I OSK 1594/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-01-18

Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Małgorzata Pocztarek, Marek Wroczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości powinien być rozpatrzony w odrębnym postępowaniu administracyjnym, czy też w ramach postępowania w sprawie zwrotu bonifikaty?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty nie stanowi odrębnego przedmiotu postępowania administracyjnego, lecz powinien być rozpatrzony w ramach postępowania w sprawie zwrotu bonifikaty. Organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w tym zakresie i wydać jedną decyzję, która rozstrzyga zarówno o odmowie odstąpienia od zwrotu, jak i o samym zwrocie bonifikaty. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły brak podstaw do uwzględnienia wniosku strony o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty, gdyż nie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek".
Stan faktyczny
E. T. otrzymała bonifikatę w wysokości 90% od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Po upływie niespełna 3 lat od przekształcenia, E. T. zbyła nieruchomość osobie trzeciej, co zgodnie z art. 4 ust. 15 ustawy o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, obligowało ją do zwrotu bonifikaty po waloryzacji. E. T. wniosła o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Organy administracji obu instancji uznały, że nie zachodzą podstawy do odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że wniosek o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty powinien zostać rozstrzygnięty w odrębnej decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę E. T.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia del. WSA Marek Wroczyński (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 1064/15 w sprawie ze skargi E. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę. Wyrokiem z dnia 8 marca 2016 roku, syg.akt II SA/Łd 1064/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi E. T. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi nr [...] z dnia [...] maja 2015 roku w przedmiocie zwrotu bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy. Decyzją Prezydenta Miasta Łodzi z dnia [...] sierpnia 2011 roku, nr [...] E. T. udzielono bonifikaty w przedmiocie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, położonej w Ł. przy ul. [...], działka nr ew. [...], obręb P-15 w wysokości 90%, tj. w wysokości 40 365 zł. W związku z udzieloną bonifikatą opłata za przekształcenie wyniosła 4 485 zł, zamiast 44 850 zł. W dniu 5 lutego 2014 roku, tj. przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, aktem notarialnym, Rep. A nr [...] E. T. zbyła przedmiotową nieruchomość osobie trzeciej – T. i A. małżonkom W. W związku z tym zdarzeniem organ wszczął postępowanie w przedmiocie zwrotu bonifikaty, po jej waloryzacji. W toku postępowania E. T. pismem z dnia 13 kwietnia 2015 roku wniosła o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując, że środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości przeznaczyła na zakup mieszkania oraz spłatę pożyczek. Decyzją z dnia [...] maja 2015 roku Prezydent Miasta Łodzi zobowiązał E. T. do zwrotu kwoty 43 085, 95 zł równej udzielonej bonifikacie, po jej waloryzacji w punkcie 1 decyzji. Jednocześnie organ ustalił, że wpłaty kwoty 43 085, 95 zł należy dokonać na konto Urzędu Miasta w Łodzi w terminie 14 dni( punkt 2 decyzji) oraz orzekł, że E. T. poddaje się rygorowi egzekucji w myśl przepisów ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji(DZ.U z 2014 roku, poz. 1619 – punkt 3 decyzji). Organ jako podstawę materialnoprawną decyzji wskazał regulację art. 4 ust.15 i ust.16 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości( DZ.U z 2012 roku, poz. 83, dalej jako ustawa). Stosownie do powołanego przepisu organ żąda zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty, przy czym powyższe nie dotyczy zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. W zakresie wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty organ podniósł, że przeznaczenie środków ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe nie stanowi uzasadnienia do odstąpienia od zwrotu. W odwołaniu od tej decyzji E. T. powołując się na zły stan zdrowia, trudną sytuację majątkową, niemożność utrzymania nieruchomości przy ul. [...], wniosła o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty, wskazując, że uzyskaną kwotę ze sprzedaży wydała na cele mieszkaniowe i zwrot zaciągniętych pożyczek. Powołaną decyzją z dnia [...] września 2015 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w zakresie pkt 2 i 3 decyzji Prezydenta Miasta Łodzi i w tym zakresie umorzyło postępowanie, a w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił ustalenia i ocenę organu pierwszej instancji w zakresie żądania zwrotu udzielonej bonifikaty i braku podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty. Wskazywał, że organ ma obowiązek żądania zwrotu bonifikaty w przypadku zaistnienia przesłanek określonych przesłanek w art. 4 ust.15 ustawy. W przypadku żądania odstąpienia od zwrotu bonifikaty, użycie sformułowania organ może, przesądza, że kwestia należy do sfery uznania administracyjnego. W ocenie organu kwestia ewentualnego odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty nie stanowi odrębnej sprawy administracyjnej, lecz w przypadku złożenia stosownego wniosku podlega rozpatrzeniu w ramach postępowania w sprawie zwrotu bonifikaty, a samo rozstrzygniecie zobowiązujące do zwrotu bonifikaty zawiera w sobie stwierdzenie, że organ nie skorzystał z przyznanego mu uprawnienia do odstąpienia od zwrotu. Organ odwoławczy wskazywał, że bezspornym jest, iż na podstawie umowy sprzedaży z dnia 5 lutego 2014 roku, czyli przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia E. T. zbyła przedmiotową nieruchomość na rzecz osób trzecich, które nie należą do kręgu osób bliskich w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazane okoliczności, jak również fakt, że w sprawie nie zachodzą także inne sytuacje wyłączające żądanie zwrotu bonifikaty zdaniem organu dają podstawę do żądania zwrotu bonifikaty. Organ również podzielił argumentację, iż nie zachodzą okoliczności podane we wniosku o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty i nie mogą zostać zakwalifikowane jako ,, szczególnie uzasadniony przypadek’’, którego wystąpienie stanowi przesłankę warunkujących możliwość odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty na podstawie art. 4 ust.15 ustawy. Podnosił, że kategoria szczególnie uzasadnionych przypadków obejmuje sytuacje będące wynikiem zdarzeń nagłych, nieprzewidywalnych, losowych i w tak określonym kontekście nie może odnieść zamierzonego skutku powoływanie się przez stronę postępowania na niskie dochody z emerytury, znaczne koszty utrzymania nieruchomości, czy inne okoliczności, które istniały w dacie przekształcenia. Organ podnosił, że ustalenie nieistnienia tej przesłanki zwalniało organ pierwszej instancji z konieczności wystąpienia do Rady Miejskiej w Łodzi o wyrażenie zgody na ewentualne odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty. Organ odwoławczy wyjaśnił, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w zakresie punktu 2 decyzji połączone z umorzeniem postępowania w tym zakresie było konieczne z uwagi na fakt, że przepisy prawa nie upoważniają właściwego organu do określenia terminu zwrotu bonifikaty, niż dzień w którym decyzja stała ostateczna. Odnosząc się do punktu 3 kontrolowanej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że ten element jej rozstrzygnięcia jest zbędny, gdyż zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosuje się co do zasady do obowiązków wynikających z decyzji właściwych organów, a jego wdrożenie w konkretnym przypadku nie wymaga by osoba zobowiązana uprzednio ,, poddawała się rygorowi egzekucji ‘’ w myśl przepisów tej ustawy w treści decyzji nakładającej na nią dany obowiązek. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – E. T. wnosząc o jego uchylenie. Zakwestionowała szczególnie stanowisko organu odwoławczego o braku podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu uzyskanej bonifikaty. Argumentowała, że konieczność sprzedaży domu z działką nastąpiła w skutek pogorszenia stanu zdrowia jej i jej męża. Jej małżonek zmuszony był zlikwidować prowadzoną działalność gospodarczą. Część kwoty ze sprzedaży domu została przeznaczona na spłatę wierzycieli. Zaistniała sytuacja wpłynęła na jej stan zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę wskazał, że podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 4 ust.15 i 16 ustawy, w myśl których organ żąda zwrotu kwoty udzielonej bonifikaty po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. W szczególnie uzasadnionych przypadkach organ może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku. Waloryzacji, której mowa w art. 15 ustawy dokonuje się według zasad określonych w art. 5 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Z wyżej powołanych przepisów żądanie zwrotu bonifikaty jest obligatoryjne w przypadku zbycia nieruchomości przez osobę, na rzecz której dokonano przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności i udzielono bonifikaty z tego tytułu przed upływem 5 lat od dnia przekształcenia. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie jest pozostawione uznaniu organu administracyjnego i następuje w drodze decyzji administracyjnej. Jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach organ działając w ramach uznania administracyjnego może odstąpić od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku. Sąd administracyjny podzielił stanowisko według którego, że jeżeli ustalenie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wraz z udzieleniem bonifikaty od tej opłaty następuje w drodze decyzji administracyjnej. W związku z tym odstąpienie oraz odmowa odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty również powinny nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Wskazane rozstrzygnięcia należą do uznania administracyjnego i winny być zainicjowane wnioskiem strony wskazującym na istnienie szczególnie uzasadnionych okoliczności umożliwiających odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty, za zgodą właściwego organu. Z akt niniejszej sprawy wynika, że w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji przez organ I Instancji z dnia [...] maja 2015 roku skarżąca pismem z dnia 13 kwietnia 2015 roku zwróciła się do Prezydenta Miasta Łodzi z wnioskiem o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty po jej waloryzacji z powodu trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. W ocenie sądu wniosek skarżącej z dnia 13 kwietnia 2015 roku zainicjował przed organem postępowanie administracyjne, które winno zostać zakończone stosownym rozstrzygnięciem administracyjnym. Zatem w sytuacji, gdy strona – tak jak to miało miejsce w realiach rozpoznawanej sprawy – wystąpiła do organu z wyraźnym wnioskiem o odstąpienie żądania zwrotu bonifikaty, to jego obowiązkiem było rozstrzygniecie w drodze decyzji administracyjnej, zgodnie z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w przedmiocie wniosku skarżącej i należyte wyjaśnienie, z jakich powodów organ odstąpił bądź odmówił od odstąpienia od żądania zwrotu tejże bonifikaty. Tymczasem w tej sprawie nie wydano odrębnej decyzji administracyjnej, ani nie zawarto też stosownego rozstrzygnięcia w decyzji zobowiązującej do zwrotu udzielonej bonifikaty, co stanowi o wydaniu przez organy obu instancji decyzji z naruszeniem art. 4 ust.15 ustawy i art. 104 §1 i 2 k.p.a., rzutującym na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej od tego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi zarzuciło: - naruszenie prawa materialnego, a konkretnie art. 4 ust.15 ustawy poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na przyjęciu, że odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty stanowi odrębny przedmiot postępowania administracyjnego, podlegający rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu niezależnie od uregulowanej w tym samym przepisie sprawy żądania zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji; - naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez przedstawienie w uzasadnieniu wyroku niedostatecznie umotywowanej, a przy tym niespójnej oceny prawnej oraz niesformułowanie precyzyjnych wskazań co do dalszego postępowania. Z uwagi na powyższe zarzuty skarżące kasacyjniej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi E. T. na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] września 2015 roku, nr [...], ewentualnie w przypadku uznania, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że autor skargi kasacyjnej stoi na stanowisku, iż sąd administracyjny niewłaściwie zastosował art. 4 ust.15 ustawy przyjmując, iż odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty stanowi odrębny przedmiot postępowania administracyjnego, podlegający rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu niezależnie od uregulowanej w tym przepisie sprawy żądania zwrotu udzielonej bonifikaty. Zdaniem skarżącego kasacyjnie należy zauważyć, że obie kwestie, a mianowicie żądanie zwrotu kwoty udzielonej bonifikaty i odstąpienie żądania zwrotu bonifikaty zostały ujęte w tej samej regulacji prawnej, stanowiącej wyodrębnioną jednostkę redakcyjną ustawy, co wskazuje, że intencją ustawodawcy nie było prowadzenie w ich przedmiocie dwóch różnych postępowań administracyjnych zakończonych osobnymi decyzjami administracyjnymi. Za poglądem głoszącym konieczność ich łącznego rozpoznania w ramach jednego postępowania przemawia też argument, że są one ściśle ze sobą związane, przy czym zasadniczym przedmiotem postepowania jest żądanie zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie, zaś ewentualne odstąpienie od żądania zwrotu ma poboczny charakter. W ocenie autora skargi kasacyjnej kwestia ewentualnego odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty nie stanowi przedmiotu odrębnej sprawy administracyjnej, lecz szczególnie w przypadku złożenia stosownego wniosku przez stronę podlega rozpatrzeniu w ramach postępowania w sprawie zwrotu bonifikaty. W sytuacji gdy po wnikliwym i wszechstronnym rozpatrzeniu organ uzna, że nie zachodzi sytuacja dającą podstawę do odstąpienia od żądania zwrotu bonifikaty, albo gdy nie uzyskano zgody odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku, wówczas przedmiot jego rozstrzygnięcia sprowadzałby się do zobowiązania strony zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wskazujące na nieważność postępowania, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna powołała się na obie podstawy kasacyjne, co zwykle wymusza rozpoznanie w pierwszej kolejności zarzutów naruszenia prawa procesowego. W niniejszej sprawie zarzuty te jednak w sposób bezpośredni wiążą się z zarzutem naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, stąd ocena przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów naruszenia przepisów postępowania wymaga uprzedniego odniesienia się do istoty problemu w niniejszej sprawie, tj. do oceny czy doszło do naruszenia przepisu art. 4 ust.15 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty stanowi odrębny przedmiot postępowania administracyjnego, podlegający rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu niezależnie od uregulowanej w tym przepisie sprawy żądania zwrotu kwoty równej udzielonej bonifikacie po jej waloryzacji. Zasadniczo należy zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, iż wyżej powołany przepis art. 4 ust.15 ustawy stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie zwrotu kwoty udzielonej bonifikaty po jej waloryzacji, jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, zbyła lub wykorzystała nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty i nie ma podstaw do uznania, iż powinno toczyć się oddzielne i samodzielne postepowanie administracyjne w przedmiocie oceny, czy istnieją podstawy do odstąpienia od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty. W ramach prowadzonego postępowania w tym zakresie osoba, która byłaby zobowiązana do zwrotu bonifikaty może wskazać, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek aby organ odstąpił od żądania zwrotu bonifikaty za zgodą odpowiednio wojewody, rady lub sejmiku. W związku ze zgłoszonym żądaniem organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające celem ustalenia czy zachodzi wskazany w przepisie art. 4 ust.15 ustawy szczególnie uzasadniony przypadek. W zależności od wyników tego postępowania organ wyda decyzję od odstąpieniu od żądania zwrotu za odpowiednią zgodą albo decyzję o odmowie odstąpienia i zwrocie udzielonej bonifikaty. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sytuacji gdy organ nie uznaje, iż zachodzi podstawa do odstąpienia od zadania zwrotu bonifikaty, to winien wydać jedną decyzję, która winna zawierać rozstrzygnięcie zarówno co do odmowy odstąpienia od zwrotu bonifikaty, jak i zwrotu udzielonej bonifikaty( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2016 roku, syg. akt. I OSK 1742/14 oraz z dnia 24 sierpnia 2011 roku, syg. akt I OSK 1627/11). Takiego rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji nie zawarto. Należy jednak uznać, że uchybienie w tym zakresie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a które pozwalałoby Sądowi na uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a, szczególnie, że zostało przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w przedmiocie podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu udzielonej bonifikaty. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo organy oceniły, że brak było podstaw do uwzględnienia wniosku E. T. o odstąpienie od żądania zwrotu bonifikaty. Uwzględnienie wniosku jest możliwe jeżeli wystąpi w danej sprawie szczególnie uzasadniony przypadek. Trafnie organ zauważa, że ten przypadek obejmuje sytuacje będące wynikiem zdarzeń nagłych, nieprzewidywalnych, losowych na których zaistnienie strona nie mogła mieć żądnego wpływu, a ich wystąpienie zupełnie odmieniło sytuację życiową i materialną danej osoby. W tak określonym kontekście nie mogło odnieść zamierzonego skutku powoływanie się przez E. T. na niskie dochody z emerytury, znaczne koszty utrzymania nieruchomości, przeznaczenie części pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na cele mieszkaniowe, zadłużenie związane z prowadzoną działalnością gospodarczą męża uczestniczki czy też problemy zdrowotne. Trzeba mieć na uwadze wyjątkowość i uznaniowość wydawanych decyzji w tym zakresie, a zatem swobodę przyznaną organom w ocenie całokształtu okoliczności sprawy. Przeto każdorazowo w indywidualnej sprawie istnieje możliwość nadania temu pojęciu właściwego wymiaru i sensu. Granic uznania zakreślonych ramami prawnymi, faktami ujawnionymi w sprawie, zasadami logiki, doświadczenia życiowego i zawodowego, organy nie przekroczyły. Należy zauważyć, iż żądanie zwrotu bonifikaty jest obligatoryjne, toteż przesłanki odstąpienia należy uznać za wyjątkowe, a zatem podlegające zawężającej interpretacji. Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. jest nieuzasadniony, gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane nim elementy zarówno co stanu faktycznego, jak i oceny prawnej i pozwala na przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Natomiast kwestia czy są to rozważania trafne i czy zasadnie uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I Instancji nie może być skutecznie podważone w ramach wskazanego wyżej zarzutu. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. zasadniczo w sytuacji, gdy nie zawiera stanowiska odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia, jak również, gdy sporządzone jest w sposób uniemożliwiający instancyjną kontrolę zaskarżonego wyroku. Nie można skutecznie wskazywać na naruszenie tego przepisu w celu kwestionowania dokonanej przez sąd oceny legalności zaskarżonego aktu administracyjnego w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych, czy wadliwej oceny prawnej. W ocenie Sądu istnieją podstawy aby uznać, iż istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, co pozwalało na zastosowanie art. 188 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło