II OSK 1948/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. WSA Paweł Groński (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej C. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 939/15 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 939/15 oddalił skargę C. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. (dalej również jako: "Spółka") na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia prac konserwatorskich i robót budowlanych. Ze stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku wynika, że decyzją z dnia [...] listopada 2014r. nr [...] [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków we W., działając na podstawie art. 89 ust. 2, art. 91 ust. 4 pkt 4, art. 49 ust. 1 i 2 w związku z art. 5 pkt 3, art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 poz. 1446, dalej: "ustawa") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 poz. 267 z zm., dalej: "k.p.a.") nakazał C. Spółka z o.o., - właścicielowi budynku pokoszarowego, położonego na ,działce nr [...], przy ul. [...] w O., wpisanego do rejestru zabytków decyzją [...] z dnia [...] grudnia 1986 r., przeprowadzenie w powyższym budynku prac konserwatorskich i robót budowlanych mających na celu: 1. zabezpieczenie otworów okiennych i drzwiowych przed dostępem osób z zewnątrz, 2. usunięcie samosiewów przylegających do budynku, a także 3. uzupełnienie, naprawę i wymianę instalacji odprowadzającej wodę (rynny i rury spustowe), 4. osuszenie piwnic, 5. odbudowę dachu z równoczesnym zabezpieczeniem kominów i szczytów. W decyzji tej określono, że prace wymienione w punktach 1-2 należy wykonać w terminie do dnia 31 marca 2015r., prace wymienione w punktach 3-5 w terminie do dnia 31 grudnia 2015 r. Po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. od powyższej decyzji, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej również jako: Minister", "organ odwoławczy"), decyzją z dnia [...] lutego 2015r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w części sentencji nakazującej zabezpieczenie otworów okiennych i drzwiowych przed dostępem osób z zewnątrz, w terminie do dnia 31 marca 2015 r. i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji, natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że budynek pokoszarowy, położony na działce nr [...], przy ul. [...] w O., został wpisany do rejestru zabytków pod numerem A/3530/595/W decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 1986 r. W toku kontroli przeprowadzonej przez organy konserwatorskie w dniu 26 czerwca 2014r. stwierdzono, że właściciel obiektu nie przeprowadził prac, które zabezpieczyłyby zabytkowy budynek przed postępującą degradacją po pożarze, który miał miejsce w kwietniu 2013r. W jego wyniku spłonął dach budynku co powoduje napływ wód opadowych do wnętrza obiektu i zawilgocenie murów. Organ odwoławczy uznał, że w związku z koniecznością wykonania natychmiastowego prac zabezpieczających prawidłowo nakazano wykonanie wskazanych robót budowlanych i prac konserwatorskich w oparciu o art. 49 ust. 1 ustawy. Jednocześnie Minister uznał, że nakazanie określonego w pkt 1 decyzji zabezpieczenia otworów okiennych i drzwiowych przed dostępem osób z zewnątrz nie stanowi prac konserwatorskich w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy, ani też robót budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy, gdyż nie są to działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań, robotami budowlanymi natomiast w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy, są roboty budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, podejmowane przy zabytku lub w otoczeniu zabytku. Z tego powodu Minister uchylił pkt 1 decyzji i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji. Odnosząc się do zarzutów odwołania Minister podał, że obowiązki właściciela lub posiadacza zabytku zostały określone w art. 5 ustawy. Opieka ta polega w szczególności na zapewnieniu warunków zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie, a także korzystanie z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. W związku z tym dysponent zabytku powinien odnosić się do zabytku ze starannością i utrzymywać go w jak najlepszym stanie i jak najlepiej go wykorzystać dla dobra ogółu ze względu na jego walory architektoniczne, historyczne czy naukowe. W ocenie organu odwoławczego zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela, którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone, stosownie do art. 5 pkt 3 i 4 ustawy. Uwzględniając fakt, że wykonanie nakazanych prac będzie stanowiło obciążenie finansowe dla dysponenta zabytku organ odwoławczy zauważył, że może on ubiegać się o dotacje na sfinansowanie nakazanych prac. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lutego 2015r. C. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: - art. 4 pkt 2 w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy, poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię z uwagi na to, że wskazana regulacja zobowiązuje właściciela zabytkowej nieruchomości jedynie do zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytku, nie zaś odbudowy części zabytku, pomijając w zupełności fakt, iż dyspozycja art. 45 ust. 1 pkt oraz ust. 2 stanowi jedyną podstawę uprawniającą organ do nałożenia na właściciela zabytku obowiązku dokonania odbudowy zabytkowej nieruchomości i to tylko i wyłącznie wobec podmiotu, który dopuścił się naruszenia przepisów o zabytkach; - art. 5 pkt 3 i 4 w zw. z art. 45 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji nałożenie na skarżącą zbyt daleko idących obowiązków polegających na rekonstrukcji historycznego kształtu zadaszenia w zabytkowej nieruchomości w sytuacji gdy, powołany przepis wskazuje jedynie, iż właściciel zabytkowej nieruchomości winien zabezpieczyć i utrzymać zabytek oraz jego otoczenie w jak najlepszym stanie oraz korzystać z niego w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości, pomijając przy tym, iż jedynie art. 45 ustawy uprawnia organ do nałożenia obowiązku odbudowy zabytku i to tylko na podmiot, który dopuścił się naruszenia przepisów o zabytkach; - art. 49 ust 1 i 2 ustawy, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a zarazem dokonanie błędnej wykładni, z uwagi na nałożenie zbyt daleko idącego obowiązku odbudowy zabytkowego dachu, co pociągnie za sobą znaczne koszty w sytuacji, gdy uszkodzenie zabytkowej nieruchomości nastąpiło z przyczyn niezależnych od skarżącej; - naruszenie art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. oraz art. 138 § 1 k.p.a. Uzasadniając oddalenie skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowi art. 49 ust. 1 ustawy, a następnie zacytował jego treść oraz treść art. 3 pkt 6 i pkt 8 ustawy. Uznał że zakres i charakter nałożonych obowiązków ma wyłącznie na celu zahamowanie procesu degradacji zabytku, co oznacza, że organ nie przekroczył kompetencji wynikających z art. 49 ust. 1 ustawy. Sąd podkreślił, że w sprawie w sposób niesporny ustalono, i nie kwestionuje tych ustaleń strona skarżąca, iż zabytkowy budynek pokoszarowy w kwietniu 2013 r. uległ pożarowi, w wyniku którego spłonął dach, a przeprowadzona w dniu 26 czerwca 2014r., przez organy konserwatorskie, kontrola wykazała, że właściciel nie podjął żadnych prac, które zabezpieczyłyby obiekt przed postępującą degradacją, związaną z brakiem dachu i narażeniem wnętrza na bezpośrednie działanie warunków atmosferycznych. Biorąc pod uwagę tak ustalony stan faktyczny sprawy, Sąd nie podzielił zarzutu skargi dotyczącego wykroczenia przez organ poza dyspozycję art. 49 ust. 1 ustawy. W ocenie Sądu sporny nakaz odbudowy spalonego dachu nie może być skutecznie zakwestionowany, gdyż ma on wyłącznie charakter zabezpieczający zabytek przed dalszą degradacją. Ponadto za chybiony uznał Sąd zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 i 2 ustawy, albowiem opieka nad zabytkiem ma charakter zindywidualizowany, zaś odpowiedzialny za jej realizację jest aktualny dysponent zabytku, czyli jego aktualny właściciel. Sąd podkreślił, że wpisanie budynku do rejestru zabytków nakłada na właścicieli obowiązek przestrzegania rygorów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Obowiązek sprawowania przez właściciela opieki nad zabytkiem został przez ustawodawcę określony w art. 5 powołanej ustawy. Rola dysponenta zabytku sprowadza się do starannego postępowania w stosunku do zabytku, jak najdłuższego utrzymania zabytku w jak najlepszym stanie oraz jak najlepsze jego wykorzystanie dla dobra ogółu ze względu na jego walory historyczne czy naukowe. Sąd podkreślił, że zabytek przestaje być tylko i wyłącznie prywatnym dobrem jego właściciela, którego interesy zostają z tego względu wyraźnie ograniczone, Sąd nie podzielił także zarzutów naruszenia przez organy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W jego ocenie organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i z poszanowaniem art. 107 § 3 kpa uzasadniły swoje stanowisko. C. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. i wniosła skargę kasacyjną od powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 939/15. Zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości, zarzuciła, w oparciu o art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej powoływana również jako "p.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego w postaci: 1) art. 49 ust. 1 w zw. z art. 5 pkt 2 i 3 w zw. z art. 3 pkt. 6 i 8 ustawy, poprzez jego błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż powołany przepis uprawnia organ do nałożenia na adresata decyzji obowiązku dokonania odbudowy dachu, w sytuacji, gdy z powołanych przepisów wynika, iż właściciel nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków zobowiązany jest do zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie oraz korzystania z niego, w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości, zaś zadaniem organów ochrony zabytków w myśl przepisu art. 4 pkt. 4 ustawy pozostaje zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, co zdaniem skarżącej oznacza, iż na podstawie powołanych przepisów organ jest uprawniony jedynie do zobligowania właściciela nieruchomości zabytkowej do podjęcia prac zabezpieczających, a nie polegających na odbudowie części zabytku, do czego właściciel nie jest zobowiązany, tym bardziej, że do zniszczenia substancji budynku doszło z powodu okoliczności od niego niezależnych; 2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy zasługiwała ona na uwzględnienie, wobec wydania decyzji przez organ II instancji z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego w postaci art. 49 ust. 1 i 2 ustawy, jak również z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. z naruszeniem zasady prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów, w tym w zakresie, w jakim organ II instancji błędnie przyjął, iż skarżąca jest w stanie, w zakreślonym w treści decyzji organu I instancji terminie, wykonać obowiązki z niej płynące, mając tu na uwadze zarówno charakter prac, które miałyby zostać wykonane, w tym konieczność doboru odpowiednich technik oraz materiałów spełniających wymogi konserwatora zabytków, jak również procedurę zmierzającą zarówno do uzyskania ewentualnych dotacji, jak i odpowiednich pozwoleń, niezbędnych do wykonania konstrukcji dachu w budynku przy ul. [...] w O.; 3) art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, a mianowicie odnoszących się do udzielenia zbyt krótkich, zdaniem skarżącej, terminów realizacji obowiązków wynikających z decyzji w tym w szczególności odbudowy dachu zabytkowej nieruchomości, zwłaszcza w kontekście charakteru prac, jakie miałyby zostać wykonane, oraz konieczności uzyskania odpowiednich pozwoleń wymaganych do ich realizacji, do czego Sąd I instancji w żaden sposób się nie odniósł. Powołując się na przedstawione wyżej zarzuty skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie rozwinęła argumentację na poparcie postawionych zarzutów, stanowiącą w dużej mierze powtórzeniem argumentacji prezentowanej w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. Skarżąca wskazała m. in., że zgodnie z art. 5 pkt 3 ustawy właściciel zabytkowej nieruchomości ma obowiązek zachować zabytek, w jak najlepszym stanie oraz zabezpieczyć go przed ewentualnymi zagrożeniami oraz degradacją, natomiast zgodnie z art. 5 pkt 2 tej ustawy, na właścicielu lub posiadaczu obiektu spoczywa obowiązek zapewnienia warunków prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku. Natomiast nie można założyć, że na podstawie przepisu art. 49 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, organy ochrony zabytków uprawnione są do nałożenia na właściciela zabytku, w tym przypadku skarżącej będącą właścicielem zabytkowej nieruchomości mieszczącej się przy ul. [...] w O., obowiązku jego odbudowy. Spółka podniosła, że jedynie przepis art. 45 ustawy uprawnia organ administracyjny do nałożenia na właściciela zabytku obowiązku polegającego na odbudowie zniszczonego zabytku, jednakże dotyczy on sytuacji, w której właścicielowi zabytku można mu przypisać odpowiedzialność za jego zniszczenie, co w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma miejsca. Ponadto skarżąca kasacyjnie zarzuciła, że Sąd I instancji, z naruszeniem przepisu art. 134 i art. 141 § 4 p.p.s.a., nie odniósł się do wszystkich wywiedzionych w treści skargi wobec decyzji organu II instancji zarzutów, w zakresie określenia terminów wykonania obowiązków stwierdzonych kwestionowaną decyzją, które w ocenie C. sp. z o.o. są zbyt krótkie biorąc pod uwagę nie tylko koszty, ale i rodzaj prac oraz konieczność przeprowadzenia stosownych poprzedzających ich wykonanie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach i dlatego podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Na wstępie należy zauważyć, że wprawdzie skarżąca kasacyjnie wskazała wyłącznie na podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucając naruszenie prawa materialnego w postaci art. 49 ust. 1 w zw. z art. 5 pkt 2 i 3 w zw. z art. 3 pkt. 6 i 8 ustawy, jednakże z treści zarzutu nr 2 wynika jednoznacznie, że zarzuca także naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w powiązaniu m. in. z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przy czym podkreślenia wymaga, że sformułowany zarzut naruszenia przepisów postępowania, który - co do zasady – powinien być rozpatrywany przez NSA w pierwszej kolejności, odnosi się nie tyle do błędnych ustaleń faktycznych organów, a przyjętych przez Sąd pierwszej instancji, w zakresie wadliwego stanu technicznego obiektu, wpisanego do rejestru zabytków, co nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie możliwości wykonania obowiązków nałożonych na Spółkę w decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2014 r. [...], w zakreślonych w niej terminach. W tej sytuacji nie można przyjąć, że skarżąca kasacyjnie Spółka kwestionuje stan faktyczny, który legł u podstaw nałożenia obowiązków wynikających z ww. decyzji w oparciu o art. 49 ust. 1 ustawy. Ten stan faktyczny ustalony jednoznacznie przez przedstawicieli [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 26 czerwca 2014 r. Skarżąca kasacyjnie nie zakwestionowała tych ustaleń podnosząc jedynie, w piśmie z dnia 23 lipca 2014 r., problem braku odpowiedzialności właściciela za powstały zły techniczny budynku, którego powodem był pożar, czyli zdarzenie, na które właściciel nie miał żadnego wpływu. W tej sytuacji należy przyjąć, że skarżąca nie kwestionuje ustaleń faktycznych będących podstawą zastosowanej podstawy materialnoprawnej, tj. art. 49 ust. 1 ustawy. Istota problemu, podniesionego w podstawowym zarzucie skargi kasacyjnej, sprowadza się do przekroczenia zakresu obowiązków, jakie mogą zostać nałożone na właściciela obiektu, w oparciu o art. 49 ust. 1 w zw. z art. 5 pkt 2 i 3 w zw. z art. 3 pkt. 6 i 8 ustawy. W ocenie skarżącej kasacyjnie powołane przepisy nie uprawniają organu do nałożenia na adresata decyzji obowiązku dokonania odbudowy części obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków, a jedynie do wykonania prac zabezpieczających i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie. Podniosła także argumentację dotyczącą braku odpowiedzialności za pogorszenie stanu technicznego obiektu, w sytuacji, gdy do zniszczenia substancji budynku doszło z powodu okoliczności niezależnych od właściciela. Powołanej argumentacji nie można uznać za uzasadnioną. Zgodnie z treścią art. 49 ust. 1 ustawy wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję nakazującą osobie fizycznej lub jednostce organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego, przeprowadzenie, w terminie określonym w tej decyzji, prac konserwatorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku, jeżeli ich wykonanie jest niezbędne ze względu na zagrożenie zniszczeniem lub istotnym uszkodzeniem tego zabytku. Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że jednym z obowiązków, który może zostać nałożony na właściciela obiektu jest wykonanie odpowiednich robót budowlanych przy zabytku w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy. Najistotniejsze znaczenie ma w takim przypadku cel, jakiemu służyć mają wykonane roboty budowlane, a jest nim zabezpieczenie i utrzymanie zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie, które to obowiązki ciążą na właścicielu. Nie ulega żadnej wątpliwości, że podstawowym obowiązkiem właściciela jest podjęcie wszelkich starań, aby przeciwdziałać dewastacji i pogorszeniu substancji zabytkowej obiektu wpisanego do rejestru zabytków. Dlatego, o ile konieczne jest wykonanie robót budowlanych w celu zabezpieczenia obiektu budowlanego przed dalszym pogorszeniem jego stanu technicznego, to taki obowiązek może zostać nałożony na właściciela obiektu, nawet gdy wiąże się z koniecznością zrekonstruowania (odbudowy) części obiektu. Dla zastosowania podstawy z art. 49 ust. 1 ustawy nie ma przy tym najmniejszego znaczenia, czy pogorszenie stanu technicznego obiektu nastąpiło z winy właściciela lub użytkownika obiektu. Obowiązki te wynikają z samego faktu dysponowania obiektem wpisanym do rejestru zabytków i wiążącą się z nim odpowiedzialnością za stan jego zachowania. Dlatego bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostają argumenty skarżącej kasacyjnie o braku odpowiedzialności za pożar, w wyniku którego spłonął dach obiektu. Istotne w niniejszej sprawie były ustalenia organu ochrony konserwatorskiej wskazujące na konieczność odbudowy dachu z równoczesnym zabezpieczeniem kominów i szczytów, gdyż wykonanie tych robót budowlanych było konieczne ze względu na napływ wód opadowych do wnętrza obiektu i zawilgocenie murów. Wykonanie tych robót miało zatem zabezpieczyć obiekt przed postępującą degradacją i dalszym pogorszeniem stanu technicznego obiektu. Należy przy tym podkreślić, jak słusznie zauważył NSA w wyroku z dnia 18 września 2014 r., sygn. akt II OSK 634/13, że dyspozycja art. 49 ust. 1 ustawy jest jasna i klarowna – "jest nią uchronienie zabytku przed jego całkowitą degradacją", zaś dyspozycja tego przepisu w żadnej mierze nie wyklucza przeprowadzenia prac polegających na odtworzeniu części zabytkowego obiektu. Niezasadny jest zarzut naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w powiązaniu z naruszeniem art. 7, 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a., z powodu nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie możliwości wykonania obowiązków nałożonych na Spółkę w terminach określonych w decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]. Należy przede wszystkim zaznaczyć, że zarzut kasacyjny, wskazujący na uchybienie przepisom postępowania, może odnieść skutek jedynie przy wykazaniu, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem z akt postępowania administracyjnego wynika, że będący przedmiotem postępowania budynek pokoszarowy, zlokalizowany na działce nr[...], przy ul. [...] w O., został wpisany do rejestru zabytków decyzją z dnia [...] grudnia 1986 r., a odpowiednie zalecenia pokontrolne były nałożone na Spółkę już w dniu 25 kwietnia 2013 r. Z kolei obowiązki określone w decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] wynikały bezpośrednio z ustaleń kontrolnych z dnia 26 czerwca 2014 r., wskazujących, że zły stan obiektu wynika zarówno z pożaru, jak też z wcześniejszych zaniedbań, w tym braku doraźnych remontów i wykonania innych obowiązków, do czego właściciel był zobligowany. W rezultacie należy podkreślić, że skarżąca kasacyjnie Spółka dysponowała wystarczającym czasem do wykonania poszczególnych obowiązków ciążących na niej jako właścicielu obiektu wpisanego do rejestru zabytków. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do wszystkich zarzutów zawartych w skardze. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. Taka sytuacja nie ma jednakże miejsca w rozpatrywanej sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego dotyczące konieczności wykonania odpowiednich obowiązków przez właściciela obiektu wpisanego do rejestru zabytków w oparciu o art. 49 ust. 1 ustawy w bezspornie ustalonym stanie faktycznym. Zgodzić się należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd nie zawarł rozważań dotyczących możliwości wykonania nałożonych na właściciela obowiązków, w zakreślonych przez organ terminach. Należy jednak ponownie podkreślić, że zarzut kasacyjny wskazujący na uchybienie przepisom postępowania mógłby odnieść skutek jedynie przy wykazaniu, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem, z przyczyn podanych wyżej, taki wpływ w niniejszej sprawie nie zachodzi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.