III SA/Kr 1377/15

WyrokWSA w Krakowie2016-02-29

Skład orzekający: Dorota Dąbek, Wojciech Jakimowicz, Janusz Kasprzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, która była podstawą nabycia prawa przez stronę, może zostać wydana po upływie 15 lat od jej wydania, zwłaszcza w sytuacji istnienia wątpliwości co do stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji o wydaniu prawa jazdy, uznając, że po upływie 15 lat od wydania decyzji, która była podstawą nabycia prawa, nie można stwierdzić jej nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, szczególnie gdy istnieją wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i należy uwzględnić konstytucyjne zasady pewności prawa i zaufania obywatela do państwa. Stwierdzenie nieważności decyzji w takich okolicznościach byłoby sprzeczne z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego P 46/13.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza z 2000 r. o wydaniu prawa jazdy kategorii B A. S., uznając, że zostało ono wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ A. S. nie zdał pozytywnie egzaminu praktycznego. A. S. wniósł skargę, argumentując, że zdał egzamin, a od wydania decyzji minęło 15 lat, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Kolegium utrzymało w mocy swoją decyzję, uznając, że znaczny upływ czasu nie wyłącza możliwości stwierdzenia nieważności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 20 maja 2015 r. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. S. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Wojciech Jakimowicz WSA Janusz Kasprzycki Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 maja 2015 r. sygn. akt [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. wyroku WSA w Krakowie z dnia 29 lutego 2016r. Decyzją z dnia [...] 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] 2000r. (numer druku B0026739), zarządzającej wydanie A. S. prawa jazdy kat. B nr [...]. Kolegium wskazało, że wobec A. S. orzeczeniem z dnia 20 czerwca 1997r. Nr [...] orzeczono między innymi karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 2 lat. Kolegium dodało, że we wniosku A. S. z dnia 18 grudnia 1999r. o wydanie prawa jazdy kat. B w rubryce - wynik egzaminów - data egzaminu (20 grudnia 1999r.) zakres egzaminu - kat. B wynik egzaminu praktycznego widnieje wynik negatywny. Kolegium stwierdziło zatem, że A. S. po odbyciu kary zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego na okres 2 lat nie zdał z wynikiem pozytywnym egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B, zatem decyzja Burmistrza o wydaniu prawa jazdy kat. B wydana została z rażącym naruszeniem art. 97 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 1997r. nr 98 poz. 602), a więc zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. S. wskazał, że po części praktycznej egzaminu na kat. B egzaminator poinformował go o pozytywnym wyniku egzaminu. A. S. wskazał również, iż od dnia otrzymania przez niego prawa jazdy upłynęło 15 lat i przez ten okres nikt nie kwestionował jego uprawnień do kierowania pojazdami, mimo że był wielokrotnie kontrolowany przez funkcjonariuszy policji. W tym czasie dowiódł też swoich praktycznych umiejętności prowadzenia pojazdów, których także nikt nie kwestionował. A. S. powołał się również na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 maja 2015r., sygn. akt P 46/13, w którym stwierdzono, iż art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z dnia 16 lipca 2015r. nr [...], wydaną na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 4, art. 97 ust. 1, art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 z późn. zm.), § 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 9, § 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 lit. a oraz ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 58, poz. 621) oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] 2015r. nr [...]. W ocenie Kolegium nie ulega wątpliwości, iż A. S. uzyskał wynik negatywny z egzaminu teoretycznego. W tym zakresie kwestionowane przez A. S. pismo z WORD OT T z dnia 24 lutego 2015r. nr [...] nie pozostaje w sprzeczności z adnotacją umieszczoną na jego wniosku, a podpisaną przez egzaminatora. Kolegium przyznało, że faktycznie pojawiają się wątpliwości, co do kwestii zdawania przez A. S. egzaminu na prawo jazdy kat. A, jednak pozostaje to bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Kolegium stwierdziło, że Burmistrz wydał decyzję o wydaniu prawa jazdy, pomimo iż dysponował wnioskiem A. S., z którego treści wynikało, iż uzyskał wynik negatywny z egzaminu praktycznego na prawo jazdy kat. B. Kolegium uznało zatem, że decyzja o wydaniu prawa jazdy w sposób rażący naruszyła przepisy prawa, a to: art. 90 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 2, art. 97 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, § 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 9, § 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 lit. a oraz ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Kolegium stanęło na stanowisku, że treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie zmienia faktu, iż obecnie brak jest wśród przepisów prawa powszechnie obowiązującego normy, pozwalającej przyjąć, że znaczny upływ czasu wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo organ wskazał, że nie ma możliwości dokonania prokonstytucyjnej wykładni przepisu art. 156 § 2 k.p.a., bowiem jego wciąż aktualne brzmienie w sposób nie budzący wątpliwości zawiera wskazanie w jakich przypadkach nie stwierdza się nieważności decyzji. Niezależnie od powyższego Kolegium podkreśliło, że Trybunał Konstytucyjny nie określił w swoim wyroku precyzyjnie po jakim okresie nie powinno być możliwości stwierdzenia nieważności decyzji rażąco naruszającej prawo, na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę, w szczególności z treści w/w wyroku nie wynika, iż okres ten winien wynosić 10 lat (jak w przypadkach obecnie przewidzianych przez art. 156 § 2 k.p.a.). W ocenie Kolegium istnieją przesłanki by uznać, że okres ten może być znacznie dłuższy od wspomnianego 10-letniego okresu i nadal będzie zgodny z Konstytucją RP. Kolegium podkreśliło, iż przedmiotowa sprawa stanowi dobrą egzemplifikację tezy, że za dłuższym okresem, po którym nie należy stwierdzać nieważności decyzji rażąco naruszającej prawo, a na podstawie której strona nabyła prawo lub ekspektatywę, przemawiać może konieczność ochrony innych wartości, w tym wypadku ochrona strony i innych uczestników ruchu drogowego, poprzez niedopuszczenie do sytuacji, w której po drodze porusza się pojazdem osoba, która nie potwierdziła swoich umiejętności do prowadzenia pojazdów właściwej kategorii, to jest nie zdała wymaganego do otrzymania prawa jazdy egzaminu państwowego. Kolegium dodało, że na podstawie przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie da się określić precyzyjnie okresu, po którym stwierdzenie nieważności decyzji będzie musiało być uznane za niekonstytucyjne, bowiem wyrok ten posługuje się nieostrym pojęciem "znacznego upływu czasu". Kolegium stwierdziło zatem, że w przedmiotowej sprawie doszło do jednoznacznego przekroczenia prawa polegającego na wydaniu prawa jazdy obejmującego kat. B osobie, która nie zdała egzaminu państwowego na tę kategorię. W ten sposób, zdaniem Kolegium, nie tylko jednoznacznie naruszono przywołane przepisy, ale też spowodowano (przynajmniej hipotetyczne) zagrożenie dla samego kierowcy, jak również dla innych uczestników ruchu drogowego, polegające na dopuszczeniu do ruchu osoby o niepotwierdzonych egzaminem państwowym kwalifikacjach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zatem, że skoro zaistniała przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji, to będąc związanym przepisami powszechnie obowiązującego prawa, było ono zobligowane do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W skardze na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. S. wniósł o jej uchylenie, gdyż została ona oparta na wątpliwym materiale dowodowy oraz błędnej i z założenia nieprzychylnej dla niego interpretacji przepisów, w tym orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył swoje wcześniejsze argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący nie zgodził się z argumentem Kolegium, że wydanie mu prawa jazdy zagraża innym uczestnikom ruchu drogowego, gdyż przed zatrzymaniem prawa jazdy za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, a nie za spowodowanie zdarzenia drogowego, przez długie lata prowadził samochód, a więc posiadał praktyczną umiejętność prowadzenia pojazdów. Poza tym skarżący uważa, że na pewno zdał egzamin teoretyczny, a więc w/w argument jest chybiony, zwłaszcza że od daty rzekomego niezaliczenia przez niego egzaminu praktycznego upłynęło 15 lat. Skarżący stwierdził również, że nawet gdyby faktycznie 15 lat temu wydano mu prawo jazdy na skutek błędu dwóch urzędów tj. Urzędu Gminy oraz Starostwa Powiatowego, to po odbyciu zakazu prowadzenia pojazdów i zdaniu co najmniej egzaminu teoretycznego nie powinien cierpieć z powodu niekompetencji urzędników. Zdaniem skarżącego, takie właśnie sytuacje miał na myśli Trybunał Konstytucyjny i dlatego w jego orzeczeniu P 46/13 brakuje określenia "znacznego" okresu czasu, gdyż powinno to być dopasowane do konkretnej sprawy. Skarżący uważa zatem, że w jego przypadku należałoby przyjąć, iż nastąpił znaczny upływ czasu, a w związku z tym nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 29 lutego 2016r. skarżący szczegółowo opisał fakt zdawania egzaminu zarówno teoretycznego jak i praktycznego. Podkreślił, że egzaminator poinformował go o pozytywnym wyniku tego egzaminu, a w organie znajdował się dokument poświadczający fakt zdania zarówno części teoretycznej jak i praktycznej egzaminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z treścią art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270, zwana dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki przewidziane w ustawie, przy czym kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg decyzje administracyjne. Rolą sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest zatem ocena zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem. Zgodnie z treścią art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 lipca 2015r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] 2015r. nr [....], stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza z dnia [...] 2000r. (numer druku B0026739), zarządzającą wydanie A. S. prawa jazdy kat. B nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 4, art. 97 ust. 1, art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98, poz. 602 z późn. zm.), § 5 ust. 1 pkt 9 i ust. 9, § 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 lit. a oraz ust. 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. nr 58, poz. 621) oraz art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powodem stwierdzenia nieważności było uznanie, że wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 97 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez wydanie prawa jazdy pomimo negatywnego wyniku egzaminu praktycznego. Stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnej, będącym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji. Postępowanie to służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego wadami prawnymi wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. W tego rodzaju postępowaniu organ zobligowany jest wyłącznie do kontroli decyzji w aspekcie wystąpienia w niej przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., jego obowiązki są zatem odmienne od obowiązków w zwykłym postępowaniu jurysdykcyjnym. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Jedną z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia w sytuacji, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. W ocenie Sądu taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. W rozpoznawanej sprawie po 15 latach od daty wydania A. S. prawa jazdy, na podstawie dokumentów znajdujących się w organie administracyjnym ustalono, że nie było podstaw do wydania tego prawa jazdy, albowiem z informacji przesłanej przez egzaminatora przy wniosku o wydania prawa jazdy z 1999r. wynika, że z jednej części egzaminu (części praktycznej) A. S. uzyskał ocenę negatywną. Należy wskazać, że na odwrocie znajdującego się w aktach sprawy Wniosku A. S. z dnia 18.12.1999r. o wydanie prawa jazdy kategorii B w rubryce rodzaju egzaminu oznaczonej literą "T" widnieje wynik egzaminu oznaczony literą "P", natomiast w rubryce rodzaju egzaminu "P" widnieje wynik egzaminu oznaczony literą "N" (k. 9 akt adm.). Na odwrocie Wniosku A. S. z dnia 29 grudnia 1999r. o wydanie wtórnika prawa jazdy kategorii B z powodu jego utraty (k. 12 akt adm.) znajduje się decyzja organu – Burmistrza Gminy z dnia [...] 2000r. o wydaniu prawa jazdy kategorii B (k. 12 akt adm.). W aktach sprawy znajduje się również złożone przez A. S. Oświadczenie z dnia 20.12.1999r., że rezygnuje ze zdawania egzaminu na kategorię A, przedłożone w Urzędzie Gminy (k. 8 akt adm.), a także decyzja Burmistrza Gminy z dnia [...] 1999r. nr [...] o cofnięciu prawa jazdy kategorii A wobec rezygnacji przez A. S. z kategorii A (k. 10 akt adm.). W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że pomimo skierowania A. S. na egzamin z kat. BA, zdał on na kat. B, rezygnując z kat. A. Z tego powodu cofnięto A. S. prawo jazdy kategorii A. Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu Powiatu zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w T, w którym A. S. odbywał szkolenie, o przedłożenie dokumentacji dotyczącej egzaminu zdawanego w 1999r. W piśmie z dnia 24 lutego 2015r. WORD w K poinformował, że A. S. przystępował do egzaminu na prawo jazdy w WORD K OT T w zakresie prawa jazdy kategorii A oraz B. Co do kategorii B egzamin w dniu 20.12.1999r. teoria – pozytywny, praktyka – negatywny, natomiast co do kategorii A egzamin w dniu 10.05.2000 teoria negatywny, praktyka – niedopuszczony. Treść powyżej opisanych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy dowodzi, że w sprawie istnieją niewyjaśnione przez organ wątpliwości dotyczące stanu faktycznego sprawy. Skarżący trafnie wskazuje na niezgodność treści zgromadzonych dokumentów dotyczących prawa jazdy kategorii A. Skarżący wskazuje, że ze zdawania tego egzaminu zrezygnował. To twierdzenie skarżącego potwierdza znajdujące się w aktach sprawy Oświadczenie z dnia 20.12.1999r., że rezygnuje ze zdawania egzaminu na kategorię A (k. 8 akt adm.) oraz decyzja Burmistrza Gminy z dnia [...] 1999r. nr [...] o cofnięciu prawa jazdy kategorii A wobec rezygnacji przez A. S. z kategorii A (k. 10 akt adm.). Pozostaje to w sprzeczności z treścią informacji uzyskanej w dniu 24 lutego 2015r. od WORD w K, że A. S. przystępował do egzaminu na prawo jazdy w WORD K OT T w zakresie prawa jazdy kategorii A w dniu 10.05.2000r. i z teorii uzyskał wynik negatywny, a do części praktycznej nie został dopuszczony. Istnieją zatem uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności informacji uzyskanych z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego dotyczących wyników egzaminu kategorii A. W rozpoznawanej sprawie istnieją też niewyjaśnione wątpliwości dotyczące stanu faktycznego w zakresie egzaminu kategorii B. W opisanym powyżej wniosku A. S. z dnia 18 grudnia 1999r. w rubryce dotyczącej rodzaju egzaminu oznaczonej literą "P" w pisano jako wynik egzaminu "N". Równocześnie jednak w uzasadnieniu decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] 1999r. nr [...] o cofnięciu prawa jazdy kategorii A wobec rezygnacji przez A. S. z kategorii A, wskazano wyraźnie, że zdał on na kat. B, rezygnując z kat. A. (k. 10 akt adm.). Także zatem w zakresie prawa jazdy kat. B istnieją w sprawie niewyjaśnione wątpliwości dotyczące stanu faktycznego. Odnosząc się do powołanego przez skarżącego kasacyjnie stanowiska Trybunału Konstytucyjnego zawartego w wyroku z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, dotyczącego art. 156 § 2 k.p.a., wskazać należy, że w powyższym wyroku TK orzekł, iż art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim wyłącza dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy wyrok TK stwierdzający niezgodność z Konstytucją art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie opisanym w sentencji, jest wyrokiem zakresowym dotyczącym pominięcia prawodawczego. Wyrok ten zawiera wskazówki, jak należy rozumieć badany przepis z uwzględnieniem wskazanych przez Trybunał zasad konstytucyjnych, jego skutkiem zaś nie jest wyeliminowanie przepisu z obrotu prawnego, w szczególności nie oznacza on derogacji tego przepisu. Stwierdzenie niekonstytucyjności w zakresie pominięcia prawodawczego nakłada na ustawodawcę obowiązek rozszerzenia unormowania art. 156 § 2 k.p.a., przewidującego ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Trybunał Konstytucyjny wskazał jednak na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji, ale również z uwzględnieniem, wynikających z art. 2 Konstytucji, zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa. Za nadmierne ograniczenie tych konstytucyjnych zasad TK uznał umożliwienie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jeśli decyzja ta korzystała przez kilkadziesiąt lat z domniemania zgodności z prawem, wywołuje skutki polegające na nabyciu prawa lub ukształtowaniu ekspektatywy nabycia praw przez jej adresatów, a dodatkowo przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter niedookreślony i jej wykładnia ukształtowała się w orzecznictwie na długo po wydaniu decyzji. Trybunał ocenił, że w sytuacji, w której występuje nagromadzenie powyższych okoliczności, zasada praworządności nie służyłaby realizacji zasady pewności prawa. Ponieważ stwierdzenie nieważności decyzji może powodować zmianę ukształtowanej od kilkudziesięciu lat sytuacji prawnej adresatów decyzji, nie służyłoby ono też realizacji zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa i zasady pewności prawa. W niniejszej sprawie zaistniała taka właśnie sytuacja prawna i faktyczna. Na mocy decyzji z dnia 7 stycznia 2000r. A. S. nabył prawo. Uwzględniając charakter cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wymienione w nim wskazówki interpretacyjne, w niniejszej sprawie uznać należy, że nie było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] 2000r. (numer druku B0026739), zarządzającej wydanie A. S. prawa jazdy kat. B nr [...] z powodu rażącego naruszenia prawa. Powyższa decyzja była podstawą nabycia prawa, które podlega konstytucyjnej ochronie z punktu widzenia wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasady zaufania obywatela do państwa i zasady pewności prawa. Znaczny upływ czasu, jaki upłynął od podjęcia kwestionowanej decyzji, daje podstawy uzasadniające przyjęcie konstytucyjnej ochrony w tej sprawie, uzasadnionej potrzebą stabilizacji stosunków prawnych ukształtowanych mocą wadliwego aktu administracyjnego, na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w cytowanym powyżej wyroku (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 3 czerwca 2015r., I OSK 2360/13). Już zatem sam fakt istnienia w obrocie prawnym decyzji przez 15 lat nie pozwala na stwierdzenie jej nieważności, tym bardziej, że organ dokonał tego bez głębszej analizy stanu faktycznego sprawy i bez zwrócenia uwagi na istniejące w tym zakresie, wskazane powyżej wątpliwości. Organ nie dokonał szczegółowej analizy akt sprawy, które mogą być po tylu latach niekompletne i nie zwrócił uwagi na istniejące w sprawie wątpliwości dotyczące wiarygodności wpisu o negatywnym wyniku części praktycznej egzaminu, na które zwracał uwagę skarżący. Stwierdzenie nieważności decyzji jest możliwe jedynie wówczas, gdy w sposób nie budzący wątpliwości, a więc oczywisty nie zastosowano danych przepisów w trakcie prowadzonego postępowania, albo zastosowano je w sposób nieprawidłowy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 września 2007r., II OSK 1212/06). Posłużenie się przez ustawodawcę nieostrym sformułowaniem "rażące naruszenie prawa" wymaga szczególnej staranności i ostrożności w ocenie, że do tego rażącego prawa doszło. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia (por. M. Jaśkowska Komentarz do KPA, Komentarz do art. 156 pkt C). Za rażące naruszenie prawa może zatem być uznany jedynie taki przypadek, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą i nie chodzi tu o błędy w wykładni, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Wobec podniesionych powyżej wątpliwości, nie można uznać, że w rozpoznawanej sprawie takie przesłanki zachodzą. Biorąc zatem pod uwagę wskazane powyżej okoliczności nie można uznać, że przy wydawaniu zakwestionowanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji Burmistrza doszło do takiego naruszenia prawa, że wydana decyzja jest niemożliwa do zaakceptowania jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (por. m.in. wyrok NSA z dnia 8 września 2011r., I OSK 1566/10). Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] 2015r. Organ administracyjny winien uwzględnić zawartą powyżej ocenę prawną Sądu co do braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] 2000r. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na koszty zasądzone na rzecz A. S. składa się wpis od skargi w kwocie 200zł. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło