IV SA/Wa 61/16
WyrokWSA w Warszawie2016-03-03
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Alina Balicka, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba i związane z nią przyjmowanie silnych leków przeciwbólowych, które miały ograniczyć percepcję i zdolność rozumienia sytuacji faktycznej i prawnej, stanowią podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej z powodu braku winy w uchybieniu terminu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że przedstawione dokumenty medyczne nie uprawdopodobniły braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Samo zaświadczenie lekarskie o chorobie, nawet jeśli potwierdza złamanie kości i czasową niezdolność do pracy, nie jest wystarczające do przywrócenia terminu, jeśli nie wynika z niego, że stan zdrowia uniemożliwiał samodzielne funkcjonowanie, wymagał hospitalizacji lub uniemożliwiał skorzystanie z pomocy innych osób w złożeniu odwołania. Strona ma obowiązek wykazać, że przeszkoda była nie do przezwyciężenia i że dołożyła należytej staranności.Stan faktyczny
Skarżący S.B. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji zobowiązującej go do powrotu i zakazu wjazdu, powołując się na wypadek (złamanie kości strzałkowej) i przyjmowanie silnych leków przeciwbólowych, które miały ograniczyć jego zdolność pojmowania sytuacji. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że brak winy nie został uprawdopodobniony. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów KPA, w tym błędną ocenę dowodów i brak należytego wyjaśnienia okoliczności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Anna Szymańska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi S.B. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu wniosku S.B. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] maja 2015r. Nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu na terytorium [...], bez określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 5 lat od dnia wydania decyzji postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu organ podał, że decyzją nr [...] z [...] maja 2015r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] orzekł o zobowiązaniu S.B. do powrotu na terytorium [...], bez określenia terminu dobrowolnego powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 5 lat od dnia wydania decyzji.
W dniu 26 maja 2015r. ustanowiony pełnomocnik, wystąpił w imieniu cudzoziemca do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem organu I instancji z odwołaniem od w/w decyzji organu I instancji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podniósł, iż S.B. po powrocie do [...] doznał groźnego wypadku, w wyniku którego doszło do złamania "trzeciej części prawej kości strzałkowej". Złamanie to było bardzo bolesne - zaś obniżona odporność na ból zainteresowanego - spowodowała, że zmuszony był on przyjmować bardzo silne leki przeciwbólowe - powodujące zaburzenie funkcjonowania percepcji. W związku z powyższym, w w/w okresie zainteresowany miał znacznie ograniczoną możliwość pojmowania swojej sytuacji faktycznej oraz prawnej.
Według pełnomocnika, cudzoziemiec, z powodu wypadku i z uwagi na pobyt w kraju pochodzenia, nie miał realnej możliwości sporządzenia odwołania w języku polskim, w związku z czym konieczne było ustanowienie pełnomocnika na terenie Polski. Powyższe – zdaniem pełnomocnika - w zestawieniu z faktem przyjmowania bardzo silnych leków przeciwbólowych - uprawdopodabnia brak winy zainteresowanego w niedochowaniu terminu.
Organ podał, że w dniu 8 września 2015r. wpłynęło pismo nowego pełnomocnika skarżącego, który podniósł, że decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu została wprawdzie przetłumaczona cudzoziemcowi na język [...], jednak nie został on prawidłowo pouczony o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, gdyż na dokumencie brak jest stosownej adnotacji, co świadczy o braku prawidłowego pouczenia o trybie i terminie do wniesienia odwołania, co stanowi z kolei uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Do w/w pisma pełnomocnik dołączył m.in. kopie dokumentów, sporządzonych w języku [...], poświadczonych przez rosyjskiego notariusza, niepoświadczone kopie tłumaczeń w/w dokumentów na język polski, dokonanych przez tłumacza przysięgłego oraz kopię pouczenia cudzoziemca o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, sporządzonego w języku [...], na którym widnieje data 4 maja 2015r.
Organ odwoławczy wskazał, że uwzględnił treść dołączonych dokumentów, które - jak wynika z kopii tłumaczeń - zostały wydane przez placówki opieki zdrowotnej w kraju pochodzenia cudzoziemca. Z dokumentów tych wynika, że w dniu 11 maja 2015r. S.B. doznał złamania zamkniętego środkowej 1/3 prawej kości strzałkowej, udzielono mu pomocy poprzez założenie opaski gipsowej i w tym samym dniu opuścił Izbę Przyjęć. Cudzoziemcowi zalecono jedynie wizytę lekarską w dniu następnym oraz obserwację lekarską. Drugim dokumentem jest "Świadectwo Lekarskie o czasowej niezdolności do pracy" w okresie od dnia 11 maja 2015r. do dnia 22 maja 2015r.
Odnosząc się do argumentów podniesionych przez poprzedniego pełnomocnika cudzoziemca, dotyczących stanu zdrowia S.B., uniemożliwiającego mu złożenie odwołania w wyznaczonym terminie, organ stwierdził, iż powyższe dokumenty nie uwiarygodniają niemożliwości złożenia przez cudzoziemca odwołania od decyzji organu I instancji w wyznaczonym terminie. Z przedstawionych dokumentów wynika wprawdzie, że uległ on wypadkowi i doznał uszczerbku na zdrowiu jednak nie wynika, iż jego stan zdrowia uniemożliwiał mu samodzielne funkcjonowanie i wymagał przyjmowania środków farmakologicznych.
Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego, pełnomocnicy cudzoziemca nie uprawdopodobnili braku winy cudzoziemca w uchybieniu terminu do złożenia odwołania, z uwagi na jego stan zdrowia, w okresie wyznaczonym do tej czynności.
Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o interesy swoje. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy osoba nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu.
W niniejszej sprawie nie można stwierdzić, zdaniem organu, że brak winy cudzoziemca w uchybieniu terminu został wystarczająco uprawdopodobniony, gdyż jak wskazano wyżej, z treści dołączonych dokumentów nie wynika, iż uraz, jakiemu uległ pan S.B. wymagał hospitalizacji, uniemożliwiał mu samodzielną egzystencję i stanowił przeszkodę nie do przezwyciężenia, m.in. skorzystania z pomocy innych osób, a tym samym złożenia odwołania w wyznaczonym terminie.
Odnosząc się z kolei do zarzutów, że S.B. nie został prawidłowo pouczony o trybie i terminie złożenia odwołania, wskazano, że przedmiotowa decyzja organu I. instancji została przetłumaczona cudzoziemcowi na język [...], natomiast decyzja ta zawierała m.in. pouczenie o środkach zaskarżenia, tj. możliwości złożenia odwołania do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemcach (za pośrednictwem organu I instancji) w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Ponadto, pouczenie o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu, którego kopię pełnomocnik dołączył do akt sprawy (sporządzonego w języku [...]) także zawiera informację (w pkt 15) o trybie i terminie złożenia odwołania. S.B. własnoręcznie podpisał odbiór pouczenia oraz podpisał oświadczenie, iż został pouczony w języku dla niego zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania go do powrotu oraz o przysługujących mu prawach i ciążących obowiązkach.
Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S.B., reprezentowany przez radcę prawnego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
- naruszenie art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej dalej kpa), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, że strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.
- naruszenie art. 77 § 1, 80 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie dowolnej oceny dowodów, wyciągnięcie z materiału dowodowego mylnych, nielogicznych lub sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego wniosków, a także art. 107 § 3 kpa, w związku z art. 126 kpa poprzez brak uzasadnienia postanowienia odpowiadającego wymogom art. art. 107 § 3 kpa w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie postanowienia, zaniechanie obowiązku przekonującego uzasadnienia postanowienia.
- naruszenie zasad kpa tj. artykułów 6, 7 in fine, 8, 9 oraz 11 kpa poprzez prowadzenie postępowania i wydanie postanowienia niezgodnie z zasadą praworządności, ze słusznym interesem strony, z zasadą pogłębiania zaufania, udzielania informacji, wyjaśniania zasadności przesłanek jakimi kierował się Szef Urzędu przy wydaniu postanowienia oraz zasadą przekonywania.
- naruszenie art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (KPP) z 1 grudnia 2009 r. poprzez brak jego zastosowania.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że skarżący do wniosku o przywrócenie terminu dołączył: świadectwo lekarskie o czasowej niezdolności do pracy oraz zaświadczenie o przyjęciu na Izbę Przyjęć Pogotowia Ratunkowego, czym udowodnił, że doznał złamania 1/3 prawej kości strzałkowej. Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia Szef Urzędu uwzględnił treść dołączonych dokumentów, które zostały wydane przez placówki zdrowotne w kraju pochodzenia cudzoziemca.
Jak podkreślono we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w okresie choroby wywołanej nagłym i gwałtownym zdarzeniem w postaci wypadku, skarżący miał znacznie ograniczoną możliwość pojmowania swojej sytuacji faktycznej oraz prawnej. W okresie choroby wskutek zażywania bardzo silnych leków przeciwbólowych nie miał pełnej możliwości pokierowania swoim zachowaniem i przewidzenia konsekwencji tego postępowania. Choroba, w szczególności zażywane leki spowodowały zaburzenie funkcjonowania percepcji. Co istotne nie miał też możliwości wyręczenia się we wniesieniu odwołania żadną, inną osobą. Przyczyna uniemożliwiająca wniesienie odwołania ustała z dniem 22 maja 2015 r. i już 26 maja odwołanie zostało wniesione. Zdaniem skarżącego uprawdopodobnił on zatem, iż nie ponosi winy w uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Uprawdopodobnienie, o którym mowa w art. 58 § 1 kpa jest środkiem zastępczym dowodu nie dającym pewności, lecz jedynie czyniącym wiarygodne twierdzenia o danym fakcie, który wskazuje na brak możliwości dokonania danej czynności z powodu przeszkód niemożliwych do przezwyciężenia
Skarżący podał, że znane mu są poglądy orzecznictwa, zgodnie, z którymi sam fakt choroby oraz posiadania zaświadczenia lekarskiego nie uprawdopodabnia jeszcze braku winy w uchybieniu terminowi. W tym przypadku mieliśmy jednak do czynienia z choroba nagła, o czym świadczy korzystanie z pomocy Pogotowia Ratunkowego, poważną - na co wskazuje konieczność przebywania w domu z zaleconą obserwacją lekarza traumatologa w miejscu zamieszkania chorego. Ponadto jak wskazał skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie miał możliwości posłużenia się w złożeniu odwołania żadną inną osobą.
Szef Urzędu nie zakwestionował nagłej i poważnej choroby skarżącego, ale dokonał dowolnej oceny jej skutków. Bez należytej ku temu podstawy opierając się na przedstawionych dokumentach, których nie kwestionował doszedł do wniosku, że stan zdrowia skarżącego umożliwiał mu samodzielne funkcjonowanie, a co za tym idzie sporządzenie w terminie odwołania. Jeśli argumenty podniesione przez stronę w pismach, w szczególności we wniosku o przywrócenie terminu nie przekonały Szefa Urzędu, to winien on wezwać stronę do przedstawienia faktów, dowodów uprawdopodabniających brak winy w zachowaniu terminu, a nie dokonywać arbitralnej oceny, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, bowiem z przedstawionych dokumentów nie wynika, że "stan zdrowia uniemożliwił skarżącemu samodzielne funkcjonowanie i wymagał przyjmowania środków farmakologicznych.
Skarżący podał, że zasady doświadczenia życiowego wskazują, że osoba, która doznała bolesnego złamania, wymagającego konsultacji medycznych jest pod wpływem działania leków przeciwbólowych, które ograniczają trzeźwą ocenę sytuacji, percepcję oraz przewidywanie skutków swych działań. Stanowisko Szefa Urzędu jest zatem sprzeczne logiką oraz z zasadami doświadczenia życiowego.
Zdaniem skarżącego sam fakt występowania w art. 58 § 1 kpa instytucji uprawdopodobnienia braku winy przez zainteresowanego przywróceniem terminu nie zwalnia organu od podjęcia działań, których celem z uwagi na słuszny interes obywateli będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych.
Skoro Szef Urzędu nie podjął działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w zakresie przyczyn uchybienia terminowi, to uznać należy, zdaniem skarżącego, że wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy także art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Skarżący podtrzymał zarzut, że przypadku decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu skarżący nie został prawidłowo pouczony o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Na dokumencie brak stosownej adnotacji, widnieje jedynie data. Ponadto na karcie 49 akt - "notatka urzędowa dotycząca powołania tłumacza" wskazano, że cudzoziemiec nie wykazuje czynnej znajomości języka polskiego i w związku z powyższym zasadnym stało się powołanie tłumacza języka [...]. Zdaniem skarżącego może to świadczyć to o braku prawidłowego pouczenia o trybie i terminie do wniesienia odwołania od tej decyzji, nie ma pewności, czy skarżący został w sposób prawidłowy pouczony o trybie, terminie do złożenia odwołania.
W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że nieznajomość prawa nie może powodować ujemnych skutków, a obowiązkiem organu jest wyjaśnienie stronom stanu prawnego, ich praw i obowiązków w sposób dla nich jasny i zrozumiały, co wynika z art. 9 kpa.
Skarżący zarzucił również postanowieniu naruszenie art. 77 § 1, 80 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie dowolnej oceny dowodów, wyciągnięcie z materiału dowodowego mylnych lub nielogicznych wniosków oraz sprzecznych z zasadami doświadczenia życiowego wniosków, a także art. 107 § 3 kpa, w związku z art. 126 kpa poprzez brak uzasadnienia postanowienia odpowiadającego wymogom art. art. 107 § 3 kpa, w szczególności poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie postanowienia, zaniechanie obowiązku przekonującego uzasadnienia postanowienia.
W ocenie skarżącego jeśli treść przestawionych dokumentów nie uprawdopodabniała, zdaniem Szefa Urzędu, braku winy w dochowaniu terminu to winien on wezwać stronę do przedłożenia dokumentów, dowodów, które umożliwiłyby ustalenie wszystkich istotnych dla Szefa Urzędu okoliczności tego stanu faktycznego. Strona nie miała świadomości, że przedłożone dokumenty nie są w ocenie Szefa Urzędu wystarczające dla uznania braku winy, nie można też było tego wyinterpretować z ogólnikowych w swej treści wezwaniach kierowanych do strony.
Zarzucił również naruszenie art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (KPP) z 1 grudnia 2009 r. poprzez brak jego zastosowania. W okolicznościach tej sprawy strona pozbawiona została prawa do bezstronnego i sprawiedliwego załatwienia swojej sprawy. Prawo do dobrej administracji obejmuje w szczególności obowiązek uzasadniania przez administrację swych decyzji. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości uzasadnienie decyzji powinno jasno i jednoznacznie przedstawiać argumentację instytucji, która ją wydała, tak aby umożliwić zainteresowanym zapoznanie się z uzasadnieniem decyzji, a właściwemu sądowi - sprawdzenie jego zasadności. Ten konieczny wymóg nie został dopełniony. Zaskarżone postanowienie sprzeczne jest z przepisami nakazującymi podejmowanie przez organ administracji rozstrzygnięć opartych na całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący i zgodny z zasadami logiki, doświadczenia życiowego, a także nakazującymi uwzględnianie przy wydawanych rozstrzygnięciach zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawny, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot skargi mieścił się w dyspozycji tego przepisu, dlatego ten tryb mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.
Przechodząc do kontroli zaskarżonego postanowienia należy stwierdzić, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. (§ 2) W ocenie Sądu, organ odwoławczy, prawidłowo uznał, że przesłanki wskazane w powyższym przepisie, mające świadczyć o braku winy skarżącego, nie wystąpiły
Jak wynika z akt niniejszej sprawy Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] w dniu [...] maja 2015 r. wydał decyzję orzekającą zobowiązaniu do powrotu, o zakazie ponownego wjazdu przez S.B. na terytorium RP i innych Państwa obszaru Schengen na okres 5 lat od dnia wydania decyzji. W decyzji tej zawarto pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego. Jak wynika z akt sprawy decyzja ta została doręczona skarżącemu w dniu 4 maja 2015 r., ponadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie tłumacza przysięgłego, że została ona przetłumaczona skarżącemu na język [...]. Ponadto jak wynika z akt sprawy skarżący został pouczony, w języku dla niego zrozumiałym, o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania do powrotu. Wobec tego nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zarzut, że strona nie została prawidłowo pouczona o zasadach i trybie postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu.
Stwierdzić należy, że w przypadku równoczesnego złożenia odwołania oraz wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego odwołania, w pierwszej kolejności rozpoznana powinna być kwestia przywrócenia terminu, a dopiero potem organ powinien stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W niniejszej sprawie organ prawidłowo zatem w pierwszej kolejności rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Z treści art. 58 kpa wynika, że to strona powinna uwiarygodnić swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych oraz fakt, że przeszkoda w terminowym dokonaniu czynności była od niej niezależna. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy wykazane zostanie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu odpowiedniego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu usprawiedliwia więc zaistnienie obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez nią należytej (odpowiedniej) staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. W światle art. 58 § 1 kpa wystarczy, że zainteresowany uprawdopodobni jedynie, a nie udowodni, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wymóg uprawdopodobnienia istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, a tylko prawdopodobieństwo prawdziwości twierdzenia o jakimś fakcie, który podlega ocenie organu.
Przedstawione przez skarżącego w niniejszym postępowaniu zaświadczenia lekarskie zostały wystawione przez zagraniczną jednostkę opieki zdrowotnej. Podlegały zatem, jak każdy dowód, ocenie organu. Z dokumentów tych wynika, że w dniu 11 maja 2015r. S.B. doznał złamania zamkniętego środkowej 1/3 prawej kości strzałkowej, udzielono mu pomocy poprzez założenie opaski gipsowej i w tym samym dniu opuścił Izbę Przyjęć. Cudzoziemcowi zalecono jedynie wizytę lekarską w dniu następnym oraz obserwację lekarską. Drugim dokumentem jest "Świadectwo Lekarskie o czasowej niezdolności do pracy" w okresie od dnia 11 maja 2015r. do dnia 22 maja 2015 r.
Należy mieć na względzie, że postępowanie w sprawie przywrócenia terminu oparte jest na zasadzie skargowości. To strona, ma obowiązek, wynikający z art. 58 § 1 k.p.a., uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Organ powinien jedynie przedstawione przez stronę okoliczności ocenić - w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę. Wnosząc o przywrócenie terminu powinna więc uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda powodująca uchybienie terminu była od niej niezależna. Całkowicie jest zatem chybiony zarzut, że organ orzekający w niniejszej sprawie naruszyły przepisy postępowania administracyjnego – w szczególności art. 77 § 1, 80 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie dowolnej oceny dowodów.
Podkreślenie wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że nawet zwolnienie lekarskie (zaświadczenie lekarskie) nie jest przesłanką do przywrócenia uchybionego terminu, gdy nie wynika z niego, że pacjent nie mógł chodzić, a jego stan nie był na tyle ciężki i poważny, aby badający go lekarz miał podstawy do natychmiastowego skierowania pacjenta na leczenie szpitalne, czy też nakazanie, że chory powinien leżeć (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 września 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 890/10; NSA z 31 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 278/11; NSA z 31 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2175/10 ). Sąd orzekający w niniejszej sprawie ten pogląd podziela. Wobec tego nawet sam fakt choroby poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W przypadku choroby trzeba wskazać, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie są wiarygodne, ale należy również uwzględnić na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wskazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminowi, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą. Oznacza to, że okoliczności przemawiające za brakiem winy w uchybieniu terminowi muszą mieć charakter wyjątkowy i szczególny i być niezależne od wnioskodawcy.
W rozpoznawanej sprawie organy trafnie przyjęły, że skarżący nie uprawdopodobnił, ż wskazana w zaświadczeniu lekarskim choroba uniemożliwiła mu osobistą realizację czynności procesowej z zachowaniem terminu, a okoliczność taka w żadnym razie nie wynika z przedłożonego zaświadczenia lekarskiego. Ponadto, nie wykazał również, że mógł posłużyć się inną osobą przy składaniu odwołania od decyzji administracyjnej. Stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców jest zatem w tym zakresie prawidłowe.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia przez organ art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. Przepis ten określa niezbędne elementy uzasadnienia postanowienia, które ma służyć wyjaśnieniu stronom powodów rozstrzygnięcia i umożliwić kontrolę sądową. Uzasadnienie organu w sposób dostateczny wyjaśnia, dlaczego wniosek skarżącego nie został uwzględniony. Sporządzone uzasadnienie pozwala również Sądowi na ocenę przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydawaniu skarżonego postanowienia.
W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie również pozostałe zarzuty skargi dotycząc naruszenia przepisów prawa procesowego. Organ w zgodzie z zasadami kpa prowadził postępowania administracyjne – uwzględniał również wniosek pełnomocnika o przedłużenie terminu na uzupełnienie materiału dowodowego.
Również zarzut naruszenia art. 41 Karty Praw Podstawowych nie zasługuje na uwzględnienie. Prawa skarżącego wynikające z tego przepisu, w świetle przedstawionych okoliczności, nie zostały naruszone. Organ zapewnił bowiem skarżącemu możliwość zapoznania się z treścią decyzji organu I. instancji oraz z prawem do wniesienia środka odwoławczego i co za tym idzie - zapewnił mu możliwość niezwłocznego podjęcia odpowiednich kroków prawnych w celu obrony swych praw.
Sąd nie dostrzegł w zaskarżonym postanowieniu również takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością uwzględnienia skargi z urzędu.
Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło