II GZ 838/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 maja 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1826/15 w zakresie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: oddalić zażalenie. J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. pismem z 11 stycznia 2016 r. zawiadomił skarżącego, że 25 lutego 2016 r. odbędzie się posiedzenie Sądu w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1826/15, ze skargi na decyzję z [...] maja 2015 r. W zawiadomieniu Sąd, powołując się na treść przepisów art. 140 § 2 i art. 141 § 2 p.p.s.a., pouczył szczegółowo skarżącego o sposobie uzyskania uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, ogłoszonego na rozprawie. J. R. pismem z 1 lutego 2016 r. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1826/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. wydał wyrok w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 1826/15, oddalający skargę J. R. z [...] maja 2015 r. Skarżący pismem z 23 marca 2016 r., nadanym w dniu 25 marca 2016 r., złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 25 lutego 2016 r. i doręczenie orzeczenia. Jednocześnie, skarżący załączył do pisma procesowego wniosek z 23 marca 2016 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu oświadczył, że w związku z zawiadomieniem o terminie rozprawy doręczonym skarżącemu 14 stycznia 2016 r., w dniu 29 stycznia 2016 r. udał się do Kancelarii Prawno-Odszkodowawczej "P.", w której M. J. zalecił mu sporządzenie wniosku o uzasadnienie wyroku i przesłanie go do Sądu. Skarżący wyjaśnił, że 18 marca 2016 r. w rozmowie telefonicznej z pracownikiem Sądu uzyskał informację o tym, że wyrok został wydany 25 lutego 2016 r., zaś wniosek skarżącego z 1 lutego 2016 r. o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jako przedwczesny nie mógł być uwzględniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 23 maja 2016 r. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz.1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). W ocenie WSA skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku. W ocenie Sądu, nie stanowią o braku winy podane przez skarżącego okoliczności, z których wynika, że został on rzekomo niedokładnie poinformowany przez pracownika Kancelarii Prawno-Odszkodowawczej "P." o sposobie zachowania terminu procesowego do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd pierwszej instancji uznał, że sugestia strony, jakoby do uchybienia terminu dojść miało w rezultacie zaniedbania osoby, której powierzono wykonanie czynności, do której zobowiązany był sam skarżący, czy też argumenty odwołujące się do niewłaściwego zrozumienia wyczerpującego i jasnego pouczenia zawartego w treści zawiadomienia o rozprawie, jak również odwoływanie się do okoliczności związanych z brakiem odpowiedniej wiedzy prawniczej i przekonaniem o prawidłowości zachowania terminów procesowych, nie mogą świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, skarżący został w sposób jednoznaczny i jasny pouczony przez Sąd (w zawiadomieniu o rozprawie) o sposobie i trybie wniesienia stosownego środka zaskarżenia, a zatem nie wykazał należytej staranności przy dokonaniu czynności procesowej i w związku z tym jego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku należało uznać za niezasadny. J. R. wniósł zażalenie na postanowienie z 23 maja 2016 r., zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez bezzasadne uznanie, ze nie dotrzymał terminu ze swojej winy. Wskazał między innymi, że M. J. z Kancelarii Prawno-Odszkodowawczej "P." zapewniał go o skuteczności podjętych przez niego działań. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które uprawdopodobnią zasadności tego wniosku. Z brakiem winy mamy do czynienia w przypadku zaistnienia niezależnych od strony i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, które miały bezpośredni wpływ na przekroczenie terminu. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2008 r. sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagając od strony staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności przedstawione przez skarżącego zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu nie dają podstaw do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że do uchybienia terminu doszło bez jego winy. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w zawiadomieniu o rozprawie wyznaczonej na dzień 25 lutego 2016 r. został prawidłowo pouczony przez Sąd pierwszej instancji o terminie złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu. Z treści pouczenia jednoznacznie wynika, ze skarżący został poinformowany, między innymi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Skarżącego pouczono także o tym, że zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku we wskazanym powyżej terminie stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. Mając na uwadze jednoznaczną treść pouczenia, nie można podzielić argumentacji skarżącego, że okolicznością wyłączającą jego winę w uchybieniu terminu stanowił brak dostatecznej wiedzy o terminie i sposobie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę w związku z uzyskaniem błędnej informacji od M. J. z Kancelarii Prawno-Odszkodowawczej "P.". Okolicznością wyłączającą winę skarżącego nie jest także powierzenie prowadzenia sprawy osobie, która nie jest profesjonalnym pełnomocnikiem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji