II GSK 2926/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-11
Skład orzekający: Gabriela Jyż, Małgorzata Korycińska, Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru farmaceutycznego jest zobowiązany do uzyskania opinii samorządu aptekarskiego przed cofnięciem zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy przepisy prawa materialnego nie nakładają takiego obowiązku wprost?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisy ustawy Prawo farmaceutyczne oraz ustawy o izbach aptekarskich nie nakładają na organy Inspekcji Farmaceutycznej obligatoryjnego obowiązku uzyskania opinii samorządu aptekarskiego przed cofnięciem zezwolenia na prowadzenie apteki. Opinia taka, choć może być pomocna i stanowi jeden z dowodów w sprawie, nie jest elementem niezbędnym do wydania decyzji, a jej brak nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji organu administracji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego z powodu sprzedaży produktów leczniczych do nieuprawnionych podmiotów, co miało świadczyć o utracie rękojmi należytego prowadzenia apteki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów administracji, uznając, że naruszono przepisy postępowania poprzez brak uzyskania opinii samorządu aptekarskiego w odpowiednim trybie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że obowiązek uzyskania takiej opinii nie wynika z przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 11 września 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Farmaceutycznego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 2760/15 w sprawie ze skargi "F." S. Ch.-G., G. G. Spółki z o.o. z siedzibą w G. (obecnie S. Spółki z o.o. z siedzibą w G.) na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2) zasądza od S. Spółki z o.o. z siedzibą w G. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 3 marca 2016 r., uwzględnił skargę "F." S. Ch.– G. G. G. Sp. z o.o. w G. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] sierpnia 2015 r., w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, uchylając tą decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Warmińsko – Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2015 r. oraz orzekając o kosztach postępowania sądowego.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
w dniu 18 września 2014 roku organ I instancji powziął informację o dokonywaniu przez stronę skarżącą sprzedaży produktów leczniczych do przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej – F. K., S. sp. jawna w O.. Z faktury sprzedaży produktów leczniczych wynikało, że sprzedawcą była skarżąca a nabywcą podmiot nieuprawniony - hurtownia farmaceutyczna: A. Spółka z o.o. w W.. Ponadto organ dysponował fakturami sprzedaży innych preparatów pomiędzy stroną a hurtownią farmaceutyczną F. K., S. sp. jawna.
Powyższe, po wezwaniu kierownika apteki (strony skarżącej) do przedłożenia informacji o obrocie w okresie od 1 czerwca 2013 do 31 lipca 2013 r. wymienionymi przez organ produktami leczniczymi i uzyskaniu od strony odpowiedzi dotyczącej obrotu produktami leczniczymi, stało się podstawą wszczęcia przez organ I instancji postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia. W toku postępowania Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny zwrócił się do Okręgowej Rady Aptekarskiej w G. z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Okręgowa Rada Aptekarska w dniu [...] stycznia 2015 r. podjęła uchwałę, zawierającą pozytywną opinię w sprawie cofnięcia przedsiębiorcy zezwolenia na prowadzenie apteki. Uchwała ta została następnie utrzymana w mocy uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] lutego 2015 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Warmińsko – Mazurski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny cofnął stronie skarżącej zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej "D. L." w E..
Objętą skargą decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał cofnięcie zezwolenia wydanego dla skarżącej na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. W ocenie organu odwoławczego jednoznacznie wynikało, że strona dostarczała produkty lecznicze do nieuprawnionych podmiotów, w tym jak wynika z faktur sprzedaży do A. Spółka z o.o z siedzibą w W.. Oznaczało to, że skarżąca prowadząc aptekę ogólnodostępną wykonywała działalność w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi, w tym lekami wydawanymi na receptę (Rx).Naruszenie przez stronę przepisów regulujących prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej świadczyło o tym, że strona skarżąca nie dawała rękojmi należytego prowadzenia apteki. Utrata rękojmi oznaczała natomiast, że przedsiębiorca przestał spełniać jeden z warunków określonych przepisami prawa wymaganych do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu na prowadzenie apteki. Zdaniem organu w sprawie wystąpiła przesłanka uzasadniająca cofnięcie zezwolenia, określona w art. 37ap ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne.
W ocenie organ nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 104 ust.1 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne, gdyż nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 105 §1 k.p.a. Główny Inspektor Farmaceutyczny stwierdził, że przedsiębiorca ma prawo podjąć decyzję o zakończeniu prowadzenia swojej działalności, jednakże jeżeli w wyniku zakończonego postępowania kontrolnego lub administracyjnego zachodzą przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, organy inspekcji obligatoryjnie cofają zezwolenie a wygaśnięcia nie stwierdza się. W sprawie nie można było dokonać stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia z uwagi na zaistnienie przesłanek do cofnięcia przedsiębiorcy zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Przewidziana w ustawie Prawo farmaceutyczne instytucja cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej ma charakter restrykcyjny, albowiem jest swoistą karą dla tych przedsiębiorców, którzy naruszają przepisy ustawy. Konsekwencją decyzji jest odmowa udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki przez okres trzech lat, zgodnie z art. 101 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne.
Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję stwierdził, że decyzja organu I oraz II instancji naruszała przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz mogła stać się powodem wznowienia postępowania, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skutkowało koniecznością uchylenia rozstrzygnięć w sprawie.
Sąd wskazał, że istotą sprawy było, czy w obowiązującym na dzień wydania decyzji przez organ I instancji stanie faktycznym oraz prawnym – Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny był zobligowany do zasięgnięcia opinii samorządu zawodowego aptekarzy w sprawie cofnięcia zezwolenia skarżącej na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Sąd wskazał, że organ inspekcji farmaceutycznej o taką opinię wystąpił pismem z dnia 16 stycznia 2015 r. do Okręgowej Izby Aptekarskiej w G.. Działając w trybie art. 106 § 1 - 5 kpa oraz na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. 2014, poz.1429, dalej: ustawa o izbach aptekarskich.), organ samorządu aptekarskiego zaopiniował pozytywnie zamiar cofnięcia zezwolenia skarżącej przez organ nadzoru farmaceutycznego, podejmując w tej sprawie uchwałę Nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., którą następnie uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., Naczelna Rada Aptekarska utrzymała w mocy. Uchwały te zostały zaskarżone do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 1923/15, stwierdził nieważność obu uchwał ze względu na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa z powodu przyjęcia niewłaściwej podstawy prawnej, gdyż przyjęty tryb postępowania w sprawie wynikający z art. 106 kpa nie mógł mieć w tym przypadku zastosowania.
W takim stanie, Sąd I instancji stwierdził, że wyeliminowanie wspomnianych uchwał organów samorządu aptekarskiego z obrotu prawnego powoduje, że skarżone decyzje wydane w przedmiotowej sprawie przez organy nadzoru farmaceutycznego obu instancji należało potraktować jak wydane bez opinii, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich.
Sąd podzielił stanowisko orzekających w sprawie organów odnośnie istnienia obowiązku wystąpienia o opinię samorządu aptekarskiego przez organ nadzoru farmaceutycznego, w przypadku zamiaru cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki, w związku z treścią art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich, jednakże nie może to nastąpić w trybie art. 106 § 1 - 5 k.p.a. ze względu na brak podstawy materialnoprawnej takiego żądania, zaś opinia organu samorządu zawodowego aptekarzy ma w tej sytuacji wymiar jedynie materialno-techniczny. W takim wypadku organ samorządu aptekarskiego nie działa jak organ współkompetentny, nie zajmuje stanowiska w formie uchwały podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego lecz wyraża go w drodze opinii - w formie oceny noszącej cechy opinii biegłego, w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Forma wyrażanej opinii przez samorząd aptekarski nie może jednak mieć decydującego znaczenia dla oceny istnienia lub braku obowiązku organu nadzoru farmaceutycznego zwrócenia się o przedmiotową opinię, w razie konieczności wszczęcia procedury cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Wymaga bowiem dokonania oceny przez samorząd aptekarski, którego kompetencje w tym przypadku wynikają wprost z przepisów ustawy o izbach aptekarskich, zasadność działania organu inspekcji farmaceutycznej w tym zakresie. Dlatego też organ nadzoru farmaceutycznego musi o taką opinię wystąpić, a organ samorządu aptekarskiego jej udzielić, jednakże w innym niż art. 106 § 1-5 k.p.a. trybie.
Niezachowanie właściwego trybu uzyskania opinii samorządu zawodowego aptekarzy powoduje, w ocenie Sąd I instancji, brak niezbędnego dowodu, mogącego mieć znaczenie dla wyniku całej sprawy, który organ nadzoru farmaceutycznego musi poddać ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego celem wydania decyzji o cofnięciu przedsiębiorcy farmaceutycznemu, skarżącej, zezwolenia na prowadzenie apteki.
Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie nie można było również wykluczyć, że brak opinii organu samorządu aptekarskiego może być powodem wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Zauważył, że przepisy prawa materialnego, ustawy Prawo farmaceutyczne wskazują na ściśle określone przypadki, w których organ nadzoru farmaceutycznego cofa takie zezwolenie w trybie art. 37ap ust 1 pkt 2 tej ustawy. Jedną z przesłanek (art. 101 pkt 4 ustawy) stanowi utrata rękojmi należytego prowadzenia apteki przez przedsiębiorcę. Wystąpienie takiej przesłanki, co zostało stwierdzone przez organ w przedmiotowej sprawie, nie może pozostać bez jakiejkolwiek stanowiska i weryfikacji przez samorząd aptekarski, który jest najbardziej właściwy do dokonania takiej oceny. W tym też zakresie przepisy ustawy o izbach aptekarskich stanowią uzupełnienie unormowań zawartych w ustawie Prawo farmaceutyczne i nie można ich w praktyce nie stosować, mając na względzie zamiar i cel ustawodawcy, który przyznał organom samorządu aptekarskiego określone uprawnienia kompetencyjne w zakresie oceny działań podejmowanych przez organy inspekcji farmaceutycznej, w szczególności w przypadku wszczęcia procedury cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 oraz art. 200, art. 205 § 1 i 2 i art. 209 p.p.s.a.
Główny Inspektor Farmaceutyczny skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:
1. prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, poprzez uznanie, że art. 7 ust. 1 pkt 6 oraz 7 w zw. z art. 29 ust. 5 ustawy o izbach aptekarskich stanowi podstawę obligatoryjnego wystąpienia przez organ Inspekcji Farmaceutycznej do organów samorządu aptekarskiego z wnioskiem o udzielenie opinii co do zasadności cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, w sytuacji w której w systemie prawa, w szczególności w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2008 r., nr 45, poz. 271 ze zm.), brak jest przepisu obligującego organy Inspekcji Farmaceutycznej do uzyskania takiej opinii;
2. przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., poprzez uwzględnienie skargi pomimo braku należytego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie:
a) uchylenia decyzji organów obu instancji w związku z uznaniem, że udzielenie opinii samorządu aptekarskiego w przedmiocie zasadności cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w trybie art. 106 § 1 k.p.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik postępowania w sytuacji, w której w systemie prawa, w szczególności w przepisach ustawy Prawo farmaceutyczne, brak jest przepisu obligującego organy Inspekcji Farmaceutycznej do pozyskania takiej opinii, a zatem brak opinii samorządu aptekarskiego nie może prowadzić do uchylenia rozstrzygnięcia organów Inspekcji Farmaceutycznej w ww. kategorii spraw, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;
b) uznania, że uzyskane w toku postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przez organy Inspekcji Farmaceutycznej stanowi niezbędny dowód mogący mieć znaczenie dla wyniku postępowania, pomimo braku podstaw do przyjęcia powyższego w świetle regulacji art. 7, art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 89 k.p.a., tj. naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;
c) uznanie, że opinia samorządu aptekarskiego wydana na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 29 ust. 5 ustawy o izbach aptekarskich nosi cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., w sytuacji gdy żaden przepis prawa nie nadaje jej takiej cechy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Podnosząc te zarzutu skarżący kasacyjnie organ wniósł o zamianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego lub uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi na decyzję GIF w trybie art. 188 p.p.s.a. W przypadku nieuwzględnienia tego wniosku organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W.. Organ wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
"F." S. Ch. – G. G. G. Sp. z o.o. w G., w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył ,co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok, w którym Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, stwierdził naruszenie przez organy art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 kpa, a to ze względu na brak w sprawie opinii samorządu zawodowego aptekarzy w przedmiocie cofnięcia skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Opinia ta, zdaniem Sądu I instancji "nosi cechy opinii biegłego" i jako "jeden z niezbędnych dowodów zgromadzonych w sprawie podlega wszechstronnej ocenie", natomiast "organ nadzoru farmaceutycznego musi o taką opinię wystąpić" i ma "obowiązek do tego dowodu się odnieść rozstrzygając sprawę co do meritum".
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jakkolwiek wyrok został oparty o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, to niewątpliwie pogląd Sądu I instancji o naruszeniu przez organy przepisów postępowania został oparty na błędnej wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych w punkcie pierwszym petitum skargi kasacyjnej, a mianowicie art. 7 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 29 ust. 5 ustawy o izbach aptekarskich, z których treści Sąd wywiódł istnienie "obowiązku wystąpienia o opinię samorządu aptekarskiego przez organ nadzoru farmaceutycznego" w sprawie dotyczącej cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, uregulowana w art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich norma kompetencyjna uprawniająca do opiniowania przez organy samorządu aptekarskiego wniosku o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki, nie jest wystarczającym powodem do przyjęcia, że przepis prawa uzależnia wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia od uzyskania opinii samorządu aptekarskiego. Takiego stanowiska nie uzasadnia również treść art. 29 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich, który daje okręgowej radzie aptekarskiej umocowanie do prowadzenia bieżących spraw izby aptekarskiej. Podkreślenia wymaga, że przewidziane w ustawie o izbach aptekarskich uprawnienie samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach cofania zezwoleń na prowadzenie aptek jest jedną z form sprawowania przez samorząd pieczy nad należytym prowadzeniem apteki. Samorząd aptekarski może zatem (a niekiedy nawet powinien) korzystać ze wspomnianego uprawnienia - poprzez formułowanie stosownych opinii z własnej inicjatywy, bądź na prośbę organu administracji prowadzącego postępowanie. Jednakże przepisy dotyczące postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej nie uzależniają wydania decyzji w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenia apteki ogólnodostępnej od uprzedniego wyrażenia przez właściwą okręgową radę aptekarską opinii, o jakiej mowa w art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich. Wprawdzie jednym z zadań Inspekcji Farmaceutycznej jest współpraca z samorządem aptekarskim (art. 109 pkt 9 ustawy Prawo farmaceutyczne), jednakże współpraca w tym znaczeniu nie może być utożsamiana z obowiązkiem uzyskania opinii w każdej sprawie. Również z art. 99 ust. 2 Prawa farmaceutycznego nie wynika, by orzekanie o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki było uzależnione od opinii organu samorządu aptekarskiego. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, cofnięcie lub stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki należy do kompetencji wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Tak więc decyzje w ww. zakresie podejmuje wojewódzki inspektor farmaceutyczny. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że również z art. 37 ap ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego nie wynika, aby przed wydaniem decyzji cofającej zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej właściwy organ ma obowiązek zasięgnięcia opinii organu samorządu aptekarskiego (por. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt II GSK 3384/17; dostępny w CBOSA).
Należy więc uznać, że opinia samorządu aptekarskiego wydana na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich na wniosek wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego prowadzącego postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki jest wyrażeniem stanowiska tego organu co do okoliczności przedstawionych we wniosku o jej wydanie. Stosownie do art. 75 § 1 kpa stanowi ona jeden z dowodów w tym postępowaniu i podlega ocenie na zasadach ogólnych wynikających z art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 81 kpa, ale nie jest elementem obligatoryjnym w sprawie dotyczącej cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Natomiast orzecznictwo powołane przez Sąd I instancji na poparcie tezy, że opinia taka ma walor opinii biegłego dotyczy innej materii prawnej.
W sprawie bezsporne jest, że organ nadzoru farmaceutycznego wystąpił do samorządu aptekarskiego o wydanie opinii, jednakże na skutek wyroku WSA uchwały zawierające opinie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Nie oznacza to jednak, że ich wyeliminowanie skutkowało wadliwością decyzji o cofnięciu skarżącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, bo jak już wyżej wskazano żaden przepis nie nakłada na organ obowiązku uzyskania takiej opinii.
Konsekwencją błędnej wykładni przepisów prawa materialnego wskazanych w punkcie pierwszym petitum skargi kasacyjnej było uznanie przez Sąd I instancji, że organ przeprowadzając postępowanie dowodowe bez uzyskania opinii samorządu aptekarskiego naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy zatem uznać, że uchylenie wydanych w sprawie decyzji z tego powodu skutkowało również zasadnością zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji związany będzie wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w zakresie odnoszącym się do opinii organu samorządu aptekarskiego. Nadto rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę podnoszone przez spółkę w toku postępowania i w skardze do Sądu I instancji kwestie i zarzuty, do których nie mógł odnieść się Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ ani w zakresie wpływu rezygnacji spółki z prowadzenia apteki na postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, ani też w zakresie przepisów prawa materialnego mających w sprawie zastosowanie nie wypowiadał się Sąd I instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło