancji wezwał E.H. do uiszczenia, na podstawie art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., kwoty 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję z dnia [...] września 2015 r., w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Analogiczne zarządzenie z tej samej daty zostało wydane w stosunku do H.P. Natomiast W.B., M.B., A.B. i P.B. zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego, na podstawie art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 214 § 2 P.p.s.a. Odpisy zarządzeń zostały skarżącym doręczone w dniu 10 grudnia 2015 r. Żadne z zarządzeń nie zostało zaskarżone. Wpis od skargi uiściła tylko W.B.. Zarówno E.H. jak i H.P. nie uiścili w wymaganym terminie opłat tytułem wpisu, mimo że byli do tego wzywani. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu wnoszący zażalenie nie złożyli także wniosków o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tej sytuacji zasadnie Sąd pierwszej instancji odrzucił wniesioną przez H.P. i E.H. skargę. Natomiast argumentacja zażaleń, że uiszczona przez W.B. opłata zwalniała H.P. i E.H. z tego obowiązku jest bezpodstawna. W orzecznictwie przyjmuje się, że zasada wynikająca z art. 214 § 2 P.p.s.a., iż wnoszone przez kilka osób pismo podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, np. w przypadku wspólnych uprawnień i obowiązków współwłaścicieli nieruchomości, którzy wywodzą swój interes prawny z prawa własności nieruchomości. Opłata ta obciąża wówczas te osoby solidarnie, co oznacza, że jej uiszczenie przez jedną z tych osób zwalnia pozostałe od obowiązku uiszczenia opłaty (patrz: postanowienie NSA z 26.05.2009 r. II OSK 767/09, LEX nr 574229). Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Przy współuczestnictwie formalnym mamy bowiem do czynienia z taką samą podstawą faktyczną, a nie wspólnością praw i obowiązków skarżących, czyli chodzi jedynie o takie samo, a nie o to samo uprawnienie. Wówczas każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 601). Celem wyjaśnienia podnieść należy, że – jak wynika z akt sprawy – swoje prawa H.P. wywodzi z własności działki nr ewid. [...], E.H. z własności działki nr ewid. [...], a A.B., M.B., W.B. i P.B. z własności działki nr ewid. [...] (współwłasność w częściach ułamkowych). W tej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia, by w stosunku do H.P. i E.H. oraz pozostałych skarżących można było zastosować konstrukcję współuczestnictwa materialnego. Wnoszący zażalenie są jedynie współuczestnikami formalnymi, a zatem opłata uiszczona przez W.B. nie zwalniała ich z obowiązku uiszczenia opłaty od wniesionej skargi. Wprawdzie postanowieniami z dnia 18 lutego 2016 r. przyznane zostało wnoszącym zażalenie prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże okoliczność ta nie ma znaczenia dla prawidłowości postanowienia odrzucającego skargi E.H. i H.P. na podstawie art. 230 § 3 P.p.s.a., gdyż wnioski o jego przyznanie zostały złożone już po upływie terminu do uiszczenia wpisu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.