I SA/Wa 2001/15

WyrokWSA w Warszawie2016-02-19

Skład orzekający: Anna Wesołowska, Dorota Apostolidis, Gabriela Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu nieruchomości na cele reformy rolnej, wydana przez organ niewłaściwy, może zostać stwierdzona jako nieważna po upływie 10 lat od jej doręczenia, mimo że wywołała nieodwracalne skutki prawne?
Ratio decidendi
Decyzja wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, mimo że stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności, nie może zostać unieważniona, jeżeli od dnia jej doręczenia upłynęło dziesięć lat lub wywołała nieodwracalne skutki prawne. W takiej sytuacji organ administracji publicznej jedynie stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wskazuje okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymującej w mocy własną decyzję, która z kolei utrzymała w mocy orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego o przejęciu nieruchomości na cele reformy rolnej. Skarżący zarzucili m.in. rażące naruszenie prawa przez Wojewódzki Urząd Ziemski w części dotyczącej przejęcia nieruchomości, kwestionując faktyczne rozparcelowanie majątku przed 1 sierpnia 1945 r. Minister stwierdził naruszenie przepisów o właściwości, ale nie stwierdził nieważności orzeczenia z powodu upływu 10 lat od doręczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skarg.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Gabriela Nowak Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skarg A. Ł. i J. G. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargi. Decyzją z dnia [...] wydaną po rozpoznaniu wniosku J. G. o ponownej rozpatrzenie sprawy zakończonej własną decyzją z [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Minister) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stan sprawy, w której wydane zostało powyższe rozstrzygnięcie przedstawiał się następująco. Orzeczeniem z [...] nr [...] Wojewódzki Urząd Ziemski w [...] stwierdził, ze nieruchomość ziemska [...] położona w gminie [...], powiatu [...], stanowiąca własność J. J. o obszarze ogólnym [...] ha nie podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 06.09.1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13, ze zm., dalej dekret o reformie rolnej), jednak w myśl art. 1 pkt 4 dekretu z 28.11.1945 r. o przejęciu niektórych nieruchomości ziemskich na cele reformy rolnej i osadnictwa (Dz. U. z 1945 r. Nr 57, poz.321, dalej : "dekret z 28 listopada 1945 r." ) podlega przejęciu na cele reformy rolnej. Wnioskiem z [...] J. G. zwróciła się o stwierdzenie nieważności powyższego orzeczenia w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa, na podstawie art. 1 pkt 4 dekretu z 28.11.1945 r. nieruchomości ziemskiej [...]. Decyzją z [...] Minister stwierdził, iż przedmiotowe orzeczenie w oznaczonej części zostało wydane z naruszeniem prawa z powodu naruszenia przepisów o właściwości, jednak nie stwierdził jego nieważności w tym zakresie z uwagi na upływ 10 lat od doręczenia. J. G. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, iż nie ustalono czy przedmiotowa nieruchomość ziemska [...] została w całości rozparcelowana przed 01.08.1945 r. Z faktu, iż część dawnego majątku należy obecnie do gminy [...] oraz miasta i gminy [...], wynika, zdaniem strony, iż część majętności nie została rozparcelowana, co, z kolei, skutkuje tym, iż decyzja Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w części dotyczącej działek należących obecnie do ww. gmin, została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), gdyż do 1 sierpnia 1945 r. części te nie zostały rozparcelowane i stąd należało stwierdzić jej nieważność, ponieważ w takim przypadku nie ma zastosowania art. 156 § 2 K.p.a. Po rozpoznaniu powyższego wniosku Minister opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wskazując w uzasadnieniu na następujące okoliczności : Zgodnie z art. 1 pkt 4 dekretu z 28 listopada 1945 r. na cele reformy rolnej i osadnictwa mogły być przejęte nieruchomości ziemskie niepodpadające pod działanie dekretu o reformie rolnej, które w toku przeprowadzania reformy rolnej zostały, w terminie do 1 sierpnia 1945 r., faktycznie rozparcelowane. Nieruchomość ziemska [...] o pow. [...] ha, nabyta przez poprzednika prawnego J. G. – J. J. na podstawie aktu notarialnego z [...], w czasie okupacji przyłączona została do dwóch innych majątków oraz ustanowiono dla tych nieruchomości wspólną administrację. W marcu 1945 r. nieruchomości te rozparcelowano brygadami pomiarowymi jako jeden majątek ziemski, nie respektując tytułów własności, o czym powiadomił Wojewódzki Urząd Ziemski w [...] pismem z [...] Powiatowy Urząd Ziemski w [...]. Rozpatrzywszy wniosek byłej właścicielki nieruchomości – J. J. - Wojewódzki Urząd Ziemski w [...] orzeczeniem z [...] stwierdził, że w przypadku nieruchomości [...] nie została spełniona norma obszarowa przewidziana w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej. Jednak z powodu przeprowadzonej omyłkowo parcelacji organ ten uznał, iż spełnione zostały przesłanki z art. 1 pkt 4 dekretu z 28 listopada 1945 r., co stało się podstawą ujawnienia prawa własności Skarbu Państwa w księdze hipotecznej dóbr [...] Sądu Okręgowego w [...] (rep. hip.[...]) [...]. Okoliczności te potwierdzają prawidłowość ustaleń organu orzekającego badaną decyzją w zakresie niepodpadania ww. nieruchomości pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o reformie rolnej, jak również wykonanie w dniach [...] parcelacji (protokół z czynności parcelacyjnych) zakończonej losowaniem działek i przyjęciem ich przez kandydatów. W związku z powyższym organ uznał, że badane orzeczenie nie narusza prawa w sposób rażący na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Minister stwierdził, że w sprawie nie zaistniały wystąpiły przesłanki z art. 156 § 1 pkt 3-7 K.p.a., których spełnienie oznaczałoby, iż należy stwierdzić nieważność kwestionowanego orzeczenia. W ocenie organ należało jednak zauważyć, iż badane orzeczenie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Art. 3 dekretu z 28 listopada 1945 r. stanowi, że przejęcie nieruchomości ziemskich, wymienionych w art. 1, nastąpi na podstawie zarządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych. Orzekający Wojewódzki Urząd Ziemski w [...] nie był organem właściwym do przejęcia nieruchomości [...]. Spełniona w ten sposób została przesłanka z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. W tym przypadku jednak znajduje zastosowanie art. 156 §2 K.p.a. stanowiący, iż nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Z tego też powodu, Minister uznał, że badając sprawę w trybie nadzwyczajnym obowiązany jest do stwierdzenia, że orzeczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z [...] nr [...] zostało wydane z naruszeniem prawa w części dotyczącej przejęcia nieruchomości [...]. Organ wskazał końcowo, że argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie zasługują na uwzględnienie. Akta sprawy w części dotyczącej parcelacji nieruchomości [...] nie potwierdzają, iż ww. części nieruchomości nie zostały rozparcelowane podczas parcelacji brygadami pomiarowymi w [...]. Ewentualne późniejsze rozdysponowanie tych nieruchomości, jak wynika z ich aktualnego stanu prawnego, nie wpływa na ocenę badanego w niniejszym postępowaniu nadzwyczajnym orzeczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z [...] nr [...]. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, J. G. i A. Ł. (Skarżący) wnieśli do tutejszego sądu dwie jednobrzmiące skargi, w których zarzucili organowi I. Naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 158 § 1 i 2 Kpa w związku z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i przez to niestwierdzenie rażącego naruszenia prawa w części decyzji Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] nr [...] to jest części dotyczącej orzeczenia o przejęciu na własność Skarbu Państwa majątku [...], podczas gdy wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy wykazałoby podjęcie decyzji przez Wojewódzki Urząd Ziemski w zaskarżonej części z rażącym naruszeniem prawa, a w konsekwencji dawało podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji w części będącej przedmiotem postępowania, względnie podstawę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i niemożności orzeczenia o nieważności ze względu na nieodwracalne skutki prawne, czego właśnie Minister nie uczynił; 2. art. 156 § 1 pkt 2 Kpa przez jego niezastosowanie i przyjęcie że decyzja Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] według akt sprawy i stanu sprawy z dnia wydania zaskarżonej decyzji nie naruszała prawa w sposób rażący, podczas gdy z dogłębnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że decyzja Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa przez orzeczenie o przejęciu majątku [...] w sytuacji kiedy nie wszystkie nieruchomości ziemskie zostały faktycznie rozparcelowane; 3. art. 6, 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa poprzez: a. brak należytej staranności w prowadzeniu sprawy, wyrażającym się w braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, naruszeniu obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz rozstrzyganiu o sprawie bez pełnej znajomości stanu faktycznego i materiału dowodowego, b. uzasadnienie wydanej decyzji ograniczające się do skrótowego wyjaśnienia, że stan faktyczny potwierdza prawidłowość badanego rozstrzygnięcia i stwierdzenie, iż z analizy materiału dowodowego wynika, iż majątek [...] został całkowicie rozparcelowany, co oznacza też dokonanie rozstrzygnięcia przez Ministra bez wskazania na jakich to dowodach oparł owo rozstrzygnięcie, jak też bez wskazania dlaczego Minister odmówił wiarygodności i mocy dowodowej pozostałym dowodom, które wskazują na przeciwny stan rzeczy co do stanu parcelacji na dzień [...]; 4. art. 7, 8,11 oraz 107 § 3 kpa, polegające na: a. niedostatecznym wyjaśnieniu stronom podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji Ministra z dnia [...] znak: [...], b. dowolności w wydaniu decyzji poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji, w szczególności bez wyjaśnienia dlaczego Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zbadał przebiegu i rezultatów parcelacji oraz losów części gruntów zarezerwowanych na rzecz ośrodka, w sytuacji gdy część nieruchomości wchodzących w skład majątku [...] znajduje się we własności gmin [...] i [...]. II błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie, w jakim Minister przyjął, że parcelacja została zakończona przed dniem 1 sierpnia 1945 roku, podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że parcelacja nie została zakończona przed 1 sierpnia 1945 roku i a nawet mogła być kontynuowana po tej dacie. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i potrzymał dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wynikające ze skarg wniesionych przez Skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skargi są niezasadne, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę istota sporu w niniejszej sprawie dotyczyła prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organ w toku postępowania nadzwyczajnego. W ocenie organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że przed dniem 1 sierpnia 1945 r. należący do poprzedniczki prawnej Skarżących majątek [...] został faktycznie rozparcelowany. Skarżący kwestionują powyższe ustalenia, przy czym stanowisko ich ulegało modyfikacji. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Skarżąca wskazywała, że nie majątek nie uległ rozparcelowaniu w całości bowiem jak wynika z rozdzielnika decyzji, jej adresatem są Gmina [...] oraz Miasto i Gmina [...] jako władający drogami. Z uzasadnienia skargi wynika natomiast, że kwestionowane są zarówno okoliczności związane z terminem zakończenia parcelacji, jak i zakres nieruchomości objętej parcelacją. Na wstępie uczynić należy pewną uwagę o charakterze ogólnym. Zaskarżona decyzja wydana została w trybie art. 158 § 2 k.p.a., co oznacza, że w ocenie organu decyzja z [...] dotknięta jest wadą nieważności jednak z uwagi na zaistnienie okoliczności wymienionych w art. 156 § 2 k.p.a. nie jest możliwe stwierdzenie jej nieważności. Ustawodawca wyłączył możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat (w przypadku wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7 k.p.a.) jak również jeżeli decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Wydanie decyzji, w trybie art. 158 § 2 k.p.a. oznacza, że decyzja mimo, iż dotknięta określoną wadą pozostaje nadal w obrocie zaś podmiotowi zainteresowanemu przysługuje ewentualnie roszczenie o odszkodowanie określone w art. 417 1 § 2 k.c. O zasadności roszczenia odszkodowawczego rozstrzyga sąd powszechny. Następnie wyjaśnić należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy decyzji wydanej 70 lat temu. W takiej sytuacji jest oczywiste, że nie mogły zachować się wszystkie dokumenty związane z jej wydaniem, czy też (tak jak w realiach niniejszej sprawy) dokumentujące czynności przeprowadzone w ramach faktycznej parcelacji danego majątku. Materialnoprawną podstawę kontrolowanego w trybie nadzorczym orzeczenia z [...] Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego stanowił przepis art. 1 pkt 4 dekretu z dnia 28 listopada 1945 r., zgodnie z którym na cele reformy rolnej i osadnictwa mogły być przejmowane wszelkie nieruchomości ziemskie niepodpadające pod działanie dekretu o reformie rolnej, które w toku przeprowadzenia reformy rolnej zostały w terminie do dnia 1 sierpnia 1945 r. faktycznie rozparcelowane. Warunkiem zastosowania tego trybu przejęcia nieruchomości była zatem nie tylko okoliczność, że nieruchomość musiała mieć charakter nieruchomości ziemskiej, która nie podpadła pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, ale także faktyczne rozparcelowanie miało nastąpić w toku przeprowadzenia reformy rolnej. Stąd też znaczenia określenia "faktycznie rozparcelowane" należy poszukiwać w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. nr 10, poz. 51 ze zm., dalej "rozporządzenie z 1 marca 1945 r.") Jak wynika natomiast z przepisów tego rozporządzenia, przejęcia majątków dokonywali upoważnieni przez Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych pełnomocnicy, wojewódzkie lub powiatowe urzędy ziemskie poprzez protokolarny spis objętych nieruchomości wraz z inwentarzem (§ 10 ust. 1 i 2). Po sporządzeniu spisu przejętych majątków ziemskich (...) i ogłoszeniu wykazu majątków wyłączonych spod parcelacji, pełnomocnik powiatowy ustalał, po porozumieniu z poszczególnymi komisjami reformy rolnej, plan podziału posiadanego zapasu ziemi pomiędzy poszczególne gromady (§ 19). Następnie pełnomocnik gminny przeprowadzał na ogólnym zebraniu uprawnionych w danej gromadzie do korzystania z reformy rolnej, wybór komisji podziału ziemi z osobna dla każdej nieruchomości podlegającej podziałowi (§ 20 ust. 1). Projekt podziału ziemi opracowywała komisja podziału ziemi (§ 22 ust. 1). Projekt ten oddawany był następnie do wiadomości i rozpatrywany na ogólnym zebraniu uprawnionych do korzystania z reformy rolnej (§ 27). Projekt podziału ziemi zatwierdzany był przez pełnomocnika powiatowego po zasięgnięciu opinii komisarza ziemskiego oraz mierniczego (§ 29), a następnie podpisywany był przez członków komisji podziału ziemi, pełnomocnika gminnego, komisarza ziemskiego i mierniczego (§ 30). Faktycznego podziału ziemi według zatwierdzonego projektu podziału dokonywali mierniczy wydelegowani przez powiatowy urząd ziemski (§ 31 ust. 1). W wypadkach braku odpowiedniej ilości mierniczych dla dokonania podziału ziemi, faktyczny podział mógł być przeprowadzony prowizorycznie na gruncie przez komisje podziału ziemi pod ogólną kontrolą mierniczego (§ 31 ust. 2). Po zatwierdzeniu projektu podziału zgodnie z § 29 oraz po wydzieleniu działek na gruncie i podziale inwentarza pełnomocnik powiatowy z komisarzem ziemskim wprowadzali nabywców w posiadanie ziemi oraz wręczali im dokument nadania ziemi i inwentarza z podpisem pełnomocnika i komisarza ziemskiego (§ 33 ust. 1). Powiatowe urzędy ziemskie powoływały następnie dla oszacowania przydzielonych działek i inwentarza dla każdej gminy z osobna komisje klasyfikacyjno-szacunkowe (§ 34), które to po - klasyfikacji i oszacowaniu działek i inwentarza - sporządzały protokół z dokonanych czynności (§ 37 ust. 1). Po dokonaniu czynności wyszczególnionych w § 37 powiatowy urząd ziemski wydawał decyzję w przedmiocie klasyfikacji i szacunku (...) (§ 38). Przedstawiony stan prawny wskazuje, że podział ziemi przeprowadzany w trybie reformy rolnej, stanowił proces składający się z kilku etapów, w których brały udział różne podmioty: komisja podziału, ogólne zebranie uprawnionych do korzystania z reformy, pełnomocnik gminny, pełnomocnik powiatowy, komisarz ziemski, mierniczy. Tym samym, użyte w art. 1 pkt 4 dekretu z dnia 28 listopada 1945 r., określenie "faktycznie rozparcelowane" należy rozumieć zgodnie z powołanymi przepisami rozporządzenia w taki sposób, że najpierw musiało mieć miejsce zatwierdzenie projektu podziału, a następnie faktyczny podział na gruncie według zatwierdzonego projektu podziału dokonany przez mierniczego do dnia 1 sierpnia 1945 r. (por. wyrok tutejszego sądu z dnia 28 czerwca 2015 r. sygn.. akt. I SA/Wa 3180/14 dostępny na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl) W aktach niniejszej sprawy znajduje się "Protokół w sprawie klasyfikacji i szacunku gruntów wchodzących w skład majątku [...]", przy czym jak wynika z treści tego protokołu czynności komisji trwały od 3 do 4 czerwca 1945 r. Sąd wskazuje w tym miejscu, że protokół taki, co wynika z wyżej powołanych przepisów rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r., sporządzany był po dokonaniu klasyfikacji i oszacowaniu działek i inwentarza (§ 37 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r.). Oznacza to, że wcześniej musiało nastąpić fizyczne wydzielenie działek dokonane stosownym podziałem. Komisja klasyfikacyjno-szacunkowa powoływana była bowiem już po zatwierdzeniu projektu podziału oraz po wydzieleniu działek na gruncie i podziale inwentarza (§ 33 ust. 1 i § 34 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r.). W realiach niniejszej sprawy dokonanie powyższych czynności potwierdza również "Protokół z czynności parcelacyjnych majątku [...]". W dokumencie tym wskazano, że w dniu [...] do majątku przybyła grupa pomiarowa, [...] nastąpiła klasyfikacja gruntów, [...] odbyło się mierzenie zaprojektowanych działek w terenie, następnie przystąpiono do losowania działek, i przyjęcia ich przez kandydatów. Protokół został przyjęty i podpisany [...]. Jak wynika z treści cytowanego dokumentu, w tej dacie sporządzony został kwestionariusz. W aktach znajduje się także protokół podziału inwentarza sporządzony w dniu [...], wykazy szacunkowe działek oraz tabela obejmująca wyliczenie nazwisk parcelantów, numery i powierzchnie przyznanych im działek sporządzona [...]. W ocenie sądu powyższe dokumenty potwierdzają, że doszło do faktycznej parcelacji majątku [...] przed dniem 1 sierpnia 1945 r. W konsekwencji, przywołane przez Skarżących pismo Powiatowego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] o wyznaczeniu mierniczego nie może świadczyć o niezakończeniu parcelacji przed dniem 1 sierpnia 1945 r., ale jak trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, o przeprowadzaniu czynności formalno-prawnych związanych z ujawnianiem w księgach wieczystych okoliczności związanych z parcelacją. Skarżący podnosili w skargach, że w dniach [...] nie dokonano całkowitej parcelacji nieruchomości ziemskich, ponieważ zgodnie z kwestionariuszem parcelacji rozparcelowano łącznie [...] ha z [...] ha obszaru użytków rolnych i [...] ha ogólnego obszaru parcelowanych majątków. Ustosunkowując się do powyższego argumentu zwrócić należy uwagę na następujące okoliczności : Rzeczywiście, z kwestionariusza parcelacji wynika, że obszar ogólny majątku wynosił [...] ha zaś obszar użytków rolnych [...] ha. Skarżący pomijają jednak, że zgodnie z powołanym kwestionariuszem obszar użytków rolnych wynosił [...] ha, z czego rozparcelowano [...] ha zaś pod lasy przeznaczono [...] ha. Porównanie powyższych pomiarów wskazuje, że pod zalesienie przeznaczone zostały grunty o innym charakterze niż grunty rolne. Skarżący powoływali się również na fakt pozostawienia tzw. ośrodka o powierzchni około [...] ha. Okoliczność ta wynika z przywołanego przez Skarżących pisma z dnia [...] jak również z treści kwestionariusza. Dokonując oceny ustaleń faktycznych poczynionych przez organ należy mieć jednak na względzie treść protokołu z [...] z którego wynika, że początkowo na ośrodek miało być wydzielone [...] ha jednak w czasie projektowania powierzchnia ośrodka została zwiększona do [...] ha, a powodem tego zwiększenia były rozległe zabudowania majątku, duża powierzchnia ogrodu i parku, wody urządzone oraz okólniki. W ocenie sądu, uwzględnienie treści protokołu z [...], kwestionariusza oraz pisma z dnia [...], prowadzi do wniosku, że parcelacją nie zostały objęte nieużytki przeznaczone pod zalesienie ([...] ha), oraz tereny powiązane z zabudowaniami dworskimi, w tym grunty orne [...] ha, ogrody owocowe [...] ha, wody urządzone [...] ha, parki [...] ha, podwórze i zabudowania [...] oraz drogi i rowy [...] ha. W aktach administracyjnych znajduje się również plan majątku [...], jak wskazano w jego treści "odrysowany w [...] przez geom.[...] ". Wchodzące w skład majątku [...] działki [...] i [...] oznaczone są kolorem czerwonym. W aktach jest również "Plan gruntów części majątku [...]". Z obu planów wynika, że działki będące własnością poprzedniczki prawnej Skarżących nie były zabudowane. Plan "odrysowany w [...] r." pokazuje też usytuowanie zabudowań, które, jak wynika z porównania z "Planem gruntów części majątku [...]", usytuowane były w majątku [...]. Porównanie obu planów z treścią protokołu z [...] oraz z kwestionariuszem parcelacji wskazuje, że tzw. resztówka nie obejmowała gruntów wchodzących w skład nieruchomości poprzedniczki Skarżących. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Skarżący podnosili, że w ich ocenie parcelacji nie podlegały tereny odpowiadające obecnym drogom będącym we władaniu Gminy i Miasta. W ocenie sądu również ten argument nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Jak wynika z akt administracyjnych, Starostwo Powiatowe w [...] przy piśmie z dnia [...] przesłało dwie mapy ewidencyjne obejmujące działki [...] i [...] wchodzące w skład majątku [...] z uwidocznionym przebiegiem granic działek na daty wydawania orzeczenia z dnia [...] oraz stan obecny. Z mapy nadesłanej przy piśmie z dnia [...] obejmującej dawną działkę [...] wynika, że podzielona została ona na [...] działek, z czego działka [...] o powierzchni [...] ha pozostaje we władaniu Gminy [...]. Działka ta rozdziela działki [...] i [...] można więc uznać że rzeczywiście wyznaczona została w procesie parcelacji ewentualnie w toku późniejszych podziałów działek, jako droga dojazdowa Z porównania map nadesłanych przy piśmie z dnia [...] z planem majątku [...] na którym działki wchodzące w skład majątku [...] oznaczono kolorem czerwonym wynika, że tereny odpowiadające obecnej działce [...] o powierzchni [...] ha i części działek [...] o powierzchni [...] ha (władający Miasto i Gmina [...]) oraz części działki [...] o powierzchni [...] ha (władający Gmina [...]) również wyróżnione były już w dacie odrysowania planu w [...] r. Sąd podkreśla w tym miejscu, że jak wynika z kwestionariusza parcelacji, objęte nią zostały również drogi i rowy o powierzchni [....]. Wobec powyższego, w ocenie sądu uznać należy, że organ prawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy uznając, że parcelacji podlegała również ta część nieruchomości poprzedniczki prawnej Skarżących, która odpowiada obecnej działce [...] o powierzchni [...] ha i części działek [...] o powierzchni [...] ha (władający Miasto i Gmina [...]) jak również działce [...] o powierzchni [...] ha i części działki [...] o powierzchni [...] ha (władający Gmina [...]). Sąd podkreśla, że prawidłowość powyższych ustaleń potwierdzają również pisma poprzedniczki prawnej Skarżących z [...], (w którym wnosi o przyznanie ziemi zastępczej w zamian za rozparcelowaną) i z [...] w którym wprost wskazuje ona, że nieruchomość stanowiąca jej własność została przejęta omyłkowo na cela reformy rolnej i nadana działkowiczom. Wobec powyższego, sąd w pełni podziela stanowisko organów obu instancji, z którego wynika, że orzeczenie z dnia [...] nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Stan faktyczny, w którym zostało wydane, uzasadniał zastosowanie art. 1 ust. 4 dekretu z dnia 28 listopada 1945 r. Sąd podziela stanowisko organów, że orzeczenie wydane zostało przez organ niewłaściwy. Powyższa wadliwość również jest jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji, jednak w sytuacji, w której od dnia wydania lub doręczenia decyzji upłynęło więcej niż 10 lat, nie stwierdzenia się nieważności decyzji. W takiej sytuacji organ ogranicza się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. W niniejszej sprawie, organ wskazał, że orzeczenie wydane zostało z naruszeniem prawa z powodu naruszenia przepisów o właściwości jednak nie stwierdził jego nieważności z uwagi na upływ 10 lat od daty jego doręczenia. Oznacza to, że organ orzekł zgodnie z brzmieniem art. 156 § 1 pkt 1, i art. 156 § 2 w związku z art. 158 § 2 k.p.a. W aktach administracyjnych brak jest dowodu jego doręczenia. Jednak z treści pisma J. J. z dnia [...] wynika, że orzeczenie zostało jej doręczone w [...]. Wobec powyższego organ prawidłowo przyjął, że z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 156 § 2 k.p.a. nie jest możliwe stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...], pomimo wydania go z naruszeniem przepisów o właściwości. Skarżący wskazywali, że w ich ocenie zaskarżona decyzja jest uzasadniona w sposób niedostateczny i niepełny. Odnosząc się do powyższego zarzutu sąd wyjaśnia, że rzeczywiście, organ nie odniósł się do treści wszystkich dowodów zgromadzonych w aktach administracyjnych. Jak już jednak wyżej wskazano, poczynione przez organ ustalenia faktyczne są prawidłowe. Wobec powyższego uchybienie organu polegające na nie odniesieniu się do wszystkich dowodów uznać należy za nie mające istotnego wpływu na wynik sprawy. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. sąd administracyjny może uchylić decyzję wyłącznie jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podsumowując, sąd rozpoznający sprawę uznał podniesione w skargach zarzuty za niezasadne, co z mocy art. 151 p.p.s.a. skutkowało oddaleniem skarg.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło