II SA/Wa 1895/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-15
Skład orzekający: Ewa Grochowska-Jung, Adam Lipiński, Eugeniusz Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Obrony Narodowej odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, która nie zastosowała właściwych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących rozpatrywania odwołania, jest dotknięta wadą nieważności?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej, która odmówiła stwierdzenia nieważności orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego. Minister nie zastosował właściwych przepisów dotyczących rozpatrywania odwołań ani przewidzianych w nich rodzajów rozstrzygnięć, co skutkuje wadą nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W związku z tym, decyzja ta podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
J.C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z 1994 r. dotyczącego jego zdolności do służby wojskowej. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska odmówiła stwierdzenia nieważności, podobnie jak Minister Obrony Narodowej w decyzji odwoławczej. J.C. zaskarżył decyzję Ministra do WSA w Warszawie, zarzucając błędy formalne i merytoryczne w orzeczeniu pierwotnym. Sąd uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej. 2. Zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz J.C. kwotę 98 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Eugeniusz Wasilewski, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. sprawy ze skargi J.C. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz J. C. kwotę 98 zł (słownie: dziewięćdziesiąt osiem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
J.C. w pismem z dnia [...] października 2013 r. zażądał stwierdzenia w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa nieważności orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. Nr [...] z dnia [...] marca 1994 r. w sprawie zdolności do służby wojskowej.
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r., wydaną na podstawie art. 156 § 1 w związku z art. 157 § 1 i art. 158 Kpa, odmówiła stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia.
W uzasadnieniu decyzji CWKL wskazał co następuje:
Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że Wojskowy Komendant Uzupełnień w S. skierował żołnierza rezerwy [...] J.C. do RWKL w. W., celem orzeczenia kategorii zdrowia pod kątem przydatności do pełnienia przez niego służby wojskowej. J.C. stawił się do RWKL w. W. w dniu [...] marca 1994 r. i otrzymał standardowe skierowanie do badań lekarsko-specjalistycznych. Wykonano RTG klatki piersiowej, przeprowadzono badania wewnętrzne orzekanego (płuca, serce - b.z.), a lekarz okulista zapisał w karcie zleceń [...]. Takie rozpoznanie lekarskie było podstawą do dokonania kwalifikacji rozpoznanych schorzeń zgodnie z Zał. I do rozporządzenia MON z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 1992 r. Nr 57, poz. 278 ze zm.). Zgodnie z zapisem § 11 pkt 3: [...] - stanowią o kategorii zdrowia "D" - Załącznik I, Grupa 2 - niezdolny do służby wojskowej. Uwzględniając zatem dokonane rozpoznanie lekarskie orzekająca RWKL w. W. wydała orzeczenie Nr [...] z dnia [...] marca 1994 r., w którym stwierdziła niezdolność orzekanego do służby wojskowej - kategoria zdrowia "D". Na uwierzytelnionej kserokopia powyższego znajduje się zapis "kserokopię orzeczenia otrzymałam dnia 1 marca 2000 r. i podpis J. C. (żona orzekanego)".
Orzekany od powyższego orzeczenia nie odwoływał się, a najpóźniej o jego treści dowiedział się w dniu 1 marca 2000 r. (jak to wskazał we wniosku i jak to figuruje w orzeczeniu), zatem orzeczenie to stało się ostateczne i prawomocne.
W ocenie organu, przedmiotowe orzeczenie zawiera wszelkie elementy decyzji, określone w art. 107 Kpa.
Analizując orzeczenie pod kątem normy art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, CWKL nie dopatrzyła się rażącego naruszenia prawa w kwestionowanym przez J.C. orzeczeniu.
W szczególności CWKL nie podzieliła twierdzeń wnioskodawcy o braku skutecznego doręczenia orzeczenia. Sam orzekany w piśmie z 28 października 2013 r. stwierdza, że "orzeczenie RWKL w. W. [...] z dnia [...] marca 1994 r. na druku orzeczenia poznałem dopiero w 2002 r. z winy jego niedoręczenia". Tymczasem na kserokopii figuruje pod datą 1 marca 2000 r. podpis jego żony J.C. Zatem należy uznać, że najpóźniej w 2000 roku wnioskodawca wiedział o treści orzeczenia i nie podjął żadnych czynności zmierzających do zmiany jego treści, zatem zarzut o nieotrzymaniu przez niego orzeczenia jest chybiony.
Odnośnie braku wpisania w orzeczeniu daty powołania J.C. do służby wojskowej, należy stwierdzić, że orzekany w dacie orzekania nie był żołnierzem zawodowym, lecz miał status żołnierza rezerwy i tak też zapisano w orzeczeniu [...]. Żołnierzom rezerwy nie wpisuje się w orzeczeniu daty wstąpienia do służby wojskowej, gdyż służby takiej nie pełnią, zatem ten zarzut jest także chybiony.
Odnośnie ustalenia kategorii zdrowia "D" - zgodnie z zapisem § 11 pkt 3 Załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia MON z dnia 10 czerwca 1992 r., [...] jednoznacznie określa kategorię zdrowia "D". Taką też kategorię orzekła RWKL w W., zatem podnoszony zarzut jest także chybiony.
Chybiony jest również zarzut dotyczący nie wpisania przez orzekającą RWKL w W. związku ze służbą wojskową rozpoznanych schorzeń, albowiem orzeczenie nie dotyczyło ustalenia inwalidztwa, lecz zdolności żołnierza rezerwy do czynnej służby wojskowej.
CWKL oceniając wydane orzeczenie pod kątem stwierdzenia jego nieważności, stwierdziła, że nie zaistniały żadne przesłanki z art. 156 § 1 Kpa w szczególności przesłanka rażącego naruszenia prawa, mogące być podstawą do stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia. Nie zawiera on żadnych wad formalno-prawnych bądź merytorycznych, które mogłyby być podstawą do stwierdzenia jego nieważności. Podkreślić przy tym należy, że zadaniem orzekających wojskowych komisji lekarskich nie jest przeprowadzenie kompleksowej diagnostyki lekarskiej orzekanego, lecz rozpoznanie schorzeń pod kątem oceny przydatności orzekanego do służby wojskowej - co w omawianym przypadku zostało dopełnione.
Zgodnie z zawartym w powyższej decyzji pouczeniem, J.C. wniósł odwołanie do Ministra Obrony Narodowej, który decyzją z dnia [...] października 2015 r., wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 156 § 1 w związku z art. 157 § 1 i art. 158 Kpa, postanowił odmówić stwierdzenia nieważności orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. Nr [...] z dnia [...] marca 1994 r.
W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, iż orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. Nr [...] z dnia [...] marca 1994 r. nie zawiera żadnych wad formalnoprawnych bądź merytorycznych, które mogą być podstawą do stwierdzenia jego nieważności.
J.C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej, żądając uchylenia orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. Nr [...] z dnia [...] marca 1994 r.; uchylenia decyzji Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] stycznia 2015 r.; zmiany decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2015 r. i zastosowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 156 § 1 i 2 Kpa.
W uzasadnieniu decyzji podtrzymał zarzuty zgłoszone przez niego w postępowaniu nadzorczym, dołączając miedzy innymi dokumentacje lekarską.
W uzupełnieniu skargi (pismo z dnia [...] grudnia 2015 r.) podkreślił, iż orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. Nr [...] z dnia [...] marca 1994 r. jest decyzja administracyjną. i oświadczył, iż w ten sposób prostuje skargę.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej odrzucenie (wskazując w tej materii na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 października 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 401/14) ewentualnie o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest zasadna, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 października 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 401/14, na które powołuje się Minister, dotyczy odrzucenia skargi J.C. na pismo Centralnej Wojskowej Komisja Lekarska w W. z dnia [...] stycznia 2014 r. Postanowienie to zostało wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem pismo to nie posiadało cech decyzji administracyjnej. Zatem postanowienie to nie może stanowić res iudicata wobec niniejszego postepowania. Z tych też przyczyn żądanie odrzucenia skargi jest chybione.
W następnej kolejności wskazać należy, iż w postepowaniu nadzorczym, organem drugiej instancji od decyzji wydanej przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w W., zgodnie z treścią art. 17 Kpa, będzie Minister Obrony Narodowej. Powyższe twierdzenie wynika z uprawnień nadzorczych Ministra zawartych w § 33 rozporządzenia MON z dnia 3 czerwca 2015 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postepowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2015 r., poz. 761), które zostało wydane na podstawie ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1414 ze zm.).
Minister Obrony Narodowej rozpatrując odwołanie od decyzji Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. zobowiązany jest do rozpatrywania odwołania w granicach zakreślonych normą art. 138 Kpa. Okoliczność, iż decyzja organu pierwszej instancji została wydana w trybie postępowania nadzorczego, nie zmienia zasad orzekania, zakreślonych tym przepisem. W szczególności organ drugiej instancji jest nie tylko zobowiązany do wskazania w komparycji swojej decyzji konkretnego paragrafu i punktu tego przepisu ale także zastosować przewidziane w tym przepisie rodzaje rozstrzygnięć, które wprost muszą odnosić się do decyzji organu pierwszej instancji.
Tymczasem w zaskarżonej decyzji Minister ani nie przywołuje odpowiedniej regulacji przewidzianej w art. 138 Kpa, ani nie stosuje rozstrzygnięcia przewidzianego w katalogu rozstrzygnięć, zawartych w art. 138 Kpa. Odwołanie się w komparycji decyzji z dnia [...] października 2015 r. do przepisów art. 156 § 1 w związku z art. 157 § 1 i art. 158 Kpa nie jest tu wystarczające. Także rozstrzygnięcie o treści: "odmówić stwierdzenia nieważności orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. Nr [...] z dnia [...] marca 1994 r." nie wypełnia żadnego z katalogu rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 Kpa.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżona decyzja została wydana w sposób rażący naruszająca przepis art. 138 Kpa, a zatem jest dotknięta wadą nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa i dlatego decyzja taka, zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł zgodnie z art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło