VII SA/Wa 1485/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-02
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając wnioskodawców za niebędących stroną w sprawie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, opierając się na wstępnej analizie braku przymiotu strony przez wnioskodawców, jeśli ustalenie tego przymiotu wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. jest dopuszczalna jedynie wtedy, gdy z żądania w sposób oczywisty wynika, że osoba je wnosząca nie ma przymiotu strony. W sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia określonych czynności, organ powinien wszcząć postępowanie i w jego toku dokonać ustaleń co do posiadania przez wnioskodawców interesu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący T.Z. i M.Z. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę sieci ciepłowniczej, argumentując, że ich działka sąsiaduje z terenem inwestycji i projektowana sieć będzie przebiegać w bliskiej odległości od ich budynku gospodarczego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Wojewody o odmowie wszczęcia postępowania, uznając skarżących za niebędących stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody, zasądzając od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T.Z. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi T.Z. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. Z. kwotę 200 zł (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. VII SA/WA 1485/15
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia T.Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia, na wniosek T. Z. i M. Z., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2014 r., Nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Przedsiębiorstwu [...] S.A. pozwolenia na budowę sieci ciepłowniczej preizolowanej wraz z kablem do transmisji danych systemu wizualizacji pracy węzłów cieplnych – od pkt. "A" w rejonie skrzyżowania ul. [...] i [...] w [...] do komory pomiarowej "KP" na terenie projektowanego Centrum Handlowego [...] w rejonie al. [...] i ul. [...], na działce o nr ew. [...],[...] (obr. [...], ark. [...]),[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...], [...], [...], [...],[...],[...] (obr. [...], ark. [...]), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak było podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia . T. i M. Z. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 2014 r. wskazywali, iż są współwłaścicielami działki nr. ew. [...] obr. [...] [...] położonej w [...], która bezpośrednio graniczy z działką inwestycyjną nr. ew. [...]. W związku z taką lokalizacją projektowany ciepłociąg zostanie ułożony w odległości ok – 2 m od granicy ich działki.
Okoliczność ta w ocenie organu nie daje jednak podstaw do przyjęcia, że nieruchomość skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Przez taki obszar należy rozumieć, zgodnie z legalną definicją zawartą w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu.
Skarżący nie byli uznani za strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] października 2014 r., gdyż mimo położenia działki nr [...] w sąsiedztwie planowanej sieci ciepłowniczej, ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze jej oddziaływania (art. 28 ust. 2 Prawo budowle). Organ wyjaśnił, że przepisy Prawa budowlanego, w tym normy techniczno-budowlane nie wprowadzają obowiązku zachowania określonej odległości sieci ciepłowniczej od budynku gospodarczego zlokalizowanego na sąsiedniej działce. Wymóg na który powołują się skarżący wynika jedynie z wytycznych projektowania sieci ciepłowniczych obowiązujących w [...] S.A. W projekcie budowlanym (str. 69), uwzględniono usytuowanie sieci ciepłowniczej w sąsiedztwie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr [...] i [...]. Odcinek sieci ciepłowniczej na długości 12,0 m. w sąsiedztwie tego budynku zaprojektowano bezwykopowo metodą odwiertu (przecisku). Organ zauważył, że wspomniany budynek (kolidujący z inwestycją drogową), w myśl ustaleń zawartych w roz. VIII pt. "Inne ustalenia" decyzji Prezydenta m. [...] Nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, został przewidziany do rozbiórki.
Podsumowując organ stwierdził, po przeprowadzeniu szczegółowej analizy dokumentów, w tym mapy do decyzji ZRID ( załącznik graficzny nr 1) i projektu budowlanego sieci cieplnej, że przedmiotowa sieć ciepłownicza będzie zlokalizowana w pasie drogowym w odległości ok. 3m od granicy działki [...] M. i T. małżeństwa Z., i nie spowoduje jakiegokolwiek ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości.
Oznacza to brak przymiotu strony T. Z. i T. Z. w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na budowę i obliguje do odmowy wszczęcia na ich wniosek postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów T. Z. wyjaśnił, że z uwagi na formalny charakter rozstrzygnięcia nie mogą być one przedmiotem analizy w niniejszym postępowaniu. Merytoryczna ocena prawidłowości pozwolenia na budowę, w oparciu o przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a., może zostać dokonana wyłącznie po wszczęciu postępowania. Jednocześnie odnosząc się do zarzutu lokalizacji sieci ciepłowniczej w pobliżu budynku gospodarczego należącego do Skarżących i możliwości ewentualnego naruszenia konstrukcji budynku w trakcie prac budowlanych, wskazał, że jak wynika z treści odwołania sporna inwestycja została już zrealizowana i jej wykonanie nie wywołało negatywnych skutków dla istniejącego budynku.
Skargę od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. wniosła T. Z. podnosząc zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 6, 7, 8, 9, i 77, 80 k.p.a. w zw. z art. 71 ust. 2 pkt 2 i 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowiska ( Dz. U. z 2013 r. poz. 1235; z późn. zm.) – w zw. z § 3 ust. 1 pkt 34 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr. 213, poz. 1397; zm. Dz. U. z 2013 r. poz. 817), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że wydana decyzja – pozwolenie na budowę nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
W skardze, podobnie jak w odwołaniu podniesiono, jako podstawowy zarzut, brak uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na przedmiotową inwestycję.
Nadto organy nie powinny zajmować się przymiotem strony wnioskujących o stwierdzenie nieważności decyzji, a rozważyć podniesione zarzuty stanowiące o rażącej wadliwości decyzji o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na skargę organu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Podstawę prawną kwestionowanego postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z treści cytowanego przepisu wynika obowiązek przeprowadzenia przez organ wstępnej analizy wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji pod względem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie sprawy. Samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie jest tożsame ze wszczęciem postępowania w sprawie, lecz uruchamia etap wstępny, w ramach którego właściwy organ ocenia podmiotową i przedmiotową dopuszczalność wykorzystania instytucji procesowej.
Odmowa wszczęcia postępowania następuje w formie postanowienia, przy czym przepis ten ma zastosowanie wyłączenie wtedy, gdy z żądania w sposób oczywisty wynik, że osoba je wnosząca nie ma przymiotu strony.
Postępowanie wyjaśniające poprzedzające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji może więc dotyczyć jedynie kwestii formalnych. W sytuacji, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia określonych czynności, te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania , a w razie wyniku negatywnego stanowią podstawę do umorzenia wszczętego postępowania.
Jak wynika z akt sprawy Wojewoda [...] analizując wniosek M. i T. małżeństwa Z. o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego przeprowadził szereg czynności m.in. analizę ustalonego w decyzji z dnia [...] października 2014 r. obszaru oddziaływania inwestycji, analizę usytuowania na działce wnioskodawców budynku gospodarczego w stosunku do przebiegu sieci ciepłowniczej, analizę projektu budowlanego. Czynności te wskazują, że brak przymiotu strony wnioskodawców nie był oczywisty.
Organ powinien zatem wszcząć, na wniosek T. Z. i M. Z. postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 1[...] października 2014 r. i w jego toku dokonać ustaleń co do posiadania przez wnioskodawców interesu prawnego. Nie przesądzając wyniku wszczętego postępowania podkreślić należy, że z uwagi na merytoryczny charakter podjętych czynności nie mogły być one przeprowadzone poza postępowaniem administracyjnym.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło