II FSK 1594/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-04-20
Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Tomasz Kolanowski, Paweł Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok sądu powszechnego stwierdzający bezskuteczność umowy sprzedaży nieruchomości może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości, jeśli strona nie udowodniła, że nowe okoliczności lub dowody istniały w dniu wydania pierwotnej decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Wyrok sądu powszechnego stwierdzający bezskuteczność umowy sprzedaży nieruchomości nie stanowi samoistnej podstawy do wznowienia postępowania podatkowego, jeśli strona nie udowodniła, że nowe okoliczności lub dowody istniały w dniu wydania pierwotnej decyzji podatkowej. Instytucja wznowienia postępowania jest środkiem nadzwyczajnym, który należy interpretować ściśle i nie może służyć ponownemu załatwieniu sprawy w pełnym zakresie. Strona musi wykazać istnienie nowych istotnych okoliczności lub dowodów, które istniały w dniu wydania decyzji, a nie były znane organowi.Stan faktyczny
Spółka S. SA wniosła o wznowienie postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r., powołując się na wyrok sądu powszechnego stwierdzający bezskuteczność umowy sprzedaży nieruchomości, na mocy której nabyła użytkowanie wieczyste. Organy podatkowe odmówiły uchylenia ostatecznej decyzji, uznając, że wyrok o bezskuteczności umowy nie stanowi przesłanki wznowienia, a spółka nie udowodniła przeniesienia posiadania nieruchomości na upadłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia NSA Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek, Protokolant Justyna Bluszko-Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. S.A. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 103/16 w sprawie ze skargi S. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z dnia 8 grudnia 2015 r. nr (...) w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 8 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 103/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. S.A. z siedzibą w K. (dalej: skarżąca, strona, spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: organ odwoławczy, organ drugiej instancji) z dnia 8 grudnia 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta S. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia 10 września 2015 r. w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji tego organu określającej wysokość zobowiązania skarżącego z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 r.
W motywach orzeczenia sąd podał, że postanowieniem z dnia 25 lutego 2015 r. organ pierwszej instancji wznowił na wniosek spółki postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z dnia 22 września 2014 r. określającą skarżącej obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości za 2014 r. Skarżąca wystąpiła o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Sądu Okręgowego w R. z 8 września 2014 r. (VI GC 225/14), w którym stwierdzono bezskuteczność umowy sprzedaży, na mocy której skarżąca nabyła użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr (...) oraz własność posadowionych na działce budynków i innych urządzeń stanowiących jej części składowe i przynależności (dalej: nieruchomość).
Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego decyzją z dnia 10 września 2015 r. organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji ostatecznej. W ocenie organu orzeczenie w przedmiocie stwierdzenia bezskuteczności czynności prawnej, wydane na podstawie art. 128 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm., dalej: p.u.n.), nie prowadzi do przywrócenia na rzecz upadłego praw zbytych przezeń na mocy zakwestionowanej czynności prawnej. Czynność prawna, w odniesieniu do której orzeczono bezskuteczność na gruncie rzeczonej regulacji, pozostaje w mocy i zachowuje skuteczność wobec osób trzecich, pozostając bezskuteczną jedynie wobec masy upadłości.
Zdaniem organu pierwszej instancji w sprawie nie przedstawiono jakichkolwiek wiarygodnych dowodów, z których wynikałby fakt przeniesienia posiadania nieruchomości na zbywcę – A. S.A. w upadłości likwidacyjnej (dalej: upadły) w okresie od lipca 2013 r. do grudnia 2014 r., toteż zasadnym jest stwierdzenie, iż w rzeczonym okresie posiadaczem nieruchomości była wyłącznie skarżąca. Powyższe wynikało zarówno z danych zawartych w akcie notarialnym stanowiącym umowę sprzedaży, jak również w pozwie o stwierdzenie bezskuteczności umowy sprzedaży. Co więcej, z ewidencji gruntów i budynków Starosty S. oraz księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości wynikało, iż od 2014 r. skarżąca występowała jako użytkownik wieczysty nieruchomości. W ocenie organu pierwszej instancji powyższe okoliczności przesądziły o braku zaistnienia w sprawie przesłanki uzasadniającej uchylenie decyzji ostatecznej w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, decyzją z dnia 8 grudnia 2015 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, w uzasadnieniu w całości podzielając stanowisko organu pierwszej instancji. W pierwszej kolejności organ odwoławczy poddał w wątpliwość fakt przeniesienia posiadania nieruchomości na upadłego po ogłoszeniu jego upadłości. Zdaniem organu odwoławczego powyższa okoliczność nie wynikała z wiarygodnych dowodów, którym można byłoby przypisać moc dowodową. W ocenie SKO gdyby spółka S. SA faktycznie wydała przedmiotową nieruchomość w posiadanie poprzedniemu użytkownikowi wieczystemu jeszcze w 2013 r., to nie wykazywałaby jej jako przedmiotu opodatkowania w złożonej w dniu 3 lutego 2014 r. do organu podatkowego deklaracji podatkowej. Wątpliwe są więc jako dowody na okoliczność przeniesienia posiadania jeszcze w 2013 r. przedłożone przez podatnika oświadczenia o wydanie nieruchomości posiadanie samoistne, skoro oświadczenie te sporządzone zostało znacznie późniejszym okresie. Po drugie, zdaniem organu, działka nr (...) w ogóle nie mogła znajdować się w posiadaniu samoistnym ani spółki S., ani też spółki A., gdyż użytkownik wieczysty nieruchomości nie może mieć jednocześnie statusu jej posiadacza samoistnego, bowiem nie włada gruntem jak właściciel. Z tego względu w ocenie organu drugiej instancji bez znaczenia dla obowiązku podatkowego pozostaje ewentualny fakt przeniesienia posiadania nieruchomości pomiędzy upadłym a skarżącą. Skoro bowiem użytkownik wieczysty nie może być jednocześnie posiadaczem samoistnym, rzeczone przeniesienie na upadłego posiadania nieruchomości dotyczyłoby wyłącznie posiadania zależnego, neutralnego dla obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości. Z tego względu w ocenie organu odwoławczego podmiotem zobowiązanym do uregulowania należności z tytułu podatku od nieruchomości winna być skarżąca jako użytkownik wieczysty nieruchomości.
Powyższe rozważania legły u podstaw przyjęcia przez organ odwoławczy, w ślad za organem pierwszej instancji, iż fakt wydania przez sąd powszechny wyroku o bezskuteczności umowy sprzedaży nieruchomości zawartej pomiędzy stronami nie wypełnia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Również za nieistotne w sprawie organ drugiej instancji uznał argumenty skarżącej dotyczące dysponowania przez upadłego nieruchomością oraz jej zbycie w dacie 8 maja 2015 r., wszak okoliczności te nastąpiły po wydaniu w sprawie pierwszej decyzji wymiarowej.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, w treści której zarzuciła naruszenie:
1) art. 233 § 1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., art. 187 § 1 o.p. i art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 849 ze zm., dalej: u.p.o.l.) poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, pomimo że organ pierwszej instancji naruszył:
a) art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodziły okoliczności stanowiące przyczynę wznowienia, które powinny doprowadzić do weryfikacji decyzji,
b) art. 187 § 1 o.p. poprzez zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w związku z tym pominięcie dowodów świadczących o tym, że przedmiotowe nieruchomości znajdowały się w posiadaniu samoistnym upadłego,
c) art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 u.p.o.l. poprzez niewłaściwe określenie osoby podatnika i w konsekwencji uznanie, że obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na skarżącej, podczas gdy nieruchomość była w posiadaniu samoistnym upadłego począwszy od października 2013 r.;
2) art. 187 § 1 o.p. poprzez zaniechanie rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w związku z tym pominięcie dowodów świadczących o tym, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w posiadaniu samoistnym upadłego;
3) art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 u.p.o.l. poprzez dokonanie ich błędnej wykładni.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie nie uznał skargi za zasadną. Wskazał, że w sprawie bezspornym jest, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 7 października 2013 r. (sygn. akt V 16/13) ogłoszona została upadłość A. SA w S., obejmująca likwidację majątku dłużnika. Natomiast wyrokiem Sądu Okręgowego w R. z dnia 8 września 2014 r. (sygn. akt VI GC 225/14) stwierdzono, iż umowa z dnia 4 lipca 2013 r. pomiędzy A. SA z siedzibą w S. a S. SA z siedzibą w K. jest bezskuteczne w stosunku do Masy Upadłości A. SA w upadłości likwidacyjnej. Zdaniem Sądu wydanie wyżej wskazanych orzeczeń nie spowodowało automatycznego przeniesienia własności (wieczystego użytkowania) oraz posiadania przedmiotowej nieruchomości na rzecz A. SA w upadłości likwidacyjnej. Orzeczenie o bezskuteczności czynności prawnej powoduje, że przedmiot czynności prawnej uzyskuje status składnika majątkowego masy upadłości. Stan taki jest wynikiem ogłoszenie upadłości i istnieje tylko w czasie postępowania upadłościowego i na jego potrzeby. Orzeczenie bezskuteczności czynności prawnej pozwala tylko wierzycielom na zaspokojenie się z rzeczy jako składnika masy upadłości. Tylko nieważność czynności prawnej a nie jej bezskuteczność powoduje, że czynność traktowana jest od początku jako niebyła, co oznacza, że w jej wyniku własnej rzeczy nie została przeniesiona.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej co do przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za trafne stanowisko tego organu co do braku wykazania faktu wydania nieruchomości przez skarżącą i przeniesienia posiadania na upadłego. Sąd odmówił w tym zakresie wiarygodności oświadczeniom złożonym przez syndyka masy upadłości i samą spółkę jako złożonych jedynie dla celów toczącego się postępowania oraz sprzecznych z pozostałym materiałem dowodowym, w tym oświadczeniem zawartym w deklaracjach na podatek od nieruchomości za lata 2014-2015. W ocenie sądu pierwszej instancji rzeczone deklaracje potwierdzają, że skarżąca posiadała sporną nieruchomość nieprzerwanie od lipca 2013 r., tj. od dnia zawarcia bezskutecznej umowy sprzedaży. Analiza przeprowadzonego postępowania administracyjnego doprowadziła sąd do konkluzji, iż organy podatkowe obu instancji przeprowadziły je z poszanowaniem zasad ogólnych postępowania podatkowego, dokładnie wyjaśniając stan faktyczny sprawy. W ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera uchybień.
Za uzasadniony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał natomiast zarzut skarżącego co do niepoprawności stanowiska organu odwoławczego odnośnie korelacji statusu użytkownika wieczystego i posiadacza samoistnego. W jego ocenie posiadanie w zakresie użytkownika wieczystego mogło mieć postać posiadania samoistnego.
Jakkolwiek w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przepisy u.p.o.l. nie wyłączają wprost spod zakresu działania w art. 3 ust. 3 u.p.o.l. posiadacza samoistnego użytkowania wieczystego nieruchomości objętej opodatkowaniem, rzeczona okoliczność, jak również uchybienie organu odwoławczego w zakresie wykładni ww. normy, nie wpływa na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Jedyną istotną okolicznością, zdaniem tego sądu, pozostaje fakt, iż skarżąca nie wykazała, aby przed wydaniem decyzji podatkowej z 12 września 2014 r. miało miejsce przejście posiadania samoistnego nieruchomości na rzecz upadłego. Nie wskazuje na to umowa sprzedaży w formie aktu notarialnego z dnia 28 grudnia 2014 r., gdyż wykazuje ona jedynie posiadanie nieruchomości przez upadłego pod koniec 2014 r. i początku 2015 r., nie zaś okresie poprzedzającym wydanie decyzji ostatecznej przez organ pierwszej instancji. Wobec braku wykazania istnienia nowego faktu/dowodu w dacie wydania decyzji ostatecznej, w ocenie sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności czy dowody, które istniałyby w dniu wydania decyzji pierwotnej, co prowadzi do konstatacji, iż organy obu instancji prawidłowo odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej w wyniku wznowienia postępowania.
Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła skargę kasacyjną, żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:
1) art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) o.p., w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 o.p. i w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. poprzez nieuwzględnienie skargi i utrzymanie w mocy decyzji organu drugiej instancji, która utrzymywała w mocy decyzję organu pierwszej instancji naruszającą przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 245 § 1 pkt 1 o.p. w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. – odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym, pomimo że istniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.;
2) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p., art. 122 o.p., art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 u.p.o.l. poprzez nieuwzględnienie skargi i utrzymanie w mocy decyzji organu drugiej instancji, która utrzymywała w mocy decyzję organu pierwszej instancji naruszającą przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy oraz przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, tj. art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p. i art. 122 o.p., art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 u.p.o.l.;
3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie przez sąd pierwszej instancji dwóch z podnoszonych przez skarżącą zarzutów, tj. zarzutu naruszenia art. 3 ust. 3 u.p.o.l., poprzez jego niezastosowanie do obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w zakresie budynków i urządzeń posadowionych na działce nr (...) oraz art. 187 § 1 o.p. poprzez pomijanie przez organy obu instancji okoliczności, że na podstawie bezskutecznej umowy z dnia 4 lipca 2013 r. skarżący nabył nie tylko prawo użytkowania wieczystego gruntu, ale również prawo własności budynków i budowli położonych na działce (...), a stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi.
Na wstępie należy przypomnieć i podkreślić, że przedmiotem tego postępowania sądowego nie jest sprawa zainicjowana skargą na decyzję określającą zobowiązanie skarżącego z tytułu podatku od nieruchomości za 2014 r., lecz skargą na decyzję odmawiającą, po wznowieniu postępowania, uchylenia decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta S. z 12 września 2014 r. w przedmiocie określenia tego zobowiązania.
Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym środkiem umożliwiającym wzruszenie decyzji pomimo jej ostateczności i nie może służyć ponownemu załatwieniu sprawy w pełnym zakresie, jak w postępowaniu zwykłym. Jest to wyjątek od generalnej zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 128 Ordynacji podatkowej. Z tego względu przepisy regulujące wznowienie należy interpretować ściśle, a zastosowanie do nich wykładni rozszerzającej nie jest dopuszczalne. Występując z wnioskiem o wznowienie postępowania z powodów wskazanych w art. 240 § 1 o.p. strona zakreśla granice postępowania wznowieniowego. W przedmiotowej sprawie ramy prawne poddanego kontroli sądu pierwszej instancji postępowania organów podatkowych wyznaczał wniosek strony o wznowienie postępowania oparty o przesłankę z art. art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Choć administracyjne postępowanie wznowieniowe pozostaje w ścisłym związku z przedmiotem sprawy prowadzonej uprzednio w trybie zwyczajnym, to nie jest ono jednak ponownym rozstrzyganiem sprany zakończonej ostateczną decyzją, a koncentruje się jedynie wokół istnienia przesłanek wznowieniowych oraz badania wpływu tych przesłanek na treść pierwotnego rozstrzygnięcia. To oznacza, że postępowanie wznowieniowe nie otwiera drogi do ponowienia postępowania zwykłego.
Mając na uwadze powyższe należy wskazać, że nie ma racji autor skargi kasacyjnej twierdząc, iż "spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do opodatkowania podatkiem od nieruchomości (...), a właściwie określenia osoby podatnika" (k. 53 akt sądowych). Spór w tej sprawie dotyczy bowiem tego, czy skarżąca wskazała na nowe istotne okoliczności i dowody, istniejące w dniu wydania decyzji a nieznane organowi, które uzasadniałyby wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej Burmistrza Miasta S. z 12 września 2014 r. w przedmiocie określenia skarżącej podatku od nieruchomości za 2014 r.
Jak wynika z pierwszego z zarzutów kasacyjnych, skarżąca twierdzi, że taką nową okolicznością faktyczną było to, iż sporne nieruchomości pozostawały w posiadaniu samoistnym A. SA w upadłości likwidacyjnej. W jej przekonaniu nieuznanie tej okoliczności za okoliczność, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., wynikało z naruszenia przez organy przepisów Ordynacji podatkowej z zakresu postępowania dowodowego, tj. art. 187 § 1, art. 191 i art. 122 tej ustawy, czego sąd pierwszej instancji nie dostrzegł. Skarżąca sądzi, że dowodami, które potwierdzają wydanie nieruchomości i przeniesienie posiadania na A. są przede wszystkim oświadczenia jej i syndyka masy upadłości A. Skarżąca podkreśla, że obowiązek wydania nieruchomości tej spółce wynikał z mocy samego prawa i powstał w wyniku ogłoszenia jej upadłości, a potwierdzony został w istocie w wyroku Sądu Okręgowego w R. z 8 września 2014 r. (o uznaniu umowy sprzedaży nieruchomości przez A. na rzecz skarżącej za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości). Dysponowanie nieruchomością przez syndyka potwierdza także fakt sprzedaży jej części w grudniu 2014 r.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu na wstępie podkreślić należy, że wbrew stanowisku prezentowanemu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania wskazywała nie tylko na okoliczność wydania nieruchomości A. SA, lecz ‒ w pierwszej kolejności na wyrok SO w R. z 8 września 2014 r. (sygn. akt VI GC 225/14; k. 62 akt podatkowych), a także na fakt sprzedaży części nieruchomości przez syndyka 8 grudnia 2014 r. W skardze kasacyjnej skarżąca zdaje się więc zmieniać swoje stanowisko w porównaniu z tym zawartym we wniosku o wznowienie postępowania.
Podkreślenia wymaga to, że wniosek został sformułowany w sposób nastręczający trudności w stwierdzeniu, o jakie okoliczności faktyczne i dowody w świetle art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w istocie skarżącej chodzi. Zakres nowych faktów i dowodów skarżąca potwierdziła (a właściwie precyzyjnie opisała) dopiero w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, wprost wskazując, że chodziło jej nie tylko o wyrok sądu r., ale również o: fakt wydania nieruchomości spółce A. w październiku 2013 r., która od tego czasu znajdowała się w jej posiadaniu; zawarcie 8 grudnia 2014 r. umowy sprzedaży użytkowania wieczystego pomiędzy A. SA w upadłości likwidacyjnej a P. Sp. z o.o., a także umowy z 8 maja 2015 r. dotyczącej sprzedaży nieruchomości przez A. na rzecz A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. (k. 207-208 akt podatkowych).
W świetle tak ustalonych granic postępowania wyznaczonych przez wniosek strony o wznowienie postępowania, nie można zarzucić sądowi pierwszej instancji, iż ten nie dostrzegł, że organy podatkowe niewłaściwie określiły zakres (granice) postępowania. Jak bowiem wynika z akt sprawy, zarówno organy podatkowe jak i sąd pierwszej instancji odniosły się do wszystkich wymienionych przez skarżącą okoliczności i dowodów i ‒ co będzie wykazane poniżej ‒ prawidłowo uznały, że nie uzasadniają one uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania.
Odnosząc się do okoliczności i dowodów przedstawionych przez spółkę należy wskazać, że wszystkie one w istocie mają prowadzić do wykazania, że skarżąca wydała w październiku 2013 r. sporne nieruchomości spółce A. Ocenę tę potwierdza zresztą sama skarżąca w skardze kasacyjnej, eksponując już tylko tą okoliczność i wskazując, że przywołane przez nią wyroki i umowy jedynie dowodzą jej zaistnienie.
Należy w tym kontekście stwierdzić, że rzeczywiście ani wyrok Sądu Okręgowego w R. z 8 września 2014 r., ani też umowy sprzedaży zawarte przez A. SA w upadłości likwidacyjnej pod koniec 2014 r. i na początku 2015 r. nie mogły zostać uznane za nowe dowody w sprawie opisane w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Jak eksponuje to sama skarżąca, wyrok sądu okręgowego potwierdzał jedynie skutek ogłoszenia upadłości spółki A. zaistniały z mocy samego prawa i nie dowodził, że doszło do przeniesienia posiadania nieruchomości na A. To oznacza, że wydanie tego wyroku nie mogło zostać uznane za mające jakikolwiek wpływ na wynik tej sprawy i nie stanowiło dowodu istotnego w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p.
Natomiast umowy, na które powołuje się skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania, zostały zawarte już po wydaniu decyzji wymiarowej z 12 września 2014 r., co oznacza, że wbrew wymogowi określonemu w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. nie istniały w dniu wydania decyzji.
W skardze kasacyjnej skarżąca stwierdza, że właściwie jedyną przesłanką wznowienia postępowania była ta okoliczność, że w październiku 2013 r. wydała ona sporne nieruchomości A. SA. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie stanowisko zaprezentowane przez organy podatkowe i zaakceptowane przez sąd pierwszej instancji: skarżąca nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów, że do takiego wydania rzeczywiście doszło. Jak zasadnie stwierdzono w sprawie, z całą pewnością o przekazaniu takim nie świadczy oświadczenie złożone przez skarżącą i syndyka już w 2015 r. Bez wątpienia skarżąca, która, jak twierdzi, już w październiku 2013 r. przekazała A. nieruchomości, złożyła we własnym imieniu deklarację na podatek od nieruchomości za 2014 r. w odniesieniu do tychże nieruchomości. Co więcej, jak wynika z decyzji wymiarowej, w postępowaniu dotyczącym tego podatku aktywnie uczestniczyła, składała wyjaśnienia, dokumenty dotyczące sposobu wykorzystania nieruchomości. W takiej sytuacji niewiarygodne jest oświadczenie złożone na rzecz postępowania wznowieniowego, że już w październiku 2013 r. skarżąca wydała nieruchomości A. SA. Skarżąca w toku postępowania akcentowała swój prawny obowiązek przekazania tych nieruchomości, związany z wydanym w październiku 2013 r. postanowieniem o ogłoszeniu upadłości A. SA. Tymczasem wydanie tego postanowienia nie dowodzi, że do wydania nieruchomości rzeczywiście doszło.
W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne uznał zarzuty naruszenia art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) o.p., w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 o.p. i w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 o.p., a także naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) o.p. w zw. z art. 187 § 1 o.p., art. 191 o.p., art. 122 o.p., art. 3 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 3 u.p.o.l. poprzez nieuwzględnienie skargi.
Z uwagi na niewskazanie nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów, które zobowiązywałyby organy podatkowe do uchylenia decyzji wymiarowej w podatku od nieruchomości, nie mógł zostać uznany za zasadny także zarzut naruszenia przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie dwóch z podnoszonych przez skarżącą zarzutów, tj. zarzutu naruszenia art. 3 ust. 3 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie do obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości w zakresie budynków i urządzeń posadowionych na działce nr (...) oraz art. 187 § 1 o.p. poprzez pomijanie przez organy obu instancji okoliczności, że na podstawie bezskutecznej umowy z dnia 4 lipca 2013 r. skarżąca nabyła nie tylko prawo użytkowania wieczystego gruntu, ale również prawo własności budynków i budowli położonych na działce (...), a stanowiących odrębny od gruntu przedmiot własności. Ani organy podatkowe, ani sąd nie mogły bowiem analizować zastosowania w sprawie art. 3 ust. 3 u.p.o.l. w sytuacji, w której skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Ponadto, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku i decyzji organów podatkowych, stan faktyczny sprawy został poddany analizie także w odniesieniu do budynków. Skoro jednak w sprawie nie została spełniona przesłanka warunkująca uchylenie decyzji w trybie wznowienia postępowania, to nawet jeśli tego rodzaju uchybienie miałoby miejsce, to nie mogło ono mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sad Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło