I FZ 125/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Arkadiusz Cudak (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T.P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Lu 52/16 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi T.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 7 października 2015 r. nr [....] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie I FZ 125/16 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawie o sygnaturze akt I SA/Lu 52/16, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, po. 270 ze zm.,) dalej p.p.s.a., odmówił T.P. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 7 października 2015 roku w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2012 roku. W dniu 18 grudnia 2015 r., T.P. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 7 października 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2012 r., doręczoną stronie 23 października w trybie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j., Dz. U. z 2015 roku, poz. 613) dalej O.p. Wraz ze skargą strona wniosła o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że w okresie awizowania przesyłki zawierającej decyzję, był niezdolny do pracy z uwagi na silny ból kręgosłupa i towarzyszące temu dolegliwości. W tym okresie nie mógł się poruszać, cały czas przebywał w domu. Lekarz przychodził do niego na wizyty domowe. Skarżący nadmienił również, że wprawdzie zameldowany jest pod adresem ul. [...] Nr 11, [...], to faktycznie mieszka przy ul. [...] Nr 31 w C. Z uwagi na utrudnione poruszanie się nie mógł kontrolować doręczania mu przesyłek na adres zameldowania ani odbierać awiza z poczty. Dopiero 11 grudnia 2015 r., gdy udał się do urzędu, dowiedział się o wydaniu w stosunku do niego decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmawiając przywrócenia terminu wskazał, że nie ma wątpliwości, że skoro decyzję podatkową organ doręczył podatnikowi w sposób prawem przewidziany 23 października 2015 r., to 30-dniowy termin jaki przysługiwał stronie na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a., upłynął w dniu 24 listopada 2015 r. Oznacza to, że skarga wniesiona przez Skarżącego w dniu 18 grudnia 2015 r., jest skargą wniesioną po terminie. W ocenie Sądu, wskazana we wniosku przez Skarżącego argumentacja, z której wynika, że przyczyną niezłożenia skargi w terminie były dolegliwości kręgosłupa Skarżącego, nie mogła stanowić przeszkody w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie, w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd zauważył, że Skarżący nie uprawdopodobnił, poza twierdzeniami zawartymi we wniosku, iż faktycznie pozostawał w takim stanie, że nie mógł się poruszać ani nawet udać do lekarza. Z kolei w odniesieniu do dołączonej do wniosku kserokopii zaświadczenia lekarskiego z 12 grudnia 2015 r., Sąd wskazał, że wynika z niego tylko tyle, że T.P. był niezdolny do pracy w okresie 6 – 27 października 2015 r., co nie oznacza, że pozostawał on w takim stanie zdrowia, iż nie mógł sporządzić i nadać skargi do sądu. Sąd dodał następnie, że Skarżący nie wskazał dlaczego, jako osoba należycie dbająca o własne interesy, nie dowiadywał się choćby telefonicznie o jakiekolwiek przesyłki urzędowe, które mogły nadejść na adres podany przez samego Skarżącego do urzędu jako adres zamieszkania i kontaktu, skoro nie podawał do kontaktu innego adresu oraz dlaczego nie ustanowił pełnomocnika do doręczeń. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zaskarżył je w całości oraz zarzucił mu naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia Skargi. Podniósł, że był niezdolny do pracy w okresie 6-27 października 2015r., a w tym czasie przesyłka zawierająca decyzję była awizowana. Skarżący oświadczył, że z uwagi na zły stan zdrowia nie wiedział o awizowaniu i nie mógł odebrać przesyłki. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw ani zarzutów, a zatem należało je oddalić. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że analiza akt sprawy wskazuje, że Skarżący w rozpoznawanej sprawie występując z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi dokonał czynności, której nie dokonał w terminie, to jest złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 7 października 2015 roku. Dochował również wymaganego ustawą trybu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, to jest złożył wniosek za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem skargi. Tym samym zostały spełnione wymogi z art. 87 § 4 oraz art. 87 § 3 p.p.s.a. W sprawie zachowany został też termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w rozumieniu art. 87 § 1 p.p.s.a. Skarżący oświadczył, że o fakcie wydania zaskarżonej decyzji dowiedział się w dniu 11 grudnia 2015r., zaś wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożył w dniu 18 grudnia 2015r. Skarżący nie spełnił natomiast ostatniej wynikającej z art. 87 § 2 p.p.s.a., przesłanki przywrócenia terminu, ponieważ nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Tym samym zarzut zażalenia należało uznać za nieusprawiedliwiony. Analiza zażalenia wskazuje, że Skarżący próbuje wykazać, że nie doręczono mu, bez jego winy, przesyłki zawierającej stanowiącą przedmiot skargi decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. ani osobiście ani w trybie art. 149 p.p.s.a. Tym samym, doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi, również bez winy Skarżącego, ponieważ nie wiedział on o fakcie wydania wobec niego decyzji oraz o próbach jej doręczenia w trybie przewidzianym ustawowo, wobec zastosowania fikcji prawnej doręczenia, o której mowa w art. 150 § 2 O.p. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi konieczną, a zarazem podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Artykuł 86 § 1 p.p.s.a. ani art. 87 § 2 tej ustawy nie określa jednak, wedle jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony. Daje to sądowi rozpoznającemu wniosek o przywrócenie terminu możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za stosowne (postanowienie SN z 22 lipca 1999 roku, I PKN 273/99, lex nr 42322). Oznacza to, że brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1972 r., III CRN 448/71, lex nr 4763). Analizując stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, oczywistym jest, że skarga Skarżącego nie została złożona w ustawowym terminie do dochowania tej czynności, wynikającym z art. 53 § 1 p.p.s.a., co nie jest w sprawie kwestionowane. Akta sprawy nie pozwalają zaś uznać, że do uchybienia tego terminu doszło bez winy strony w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., gdyż jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniono istnienia wskazujących na to okoliczności, co jest wymagane także przez art. 87 § 2 ustawy. Sąd pierwszej instancji słusznie podniósł, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy zły stan zdrowia Skarżącego i związana z tym niezdolność do pracy nie może stanowić okoliczności przesądzającej o braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wbrew zarzutom zażalenia, argumentacja zawarta we wniosku o przywrócenie terminu świadczyć może jedynie o niedochowaniu należytej staranności Skarżącego w dbaniu o własne interesy. Wiedział on bowiem o toczącym się postępowaniu i powinien był spodziewać się korespondencji zawierającej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. Nawet jeżeli uznać, że stan zdrowia w czasie, kiedy przesyłka była podwójnie awizowana na prawidłowy adres wynikający z akt sprawy, czego Skarżący nie kwestionuje, nie pozwalał Skarżącemu na sprawdzanie zawartości skrzynki pocztowej, to wobec faktu przebywania pod innym adresem niż wskazany do doręczeń, co wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu, mógł on ustanowić nowy adres do doręczeń, albo pełnomocnika do doręczeń oraz powiadomić o tym organ. Nie bez znaczenia pozostaje także okoliczność, że jak wskazuje sam Skarżący, adresem do korespondencji w sprawie był [...] 11, C., to jest adres zameldowania Skarżącego oraz faktyczny adres zamieszkania jego rodziców, podczas gdy Skarżący zamieszkuje pod adresem [...] 31, C. Analiza akt administracyjnych sprawy wskazuje, że wszelka korespondencja, zgodnie ze wskazaniem Skarżącego, w toku postępowania przed organami podatkowymi kierowana była na adres [...] 11, C., zaś doręczano ją nie bezpośrednio Skarżącemu lecz dorosłemu domownikowi, który podjął się oddania pisma adresatowi. Oznacza to, że nawet jeżeli stan zdrowia Skarżącego wykluczył samodzielne działanie w celu odbioru adresowanej do niego przesyłki zawierającej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L., to pod wskazanym adresem do doręczeń, powinni byli przebywać dorośli domownicy, uprawnieni do odbioru korespondencji kierowanej do Skarżącego w trybie doręczenia zastępczego regulowanego art. 149 Ordynacji podatkowej. Należy też podnieść, że z kopii zaświadczenia lekarskiego znajdującego się w aktach sporawy wynika jedynie, że Skarżący w analizowanym okresie, w którym dokonano podwójnej awizacji, był niezdolny do pracy, co nie oznacza automatycznie, że nie mógł chodzić i samodzielnie sprawdzić, czy pod adresem wskazanym w aktach podatkowych jako adres do doręczeń korespondencji, pozostawiono korespondencję lub awizo z informacją o próbie doręczenia korespondencji oraz miejscu pozostawienia jej do odebrania przez Skarżącego wraz z terminem jej przechowywania. W konsekwencji należy też podnieść, że Sąd pierwszej instancji słusznie wskazał, że Skarżący nie przedstawił okoliczności uniemożliwiających mu sporządzenie oraz wysłanie skargi do Sądu w ustawowym terminie. Wszystkie wskazane powyżej okoliczności świadczą, że nie można uznać, że w rozpoznawanej sprawie do uchybienia terminu do wniesienia skargi przez Skarżącego doszło bez jego winy. Tym samym, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, Skarżący nie wykazał okoliczności wskazujących brak jego winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi w rozumieniu art. 86 § 1 oraz art. 87 § 2 O.p. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 197 § 1 tej ustawy, orzekł jak w sentencji.