II GZ 553/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 7 marca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 34/16 w zakresie odrzucenia skargi oraz zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z dnia 7 marca 2016 r. odrzucił skargę M. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] listopada 2015 r. w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący reprezentowany przez adwokata wraz z wniesioną skargą nie dołączył pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi P. Z.. W związku z tym, pismem z dnia 13 stycznia 2016 r. wezwano adw. P. Z. do nadesłania pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed sądem administracyjnym w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącego nadesłał pełnomocnictwo, które nie zawierało podpisu M. K.. Sąd I instancji wskazując na regulacje zawarte w art. 37 § 1 zdanie 1 oraz art. 46 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), stwierdził, że nie dołączenie pełnomocnictwa lub dołączenie wadliwego pełnomocnictwa, w sytuacji gdy pismo strony wnosi pełnomocnik, stanowi brak formalny, którego nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie rodzi określone skutki prawne. Sąd stwierdził, że przedłożone na wezwanie pełnomocnictwo było wadliwe z powodu braku podpisu skarżącego, wobec czego pełnomocnik strony nie usunął braku formalnego skargi, co z kolei skutkowało jej odrzuceniem. Zażaleniem M. K. zaskarżył w całości postanowienie Sąd I instancji zarzucając mu naruszenie: I. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1. art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 46 § 3 i art. 49 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd Administracyjny w K., że nieuzupełnienie przez pełnomocnika braku skargi polegającego na nieprzedłożeniu dokumentu, o którego przedłożenie wzywał tenże Sąd, a z którego wynika umocowanie do wniesienia skargi, obliguje Sąd I instancji do dorzucenia przedmiotowej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. bez wcześniejszego, uprzedniego skierowania do strony wezwania do uzupełnienia braku skargi poprzez jej podpisanie; 2. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi wskutek nieuzupełnienie braku formalnego pomimo niewezwania skarżącego M. K. do uzupełnienia tego braku; II. przepisów prawa materialnego, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez pozbawienie skarżącego M. K. prawa do sądu. Podnosząc te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 7 marca 2016 r. w całości i przekazanie sprawy ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz o zasądzenie od organu administracyjnego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Niespornym i w istocie niekwestionowanym, w ramach wniesionego zażalenia, jest w sprawie fakt nadesłania, w związku z wezwaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. do usunięcia braków formalnych skargi, przez adwokata P. Z. nieopatrzonego podpisem mocodawcy pełnomocnictwa jakiego skarżący M. K. udzielił wymienionemu adwokatowi do reprezentowania go między innymi w postępowaniu przez Sądem I instancji, a która to okoliczność stała się podstawą odrzucenia skargi, jaką w imieniu skarżącego sporządził i wniósł jego pełnomocnik. Autor zażalenia kwestionując postanowienie Sądu I instancji wywodzi, że nieuzupełnienie braku skargi pomimo wezwanie do jego usunięcia nie powinno skutkować jej odrzuceniem, lecz wcześniejszym wezwaniem strony do uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie. Stanowisko to jest błędne i nie wynika z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś zastosowanie opisanych w zażaleniu, jej zarzutach i uzasadnieniu, działań procesowych związanych z wniesieniem wadliwej formalnie skargi prowadziłoby do nieuzasadnionego przerzucenia na sąd ciężaru sprawowania nadzoru nad działaniami strony skarżącej reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. Jak bowiem wynika z treści art. 46 § 3 p.p.s.a., na pełnomocniku wnoszącym do sądu pismo w imieniu reprezentowanej przez siebie strony spoczywa obowiązek dołączenia pełnomocnictwa jeśli nie zostało ono złożone wcześniej. Obowiązek ten w sposób szczegółowy opisany został w art. 37 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., który określa, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Klarowna treść przywołanego przepisu w sposób jednoznaczny wskazuje, że pełnomocnictwo jakie powinien przedłożyć pełnomocnik reprezentujący stronę postępowania przed sądem administracyjnym, powinno być opatrzone podpisem mocodawcy – strony. Niewątpliwym jest bowiem, że podpis na tego rodzaju dokumencie stanowi potwierdzenie woli podmiotu udzielającego pełnomocnictwa do reprezentowania jej interesów przez inny podmiot (osobę trzecią) i sankcjonuje działania jakie podejmie on w toku sprawy na rzecz i w imieniu swojego mandanta. Samo pełnomocnictwo, podpisane przez osobę je udzielające, ma również znaczenie potwierdzające istnienie umocowania. Mając na uwadze brak formalny skargi, jakim było niezałączenie do niej pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego adwokatowi P. Z., który był autorem tejże skargi i wniósł ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. w imieniu swojego mocodawcy, zasadnym i zgodnym z przepisami ustawy procesowej było wezwanie do usunięcia jej braków formalnych poprzez przedłożenie pełnomocnictwa – art. 49 § 1 p.p.s.a. Podjęte przez Sąd I instancji, w związku ze stwierdzonym brakiem formalnym skargi, działanie procesowe – wezwanie do usunięcia tego braku, wypełniało również wytyczne zawarte w utrwalonym i jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w powołanych w uzasadnieniu zażalenia postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczące kwestii pełnomocnictwa jako braku formalnego skargi. Generalną wywodzoną tezą jest, że wykryte na etapie badania spełnienia warunków formalnych skargi braki w zakresie pełnomocnictwa nie mogą skutkować odrzuceniem skargi bez uprzedniego wezwania strony do usunięcia tychże braków. Nie oznacza to jednak, co wynika z treści licznie powołanych przez autora zażalenia postanowień jak i kolejnych wydanych w podobnego rodzaju sprawach (por. m.ni. post. NSA z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt I GSK 557/14), że nieusunięcie takiego braku formalnego w następstwie skierowanego przez sąd wezwania, przez pełnomocnika, co do którego umocowania zaistniały wątpliwości, każdorazowo skutkować będzie ponownym wezwaniem skierowanym bezpośrednio do samej strony. Dziać się tak będzie w sytuacjach gdy osoba, która podpisała skargę nie może być pełnomocnikiem lub gdy nieprzedłożenie przez podpisującego skargę pełnomocnictwa oznaczać będzie w istocie niepodpisanie samej skargi. Autor zażalenia natomiast błędnie zrównuje wymienione sytuacje (okoliczności faktyczne dotyczące pełnomocnictwa) z okolicznością zaistniałą w tej sprawie. Pełnomocnik skarżącego zastosował się bowiem do wezwania sądu i podjął próbę usunięcia braku skargi poprzez przedłożenie pełnomocnictwa. Próba ta jednak była nieskuteczna, co trafnie stwierdził Sąd I instancji, albowiem przedłożone pełnomocnictwo było wadliwe – nie wskazywało w sposób wyraźny i jednoznaczny na skuteczność jego udzielenia, a która to wadliwość przejawiała się brakiem podpisu mocodawcy lub uwierzytelnieniem tego dokumentu. Nie można zatem mówić w stanie niniejszej sprawy o niemożność bycia pełnomocnikiem przez osobę podpisującą skargę, gdyż jak już wskazano jej autorem w imieniu skarżącego był profesjonalny pełnomocnika w osobie adwokata jak również nie można mówić o sytuacji niezłożenia pełnomocnictwa w ogóle, to bowiem zostało przedłożone tyle że w wadliwej formie nie usuwającej wątpliwości co do jego skuteczności prawnej. Zauważyć należy, że przedłożenie brakującego pełnomocnictwa w formie, w jakiej uczynił to pełnomocnik strony, a więc bez jej podpisu potwierdzającego fakt udzielenia pełnomocnictwa tworzy wyłącznie domniemanie udzielenia umocowania bądź wskazuje tylko na ewentualną wolę jego udzielenia. Nie wskazane zostało natomiast w sposób jednoznaczny na prawidłowe umocowanie pełnomocnika do zastępowania strony w toku postępowania sądowoadministracyjnego, co jest istotnym elementem wywodzonego z pomocą pełnomocnika środka zaskarżenia z uwagi na okoliczność, że brak należytej reprezentacji stanowi jedną z przesłanek wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego z powodu nieważności. Sąd I instancji trafnie wobec powyższego stwierdził, że pełnomocnik skarżącego nie usunął braków formalnych skargi, co z kolei skutkowało koniecznością zastosowania art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., nakazującego odrzucenie skargi gdy nie uzupełniono jej braków w wyznaczonym terminie. Brak było tym samym podstaw do stwierdzenia aby objęte zażaleniem postanowienie naruszało wymienione przepisy prawa procesowego, wobec prawidłowego ich zastosowania przez Sąd I instancji. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez pozbawienie skarżącego prawa do sądu. Uprawnienie to, wobec podjętych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. czynności procesowych, nie zostało naruszone, a nieskuteczność wniesienia skargi do sądu administracyjnego wynikała wyłącznie z uchybień profesjonalnego pełnomocnika, z usług, którego korzystała strona. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.