I SA/Lu 969/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ), po rozpatrzeniu odwołania O. .A. w W. (spółka), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. L. (organ I instancji) z dnia [...] mocą której stwierdzono nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości 71.074 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] organ I instancji określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości 80.194 zł. Jednocześnie z uzasadnienia tej decyzji wynika, że w związku z jej wydaniem spółka miała obowiązek zapłacić z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. jeszcze kwotę 43.539 zł. Spółka złożyła odwołanie, a w wyniku jego rozpatrzenia organ decyzją z dnia [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] i umorzył postępowanie podatkowe w sprawie z tym uzasadnieniem, że zobowiązanie spółki z tytułu podatku od nieruchomości za 2009 r. uległo przedawnieniu z upływem 2014 r., stosownie do regulacji zawartej w art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2015.613 ze zm. - o.p.). Organ wyjaśnił przy tym, że w sprawie nie zachodzą przesłanki powodujące zawieszenie bądź przerwę biegu terminu przedawnienia omawianego zobowiązania podatkowego. Spółka, w związku z decyzją organu I instancji z dnia [...] określającą jej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r., w dniu 19 grudnia 2014 r. zapłaciła na poczet tego podatku 43.539 zł oraz 27.535 zł jako odsetki za zwłokę, co wynika z pisma organu I instancji z dnia 4 lutego 2015 r. (k. 80 przedstawionych akt podatkowych). Następnie organ I instancji, biorąc pod uwagę, że jego decyzja wymiarowa z dnia [...] r. została uchylona, a postępowanie podatkowe w sprawie umorzone z racji przedawnienia, w dniu 18 marca 2015 r. wydał decyzję, w której stwierdził nadpłatę spółki w podatku od nieruchomości za 2009 r. w wysokości 43.539 zł z tytułu nienależnie zapłaconego podatku i 27.535 zł z tytułu nienależnie zapłaconych odsetek od powyższej kwoty, a następnie w wykonaniu swojej decyzji w dniu [...] zwrócił spółce przelewem kwotę łącznie 71.074 zł. W podstawie prawnej stwierdzenia nadpłaty organ I instancji powołał się na art. 72 § 1 pkt 1, § 2, art. 73 § 1 pkt 7 i art. 77 § 1 pkt 1 lit. b o.p. W odwołaniu od decyzji organu I instancji stwierdzającej nadpłatę spółka zarzuciła pominięcie unormowania zawartego w art. 76 § 1 o.p., bowiem kwota nadpłaty nie uwzględnia odsetek należnych spółce za czas od dokonania wpłaty, jak się okazało, nienależnego podatku od nieruchomości za 2009 r. Organ w zaskarżonej decyzji nie zgodził się ze spółką i stwierdził, że spółka nie ma prawa domagać się odsetek od kwoty wpłaconej organowi I instancji w dniu 19 grudnia 2014 r., co wynika wprost z treści art. 78 § 3 pkt 2 o.p. Po pierwsze, wpłacona kwota została spółce zwrócona w całości w dniu 24 marca 2015, a zatem przed upływem 30 dni od dnia wydania decyzji kasacyjnej i umarzającej postępowanie podatkowe w sprawie. Po drugie, do uchylenia decyzji organu I instancji doszło z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego spółki z upływem 2014 r., a w takiej sytuacji nie można zasadnie mówić o jakimkolwiek przyczynieniu się organu podatkowego do uchylenia decyzji. Ponadto, jak dodatkowo wyjaśnił organ, kwestia czy postępowanie podatkowe w sprawie określenia spółce wysokości zobowiązania podatkowego było prowadzone sprawnie i czy zostało ono wszczęte odpowiednio wcześnie nie ma żadnego związku z przesłankami zawartymi w art. 78 § 3 pkt 2 o.p., a ściślej z przesłanką przyczynienia się organu podatkowego do uchylenia decyzji. Na powyższą decyzję organu spółka złożyła skargę, a w niej domagała się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, jak również zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zarzuciła naruszenie art. 78 § 3 pkt 2 o.p., gdyż, w jej przekonaniu, organ podatkowy przyczynił się do uchylenia decyzji. Spółka wywodziła, że organ I instancji odkładał w czasie wszczęcie postępowania podatkowego w sprawie jej zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. aż do dnia 25 września 2014 r., a decyzję wydano dopiero w dniu 27 listopada 2014 r., tak więc nieco ponad miesiąc przez upływem terminu przedawnienia omawianego zobowiązania podatkowego, zaś do uchylenia decyzji organu I instancji doszło właśnie z powodu przedawnienia. Prawidłowa ocena prawna tych okoliczności, zdaniem spółki, wyklucza zastosowanie art. 78 § 3 pkt 2 o.p. W konsekwencji spółka ma prawo domagać się stosownego oprocentowania nadpłaty. Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko, argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga spółki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Poza sporem w nin. sprawie była okoliczność, że spółka w wykonaniu decyzji organu I instancji w grudniu 2014 r. wpłaciła kwotę 43.539 zł jako zaległość podatkową dotyczącą podatku od nieruchomości za 2009 r. oraz kwotę 27.535 zł z tytułu odsetek za zwłokę od tej zaległości. Strony nie kwestionowały również i tego, że po uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania podatkowego, co nastąpiło mocą decyzji organu z dnia [...] kwota łącznie 71.074 zł została spółce zwrócona, przelewem zrealizowanym w dniu 24 marca 2015 r. W tym stanie sprawy kwota wpłacona przez spółkę na podstawie decyzji organu I instancji, która została uchylona po dacie dokonania wpłaty, jest nadpłatą zdefiniowaną w art. 72 § 1 pkt 1 o.p. Przepis ten stanowi, że za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Trzeba zgodzić się ze spółką, że, co do zasady, nadpłaty podlegają oprocentowaniu. Wynika to z treści art. 78 § 1 o.p. Jednak nie można pomijać, że od tej reguły ustawodawca przewidział wyjątki, a o jednym z nich stanowi art. 78 § 3 pkt 2 w powiązaniu m.in. z art. 77 § 1 pkt 1 lit. b o.p. Dla potrzeb dalszych rozważań należy przypomnieć, że - w stanie prawnym obowiązującym do końca 2015 r. - w myśl art. 77 § 1 pkt 1 lit. b o.p. nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o zmianie, uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Następnie zgodnie z art. 78 § 3 o.p. oprocentowanie przysługuje: 1) w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a-d, z zastrzeżeniem pkt 2, oraz w przypadku, o którym mowa w art. 77 § 1 pkt 3 - od dnia powstania nadpłaty; 2) w przypadkach przewidzianych w art. 77 § 1 pkt 1 lit. a-d - od dnia wydania decyzji o zmianie lub uchyleniu decyzji, jeżeli organ podatkowy nie przyczynił się do powstania przesłanki zmiany lub uchylenia decyzji, a nadpłata nie została zwrócona w terminie; (dalsze brzmienie art. 78 o.p. nie ma znaczenia dla nin. sprawy). Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt niespornych okoliczności analizowanej sprawy, zdaniem sądu, w pełni odpowiada prawu stanowisko organu, zgodnie z którym spółce nie przysługują odsetki od kwoty zwróconej przez organ I instancji w dniu 24 marca 2015 r. Niewątpliwie nadpłata została zwrócona spółce w całości w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji w przedmiocie określenia spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. (data wydania decyzji uchylającej to [...] zaś data zwrotu spółce nadpłaty to z kolei [...].). Nie można też podzielić zapatrywania spółki, aby do powstania przesłanek uchylenia decyzji miał przyczynić się organ podatkowy w rozumieniu art. 78 § 3 pkt 2 o.p. Powodem uchylenia decyzji organu I instancji nie były błędy tego organu, ale przedawnienie zobowiązania podatkowego, do którego doszło już po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Organ I instancji nie miał żadnego wpływu na moment, w którym nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. O tym, kiedy dochodzi do przedawnienia zobowiązania podatkowego rozstrzyga bowiem przede wszystkim sam upływ czasu w kontekście uregulowania zawartego w art. 70 § 1 o.p. Ponadto, jak długo nie upłynie termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, tak długo organ podatkowy jest nie tylko uprawniony, ale i zobowiązany (art. 120 o.p.) do wszczynania i prowadzenia postępowań podatkowych w celu określania prawidłowej, jego zdaniem, wysokości zobowiązań podatkowych. Natomiast zagadnienie dotyczące sprawności prowadzenia postępowania podatkowego wykracza poza granice tej sprawy. Należy ono bowiem do przedmiotowego zakresu innej sprawy, dotyczącej bezczynności organu podatkowego czy przewlekłego prowadzenia postępowania podatkowego. Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela pogląd prawny przyjęty w sprawie sygn. II FSK 425/08, zgodnie z którym przesłanki sformułowane w art. 78 § 3 pkt 1 i pkt 2 o.p. nie mają żadnego związku z przewlekłością postępowania podatkowego (nie można powoływać się na tę okoliczność w zakresie sporu dotyczącego wysokości oprocentowania nadpłaty). Przesłanki te są związane z wadami decyzji podatkowej, z której wynikała nadpłata, a nie z czasem trwania postępowania w tym przedmiocie. Zestawienie treści art. 78 § 3 pkt 1 z pkt 2, w ocenie sądu, oznacza, że art. 78 § 3 pkt 1 o.p. znajduje zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy nie stosuje się art. 78 § 3 pkt 2 o.p. (por. też sprawy sygn.: II FSK 429/08 czy II FSK 1209/08). Wobec powyższego, jeśli organ I instancji zwrócił spółce nadpłatę w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji uchylającej jego decyzję w sprawie określenia wysokości ww. zobowiązania podatkowego i jednocześnie w żaden sposób nie przyczynił się do powstania przesłanki tego uchylenia, w tym przypadku do zaistnienia przedawnienia zobowiązania podatkowego, to w konsekwencji nie ma podstaw prawnych do oprocentowania nadpłaty zgodnie z oczekiwaniami spółki. Prawidłowo również organ rozstrzygnął spór ze spółką o oprocentowanie nadpłaty decyzją. Z treści art. 74a o.p. wynika bowiem, że w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 wysokość nadpłaty określa organ podatkowy. W analizowanej sprawie nadpłata spółki nie wynikała z zeznania czy deklaracji podatkowej wymienionych w art. 73 § 2 o.p. ani też z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego czy orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, o których mowa w art. 74 ww. ustawy. Zatem, jeśli spółka była zdania, że należą się jej odsetki od zwróconej kwoty nadpłaty, organ podatkowy był zobowiązany do wydania decyzji, w której przedstawił odmienne zapatrywanie i stwierdził nadpłatę w kwocie odpowiadającej wpłaconej przez spółkę, bez jakiegokolwiek oprocentowania. Orzeczenia powołane w nin. uzasadnieniu dostępne są w elektronicznym zbiorze LEX. Z powodów omówionych wyżej niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.).