II OSK 860/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-02-21

Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Roman Ciąglewicz, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa istniejącego budynku, polegająca na dobudowaniu wiat, które naruszają nieprzekraczalną linię zabudowy, może zostać zalegalizowana na podstawie przepisów dotyczących modernizacji obiektu budowlanego?
Ratio decidendi
Rozbudowa obiektu budowlanego, która wymaga pozwolenia na budowę i narusza nieprzekraczalną linię zabudowy, nie może zostać zalegalizowana na podstawie przepisów dotyczących modernizacji. Postępowanie naprawcze (legalizacyjne) w takich przypadkach powinno być prowadzone na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, a nie art. 50 i 51, które dotyczą innych sytuacji samowoli budowlanej. Naruszenie nieprzekraczalnej linii zabudowy wyklucza legalizację obiektu, co skutkuje koniecznością orzeczenia jego rozbiórki.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach, który oddalił ich skargę na decyzję WINB w K. nakazującą rozbiórkę dwóch wiat dobudowanych do blaszanego budynku. Skarżący argumentowali, że dopełnili formalności, a rozbudowa stanowiła modernizację zgodną z planem miejscowym, co pozwala na postępowanie naprawcze. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną, uznając ją za bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Olga Jasionek po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L. G. i D. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 września 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 8/16 w sprawie ze skargi L. G. i D. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 8/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił skargę L. G. i D. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z [...] października 2015 r., nr [...], w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli L. G. i D. W., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie koszów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie: art. 51 ust. 1 pkt 2 Ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jednolity Dz.U.2016.290 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowania oraz § 4 ust. 1 pkt 19 w związku z pkt 28 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości Sadów gminy K. z dnia [...] lutego 2008 roku poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazali, że wspomnianym wyżej wyrokiem sąd oddalił ich skargę na decyzję w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego posadowionego w S., na działce o nr [...]/4. Orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jest dla nich krzywdzące. Skarżący dopełnili wszelkich formalności, podejmując się realizacji przedmiotowej inwestycji w 2008 roku. Wbrew twierdzeniom Sądu, rozszerzenie powierzchni dachu stanowiło modernizację przedmiotowego budynku blaszanego, która jest z kolei zgodna z obowiązującym ówcześnie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym możliwe jest przeprowadzenie postępowania naprawczego, które pozwoli na doprowadzenie powyższego obiektu do stanu zgodnego z prawem, bez konieczności rozbiórki obiektu. Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy zdaniem skarżących jest także długi okres spokojnego użytkowania przez nich obiektu budowlanego. Obiekt istniał od kwietnia 2008 roku, a dopiero [...] sierpnia 2014 roku A. S. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z prośbą o zbadanie legalności inwestycji budowlanych znajdujących się na działce nr [...]/4 w S.. Na koniec wskazali, iż podtrzymują argumentację zawartą w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie podkreślić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w jej granicach, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie. Skarga kasacyjna powinna - zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zawierać m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, które zostało zainicjowane wniesioną skargą kasacyjną, nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna złożona w przedmiotowej sprawie została oparta na jednej z ww. podstaw, tj. na naruszeniu prawa materialnego, a zatem stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany. Przypomnieć zatem należy, że rozbiórce podlegają dwie wiaty dobudowane do budynku blaszanego wykonanego na podstawie zgłoszenia Staroście L. z [...] marca 2008 r. Jedna o wymiarach 5,30 x 3,20 i 4,7 x 1,30 m ( od strony południowej i wschodniej tego budynku), druga od strony północnej o wymiarach 1,70 x 4,0 m. Dobudowa nastąpiła w 2009 i 2010 roku samowolnie – inwestor nie dokonał zgłoszenia wykonania robót budowlanych ani nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę. Z ustaleń organów nadzoru budowlanego obu instancji wynika, że są one konstrukcyjnie powiązane z blaszanym budynkiem. Z tych względów prawidłowo przyjęto, że ich realizacja stanowiła rozbudowę tego budynku i zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego wymagała pozwolenia na budowę. Dlatego legalizacja robót budowlanych mogła nastąpić na podstawie art. 48 ust. 2, 3, i 5 ustawy. Legalizacja samowoli jest możliwa m.inn wówczas jeżeli obiekt jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z prawem miejscowym - uchwała nr [...] Rady Gminy w K. z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości S. w gminie K. działka nr [...]/4 położona jest w obszarze planu oznaczonym symbolem literowym MNR – zabudowa jednorodzinna i zagrodowa. Z § 13 (sąd I instancji błędnie wskazał na § 4) ust. 19 pkt 5 planu wynika, iż linia zabudowy ciągów ulicznych winna wynosić minimum 6 m od skraju jezdni, nie mniej niż 4 m od granicy pasa drogowego, poza terenami zabudowy minimum 15 m od skraju jezdni, nie mniej niż ustalono na rysunku planu (w odniesieniu do dróg dojazdowych). Dla dróg dojazdowych ustalono najmniejszą szerokość w liniach rozgraniczających na 10 m, a w uzasadnionych przypadkach można ograniczyć do 8m. Ograniczenie nieprzekraczalnej linii zabudowy nie dotyczyło jedynie przypadków modernizacji i przebudowy budynków. Ma zatem rację sąd wojewódzki, że przedmiotowe wiaty, stanowiące rozbudowę blaszanego budynku zostały w całości usytuowane poza obowiązującą nieprzekraczalną linią zabudowy, co wyklucza ich legalizację nawet w części. Dlatego też jedynym orzeczeniem jakie mogły wydać organy orzekające był nakaz jego rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 prawa budowlanego. Zdaniem skarżących kasacyjnie obiekt można legalizować na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 prawa budowlanego z uwagi na zapisy planu miejscowego - § 4 ust. 1 pkt 19 w związku z pkt 28. Paragraf 4 ust 1 planu stanowi: ilekroć w przepisach niniejszej uchwały jest mowa o: 19) nieprzekraczalnej linii zabudowy – należy przez to rozumieć linię sytuowania ściany frontowej nowych budynków lub ich części (z pominięciem wykuszy, balkonów, elementów wejściowych budynku, ryzalitów) bez jej przekraczania. Ograniczenie to nie dotyczy modernizacji i przebudowy budynków istniejących; 28) modernizacji – należy przez to rozumieć wykonanie robót budowlanych celem których jest podniesienie standardów użytkowych i technicznych istniejących obiektów i nie wymagających pozwolenia budowlanego. Z taką argumentacją skarżących nie można się zgodzić. Po pierwsze wskazany przepis prawa budowlanego nie może być podstawą legalizacji samowolnej rozbudowy, jest nim art. 48 ust. 2, 3, i 5 ustawy. Przepisy art. 50 i 51 prawa budowlanego regulujące postępowanie naprawcze (legalizacyjne) znajdują zastosowanie do samowolnie zrealizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy albo prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu lub przepisach prawa, bądź wykonywane są na podstawie nieprawidłowo dokonanego zgłoszenia. Po drugie rozbudowa na którą wymagane jest pozwolenie na budowę nie stanowi modernizacji budynku w rozumieniu zacytowanych przepisów planu miejscowego. Na marginesie już tylko podnieść należy, że modernizacja może dotyczyć budynku wybudowanego legalnie, istniejącego, a rozbudowany blaszany budynek objęty jest nakazem rozbiórki (sprawa o sygn. akt. II OSK 859/17). Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło