I SA/Lu 1318/15

WyrokWSA w Lublinie2016-03-02

Skład orzekający: Halina Chitrosz-Roicka, Wiesława Achrymowicz, Grzegorz Wałejko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, dotyczące istnienia lub wymagalności obowiązku, mogą być rozpatrywane na etapie zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego, jeśli nie zostały zgłoszone w terminie 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego?
Ratio decidendi
Organy obu instancji nie dokonały wystarczających ustaleń faktycznych, aby przesądzić o zasadności zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku, opartego na kwestionowaniu istnienia lub prawomocności decyzji ZUS stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego. W szczególności, nie wyjaśniono jednoznacznie statusu prawnego dwóch decyzji ZUS, od których skarżący twierdził, że złożył odwołania, oraz ich związku z tytułem wykonawczym i ewentualnym wykonaniem obowiązku.
Stan faktyczny
Skarżący A. B. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, kwestionując istnienie obowiązku opartego na tytule wykonawczym ZUS. Organ egzekucyjny uznał zarzuty za bezzasadne, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący podnosił, że od dwóch decyzji ZUS, które miały być podstawą tytułu wykonawczego, złożył odwołania, a jedna z decyzji, na którą oparto tytuł wykonawczy, nigdy nie została mu doręczona lub była błędnie oznaczona. Wskazywał również na zapłatę należności wynikającej z wyroku sądu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. B. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Grzegorz Wałejko (sprawozdawca) Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia [...] nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia A. B., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie uznania za bezzasadne zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2015 r. numer [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawił przeciwko A. B. tytuł wykonawczy z dnia [...] czerwca 2015 r. o numerze [...], obejmujący nienależnie pobrane świadczenia w kwocie należności głównej 1.258 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Jako podstawę prawną obowiązku wskazał swoją decyzję znak: [...]. Z administracyjnych akt sprawy wynika, że znajduje się w nich decyzja o podanym wyżej oznaczeniu, która miała być wydana w dniu [...] i dotyczyła pozbawienia A. B. jako pracownika Urzędu Gminy w K. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 21 grudnia 2011 r. do 14 stycznia 2012 r. oraz zobowiązania skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1.388,63 zł. Z akt sprawy wynika również, że tego samego dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał także drugą decyzję (znak:[...]), którą pozbawił A. B. jako pracownika Urzędu Gminy w J. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 24 grudnia 2011 r. do 14 stycznia 2012 r. oraz zobowiązał skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1.277,67 zł. W celu wyegzekwowania należności z tytułu wykonawczego z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Dyrektor Oddziału ZUS w L. - jako organ egzekucyjny - zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w Urzędzie Gminy K. Odpis powyższego zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu [...] czerwca 2015 r. Skarżący w dniu 22 czerwca 2015 r. złożył w placówce pocztowej operatora wyznaczonego pismo z tego samego dnia, skierowane do Dyrektora Oddziału ZUS w L., zatytułowane "Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej z tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] czerwca 2015 r.". W treści powyższego pisma zobowiązany poinformował, zaznaczając, że czyni to po raz kolejny, że od decyzji wymienionej w tytule wykonawczym, w ustawowym terminie złożył odwołanie do ZUS. Stwierdził, że dotychczas nie poinformowano go, czy odwołanie zostało uwzględnione przez ZUS, czy też przekazane do Sądu. Wskazał, że stosownie do art. 83 ust. 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 121 z późn. zm.), jeśli odwołanie nie zostanie uwzględnione, nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia odwołania, zakład przekazuje sprawę do sądu wraz z uzasadnieniem. Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Oddziału ZUS w L. działając poprzez Inspektorat w R. P. wezwał zobowiązanego, na podstawie art. 64 § 2 K.p.a., do uzupełnienia pisma z dnia 22 czerwca 2015 r. poprzez wskazanie, który zarzut wynikający z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 z późn. zm.), dalej u.p.e.a., skarżący podnosi, wymieniając jednocześnie wskazane w art. 33 § 1 pkt 1 -10 u.p.e.a. podstawy do wniesienia zarzutów. Wezwanie powyższe doręczono skarżącemu w dniu [...] lipca 2015 r. W wyznaczonym terminie, ani później, skarżący nie uzupełnił zarzutów. Mimo braku uzupełnienia zarzutów, organ egzekucyjny, biorąc pod uwagę treść pisma zobowiązanego z dnia [...] czerwca 2015 r., stwierdził, że A. B. podnosi zarzut niedopuszczalności egzekucji i postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. uznał go za bezzasadny. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Oddziału ZUS wskazał, że w dniu [...] wydane zostały dwie wymienione wyżej decyzje pozbawiające skarżącego prawa do zasiłków chorobowych i zobowiązujące skarżącego do zwrotu tych zasiłków wraz z odsetkami, z tym że jedna decyzja była oznaczona znakiem [...] (dotyczyła zobowiązania do zwrotu kwoty głównej 1.277,67 zł) natomiast druga była oznaczona znakiem [...] (dotyczyła zobowiązania do zwrotu kwoty głównej 1.388,61 zł). Organ wskazał, że od jednej z tych decyzji, oznaczonej znakiem [...], skarżący złożył odwołanie, które Sąd Rejonowy w L. oddalił wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Decyzja ta jest prawomocna, ponieważ apelacja od wyroku sądu pierwszej instancji została oddalona przez Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia [...] grudnia 2014 r. Według organu skarżący nie wniósł odwołania od drugiej decyzji oznaczonej znakiem [...] i decyzja ta stała się prawomocna z dniem [...] czerwca 2012 r. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, zarzucając naruszenie: 1/ art. 33 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego [...] wystawionego w dniu [...] czerwca 2015 r. w sytuacji nieistnienia albo braku wymagalności obowiązku w zakresie egzekucji nienależnie pobranego zasiłku chorobowego ustalonego decyzją ZUS Oddział w L. z dnia [...]., 2/ art. 33 pkt 6 u.pe.a. w sytuacji niedopuszczalności egzekucji; 3/ art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. poprzez błędne zastosowanie i stwierdzenie niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów, mimo że nie zachodziły przesłanki do zastosowania przepisu. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że dwiema decyzjami z dnia [...] ZUS Oddział w L. pozbawił go prawa do zasiłku chorobowego za okres od 24 grudnia 2011 r. do 14 stycznia 2012 r. w wysokości 1.277,67 zł oraz za okres od 21 grudnia 2011 r. do 14 stycznia 2012 r. w wysokości 1.388,61 zł. Obydwie decyzje zostały podpisane przez tę samą osobę i miały ten sam znak i numer sprawy, to jest znak: [...](nr sprawy: [...]). Jedna z nich została doręczona do wiadomości Wójta Gminy J., natomiast druga do wiadomości Wójta Gminy K., ponieważ skarżący był zatrudniony w obydwu Urzędach Gminy w wymiarze po ½ etatu. Powodem wydania decyzji był jednorazowy udział w dniu [...] grudnia 2011 r. w posiedzeniu komisji konkursowej na Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. (gm. J.). Skarżący w zażaleniu podnosił, że od obydwu decyzji wniósł w terminie odwołanie, za pośrednictwem ZUS Oddział w L., czego potwierdzeniem jest pokwitowanie nadania a także wyjaśnienia ZUS Oddział w L. Inspektorat w R. P. w piśmie z dnia [...] maja 2015 r., w którym zawarto sformułowanie "Od powyższych decyzji odwołał się Pan do Sądu Rejonowego w L.". W dalszej części zażalenia skarżący podnosił, że w identyfikacji obowiązku objętego tytułem wykonawczym nr [...] (pkt E.4) wskazano decyzję [...], od której nie złożył odwołania, ponieważ takiej decyzji w ogóle nie otrzymał. W załączniku do zażalenia skarżący załączył dwie doręczone mu decyzje, od których – jak podnosił - wniósł odwołanie do Sądu Rejonowego w L. za pośrednictwem ZUS Oddział w L. Z dołączonych decyzji wynika, że obydwie mają jednakowe oznaczenia [...] (nr sprawy:[...]). Żadne z tych oznaczeń nie zawiera litery "a". Według skarżącego nie jest prawdziwe twierdzenie Dyrektora Oddziału ZUS zawarte w postanowieniu będącym przedmiotem zaskarżenia "że od jednej decyzji oznaczonej jako [...] wniósł Pan odwołanie, które w dniu [...] kwietnia 2014 r. Sąd Rejonowy Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił". Skarżący podnosił, że wniósł odwołanie od obu decyzji, a przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w L. była tylko decyzja, w której kwotę roszczenia określono na 1.388,61 zł, to jest decyzja określona w tytule wykonawczym jako[...]. Według skarżącego Dyrektor Oddziału ZUS w dniu [...] wydał dwie decyzje oznaczone tym samym numerem, od których skarżący wniósł odwołania, a tylko jedną z nich ZUS skierował na drogę postępowania sądowego, przy czym tej osądzonej decyzji nadał numer decyzji nieosądzonej (lit. ,,a'") i na jej podstawie wystawił tytuł wykonawczy. Rozpatrując zażalenie Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżący nie wskazał konkretnej przesłanki z art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej, na której opiera swoje zarzuty. Nie uzupełnił również powyższego braku pomimo wystosowanego przez organ egzekucyjny wezwania z dnia [...] czerwca 2015 r. Jednakże z treści pisma z dnia 22 czerwca 2015 r. wynika, że skarżący kwestionował w ogóle dopuszczalność egzekucji z uwagi na złożenie odwołania od decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego o numerze [...]. W ocenie organu odwoławczego brak jest jednak podstaw do uznania zarzutu za zasadny, a rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji należy uznać za prawidłowe. Organ wskazał, że niedopuszczalność egzekucji administracyjnej zachodzi wtedy, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych. W przedmiotowej sprawie egzekwowany obowiązek podlega egzekucji administracyjnej na podstawie art. 84 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym kwoty nienależnie pobranych świadczeń ustalone prawomocną decyzją oraz kwoty odsetek i kosztów upomnienia, zwane dalej "należnościami z tytułu nienależnie pobranych świadczeń", podlegają potrąceniu z wypłacanych świadczeń, a jeżeli prawo do świadczeń nie istnieje - ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ wskazał, że podstawę obowiązku objętego tytułem wykonawczym [...] stanowi decyzja ZUS Oddział w L. zobowiązująca zobowiązanego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1.388,61 zł. Decyzja ta, jak wynika z wyjaśnień ZUS Oddział w L. z dnia [...] sierpnia 2015 r., została skarżącemu skutecznie doręczona w dniu [...] maja 2012 r. wraz z decyzją nr [...] i wbrew twierdzeniom skarżącego podniesionym w zarzutach z dnia [...] czerwca 2015 r. nie wniósł on od niej odwołania, w związku z czym stała się prawomocna. W konsekwencji powyższego decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego podlega wykonaniu i wystawienie na jej podstawie w dniu [...] czerwca 2015 r. tytułu wykonawczego było dopuszczalne i zasadne. Ponadto organ wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez właściwy organ administracji publicznej, nie zaistniała również okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względu na osobę zobowiązanego. Tytuł wykonawczy spełnia również wymogi określone w art. 27 ustawy egzekucyjnej. Odnośnie podnoszonych w zażaleniu okoliczności dotyczących zaskarżenia decyzji objętej tytułem wykonawczym, organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy oraz wyjaśnień przedstawionych przez ZUS Oddział w L., wierzyciel w dniu [...] wydal dwie decyzje nr [...] i nr [...] zobowiązujące skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami za zwłokę: jedną na łączną kwotę 1.388,61 zł dotyczącą okresu od 21 grudnia 2011 r. do 14 stycznia 2012 r., drugą natomiast na łączną kwotę 1.277.67 zł dotyczącą okresu od 24 grudnia 2011 r. W ocenie organu odwoławczego skarżący złożył odwołanie - jak wynika z jego treści - od decyzji nr [...]- zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za okres od 24 grudnia 2011 r. do 14 stycznia 2012 r. w łącznej kwocie 1.277,67 zł, a nie od decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego o numerze [...]. W związku z tym decyzja będąca podstawą wystawienia tytułu wykonawczego stała się prawomocna z dniem [...] czerwca 2012 r. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez prowadzenie egzekucji w sytuacji nieistnienia albo braku wymagalności obowiązku podkreślił, że na etapie zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów nie można podnosić okoliczności stanowiących podstawę do wniesienia nowych zarzutów. Termin do wniesienia zarzutów wynosi bowiem 7 dni od momentu doręczenia tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej). Wskazał, że organ egzekucyjny pismem z dnia 29 czerwca 2015 r. wzywał bezskutecznie skarżącego do sprecyzowania żądania zawartego w piśmie z dnia 22 czerwca 2015 r. W ocenie organu odwoławczego po analizie treści pisma z dnia 22 czerwca 2015 r. właściwie uznano, że przedmiotem pisma jest zarzut niedopuszczalności egzekucji i orzeczono o jego bezzasadności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie: 1/ art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez wadliwe uznanie, że stan faktyczny sprawy nie odpowiada wyżej wymienionej normie prawnej, oraz że brak odpowiedzi na wezwania ZUS z dnia [...] czerwca 2015 r. w zakresie wskazania konkretnej przesłanki z art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, podczas skarżący w swoich pismach kwestionował prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie decyzji ZUS, od której wniósł odwołanie; decyzja była już przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w L., a należność ZUS wynikającą z orzeczenia Sądu została przeze niego zapłacona (lub też prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie decyzji od której wniósł odwołanie lecz odwołaniu nie nadano dalszego biegu); - niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 1 pkt 1 w związku z art. 34 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 29 § 1 i art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w przypadku przesłanki wykonania obowiązku, jako podstawy zgłoszonego zarzutu, badanie tej przesłanki przez organ egzekucyjny pozostaje w związku z zakazem badania przez ten organ (organ egzekucyjny) zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym; - art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz.23), dalej K.p.a. poprzez zaniechanie postępowania dowodowego, w sytuacji gdy wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam organ, i oparcie się tylko na stanowisku Dyrektora Oddziału ZUS. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że od obydwu decyzji wydanych przez ZUS Oddział w L. w dniu [...] oznaczonych jednakowym znakiem [...] złożył odwołanie. Nie zna powodów z jakich Sąd Rejonowy, a następnie Sąd Okręgowy rozpatrzył tylko jedno odwołanie od decyzji na kwotę łączną 1.388,61 zł. Należy sądzić, że ze względu na tego samego adresata decyzji, identycznym numer decyzji, datę wydania ([...]), treść decyzji różniącą się tylko co do kwoty i nazwy Urzędów Gminy (J. i K.) oraz identyczną objętość, ZUS do Sądu skierował tylko jedną z nich. Odwołania od decyzji również były identyczne w zakresie określonym powyżej, za wyjątkiem kwot. Skarżący podkreślił, że wystawiony w dniu [...] czerwca 2015 r. tytuł wykonawczy dotyczy obowiązku nałożonego decyzją oznaczoną [...], podczas gdy nigdy decyzja o tym numerze oznaczonym dodatkową literą "a" nie była skarżącemu doręczona. Do skargi skarżący dołączył wyciąg z wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. akt [...], z którego wynika kwota dochodzonego roszczenia ZUS w wysokości 1.388,61 zł, która jest identyczna z kwotą wskazaną w decyzji będącej podstawą wydania tytułu wykonawczego. Dołączył także polecenie przelewu z rachunku bankowego małżonki z dnia 17 kwietnia 2015 r. kwoty 1.831,61 zł (z adnotacją "za A. B. zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2014 r. sygn. akt [...]"), potwierdzających, w ocenie skarżącego, że należność ZUS wynikająca z tytułu egzekucyjnego z dnia [...] czerwca 2015 r. została uregulowana. Wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej pominął znajdujące się w aktach sprawy przekazane do akt przez skarżącego decyzje ZUS z dnia [...]. Jeśli Dyrektor Izby Skarbowej podważał ich wiarygodność, to powinien to uczynić w uzasadnieniu postanowienia. Drugim nieprawdziwym ustaleniem jest to, że wydana została decyzja [...]. Decyzja taka nie powinna znajdować się w aktach sprawy. Trzecim nieprawdziwym ustaleniem jest to, że skarżący nie złożył odwołania od decyzji na kwotę 1.388,61 zł. Potwierdzeniem złożenia odwołania jest wyrok Sądu Rejonowego, który odwołanie od tej decyzji rozpatrywał oraz wyrok Sądu Okręgowego, który rozpatrywał sprawę w trybie apelacyjnym. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wnosił o oddalenie skargi, rozszerzając argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, ponieważ zaskarżone postanowienie wydane zostało z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz.23), dalej K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, a także z uzasadnienia postanowienie organu egzekucyjnego wynika, że obydwa organy nie miały do końca jasności w jaki sposób w rzeczywistości należy zakwalifikować podstawę zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W sytuacji kiedy skarżący nie wskazał na wezwanie organu egzekucyjnego, którą z podstaw zarzutów wymienionych w art. 33 § 1 pkt 1 -10 u.p.e.a. powołuje, to okazuje się, że organ egzekucyjny, który zdecydował się na samodzielne zakwalifikowanie podstawy zarzutów, uczynił to co najmniej nieprecyzyjnie, unikając przy tym wskazania konkretnego przepisu, do którego podstawę zarzutów przypisuje. Z uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji wynika, że organ przyjął, iż podstawą zarzutów jest niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Należy jednak zwrócić uwagę, że ta podstawa zarzutów ustawowo przewidziana jest wyłącznie w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., który to przepis dotyczy niedopuszczalności egzekucji w znaczeniu ścisłym, a więc niedopuszczalności egzekucji administracyjnej ze względów formalnych. Niedopuszczalność egzekucji, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. może wynikać wyłącznie z przyczyn, dla których obojętne jest materialnoprawne uprawnienie wierzyciela do dochodzenia zaspokojenia wierzytelności w drodze przymusu egzekucyjnego. Takimi przyczynami będą na przykład dopuszczalność egzekucji sądowej, a nie administracyjnej, niedopuszczalność egzekucji względem określonej osoby korzystającej z immunitetu. Ogólnie rzecz biorą niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej bądź prowadzenia egzekucji w stosunku do osoby posiadającej konkretne przymioty (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r. , sygn. akt II FSK 461/10, SIP Lex nr 1068717). Z treści niejasno sformułowanych zarzutów skarżącego z pewnością nie można odczytać, aby zarzuty oparł na tak rozumianej niedopuszczalności egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Można natomiast odczytać, że skarżący kwestionował istnienie egzekwowanego obowiązku, ponieważ twierdził lub co najmniej poddawał w wątpliwość istnienie prawomocnej decyzji ZUS wymienionej w tytule wykonawczym, która miałby być podstawą zwrotu zasiłku chorobowego. Tak sformułowana podstawa zarzutów odpowiada tej podstawie, która jest wskazana w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wymieniona podstawa zarzutów zalicza się jedynie doktrynalnie do przyczyn niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w sensie szerokim, a więc także z przyczyn merytorycznych, do których zalicza się podstawy zarzutów wymienione w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Nie jest to natomiast podstawa zarzutów w postaci ustawowej niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, bo ta, jak wyżej wspomniano, wymieniona jest tylko w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Tylko biorąc pod uwagę rozumienie niedopuszczalności egzekucji w sensie szerokim można przyjąć, że organ co do zasady prawidłowo terminologicznie zakwalifikował podstawę zarzutów. Ostatecznie może o tym przekonywać sformułowanie w postanowieniu organu pierwszej instancji, że mając na uwadze zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym zdaniem organu brak jest przesłanek uzasadniających niedopuszczalność prowadzonej egzekucji. Inaczej jest jednak w przypadku organu odwoławczego, który zaaprobował ustalenie i ocenę organu egzekucyjnego co do istnienia i prawomocności decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, a więc w rezultacie co do istnienia egzekwowanego obowiązku. Jednakże jednocześnie organ ten, odnosząc się do sformułowanego w zażaleniu zarzutu naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., poprzez prowadzenie egzekucji w sytuacji nieistnienia albo braku wymagalności obowiązku podkreślił, że na etapie zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów nie można podnosić okoliczności stanowiących podstawę do wniesienia nowych zarzutów. Termin do wniesienia zarzutów wynosi bowiem 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego. Takie stanowisko organu odwoławczego oznacza, że w rzeczywistości organ ten nie dokonał prawidłowej kwalifikacji podstawy rozpatrywanych zarzutów. Przypomnieć bowiem trzeba, że podstawa zarzutów sformułowana w zarzutach skarżącego od początku prawidłowo kwalifikuje się wyłącznie jako wymieniona w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a więc podniesienie w zażaleniu naruszenia tego przepisu nie może kwalifikować się jak niedopuszczalne rozszerzenie podstawy zarzutów. Organy obydwu instancji nie dokonały wystarczających ustaleń, aby można było przesądzić, czy jest uzasadniony zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku, oparty na zanegowaniu istnienia bądź przynajmniej prawomocności decyzji ZUS wymienionej w tytule wykonawczym. Trzeba zwrócić uwagę, że decyzja Dyrektora ZUS Oddział w L. z dnia [...] znajdująca się w aktach sprawy opatrzona obecnie znakiem [...] (a więc z literą "a") prawdopodobnie nie była w taki sposób oznaczona od początku, a więc także wówczas kiedy decyzje z dnia [...] zostały wprowadzone do obrotu przez doręczenie ich skarżącemu (art. 110 K.p.a.) Przekonuje o tym okoliczność, że litera "a" nie została nadrukowana razem z pozostałą treścią decyzji, lecz napisana ręcznie, a ponadto złożone przez skarżącego z zażaleniem odpisy obydwu decyzji z dnia [...], które według twierdzeń skarżącego były mu doręczone oraz przekazane do wiadomości odpowiednim Urzędom Gminy nie zawierają w swoim oznaczeniu litery "a". Okoliczność ta może uprawdopodabniać twierdzenie skarżącego, że nigdy nie doręczono mu decyzji, która opatrzona byłaby znakiem [...] (a więc z literą "a"), a także twierdzenie, że złożył odwołania od obydwu decyzji z tego samego dnia tak samo oznaczonych. Jest to tym bardziej prawdopodobne w sytuacji kiedy do akt sprawy administracyjnej dołączona została kopia odwołania skarżącego z dnia 14 czerwca 2012 r. od decyzji Dyrektora Oddziału ZUS z dnia [...] znak [...]. Z treści tego odwołania wynika, że dotyczy decyzji pozbawiającej skarżącego jako pracownika Urzędu Gminy w J. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 24 grudnia 2011 r. do 14 stycznia 2012 r. oraz zobowiązującej go do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1.277,67 zł. Z akt sprawy administracyjnej wynika jednocześnie, że złożone zostało także inne odwołanie, które zostało oddalone wyrokami sądów powszechnych obydwu instancji. Z dołączonego do skargi fragmentu uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. akt [...] wynika, że Sąd orzekał w sprawie odwołania od decyzji Dyrektora Oddziału ZUS z dnia [...] znak [...] dotyczącej pozbawienia skarżącego jako pracownika Urzędu Gminy w K. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 21 grudnia 2011 r. do 14 stycznia 2012 r. oraz zobowiązania skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1.388,63 zł. Na tej podstawie można stwierdzić, że prawomocna jest ta ostatnia decyzja, a więc oznaczona znakiem [...], zobowiązująca skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 1.388,63 zł. Tak opisana decyzja odpowiada swoimi zasadniczymi elementami tej decyzji, która znajduje się w aktach sprawy i w swoim znaku zawiera dopisaną literę "a". Jest to decyzja, która była podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, z tym że na kwotę główną 1258 zł, a więc mniejszą niż w każdej z dwóch decyzji oznaczonych znakiem [...]. W świetle przedstawionych okoliczności nie jest jasne, czy prawomocna jest druga decyzja oznaczona znakiem [...]. Z jednej strony bowiem z fragmentu uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego zdaje się wynikać, że rozpoznawano odwołanie tylko od jednej decyzji (z kwotą główną 1.388,63 zł). Z drugiej strony istnieje odwołanie także od drugiej decyzji (z kwotą główną 1.277,67 zł), a dodatkowo z treści wyroków sądów powszechnych obydwu instancji wynika, że rozprawy przed obydwoma sądami odbyły się z udziałem jako zainteresowanych obydwu pracodawców, to jest Urzędu Gminy w J. (decyzja z kwotą główną 1.277,67 zł) oraz urzędu Gminy w K. (decyzja z kwotą główną 1.388,63 zł). Natomiast organ egzekucyjny i organ odwoławczy w uzasadnieniach swoich postanowień ustaliły, że sądy powszechne rozpoznały odwołanie wyłącznie od decyzji, której wymieniono kwotę główną 1.277,67 zł, natomiast druga decyzja jest prawomocna, ponieważ skarżący nie złożył odwołania. Takie ustalenie co do drugiej decyzji (z kwotą główną 1.388,63 zł) jest oczywiście sprzeczne z treścią uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego, z którego wynika, że z pewnością rozpoznawano odwołanie od decyzji z kwotą główną 1.388,63 zł. Rozstrzygnięcie, czy i druga decyzja jest prawomocna może mieć znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ z okoliczności sprawy wynika, że podstawa zarzutu skarżącego nie jest w rzeczywistości oparta ściśle tylko na zakwestionowaniu istnienia lub prawomocności decyzji, która była podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, lecz w gruncie rzeczy skarżący kwestionuje prawomocność każdej takiej decyzji, która jest podstawą żądania zapłaty należności. Wynika powyższe z okoliczności, na które organ egzekucyjny i organ odwoławczy w ogóle nie zwróciły uwagi, a mianowicie, że w wezwaniu skarżącego pismem z dnia 20 kwietnia 2015 r. do dobrowolnej zapłaty należności w kwocie 3.606,20 zł, w tym należność główna 2.553,11 zł wskazano tylko na jedną decyzję (podając błędną datę [...] lutego 2012 r.) z przytoczeniem niespornej części oznaczenia decyzji (znak [...]). Reakcją na te wezwanie była wpłata przez skarżącego (z rachunku jego żony) kwoty 1830,61 zł z wyraźnym wskazaniem "za A. B. zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2014 r. sygn. akt [...]. Te wskazanie wyrażone na poleceniu przelewu z pewnością było znane organowi egzekucyjnemu będącemu jednocześnie wierzycielem. Nawet jeżeli przyjąć za organem, że jedna z decyzji nie została zaskarżona, to w świetle treści uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2014 r. wyrok ten dotyczył decyzji, w której kwotę główną określono na 1.388,63 zł. Skoro skarżący w poleceniu przelewu podał, że płaci "zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2014 r.", to nie wiadomo z jakiej przyczyny wpłatę zaliczono w taki sposób, że pokryta została przede wszystkim cała należność z drugiej decyzji (z kwotą główną 1.277,67 zł), a tylko pozostałość została zaliczona na zaległość z decyzji, która była przedmiotem rozpoznania przez Sąd Okręgowy. Jeżeli okazałoby się, że druga decyzja nie jest prawomocna, to wówczas, niezależnie od ewentualnych błędów w zaliczeniu, zaległość z decyzji, której z całą pewnością dotyczył wyrok Sądu Okręgowego i która stała się przyczyną wystawienia tytułu wykonawczego byłaby zapłacona w całości albo w znacznej części, jeszcze przed wysłaniem upomnienia Taka sytuacja ma oczywisty wpływ na ocenę zasadności zarzutu opartego na podstawie wymienionej w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., ponieważ gdyby okazało się, że tytuł wykonawczy oparty został na istniejącej, wprowadzonej do obrotu i prawomocnej decyzji, to organ egzekucyjny powinien wówczas w ramach badania wskazanej podstawy zarzutu sprawdzić, czy przed wszczęciem egzekucji nie doszło do wykonania w całości albo w części obowiązku. Jeżeli okaże się, że konieczne jest wyjaśnienie kwestii prawomocności decyzji dotyczącej kwoty głównej 1.277,67 zł, to w razie braku odpowiednich danych u wierzyciela, może być potrzebne zbadanie akt sądu powszechnego dotyczących odwołania lub odwołań od decyzji Dyrektora Oddziału ZUS z dnia [...]. Jednak nie można takiej potrzeby z całą pewnością przesądzać, bo na pierwszym miejscu organ egzekucyjny powinien wyjaśnić, czy decyzja wymieniona w tytule wykonawczym oznaczona znakiem [...] w ogóle istnieje, to znaczy czy została wydana w dniu [...] i czy została wprowadzona do obrotu zgodnie z art. 110 K.p.a., a także czy jest prawomocna. Jeżeli taka decyzja nie istniała i nie została wprowadzona do obrotu, a w aktach administracyjnych znajduje się w rzeczywistości druga decyzja oznaczona pierwotnie [...], tyle tylko, że przerobiona w zakresie oznaczenia pismem ręcznym w późniejszym czasie, to organ egzekucyjny powinien rozważyć, zważywszy, że w tytule wykonawczym wymieniono decyzję oznaczoną znakiem [...], to znaczy na skutek prawdopodobnego przerobienia pierwotnego znaku, jakie znaczenie ma ta okoliczność dla zarzutu skarżącego, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, ponieważ tytuł wykonawczy został oparty na decyzji, która nie istnieje lub nie jest prawomocna. Omówione okoliczności wskazują, że zaskarżone postanowienie i postanowienie organu egzekucyjnego zostały wydane bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co stanowi mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Ze względu na konieczność dokonania ustaleń faktycznych opartych przede wszystkim o dokumentację i czynności wierzyciela konieczne było uchylenie także postanowienia organu pierwszej instancji. Biorąc pod uwagę omówione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej "P.p.s.a". O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło