V SA/Wa 535/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-01
Skład orzekający: Arkadiusz Tomczak, Irena Jakubiec-Kudiura, Piotr Piszczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy konkurs z nagrodami rzeczowymi, w którym element losowości występuje na kilku etapach, można uznać za grę losową – loterię fantową w rozumieniu ustawy o grach hazardowych?Ratio decidendi
Konkurs, w którym organizator oferuje wygrane rzeczowe, a jego wynik zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin, spełnia przesłanki do uznania go za grę losową – loterię fantową. Nawet jeśli na jednym z etapów występuje element wiedzy lub zręczności, nie pozbawia to gry cech gry losowej, jeśli ostateczny wynik jest determinowany przez przypadek. Każde przedsięwzięcie jest rozpatrywane indywidualnie, a nie na zasadzie analogii do innych spraw.Stan faktyczny
Gmina Miejska D. zorganizowała konkurs "[...]" w ramach imprezy masowej. Minister Finansów decyzją uznał ten konkurs za grę losową – loterię fantową. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o grach hazardowych i naruszenie przepisów postępowania. Skarżąca argumentowała, że konkurs bada opinie i nie jest grą losową, a jego celem jest realizacja strategii rozwoju przedsiębiorczości. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Protokolant specjalista - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu konkursu za grę losową oddala skargę.
1. W dniu [...] grudnia 2013 r. do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek dnia [...] grudnia 2013 r. Burmistrza D., złożony w imieniu Urzędu Miasta w D., o wydanie rozstrzygnięcia, czy konkurs "[...]" zorganizowany w ramach imprezy masowej pod nazwą "[...]" przez Gminę Miejską D. jest grą losową w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. We wniosku wskazano, że w dniach [...]-[...] września 2013 r. odbyły się [...] i ramach tej gospodarczej imprezy został zorganizowany konkurs "[...]" oraz konkurs "[...]". Wskazano również, że konkurs "[...]" został przeprowadzony na podobnych zasadach jak konkurs "[...]", co do którego Minister Finansów decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. rozstrzygnął, że nie jest on grą losową w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
2. Po rozpoznaniu wniosku Minister Finansów decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. rozstrzygnął, że konkurs o nazwie "[...]" przeprowadzony w dniach [...]-[...] września 2013 r. jest grą losową — loterią fantową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
3. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem, pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. (wpływ do Ministerstwa Finansów w dniu [...] kwietnia 2014 r.) Gmina Miejska D. wniosła odwołanie. Zaskarżając w całości przedmiotową decyzję wniosła o jej uchylenie w całości oraz umorzenie postępowania. Jednocześnie złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na szczególnie ważny interes strony.
4. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania w sprawie i wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2014 r. rozstrzygającej, że konkurs o nazwie "[...]" przeprowadzony w dniach [...] i [...] września 2013 r. jest grą losową loterią fantową w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
5. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r., w przedmiocie rozstrzygnięcia, że przedsięwzięcie pod nazwą "[...]" jest grą losową — loterią fantową w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych.
W uzasadnieniu Minister wskazał, że zgodnie z art. 8 ustawy o grach hazardowych, do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie do art. 2 ustawy 6 tej ustawy, minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra lub zakład posiadające cechy wymienione w ust. 1-5 art. 2 w/w ustawy, są grą losową, zakładem wzajemnym albo grą na automacie w rozumieniu ustawy. Dodatkowo z treści art. 7 ustawy o grach hazardowych wynika, że do wniosku o wydanie decyzji, o której mowa w art. 2 ust. 6, należy załączyć m.in. opis planowanego albo realizowanego przedsięwzięcia, zawierający w szczególności zasady jego urządzania, przewidywane nagrody, sposób wyłaniania zwycięzców.
Natomiast grami losowymi, jak stanowi art. 2 ust. 1 w/w ustawy, są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin.
Odnosząc się do realiów sprawy Minister wskazał, że grami losowymi, stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik zależy w szczególności od przypadku, a warunki określa regulamin.
Tym samym, aby określoną grę uznać za losową niezbędne jest łączne spełnienie trzech przesłanek:
- organizator oferuje wygrane pieniężne lub rzeczowe,
- wynik zależy od przypadku,
- warunki gry określa regulamin.
Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 9 ustawy loterią fantową są gry w których uczestniczy się przez nabycie losu lub innego dowodu udziału w grze, a podmiot urządzający loterię oferuje wyłącznie wygrane rzeczowe.
Minister dostrzegł, że przedstawiony we wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r. konkurs pod nazwą "[...]" spełnia wszystkie ww. przesłanki.
Przesłanki dotyczące określenia warunków gry przez regulamin oraz oferowania przez organizatora konkursu wyłącznie wygranych rzeczowych nie budzą wątpliwości.
Warunki konkursu zawarte są w regulaminie, który zawiera zasady jego urządzania przewidywane nagrody oraz sposób wyłaniania zwycięzców (Regulamin konkursu [...] w ramach [...] - załącznik do Zarządzenia Nr [...] Burmistrza D. z dnia [...].06.2013 r. w sprawie przyjęcia regulaminu konkursu "[...]" oraz Regulaminu Komisji Konkursowej do przeprowadzenia Konkursu [...] w ramach [...] - złącznik do Zarządzenia Nr [...] Burmistrza D. z dnia [...].06.2013r.).
Organizator konkursu oferuje wyłącznie wygrane rzeczowe - samochód osobowy oraz nagrody pocieszenia - rowery (punkt X. Regulaminu konkursu [...] w ramach [...]).
W dalszej kolejności Minister zauważył, że aby otrzymać nagrodę muszą być przeprowadzone kolejne etapy przedsięwzięcia pod nazwą "[...]’’ tj. należy nabyć za kwotę 5,00 zł bon sponsorski (kupon konkursowy) od organizatora i oddać głos na wystawcę [...], poprzez wrzucenie do urny na stoisku wybranego wystawcy część II z zakupionego bonu. Następnie wszystkie kupony konkursowe (część II zakupionego bonu) wrzucane są do jednej urny. Następnie, członek Komisji Konkursowej losowo wybiera osobę, która na scenie w trakcie imprezy plenerowej będzie losować pięć kuponów spośród wszystkich prawidłowo oddanych głosów na wszystkich wystawców (część II z bonu sponsorskiego), umieszczonych w urnie. W drugiej części II etapu konkursu [...], który odbywa się na Gali [...], wylosowane na scenie plenerowej kupony konkursowe są umieszczone w szklanym naczyniu. Wystawca lub jego przedstawiciel, który uzyskał tytuł [...], spośród w/w pięciu kuponów konkursowych losuje jeden kupon. Następnie właściciel wylosowanego kuponu konkursowego losuje sobie pytanie konkursowe. Uczestnik konkursu zobowiązany jest do udzielenia poprawnej odpowiedzi na wylosowane pytanie. Jeżeli odpowie prawidłowo na pytanie otrzymuje nagrodę główną - samochód osobowy, a pozostałe osoby nagrody pocieszenia - rowery. W przypadku błędnej odpowiedzi, z pozostałych kuponów losowany jest następny i właściciel kuponu odpowiada na pytanie. Poprawna odpowiedź skutkuje wygraniem nagrody głównej, błędna powoduje, że kolejna osoba ma możliwość zdobycia nagrody głównej. Wyłonienie zwycięzcy uprawnionego do otrzymania nagrody głównej odbywa się w ten sposób, że nagrodę główną otrzymuje osoba, która jako pierwsza zostanie wylosowana i prawidłowo odpowie na pytanie. W tym celu organizator przygotował trzy zestawy po pięć pytań dotyczących tematyki związanej z [...].
Minister zgodził się z ustaleniami Organu I instancji iż, element losowości występuje na kilku przedstawionych powyżej etapach przedsięwzięcia "[...]". Jest to m.in. etap losowania w którym zostaje wyłonionych pięć numerów bonów sponsorskich, uprawionych do zdobycia nagrody głównej - samochodu osobowego. W ocenie Ministra Finansów wylosowanie pięciu kuponów spośród wszystkich kuponów umieszczonych w urnie niewątpliwe ma miejsce w sposób losowy, a wyłonienie w ten sposób pięciu osób uprawnionych do zdobycia nagrody głównej zależy od przypadku. Również w drugiej części II etapu konkursu wytypowanie osoby, która ma szansę zdobycia nagrody głównej zależy od przypadku. Osoba uprawniona do zdobycia nagrody głównej wyłaniania jest w drodze losowania spośród pięciu osób, zakwalifikowanych w sposób przypadkowy do tego losowania, przez wystawcę, który uzyskał tytuł [...].
Zatem zarówno w pierwszej jak i drugiej części II etapu konkursu [...] występuje przypadek, który ma wpływ na wynik konkursu - wytypowanie pięciu kuponów konkursowych następuje w drodze losowania, a w konsekwencji osoby, które mają możliwość zdobycia nagrody głównej są wybierane w sposób losowy spośród wszystkich osób, które oddały głos na wybranego przez siebie wystawcę, a w drugiej części II etapu wytypowanie jednej osoby uprawnionej do zdobycia nagrody głównej, spośród pięciu zakwalifikowanych w sposób losowy do tego etapu konkursu, zależy od przypadku, a w konsekwencji wynik konkursu "[...]" w szczególności zależy od przypadku.
Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 września 2014 r. "cechami gry istotnymi z punktu widzenia możliwości kwalifikowania jej, jako gry losowej są: 1) gra o wybrane pieniężne lub rzeczowe, 2) zależność wyniku gry od przypadku, 3) określenie warunków gry regulaminem. W zakresie odnoszącym się do drugiej spośród przywołanych cech decydujących o uznaniu gry za grę losową, za istotne uznać należy to, że jej szczególnego rodzaju wyróżnikiem jest uzależnienie wyniku gry "w szczególności od przypadku", tj. innymi słowy "zwłaszcza, "głównie", "szczególnie" od przypadku mającego wpływ na ostateczny wynik gry. Jest to więc cecha o decydującym charakterze, której występowanie na którymkolwiek z etapów gry uzasadnia kwalifikowanie samej gry jako losowej. Chodzi więc o grę, której wynik nie zależy od woli, wiedzy, czy też zręczności uczestnika, lecz determinowany jest występującym w niej - jako jej założenie - elementem losowości (nieprzewidywalności), jako podstawowego czynnika, od którego zależy wynik tej gry, Tym samym, nawet okoliczność wprowadzenia do konkursu, na jednym z jego etapów, elementu wiedzy, nie może mieć decydującego znaczenia dla pozbawienia gry cechy gry losowej, jeżeli jej ostateczny wynik nie jest determinowany legitymowaniem się przez jej uczestnika określonego rodzaju wiedzą (poziomem wiedzy), która podlega obiektywnej ocenie i weryfikacji decydując w rezultacie o rozstrzygnięciu konkursu, lecz uzależniony jest od przypadku, a więc od czynnika, na który uczestnik nie ma żadnego wpływu. Tworzy to bowiem jedynie pozory braku losowego charakteru gry (por. np. wyroki NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK1010/11 i sygn. akt II GSK 849/11).
Odnosząc się do kwestii nie odniesienia się Organu I instancji do decyzji Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] należało stwierdzić, że każde przedsięwzięcie jest rozpatrywane indywidualnie, a nie na zasadach analogii. Wydanie rozstrzygnięcia przez organ w drodze decyzji w trybie art. 2 ust. 6 ustawy grach hazardowych, następuje w indywidualnej i skonkretyzowanej sprawie. Organ sam rozstrzyga co do konkretnej sprawy, po dokonaniu analizy jej zasad.
6. W skardze – postulującej uchylenie obu decyzji Ministra Finansów oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego – zarzucono :
A) Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych polegające na błędnej jego wykładni poprzez uznanie, że organizowany przez gminę D. konkurs "[...]" jest grą losową - loterią fantową w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych, podczas gdy interpretując przepisy ustawy o grach hazardowych, która wprowadza ograniczenia swobody działalności gospodarczej, ze względów społecznych należy stosować ścisłą wykładnię gramatyczną, posługując się jednocześnie interpretacją funkcjonalną i celowościową, a konkurs "[...]" jako działalność polegająca na badaniu opinii, prowadzona wśród uczestników imprezy o charakterze gospodarczo-kulturalnym, którzy w następstwie oddania swojego głosu w zakresie tematyki społecznej, gospodarczej, politycznej, kulturalnej itp. wezmą udział w losowaniu nagród, nie jest grą losową w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i może być prowadzona na podstawie ogólnych przepisów o działalności gospodarczej;
B) Naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 12, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w szczególności poprzez nieuwzględnienie celu społecznego organizowanego przez gminę w interesie społecznym konkursu, realizującego zadania strategii rozwoju przedsiębiorczości na jej terenie.
W motywach wskazano racje przemawiające za uwzględnieniem skargi.
7. W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia- podniesiono argumenty zbieżne z motywami rozstrzygnięć.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
I. Zgodnie z treścią art. 175 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.) sądy administracyjne - podobnie jak powszechne, wojskowe i Sąd Najwyższy – zostały powołane do sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Z art. 184 tego aktu normatywnego wynika, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności publicznej obowiązującej również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej.
Różnica pomiędzy sprawowaniem kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne a załatwieniem sprawy wynikającej z działalności administracji publicznej przez sądy powszechne jest dość oczywista. Te ostatnie bowiem przejmują sprawę wynikającą z działalności administracji publicznej do dalszego jej załatwienia; w przypadku zaś sądów administracyjnych – co do zasady - sprawa, której przedmiot jest związany z działalnością organów administracji publicznej, nie przestaje być sprawą, której załatwienie należy cały czas do kontrolowanego przez Sąd organu. Sąd administracyjny bowiem dokonuje – w ramach sprawowanych funkcji orzeczniczych – kontroli (oceny) tej działalności. Sąd ten na skutek zaskarżenia aktu (decyzji, postanowienia) lub czynności, a także bezczynności organu administracji publicznej nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia; ma jedynie skontrolować i ocenić działalność ( a niekiedy bezczynność) tego organu. Nie może zatem – co do zasady – zastępować organu administracji publicznej i merytorycznie rozstrzygać sprawy.
II. Określając zakres kognicji zauważyć należy, że sądy administracyjne, w tym wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie (akt ten cyt. jest dalej jako p.p.s.a.).
Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że podstawowym celem tejże kontroli jest eliminowanie z porządku prawnego aktów (zwłaszcza decyzji i postanowień), a także czynności organów administracji publicznej niezgodnych z prawem i dążenie do przywrócenia stanu, który nie będzie z nim pozostawał w sprzeczności. Ta funkcja kontroli sądowej jest istotna zarówno z punktu widzenia podmiotu skarżącego, jak i całego aparatu administracyjnego państwa, który winien być zainteresowany w eliminowaniu z obrotu prawnego niezgodnych z prawem aktów i czynności swoich funkcjonariuszy.
Prawidłowość podejmowanych działań, a tym samym legalność działania organów administracyjnych – w pierwszym rzędzie weryfikowana poprzez pryzmat podstawowych zasad postępowania administracyjnego - stanowi bowiem istotny element efektywności i ważną przesłankę istnienia społecznej akceptacji działania aparaty administracji rządowej, jak też samorządowej, przenoszony jest na ocenę funkcjonowania całego państwa ( vide P. Piszczek: Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego w świetle orzecznictwa NSA, Episteme 2008, nr 79, s. 21-54).
III. W powyższym kontekście – stosownie do treści art. 145 § 1 p.p.s.a. – należy zwrócić uwagę, iż nie każdy akt administracyjny, który dotknięty jest wadliwością automatycznie zostanie usunięty z obrotu prawnego. Ustawodawca bowiem przyjął, iż Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie (w całości lub w części) może tak orzec, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy;
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza nieważność aktu administracyjnego (w całości lub w części), jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego – Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm. ( dalej k.p.a.) lub w innych przepisach (np. w art. 247 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa- Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej o.p.). Orzeka także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych ustawach.
Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływ na wynik sprawy.
Za usprawniające tok postępowania administracyjnego należy uznać rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w art. 145 § 3 p.p.s.a. polegające na tym, że w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 tego przepisu, Sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza to postępowanie.
IV. Kolejną - istotną zmianą - służącą usprawnieniu postępowania administracyjnego jest przyznanie sądom administracyjnym uprawnienia do merytorycznego orzekania (art. 145a p.p.s.a.), które stanowi odstępstwo od funkcjonującego równolegle modelu kasacyjnego. Celem zmian jest przyznanie sądowi – w zakresie objętym art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 p.p.s.a. - uprawnienia zobowiązania organu w kwestii wydania decyzji lub postanowienia o wskazanym rozstrzygnięciu w określonym przez Sąd terminie. O ile okoliczności sprawy będą uzasadniały wydanie stosownego rozstrzygnięcia, Sąd nie tylko może uchylić zaskarżony akt administracyjny, ale wskazać - w wiążący sposób - tryb załatwienia sprawy, albo jej rozstrzygnięcie. Regulacja ta przyznaje więc Sądowi prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia, które jest jednak wyłączone, gdy przepisy pozostawiają to uznaniu organu.
V. Istotnym – z punktu widzenia zakresu przedmiotowego kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne I instancji – jest art. 134 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – wprowadzony został wyjątek od tej zasady dotyczący skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego. Przeprowadzona zmiana wynika z brzmienia dodanego art. 57a p.p.s.a., który wprost stanowi o związaniu sądu administracyjnego granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną w tego rodzaju sprawach.
VI. Odnosząc się do zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych Sąd zauważa, że z regulaminu gry pod nazwą "[...]" wynika, że aby otrzymać nagrodę muszą być przeprowadzone kolejne etapy przedsięwzięcia pod nazwą "[...]" tj. należy nabyć za kwotę 5.00 zł bon sponsorski (kupon konkursowy) od organizatora i oddać głos na wystawcę [...], poprzez wrzucenie do urny na stoisku wybranego wystawcy część II z zakupionego bonu. Następnie wszystkie kupony konkursowe (część II z zakupionego bonu) wrzucane są do jednej urny. Następnie, członek Komisji Konkursowej losowo wybiera osobę, która na scenie w trakcie imprezy plenerowej będzie losować pięć kuponów spośród wszystkich prawidłowo oddanych głosów na wszystkich wystawców (część II z bonu sponsorskiego), umieszczonych w urnie. W drugiej części II etapu konkursu [...], który odbywa się na Gali [...], wylosowane na scenie plenerowej kupony konkursowe są umieszczone w szklanym naczyniu. Wystawca lub jego przedstawiciel, który uzyskał tytuł [...], spośród w/w pięciu kuponów konkursowych losuje jeden kupon. Następnie właściciel wylosowanego kuponu konkursowego losuje sobie pytanie konkursowe. Uczestnik konkursu zobowiązany jest do udzielenia poprawnej odpowiedzi na wylosowane pytanie. Jeżeli odpowie prawidłowo na pytanie otrzymuje nagrodę główną - samochód osobowy, a pozostałe osoby nagrody pocieszenia - rowery. W przypadku błędnej odpowiedzi, z pozostałych kuponów losowany jest następny i właściciel kuponu odpowiada na pytanie. Poprawna odpowiedź skutkuje wygraniem nagrody głównej, błędna powoduje, że kolejna osoba ma możliwość zdobycia nagrody głównej. Wyłonienie zwycięzcy uprawnionego do otrzymania nagrody głównej odbywa się w ten sposób, że nagrodę główną otrzymuje osoba, która jako pierwsza zostanie wylosowana i prawidłowo odpowie na pytanie. W tym celu organizator przygotował trzy zestawy po pięć pytań dotyczących tematyki związanej z [...].
Przedstawiony we wniosku z dnia [...] grudnia 2013 r. konkurs pod nazwą "[...]" spełnia wszystkie przesłanki niezbędne do uznania go za grę losową - loterię fantową tj. organizator oferuje wygrane rzeczowe, wynik zależy od przypadku, warunki gry określa regulamin.
VII. Odnosząc się do twierdzeń Strony odnośnie braku losowego charakteru przedsięwzięcia, podnieść należy, że NSA w wyroku z dnia 5 maja 2003 r. sygn. akt II SA 2145/01, zauważył, że "zależność wyniku konkursu — odnośnie podziału nagród - od przypadku, nie oznacza jego uzależnienia tylko i wyłącznie od przypadku. W każdym bowiem konkursie mogą być określone warunki precyzujące sposób zachowania się osoby pragnącej w nim uczestniczyć. Do warunków takich można zaliczyć np. obowiązek udzielenia odpowiedzi na zadane w czasie konkursu pytanie, zwłaszcza gdy nie wymaga to od uczestnika szczególnej wiedzy i zręczności." Nadto NSA w wyroku z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt. II GSK 87/07, wskazał, że "warunek "przypadku" - jaki wystąpić musi w grze losowej - jedynie w "szczególności’’, a zatem nie wyłącznie, dotyczyć musi wyniku gry. Powyższe świadczy o tym, że - dla przyjęcia, iż gra ma charakter gry losowej — także inne niż wynik elementy gry, np. dobór uczestników, zależeć mogą od przypadku. O prawidłowym zastosowaniu normy prawa materialnego decyduje nie tylko jego właściwa wykładnia, ale i to czy abstrakcyjny stan faktyczny w niej zawarty odpowiada rzeczywistemu stanowi faktycznemu konkretnej sprawy."
W dalszej części uzasadnienia Sąd podkreślił, że zależność wyniku gry od przypadku – o której mowa w przywołanym art. 2 ust. 1 ustawy - nie oznacza, iż wynik ten zależy tylko i wyłącznie od przypadku. Zasady gry mogą przewidywać dodatkowe warunki, które uczestnik postępowania musi spełnić. Skonstruowanie przedsięwzięcia w oparciu zarówno o elementy losowe jak i nielosowe powoduje, że nosi ono cechy gry losowej. W grach, w których jeden z etapów zależy od przypadku, również wynik całej gry zależy od przypadku, a w konsekwencji gra ma charakter losowy.
Należy podkreślić, że jednolity i wyrażony w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego jest pogląd, iż wystarczy stwierdzenie występowania elementu losowości wpływającego na wynik gry (wygraną pieniężną lub rzeczową), aby zakwalifikować daną grę do gier losowych w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych - obecnie ustawy o grach hazardowych - (sygn. akt II SA 1095/99, sygn. akt II SA 3217/00). Wprowadzanie dodatkowych elementów do gier losowych w postaci "elementu wiedzy" lub zręczności mających stworzyć pozory braku losowości, a które nie mają istotnego wpływu na warunki do odbioru nagrody nie pozbawia znamion ustawowych gry losowej (zależności wyniku gry od przypadku) - przywołany powyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1999 r. II SA 1513/99 oraz wyrok WSA z dnia 25 września 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1000/06, potwierdzony wyrokiem NSA z dnia 5 lipca 2007 r. sygn. akt II GSK 87/07 oraz wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 1010/11 i sygn. akt II GSK 849/11, wyrok NSA z 30 września 2014 r. II GSK 1852/13.
VIII. W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż element losowości występuje na kilku etapach przedsięwzięcia "[...]". Jest to m.in. etap losowania, w którym zostaje wyłonionych pięć numerów bonów sponsorskich, uprawnionych do zdobycia nagrody głównej - samochodu osobowego. W ocenie Sądu etap losowania kuponów spośród wszystkich kuponów umieszczonych w urnie mający na celu wyłonienie osób, które będą mogły uzyskać wygraną rzeczową zależy od przypadku. Również w drugiej części II etapu konkursu wytypowanie osoby, która ma szansę zdobycia nagrody głównej zależy od przypadku. Osoba uprawniona do zdobycia nagrody głównej wyłaniania jest w drodze losowania spośród pięciu osób, zakwalifikowanych w sposób przypadkowy do tego losowania, przez wystawcę, który uzyskał tytuł [...]. Z powyższego wynika iż, zarówno w pierwszej jak i drugiej części II etapu przedsięwzięcia [...] występuje przypadek, który ma wpływ na wynik przedsięwzięcia.
Zatem, w świetle powyższych ustaleń i orzeczeń sądów administracyjnych do zakwalifikowania danego przedsięwzięcia jako gry losowej nie ma znaczenia fakt wprowadzenia na jednym z jego etapów "elementu wiedzy" mającego stworzyć pozory braku losowości, a który nie ma istotnego wpływu na warunki i wynik gry.
IX. Odnosząc się z kolei do przywołanej przez Stronę decyzji wydanej w innej sprawie, Sąd zauważa, że każde przedsięwzięcie jest rozpatrywane indywidualnie, a nie na zasadach analogii. Wydanie rozstrzygnięcia przez organ w drodze decyzji w trybie art. 2 ust 6 ustawy o grach hazardowych, następuje w indywidualnej i skonkretyzowanej sprawie. Organ sam rozstrzyga co do konkretnej sprawy, po dokonaniu analizy jej zasad.
X. Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia celu społecznego organizowanego przez gminę konkursu, należy zauważyć, iż przepisy ustawy o grach hazardowych nie przewidują wyłączeń w zakresie podmiotów, w tym również jednostek samorządu terytorialnego, od obowiązku uzyskania zezwolenia właściwego organu na urządzenie gry losowej.
XI. Mając na względzie treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło