I SAB/Wa 799/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant referent stażysta Andżelika Abramowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi W. K. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie własności czasowej do gruntu nieruchomości 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do podjęcia czynności zmierzających do jednoznacznego ustalenia czy wniosek z dnia 25 maja 1949 roku o przyznanie własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...], został rozpoznany w całości lub części (ze wskazaniem dokumentów potwierdzających te okoliczności), w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz skarżącego W. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. K. pismem z 29 września 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. polegającą na niezałatwieniu w terminie wniosku o ustalenie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości przy ul. [...] w W. oznaczonej hip. jako "[...]". W uzasadnieniu skargi wskazał, że wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej złożony został przez poprzedników prawnych skarżącego w dniu 25 maja 1949 r. Mimo upływu 66 lat wniosek ten nie został przez organ rozpoznany, co skutkuje naruszeniem w sposób rażący przepisu art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a." Wobec wskazanej bezczynności, w dniu 22 maja 2015 r. skarżący wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z zażaleniem na niezałatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie. Zażalenie to do dnia wniesienia skargi nie zostało rozpoznane. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i podał, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na obszarze objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Postanowieniem z [...] października 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, zobowiązało organ do rozpoznania w terminie 2 miesięcy wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do ww. gruntu i wydania w tym przedmiocie stosownego rozstrzygnięcia. Organ podał, że według wykazu hipotecznego nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej "[...]", tytuł własności do działu nr [...] o pow. [...] łokci kw. z tej nieruchomości zapisany był przez zastrzeżenie na W. P. i Z. N. na mocy aktu kupna zeznanego w dniu [...] września 1922 r. za nr [...] tej księgi. W trakcie przeglądania ww. księgi stwierdzono, że jest ona zdekompletowana i jej część przeznaczona na wpisy - str. od 51 do 74 i od 99 do 159 wykazu, str. od 201 do 280 księgi umów oraz zbiór dokumentów, uległa zniszczeniu. W dziale II wykazu księgi wieczystej "[...]" k-17, wpisem jawnym z 6 czerwca 1956 r. ujawniony jest Skarb Państwa – na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] maja 1954 r. nr [...] oraz na wniosek z 6 października 1955 r. [...]. W ocenie organu, ujawniony stan prawny przedmiotowej nieruchomości wyklucza prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej, dopóki orzeczenie rozstrzygające sprawę tego wniosku znajduje się w obrocie prawnym. Ponowne wydanie decyzji w tej samej sprawie obarczone byłoby wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Organ podał ponadto, że z uwagi na brak w aktach sprawy, jak i w zniszczonej księdze wieczystej "[...]", orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] maja 1954 r., wystąpił do właściwych archiwów oraz innych instytucji w celu jego odszukania. Powyższe stanowisko podtrzymane zostało przez organ w piśmie procesowym z 12 stycznia 2016 r., przy którym nadesłano akta sprawy, w tym odnalezione akta własnościowe nieruchomości położonej przy ul. [...] w W., ozn. hip. "[...] 1". Skarżący w piśmie procesowym z 3 marca 2016 r. wskazał, że z dokumentacji zgormadzonej w sprawie wynika, iż wniosek dekretowy z 25 maja 1949 r. do dnia dzisiejszego nie został rozpoznany, natomiast orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] maja 1954 r. nr [...] dotyczy innej nieruchomości, objętej tą samą księga wieczystą, ale stanowiącej własność M. W. W tej sytuacji skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 i 3 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl z kolei art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Jak wynika z treści skargi oraz odpowiedzi na skargę, kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy rozpoznany został wniosek W. P. z 25 maja 1949 r. (data prezentaty Zarządu Miejskiego w W.) o przyznanie za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], nr hip. "[...] Nr 2" (k-1 akt adm.). Jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych zaświadczeń Państwowego Biura Notarialnego w W. z 1 lipca 1972 r. i 24 marca 1981 r. dotyczących stanu działów I, II, III i IV wykazu hipotecznego nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej "[...]" (k-41 i k-56 akt adm.), tytuł własności co do działu nr 2 o pow. [...] łokci kw. z tej nieruchomości zapisany był w częściach równych na rzecz W. P. i Z. N. na mocy aktu z [...] września 1922 r. Stosownie do zastrzeżenia z wniosku z 19 sierpnia 1941 r. niepodzielna połowa działki nr 2 należąca do W. P., wskutek jego śmierci przeszła na rzecz jego dzieci, tj. W. P. i K. P. w częściach równych. Na mocy wniosku z 20 sierpnia 1941 r. W. P. sprzedał 1/12 części gruntu M. L. Stosownie do wniosku z 16 grudnia 1942 r. M. L. należącą do niej 1/12 niepodzielną część działki nr 2 sprzedała A. P. W dalszej części zaświadczeń wskazuje się, że na mocy art. 1 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W. oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] maja 1954 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości – grunt oraz wszystkie budynki na nim położone, znajdujące się przy ul. [...] przeszły na rzecz Skarbu Państwa na wniosek z 6 października 1955 r. nr [...]. W ocenie organu, które to stanowisko przedstawione zostało w odpowiedzi na skargę, w piśmie procesowym z 12 stycznia 2016 r. oraz na rozprawie sądowej w dniu 11 marca 2016 r., skoro wniosek dekretowy został rozpoznany orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] maja 1954 r. nr [...], co bezspornie wynika z treści cytowanych zaświadczeń, brak jest podstaw do jego ponownego rozpoznania, a tym samym skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania tego wniosku jest bezzasadna. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stanowisko organu jest co najmniej przedwczesne. Wskazać należy, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego organowi początkowo udało się uzyskać jedynie dokumenty dotyczące przekształceń własnościowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości do roku 1942 (dokumenty te nadesłał Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych k-156 akt adm.) oraz wniosek dekretowy W. P. z 25 maja 1949 r. Odnośnie do orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] maja 1954 r. nr [...] oraz wniosku z 6 października 1955 r. nr [...] organ dwukrotnie (tj. 13 stycznia 2006 r. k-43 akt adm. i 18 sierpnia 2015 r. k-204 akt adm.) występował o wydanie ich uwierzytelnionych odpisów do Sądu Rejonowego w W. Wydział Ksiąg Wieczystych. W odpowiedziach z 23 stycznia 2006 r. i 26 sierpnia 2015 r. Sąd poinformował jednak, że dokumentów tych brak jest w księdze wieczystej gruntu, a przy tym, jak wynika z notatki kontrolnej z 1958 r. uczynionej w końcu księgi, część księgi dawnej pod nazwą "[...]" nr inw. [...], w postaci wykazu hipotecznego, część księgi umów oraz zbioru dokumentów uległa zniszczeniu. Wobec tego brak jest możliwości wydania odpisów żądanych dokumentów. Po wniesieniu przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność organu oraz po wydaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowienia z [...] października 2015 r. zobowiązującego organ do rozpatrzenia wniosku W. P. z 25 maja 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, Prezydent W. w dniu 5 października 2015 r. wystąpił do Sądu Rejonowego w W. [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o umożliwienie wglądu do księgi hipotecznej "[...]", natomiast w dniu 25 listopada 2015 r. wystąpił do: Archiwum Państwowego W., [...] Urzędu Wojewódzkiego w W., Urzędu W. Biura Organizacji Urzędu Wydziału Archiwum i Naczelnika Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] o nadesłanie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] maja 1954 r. nr [...] oraz wniosku z 6 października 1955 r. nr [...], jak również wszelkich materiałów dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Na skutek powyższego organ w dniu 14 grudnia 2015 r. uzyskał m.in. akta własnościowe nieruchomości położonej przy ul. [...] "[...] nr 1". W aktach tych znajdują się m.in.: wniosek M. W. z 5 lipca 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do terenu nieruchomości położonej w W. "[...] I" przy ul. [...] (k-3), orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] maja 1954 r. nr [...] odmawiające przyznania M. W. prawa własności czasowej do nieruchomości "[...] 1" (k-7) oraz postanowienie Sądu Powiatowego w [...] Wydział III Ksiąg Publicznych z [...] marca 1956 r., którym, na wniosek Prezydium Rady Narodowej w W. z 6 października 1955 r. nr [...] oraz na podstawie ww. orzeczenia z [...] maja 1954 r., dokonano wpisu przeniesienia prawa własności nieruchomości przy ul. [...] nr hip. [...] I w W. na rzecz Skarbu Państwa. Wpisu powyższego dokonano w dniu 16 czerwca 1956 r. Do akt dołączono również zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego w W. z 1 lipca 1972 r. dotyczące stanu działów I, II, III i IV wykazu hipotecznego nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej "[...]", z którego wynika, że tytuł własności co do działki nr 1 o pow. [...] łokci kw. z tej nieruchomości zapisany był na rzecz M. W., a następnie na mocy art. 1 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] maja 1954 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości – grunt oraz wszystkie budynki na nim położone, znajdujące się przy ul. [...] przeszły na rzecz Skarbu Państwa na wniosek z 6 października 1955 r. nr [...] (k-83). W aktach tych znajdują się również podobne zaświadczenia z 1 lipca 1972 r. (k-85 i 85), dotyczące nieruchomości [...] działka nr 2 o pow. [...] łokci kw. stanowiącej własność W. P. i Z. N. oraz nieruchomości [...] działka nr 3 o pow. [...] łokci kw. stanowiącej własność R. K. Także i w tych zaświadczeniach wskazano, że wpisu własności Skarbu Państwa do działek nr 2 i 3 dokonano na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z [...] maja 1954 r. nr [...], na wniosek z 6 października 1955 r. nr [...], podczas gdy, jak wskazano powyżej, z jego treści wynika, że dotyczyło jedynie działki nr 1. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w sprawie koniecznym jest podjęcie przez Prezydenta W. czynności zmierzających do jednoznacznego ustalenia, czy wniosek W. P. z 25 maja 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczonej hip. jako "[...]" działka nr 2 został rozpoznany w całości lub w części (ze wskazaniem dokumentów potwierdzających tę okoliczność). Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania, mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin jednego miesiąca od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd wziął również pod uwagę fakt, że postanowieniem z [...] maja 2015 r. nr [...] Prezydent W. zawiesił postępowanie o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, do czasu rozpoznania powyższego wniosku z 25 maja 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu tej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.), na które to koszty składają się: wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącego w wysokości 240 zł oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.