I OSK 1457/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Teresa Zyglewska Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1291/15 w sprawie ze skargi L.S. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od L.S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2016 r. o sygn. akt II SA/Wa 1291/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi L.S. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego, uchylił zaskarżone orzeczenie. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Szkoły Policji w [...] , na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355), po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko L.S., obwinionemu o to, że: w okresie od 29 grudnia 2013 r. od godz. 21.00 do 30 grudnia 2013 r. do godz. 6.45 w Szkole Policji w [...] dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej w ten sposób, że w czasie pełnienia wewnętrznej służby ochronnej na Posterunku nr 2, posiadając przy sobie służbową broń palną, tj. pistolet m-ki [...] wraz z dwoma magazynkami i [...] sztukami amunicji, spożywał napój alkoholowy i podejmował czynności służbowe, znajdując się w stanie nietrzeźwości (pierwszy pomiar o godzinie 7.25 – 1,60 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, drugi pomiar o godzinie 7.40 – 1,64 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu), tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) w zb. z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. § 10 ust. 1 pkt 3 lit. b) zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów (Dz. Urz. KGP Nr 6, poz. 38), w dniu 10 kwietnia 2015 r. wydał orzeczenie nr [...] , którym orzekł o uznaniu wymienionego policjanta winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę dyscyplinarną – wydalenia ze służby. Komendant Główny Policji na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania od powyżej określonego orzeczenia, w dniu [...] czerwca 2015 r. wydał orzeczenie nr 35, którym orzekł o: 1) uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w części obejmującej posiadanie przy sobie służbowej broni palnej, tj. pistoletu m-ki [...] wraz z dwoma magazynkami i [...] sztukami amunicji w czasie pełnienia wewnętrznej służby ochrony w okresie od 29 grudnia 2013 r. od godz. 21.00 do 30 grudnia 2013 r. do godz. 6.45 na Posterunku nr 2 w Szkole Policji w [...] oraz w części obejmującej kwalifikacje prawną czynu, tj. art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 10 ust. 1 pkt 3 lit. b) zarządzenia nr 852 Komendanta Głównego Policji w sprawie zasad przyznawania i użytkowania broni palnej przez policjantów i w tym zakresie orzekł o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego w pierwszej instancji; 2) utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia w pozostałym zakresie, w tym w zakresie wymierzonej kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. L.S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów zostały uregulowane w rozdziale 10 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355 z późn. zm.). Zgodnie z art. 135p ust. 1 powołanej ustawy, w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego. Z powyższego wynika, że przepisy zawarte w rozdziale 10 ustawy o Policji w zasadzie stanowią regulację kompletną w zakresie dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta. Zgodnie z art. 135n ust. 4 ustawy o Policji, wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie: 1) utrzymać w mocy albo 2) uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, względnie wymierzyć inną karę, bądź uchylając to orzeczenie - umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji, albo 3) uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części. W świetle powyżej przytoczonego przepisu przyjmuje się, że tylko orzeczenia merytoryczne wymienione w pkt 1 i 2 mają charakter kończących postępowanie dyscyplinarne, natomiast takiego charakteru nie ma orzeczenie o charakterze kasacyjnym, wymienione w pkt 3. Dalej Sąd zauważył, że Komendant Główny Policji w podstawie prawnej orzeczenia powołał się na art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji, co prowadzi do wniosku, że jego intencją było wydanie orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarnego, co jest całkowicie uzasadnione w ustalonym stanie faktycznym sprawy. Jednakże w ocenie Sądu, wydane orzeczenie nie "mieści się" w katalogu rozstrzygnięć zawartym w tym przepisie i narusza jego dyspozycję. Wyższy przełożony, kontrolując zaskarżone orzeczenie, może wydać wyłącznie orzeczenie przewidziane w art. 135n ust. 4 ustawy o Policji. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie treść rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji nie odpowiada treści rozstrzygnięcia przewidzianego w art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji. Sąd wskazał, iż rozpatrując ponownie sprawę, Komendant Główny Policji zobowiązany jest uwzględnić powyższe rozważania i wydać orzeczenie w brzmieniu uregulowanym w art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji. W związku ze stwierdzonym uchybieniem, Sąd odstąpił od badania zasadności podniesionych w skardze zarzutów, gdyż odnoszą się one zasadniczo do kwestii związanej z wymiarem kary wydalenia skarżącego ze służby i nie mają związku ze stwierdzonym przez Sąd istotnym uchybieniem organu. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotony wpływ na wynik sprawy tj. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. w zw. 135 n ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego na skutek błędnego uznania, że organ naruszył dyspozycję art. 135n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji poprzez wydanie orzeczenia nieprzewidzianego w tym przepisie, mimo że konstrukcja w/w przepisu przewiduje zastosowany przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego sposób rozpoznania odwołania; 2) 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku przejawiające się w: a) niedostatecznym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia tj. uchyleniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego w związku ze stwierdzeniem naruszenia prawa materialnego tj. art. 135 n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji, mimo że przepis ów ma charakter stricte proceduralny, b) niedostatecznym wyjaśnieniu charakteru prawnego naruszenia przez Komendanta Głównego Policji treści art. 135 n ust. 4 pkt 2 ustawy o Policji w zakresie w jakim zdaniem Sądu I Instancji przepis ten nie umożliwia w przypadku częściowego uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego w I instancji, utrzymania pozostałej, niewadliwej części orzeczenia dyscyplinarnego w mocy, c) nieprecyzyjnym wskazaniu zaleceń co do sposobu procedowania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna Komendanta Głównego Policji okazała się uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne powołał się na art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a. w zw. z art. 135n ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji ( Dz. U z 2017r. poz. 2067 ze zm. ). Sąd stwierdził, że orzeczenie dyscyplinarne wydane przez Komendanta Głównego Policji nie odpowiada treści art. 135n ust. 4 pkt. 2 ustawy o Policji. Zgodnie z wymienionym przepisem wyższy przełożony dyscyplinarny może zaskarżone orzeczenie uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, względnie wymierzyć inną karę, bądź uchylając to orzeczenie - umorzyć postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji. Ma rację skarżący kasacyjnie twierdząc, że cytowany przepis ma charakter procesowy, co oznacza że w przypadku jego naruszenia przez organ uwzględnienie skargi na tej podstawie możliwe jest w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a., a nie jak uczynił to Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a. Powyższy zarzut jest o tyle istotny, że uwzględnienie skargi z uwagi na naruszenie przepisów postępowania wymaga zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. wykazania przez Sąd I instancji że stwierdzone uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest jakichkolwiek rozważań pozwalających skontrolować, czy w rozpoznawanej sprawie wpływ taki w ogóle miał miejsce, a nadto czy miał charakter istotny. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wskazuje jak winien zachować się wyższy przełożony dyscyplinarny w sytuacji jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, ani też w oparciu o jaki przepis art. 135n ust. wydać orzeczenie. Uzasadnia to zarzut naruszenia przez Sąd I instancji wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania. Jak wynika z akt sprawy skarżącemu zarzucono popełnienie dwóch czynów wyczerpujących dyspozycję art. 132 ust. 3 pkt. 3 i pkt. 6 ustawy o Policji. W stosunku do pierwszego czynu zaistniała przesłanka uniemożliwiająca wymierzenie kary dyscyplinarnej określona w art. 135 ust. 1 pkt. 2 ustawy. Z tych względów Komendant Główny Policji uchylił orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji w części tj. co do czynu, za który nie mogła już zostać wymierzona kara dyscyplinarna i w tym zakresie umorzył postępowanie dyscyplinarne w I instancji, co do drugiego czynu utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że wyższy przełożony może wydać wyłącznie orzeczenie przewidziane w art. 135n. ust. 4. Trzeba jednak odpowiedzieć na pytanie, czy w sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie dopuszczalne jest rozstrzygnięcie odpowiadające treści zaskarżonego orzeczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przypadku gdy orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji dotyczy dwóch czynów, w stosunku do których organ odwoławczy zamierzał podjąć różne rozstrzygnięcia ( uchylenie orzeczenia co do jednego czynu, utrzymanie orzeczenia co do drugiego ), to mógł to uczynić, a jedyną nieprawidłowością nie mającą jednak znaczenia w sprawie było nie powołanie w podstawie prawnej orzeczenia dodatkowo art. 135n ust. 4 pkt. 1 ustawy o Policji. Przyjęcie odmiennej tezy uniemożliwiałoby wyższemu przełożonemu dyscyplinarnemu rozpoznanie odwołania i wydanie orzeczenia zgodnego z art. 135n ust. 4 ustawy o Policji. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę zobowiązany będzie dokonać oceny skargi L.S. pod kątem stawianych w niej zarzutów. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 203 pkt. 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.