I OSK 1742/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-06-28

Skład orzekający: Małgorzata Pocztarek, Jan Paweł Tarno, Ewa Kręcichwost – Durchowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przywróconemu do służby z mocy prawa, który zgłosił gotowość podjęcia służby, ale nie został do niej dopuszczony z powodu braku poświadczenia bezpieczeństwa, przysługuje prawo do uposażenia za okres od przywrócenia do służby do momentu faktycznego podjęcia służby lub rozwiązania stosunku służbowego?
Ratio decidendi
Prawo do uposażenia policjanta powstaje z dniem podjęcia służby, a nie z dniem przywrócenia do służby z mocy prawa lub zgłoszenia gotowości jej podjęcia. Samo przywrócenie do służby i dopuszczenie do niej są odrębnymi instytucjami prawnymi. Brak poświadczenia bezpieczeństwa nie stanowi okoliczności usprawiedliwiającej niepodjęcie służby, lecz może prowadzić do rozwiązania stosunku służbowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania prawa do uposażenia A.G., policjantowi przywróconemu do służby po prawomocnym wyroku uniewinniającym. Pomimo przywrócenia do służby, A.G. nie został dopuszczony do jej pełnienia z powodu cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa. Organ administracji oraz sądy administracyjne uznały, że prawo do uposażenia powstaje z dniem faktycznego podjęcia służby, a brak poświadczenia bezpieczeństwa nie jest okolicznością usprawiedliwiającą niepodjęcie służby.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od A.G. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost – Durchowska Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1439/15 w sprawie ze skargi A.G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A.G. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 3 marca 2016 r. o sygn. akt II SA/Wa 1439/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.G. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...]w przedmiocie odmowy przyznania prawa do uposażenia. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że [...]Komendant Wojewódzki Policji w [...]decyzją nr [...]z dnia 13 lutego 2015 r., na podstawie art. 42 ust. 4, art. 99 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.) w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), odmówił A.G. przyznania prawa do uposażenia za okres od dnia 9 grudnia 2009 r. do dnia 10 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu podał, że [...]Komendant Wojewódzki Policji w [...]rozkazem personalnym nr [...]z dnia 11 czerwca 2008 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zwolnił A.G. ze służby w Policji z dniem 30 czerwca 2008 r. Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania strony od w/w rozkazu personalnego, rozkazem personalnym nr [...]z dnia 6 października 2008 r., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalił tę datę na dzień 31 października 2008 r., w pozostałej zaś części utrzymał go w mocy. Z kolei wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...]z dnia 8 września 2009 r., sygn.. akt [...], prawomocnym od dnia 9 grudnia 2009 r., A.G. na podstawie art. 414 § 1 Kpk w zw. z art. 17 § 1 Kpk, został uniewinniony od zarzucanych mu czynów. Z uwagi na powyższe, wymieniony został na podstawie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji, przywrócony do służby w Policji. Organ wskazał, iż Pełnomocnik d.s. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w [...]decyzją z dnia 30 czerwca 2010 r., cofnął A.G. poświadczenie bezpieczeństwa nr [...]z dnia 26 września 2001 r., upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne", która następnie została utrzymana w mocy decyzją nr [...]Komendanta Głównego Policji z dnia 14 października 2010 r. Natomiast decyzją nr [...]z dnia 28 marca 2011 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych KWP w [...]z dnia 22 listopada 2010 r., odmawiającą A.G. poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji oznaczonych klauzulą "tajne". W konsekwencji rozkazem personalnym nr [...][...]Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 1 sierpnia 2011 r., z policjantem został na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 42 ust. 3 i art. 45 ustawy o Policji, rozwiązany stosunek służbowy z dniem 10 sierpnia 2011 r., a rozstrzygnięciu nadano na podstawie art. 108 § 1 Kpa rygor natychmiastowej wykonalności. Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania strony, rozkazem nr [...]z dnia 22 czerwca 2012 r., utrzymał powyższy rozkaz personalny w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2227/12, oddalił skargę A.G. na w/w ostateczny rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 1117/13, oddalił skargę kasacyjną wymienionego od wyroku WSA w Warszawie. [...]Komendant Wojewódzki Policji w [...]podniósł, że zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba, że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Zatem otrzymywanie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez policjanta jest ściśle związane z faktycznym pełnieniem przez niego służby. Ponadto w przedmiotowej sprawie funkcjonariusz nie został mianowany na stanowisko służbowe i pozostawał bez przydziału służbowego, natomiast w myśl art. 99 ust. 1 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. W odwołaniu od powyższej decyzji A.G. wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia 25 czerwca 2015 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, powołując się na orzecznictwo, iż roszczenia finansowe funkcjonariuszy Policji mogą być dochodzone przez policjantów na drodze administracyjno-prawnej i sądowoadministracyjnej. Wskazał, że zgodnie z art. 100 ustawy o Policji, uposażenie policjanta składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia, natomiast w myśl art. 99 ust. 1 tej ustawy, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Jednocześnie stosownie do art. 106 ust. 3 omawianej ustawy, prawo do uposażenia wygasa z ostatnim dniem miesiąca, w którym nastąpiło zwolnienie policjanta ze służby lub zaistniały inne okoliczności uzasadniające wygaśnięcie tego prawa. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że otrzymywanie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez policjanta jest ściśle związane z pełnieniem przez niego służby. Organ stwierdził, że w związku z tym, iż Sąd Rejonowy dla [...]wyrokiem z dnia 8 września 2009 r., sygn.. akt [...], prawomocnym od 9 grudnia 2009 r., uniewinnił A.G. od zarzucanych mu w postępowaniu karnym czynów, na podstawie art. 42 ust. 7 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji nastąpiło reaktywowanie stosunku służbowego z wymienionym. Podkreślił też, że przywrócenie do służby nie reaktywuje stosunku służbowego ex tunc, lecz dopiero od momentu tego przywrócenia – w niniejszej sprawie od uprawomocnienia się wyroku karnego. Instytucja przywrócenia do służby oznacza ponowne zatrudnienie na warunkach sprzed zwolnienia, nie zaś na uznaniu zwolnionego funkcjonariusza jako cały czas pełniącego służbę. Organ podniósł, że A.G. po przywróceniu do służby w Policji w dniu 9 grudnia 2009 r., nie został dopuszczony do jej pełnienia, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia i stosunek służbowy został z wymienionym rozwiązany z dniem 10 sierpnia 2011 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organ wskazał, że w myśl art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Powyższe oznacza więc, że pobieranie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez funkcjonariusza związane jest ściśle z pełnieniem przez niego służby. O pełnieniu służby można jednak mówić jedynie w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony oraz zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych i zadania takie wykonuje. Zgłoszenie się natomiast do komisji lekarskiej i wykonanie zleconych badań, a także oczekiwanie na wynik postępowania toczącego się w celu uzyskania wymaganego poświadczenia bezpieczeństwa upoważniającego do dostępu do informacji niejawnych, do takich czynności nie należą, mają one bowiem na celu jedynie ustalenie, czy w okresie po zwolnieniu ze służby w Policji nie zaistniały okoliczności powodujące niemożność dalszego jej pełnienia przez funkcjonariusza. Zdaniem organu skarżącemu, który pozostawał w stosunku służbowym w wyniku jego reaktywacji, lecz nie został mianowany na stanowisko służbowe i dopuszczony do służby, nie przysługuje prawo do uposażenia. Jednocześnie organ dodał, iż wymieniony otrzymał świadczenie pieniężne za okres pozostawania poza służbą, tj. od 1 listopada 2008 r. do 8 grudnia 2009 r. na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji. W skardze na powyższy rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.G. wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoją dotychczasową argumentację faktyczną oraz prawną. Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że skarżący w dniu 15 grudnia 2009 r. zgłosił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]gotowość niezwłocznego podjęcia służby. Jeżeli po przywróceniu do służby okaże się, że mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego podjęcia służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zostały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia (ust.3). Prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby (ust. 4) (...). Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego (ust. 7). Zaistnienie przesłanek określonych w art. 42 ust. 1 lub ust. 7 ustawy o Policji powoduje z mocy prawa reaktywację stosunku służbowego, rozwiązanego bądź usuniętą z obrotu prawnego decyzją, bądź też w wyniku wydania prawomocnego wyroku uniewinniającego lub umarzającego postepowanie karne w przypadku zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9 ustawy o Policji. Taki pogląd jest prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym: " W wyniku prawomocnego wyroku uchylającego decyzję o zwolnieniu ze służby odżywa na nowo stosunek służbowy rozwiązany decyzją usuniętą już z obrotu prawnego. Przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa, z datą prawomocności wyroku uchylającego decyzję zwolnieniową. Jeżeli w takiej sytuacji reaktywacja stosunku służbowego następuje z mocy prawa, to oczywistym również jest, że samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta czy organów Policji, ani nie wymaga podejmowania przez nich w tym konkretnym zakresie żadnych działań. Nie ma więc także podstaw do wydawania w tym zakresie decyzji administracyjnej o przywróceniu do służby (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 1968/12, Lex nr 1360833). Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 maja 2005 r., sygn.. akt I OSK 1550/04 (Lex nr 166890) stwierdzając, że: "Przepis art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji stanowi podstawę przywrócenia funkcjonariusza na stanowisko równorzędne i w tym zakresie wymagany jest stosowny rozkaz personalny, ale odnoszący się jedynie do mianowania na dane stanowisko". Następnie Sąd I instancji podkreślił, iż w przypadku wyroku sądu powszechnego uniewinniającego lub umarzającego postępowanie, przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się takiego wyroku. W świetle powyższego uprawniony jest pogląd, iż aby dopuścić do wykonywania czynności służbowych funkcjonariusza, który został przywrócony do służby, niezbędne jest wydanie rozkazu personalnego o mianowaniu go na równorzędne, ale określone i konkretne stanowisko służbowe. Ponadto Sąd zauważył, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1669/11 stwierdził, że (...) uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji powoduje konieczność ponownego nawiązania stosunku służbowego, bowiem pomimo wadliwości, decyzja o zwolnieniu ze służby doprowadziła do rozwiązania stosunku służbowego czyli rozwiązania stosunku prawnego łączącego strony. Uchylenie tej decyzji nie powoduje jednak automatycznego nawiązania stosunku prawnego (...). Również organ po zgłoszeniu się policjanta do służby musi stwierdzić, czy nie zachodzą powody, dla których pomimo zgłoszenia gotowości do służby policjant nie może zostać do niej dopuszczony. Działania organu polegają też na określeniu stanowiska, na jakim przywrócony do służby policjant ma pełnić służbę oraz ustaleniu składników jego uposażenia, jeśli w czasie trwania postępowania sądowoadministracyjnego, tj. pomiędzy zwolnieniem ze służby, a przywróceniem do służby uległy one zmianie. Dlatego okres pomiędzy uprawomocnieniem się wyroku powodującego uchylenie decyzji o zwolnieniu ze służby, a podjęciem służby przez policjanta jest okresem pozostawania poza służbą, chyba że po zgłoszeniu do służby istniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby (...)". Sąd I instancji podał, że zgodnie zaś z ogólną zasadą wyrażoną w art. 99 ust. 1 ustawy o Policji, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Koresponduje z tym przepis art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, uzależniający powstanie prawa do uposażenia od podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. W ocenie Sądu pogląd skarżącego, iż prawo do uposażenia powstaje z dniem przywrócenia do służby, jest chybiony. Nie jest również uprawniona argumentacja skarżącego, że w jego sprawie zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby. Nie jest zdaniem Sądu taką okolicznością brak u skarżącego poświadczeń bezpieczeństwa upoważniających go do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulami "poufne" i "tajne". Jest to bowiem okoliczność, która uniemożliwia, a nie usprawiedliwia niepodjęcie służby. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył A.G., zaskarżając go w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. 1) art. 42 ust. 4 w zw. z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji polegające na błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje jedynie z dniem faktycznego podjęcia służby oraz, że samo przywrócenie funkcjonariusza do służby na stanowisko równorzędne nie powoduje, iż reaktywuje się prawo do uposażenia, podczas gdy w ocenie skarżącego prawo do uposażenia przysługuje również, gdy po podjęciu służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby; 2) art. 99 ust. 1 i 2 ustawy o Policji polegające na błędnym zastosowaniu i przyjęciu, że prawo do uposażenia powstaje wyłącznie z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, a nie z dniem reaktywacji stosunku służbowego w wyniku zapadnięcia prawomocnego wyroku uniewinniającego funkcjonariusza od zarzucanego mu czynu. Ponadto skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. 1) art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. polegające na tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie ze względu na błędne przyjęcie, że w stosunku do przedmiotowej decyzji nie zaszły okoliczności uzasadniające jej uchylenie, podczas gdy w ocenie skarżącego doszło do naruszenia art. 7, 77 i 10 k.p.a. poprzez niedokonanie wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i przepisów prawa materialnego mogących mieć w sprawie zastosowanie. W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki określone w art.183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej podstawy determinują zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez NSA. Skarga kasacyjna złożona przez A.G. nie mogła zostać uwzględniona, albowiem zaskarżony nią wyrok odpowiada prawu. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów o charakterze procesowym Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zarzuty te zostały sformułowane nieprecyzyjnie ( brak wskazania właściwej jednostki redakcyjnej art. 145 § 1 pkt. 1 P.p.s.a. ), a nadto nie zostały w ogóle uzasadnione. Zawarte w skardze kasacyjnej gołosłowne twierdzenie iż Sąd I instancji nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy ( autorka skargi kasacyjnej nie podaje choćby jednej z okoliczności, która jej zdaniem nie została wyjaśniona ), nie wskazuje wpływu zarzucanego uchybienia na wynik sprawy ( co jest koniecznym elementem zarzutu – art. 174 pkt. 2 P.p.s.a. ) powoduje, że zarzuty te nie poddają się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie posiadając wiedzy co do rodzaju zarzucanych uchybień oraz ich potencjalnego wpływu na wynik sprawy pozbawiony jest możliwości ich oceny. Nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się co do intencji skarżącego kasacyjnie. Nietrafne są również zarzuty materialne. W świetle przepisów ustawy o Policji, zarówno przywrócenie policjanta z mocy prawa do służby na stanowisko równorzędne (art. 42 ust. 1), jak i zgłoszenie przez niego gotowości niezwłocznego podjęcia służby (art. 42 ust. 2), nie skutkuje powstaniem prawa policjanta do uposażenia. Stosownie do art. 42 ust. 4 tej ustawy, prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2961/13, a który to pogląd podziela w pełni skład obecnie orzekający, zgłoszenie przez policjanta gotowości do pełnienia służby, którego celem jest faktyczne jej wykonywanie, jest niewystarczające do dopuszczenia do służby. Prawomocne uniewinnienie policjanta nie skutkuje automatycznie dopuszczeniem go do wykonywania konkretnych obowiązków służbowych. Przywrócenie do służby i dopuszczenie do służby są różnymi instytucjami prawnymi, których nie sposób utożsamiać. Pierwsza reaktywuje stosunek służbowy, druga decyduje o możliwości wykonywania czynności służbowych przydzielonych policjantowi na danym stanowisku służbowym. W przypadku przywrócenia policjanta do służby z mocy prawa i zgłoszenia przez niego gotowości niezwłocznego jej podjęcia, organ jest zobowiązany do przeprowadzenia procedury zmierzającej do ustalenia, czy może być on do niej dopuszczony, a następnie mianowany na stanowisko równorzędne. Dla określenia, czy policjant nadal spełnia warunki do pełnienia służby w tej formacji niezbędne jest m.in. skierowanie go na badania lekarskie w celu oceny zdolności fizycznych i psychicznych, a także przeprowadzenie postępowania sprawdzającego określonego w przepisach o ochronie informacji niejawnych (art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 8 powołanej ustawy). Jednocześnie, art. 42 ust. 3 ustawy o Policji reguluje sytuację, w której policjant po przywróceniu do służby, mimo zgłoszenia gotowości niezwłocznego jej podjęcia, nie może zostać do niej dopuszczony, gdyż po zwolnieniu zaistniały okoliczności powodujące niemożność jej pełnienia. W takim przypadku, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5, chyba że zaistnieje inna podstawa zwolnienia. Oznacza to, że ustawodawca przewiduje upływ czasu między przywróceniem policjanta do służby z mocy prawa i zgłoszeniem przez niego gotowości niezwłocznego podjęcia służby a dniem podjęcia służby. Organ po stwierdzeniu, że policjant może być dopuszczony do służby, wydaje rozkaz personalny, w którym określa m.in. stanowisko służbowe, na którym przywrócony policjant ma pełnić służbę. Jak wyżej wskazano, prawo policjanta do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby (art. 42 ust. 4 ustawy o Policji). Wykładnia językowa i systemowa art. 42 ustawy o Policji prowadzi do wniosku, że samo zgłoszenie gotowości podjęcia służby, a nawet dopuszczenie do służby, nie może być utożsamiane z jej podjęciem. Podjęcie służby należy rozumieć jako faktyczne przystąpienie do wykonywania obowiązków na stanowisku służbowym. Natomiast, przy interpretacji zwrotu "okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby" należy uwzględnić treść art. 42 ust. 3 omawianej ustawy. Pozwala ona uznać, że okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby odnoszą się do policjanta zdolnego do podjęcia służby. Podkreślić należy, że policjant przywrócony do służby z mocy prawa, który w zakreślonym terminie zgłosił gotowość niezwłocznego jej podjęcia, może zostać do niej dopuszczony dopiero po przeprowadzeniu przez organ stosownej procedury zmierzającej do ustalenia, czy spełnia on przesłanki do pełnienia służby w Policji. Następnie organ, w zależności od jej wyników, nie dopuszcza policjanta do służby i rozwiązuje stosunek służbowy (art. 42 ust. 3 ustawy o Policji), bądź dopuszcza do służby i wydaje rozkaz personalny określający stopień i stanowisko służbowe umożliwiając podjęcie służby. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że przeprowadzanie przez organ procedury polegającej na wszczęciu postępowania sprawdzającego w przedmiocie uzyskania poświadczenia bezpieczeństwa nie może stanowić okoliczności usprawiedliwiającej niepodjęcie służby, o których mowa w art. 42 ust. 4. ustawy o Policji. Brak jest podstaw do uznania, że zamiarem ustawodawcy było przyjęcie, iż wykonywanie przez organ wynikającego z przepisów ustawy o Policji obowiązku ustalenia, czy osoba przywrócona do służby, która zgłosiła gotowość jej podjęcia, może zostać do niej dopuszczona, stanowiłoby okoliczność usprawiedliwiającą niepodjęcie przez policjanta służby i skutkowałoby przyznaniem mu za ten okres uposażenia. Z tych względów zarzut błędnego zastosowania art. 42 ust. 1 i ust. 4 ustawy o Policji okazał się nieskuteczny. Nie można także postawić Sądowi I instancji zarzutu błędnego zastosowania art. 99 ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Jak wynika z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną oprzeć można na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, sporządzający skargę kasacyjną winien wyjaśnić jak określony przepis powinien być rozumiany i na czym polegał błąd w interpretacji tego przepisu przez sąd. Natomiast naruszenie prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, tj. błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w mającej zastosowanie w sprawie normie prawnej. W związku z tym, stawiając w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, strona powinna określić, czy naruszenie to nastąpiło przez błędną wykładnię lub jego niewłaściwe zastosowanie. W pierwszym przypadku należy wskazać, jak naruszony przepis zinterpretował sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka, zdaniem strony, powinna być jego prawidłowa wykładnia. Wskazując na drugą postać naruszenia prawa materialnego, wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który Sąd I instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie. Zdaniem autorki skargi kasacyjnej Sąd I instancji nieprawidłowo przyjął, że prawo policjanta do uposażenia powstaje z dniem mianowania, a nie jak chce tego skarżący kasacyjnie z dniem reaktywowania stosunku służbowego. W skardze kasacyjnej nie można jednak doszukać się uzasadnienia takiej tezy, podczas gdy art. 99 ust. 1 ustawy o Policji wprost stanowi, że prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe. Skarga kasacyjna nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia w tym przedmiocie i nie wskazuje na przepis ustawy o Policji, który winien znaleźć zastosowanie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 P.p.s.a w zw. z art. 204 pkt. 1 P.p.s.a. , Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło