II GZ 506/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H P na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B z dnia 29 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 723/15 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi H P na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia uchylić zaskarżone postanowienie Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B odrzucił skargę H P (dalej: Skarżąca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z dnia [..] sierpnia 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Sąd I instancji wskazał, że decyzja GITD wraz z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, po dwukrotnej awizacji z uwagi na brak jej podjęcia, została zwrócona do nadawcy i uznana za doręczoną Skarżącej w dniu 14 września 2015 r. Skarga została wniesiona do WSA w B za pośrednictwem organu, przy czym nadano ją poprzez operatora InPost Sp. z o.o. w dniu 12 października 2015 r. Powyższa skarga wpłynęła do organu w dniu 20 października 2015 r. Sąd uznał, że skoro skarga została wniesiona za pośrednictwem Impost, a nie z a pośrednictwem Poczty Polskiej, to dniem wniesienia skargi jest dzień jej wpływu do organu, co nastąpiło w dniu 20 października 2015 r., a więc już po upływie trzydziestodniowego terminu, przewidzianego na wniesienie skargi. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła argumentację podważającą zasadność rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia zauważyć trzeba, że kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy są ustalenia faktyczne. Kwestia doręczenia pism, z którymi ustawa łączy skutki procesowe, jest bowiem zagadnieniem szczególnie newralgicznym, gdyż wszelkie błędy popełnione w tym zakresie wywołać mogą dla stron daleko idące konsekwencje prawne, prowadzące w istocie rzeczy do pozbawienia prawa do sądu. Dlatego też w tym zakresie nie mogą istnieć jakiekolwiek niewyjaśnione wątpliwości. Odrzucenie skargi może nastąpić wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane (bez wątpliwości) naruszenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Jakiekolwiek braki w ustaleniach faktycznych w tym zakresie nie mogą obciążać strony skarżącej, taka bowiem okoliczność oznaczałaby nieuprawnione ograniczenie wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (tak też NSA w postanowieniu z dnia 4 września 2015 r., II GSK 1772/15). Najistotniejszą kwestią w rozpoznawanej sprawie stanowi odpowiedź na pytanie, kiedy skarżącej skutecznie doręczono decyzję GITD, a zatem kiedy rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do złożenia skargi na tę decyzję, gdyż w ocenie Sądu I instancji złożenie skargi po upływie tego terminu doprowadziło do odrzucenia skargi. Sąd I instancji przyjął, że decyzja GITD po dwukrotnej awizacji z uwagi na brak jej podjęcia, została zwrócona do nadawcy i uznana za doręczoną Skarżącej w dniu 14 września 2015 r. Analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji GITD nasuwa istotne wątpliwości w tej kwestii. Na dokumencie tym doręczyciel zaznaczył zarówno pkt 1- "Oznaczoną przesyłkę doręczono adresatowi", a obok widnieje podpis M P oraz informacja, że odbiór nastąpił na podstawie pełnomocnictwa pocztowego nr PP16/2014, jednak brak jest daty podjęcia przesyłki przez tę osobę. Poza tym, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaznaczono także pkt 4 "Przesyłkę zwrócono nadawcy, gdyż adresat nie podjął awizowanej przesyłki". Obok podana jest data zwrotu przesyłki -15 września 2015 r. Następnie w rubryce data i czytelny podpis doręczającego wskazano 14 września 2015 r., co również nasuwa wątpliwość odnośnie wiedzy doręczającego już w dniu 14 września 2015 r. o tym, że adresat nie podjął/podejmie przesyłki do dnia 15 września 2015 r. Zwrotne potwierdzenie odbioru zostało sporządzone w taki sposób, że nie sposób jednoznacznie ustalić, czy przesyłka została doręczona osobie posiadającej pełnomocnictwo pocztowe do odbioru korespondencji, czy była dwukrotnie awizowana i następnie zwrócona nadawcy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że decyzja GITD została uznana za doręczoną w dniu 14 września 2015 r. Sąd I instancji poprzestał na tej informacji i nie dokonał samodzielnej analizy zwrotnego potwierdzenia odbioru. Skupił się natomiast na skuteczności nadawania przesyłek za pośrednictwem operatora InPost, co jest kwestią wtórną. W pierwszej kolejności należy bowiem ustalić, w jakim dniu rozpoczął bieg termin do wniesienia skargi, a w dalszej kolejności, czy faktycznie skończył bieg przed wniesieniem skargi. W ocenie NSA przyjęcie przez Sąd I instancji, że skarga została wniesiona po upływie terminu było przedwczesne. Z uwagi na poważne wątpliwości wynikające ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, w pierwszej kolejności należało jednoznacznie ustalić, wszczynając w tym celu postępowanie reklamacyjne, w jakiej dacie w rzeczywistości rozpoczął bieg trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi. Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.