II GSK 3850/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-22

Skład orzekający: Andrzej Kuba, Gabriela Jyż, Stefan Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia może zostać nałożona na właściciela reklamy umieszczonej na przyczepie, jeśli przyczepa była okresowo pozostawiana w pasie drogowym w celu rozładunku i załadunku towaru, a jej faktyczne zajęcie pasa drogowego nie zostało jednoznacznie udowodnione poprzez odpowiednie dokumenty geodezyjne?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA i decyzję SKO, uznając, że brak było wystarczających dowodów na jednoznaczne ustalenie zajęcia pasa drogowego przez reklamę na przyczepie, w szczególności brak było dokumentów geodezyjnych określających przebieg granic pasa drogowego i kolizję z nim obiektu. Sąd wskazał, że odpowiedzialność administracyjna za zajęcie pasa drogowego jest zobiektywizowana, ale wymaga udowodnienia faktycznego zajęcia. Właściciel reklamy może być podmiotem odpowiedzialnym, jeśli działał na własną rzecz, jednak w tej sprawie brak było jednoznacznych dowodów na zajęcie pasa drogowego w określonych dniach, a także na status prawny gruntu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia poprzez umieszczenie reklamy na przyczepie samochodowej. Organ I instancji utrzymał w mocy decyzję organu II instancji, a Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę właściciela reklamy. Skarżący zarzucał m.in. wadliwe ustalenie stanu faktycznego, brak wystarczających dowodów na zajęcie pasa drogowego, niewłaściwą ocenę dowodów oraz naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika organu. Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
uchyla zaskarżony wyrok; uchyla zaskarżoną decyzję; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz P. F. 6.909 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Protokolant Anna Ważbińska-Dudzińska po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1112/15 w sprawie ze skargi P. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz P. F. 6.909 (sześć tysięcy dziewięćset dziewięć) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), oddalił skargę P. F. (dalej: Skarżący), na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO), z dnia [...] stycznia 2015r., wydaną w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynikało, że: Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., SKO utrzymało w mocy decyzję Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] sierpnia 2013 r., wymierzającą Skarżącemu i P. G. karę pieniężną w wysokości 17.952,75 zł., za zajęcie pasa drogowego, drogi powiatowej al. N. w rejonie ul. B. w dniach [...],[...],[...] i [...] sierpnia oraz [...] - [...],[...] - [...] września 2010 r., bez zezwolenia zarządcy drogi, poprzez umieszczenie w nim reklamy o łącznej powierzchni 25,25 m2. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 20 pkt. 8, art. 40, ust. 12 i ust. 13 w związku z art. 40d ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm., dalej: u.d.p.), uchwała Nr XXXIV/1023/2008 z dnia 29 maja 2008 r. Rady m. st. Warszawy w sprawie statutu Zarządu Dróg Miejskich oraz § 1 i § 4 uchwały Nr XXXI/666/2004 Rady m.st. Warszawy z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m.st. Warszawy, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dz. Urz. Województwa Mazowieckiego z 2004 r. Nr 148, poz. 3717 z późn. zm.) Stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy na podstawie dokumentacji fotograficznej oraz protokołu z przeprowadzonej kontroli pasa drogowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. Zdaniem organów administracji publicznej z dowodów tych wynika, iż w pasie drogowym Al. N. w rejonie ul. B. na przyczepie samochodu była umieszczona reklama " ..." [...] pralnia chemiczna i wodna ul. B. [...]. Reklama ta została postawiona bez zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Zdaniem SKO, stan ten trwał w dniach [...],[...],[...] sierpnia 2010 r. i w dniach [...] - [...],[...] -[...] września 2010 r., a został ustalony na podstawie dokumentacji fotograficznej, oraz notatek służbowych, jak również zeznań świadków, to jest G. Br. i S. J. Fakt umieszczenia reklamy w pasie drogowym, w jego granicach, wynika z mapy znajdującej się w aktach sprawy. SKO wskazało również, iż reklama została usunięta po dniu [...] września 2010 r. W ocenie SKO kara pieniężna została prawidłowo wyliczona w oparciu o uchwałę nr XXXI/666/204 Rady m. st. Warszawy z dnia 27 maja 2004 r., w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych, na obszarze m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj., Nr 148, poz. 3717 ze zm.) z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych. SKO uznało też za niezasadny, zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. 2000, Nr 98 poz. 1071 z zm., dalej: k.p.a.) i art. 24 § 3 k.p.a., bowiem uchylenie poprzedniej decyzji z dnia 2011 r. nie jest podstawą do wyłączenia, w późniejszym postępowaniu, wskazanych w odwołaniu osób. Od decyzji SKO z dnia [...] stycznia 2015 r. skargę wniósł Skarżący, a po jej rozpoznaniu Sąd I instancji wyrokiem z dnia [...] marca 2016r. oddalił skargę w całości. Sąd I instancji w uzasadnieniu przedstawił uregulowania dotyczące przedmiotu postępowania i wskazał, że stroną postępowania w przedmiocie umieszczenia reklamy w pasie drogowym i zarazem zobowiązanym do uzyskania stosownego zezwolenia zarządcy drogi jest właściciel danej reklamy. On jest bowiem w tym zakresie podmiotem stosunku publicznoprawnego w relacjach z organem administracji publicznej. Właściciel reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi, jest więc biernie legitymowany, w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, prowadzonym w oparciu o art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. Podkreślił też, że każdy przypadek, w którym w granicach pasa drogowego parkują pojazdy, czy też przyczepy do pojazdów zawierające napisy, czy oznaczenia firmy, musi być rozpatrywany indywidualnie. Nie można aprobować ewidentnych prób obchodzenia przepisów obowiązującego prawa, w tym przepisów dotyczących zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia, niezależnie od tego, czy osoba podejmująca taką próbę, zdaje sobie sprawę z jej konsekwencji prawnych, czy też nie. Stwierdzenie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zobowiązuje ten organ, do naliczenia, według zasad określonych w u.d.p., kary nakładanej w drodze decyzji administracyjnej. W takiej sytuacji organ nie może badać przyczyn tego zajęcia, oceniać stopnia winy strony przy takim zajęciu czy też miarkować wysokości wymierzanej kary. Sąd I instancji uznał, iż reklama umieszczona na przyczepie samochodowej ustawionej na parkingu znajdującym się w pasie drogowym spełnia wszystkie kryteria określone w art. 4 pkt 23 u.d.p. powołując się w tej mierze na orzeczenia sądów administracyjnych. Jego zdaniem, organy administracji publicznej w sposób prawidłowy zgromadziły i poddały ocenie materiał dowodowy, w myśl art. 7, 77 par. 1, 80 k.p.a. oraz odzwierciedliły swój tok postępowania i rozumowania w sposób odpowiadający kryteriom z art. 107 par. 3 k.p.a. Z załączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej oraz protokołu z przeprowadzonej kontroli pasa drogowego z dnia 20 sierpnia 2010 r. - w pasie drogowym Al. N. w rejonie ul. B. na przyczepie samochodu była umieszczona reklama "..." [...] pralnia chemiczna i wodna ul. B. [...]. Reklama ta została posadowiona pomimo braku stosownego zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Ten sam stan trwał w dniach [...],[...],[...] sierpnia 2010 r. i w dniach [...] - [...],[...] - [...] września 2010 r. Stan ten potwierdzili świadkowie, G. B. i S. J. Skarżący natomiast nie kwestionował tego, że jest właścicielem reklamy. Zgodził się z ustaleniami organów I i II instancji, że reklama była ustawiona w pasie drogowym, na podstawie map znajdujących się w aktach sprawy. W tych okolicznościach, organ I instancji miał podstawy do ustalenia kary pieniężnej, skoro doszło do zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. Dla ustalenia kary istotne jest bowiem stwierdzenie, iż doszło do takiego zajęcia. Natomiast okoliczności przywoływane przez Skarżącego nie mogły odnieść skutku w postaci uchylenia decyzji, bowiem ustalenie kary pieniężnej ma charakter obligatoryjny w sytuacji zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia. W protokole zostały wykazane powierzchnie reklamy i powierzchnia zajętego pasa drogowego. Nie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa wskazanych w skardze, a kara została ustalona i wyliczona w oparciu o uchwalę nr XXXI/666/204 Rady m. st. Warszawy z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj., Nr 148, poz. 3717 ze zm.) z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ( Dz.U. 201 poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.): I. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: 1. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm., dalej: p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez Skarżącego w skardze zarzutu naruszenia: a. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez: - niewyjaśnienie jaki jest stan prawny gruntu, na którym zlokalizowana była przyczepa i czy można go zaliczyć do pasa drogowego w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, - niewyjaśnienie kto i w jakim czasie pozostawiał przedmiotową przyczepę w al. N. w rejonie ul. B., - niewyjaśnienie w jakich godzinach, w określonych dniach przyczepa pozostawała w al. N. w rejonie ul. B., przez co brak było możliwości ustalenia w jakim celu zostawała tam umieszczona i błędnym przyjęciu, że był to cel reklamowy, - nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego i nie ustalenie przy przesłuchaniu S. J. danych osobowych kolejnych świadków i nie przesłuchanie ich w charakterze świadków, a przez to naruszenie zasady prawdy obiektywnej, - błędną ocenę dowodów polegającą na uznaniu, że przyczepa służyła do umieszczania jej na parkingu, w pasie drogi publicznej w takim miejscu, aby była bardzo dobrze widoczna dla kierowców poruszających się Aleją N. podczas, gdy z zeznań strony, R. G., świadka S. J.oraz z dokumentu w postaci umowy z dnia [...] lipca 2010 r. jednoznacznie wynika, że przyczepa jedynie na krótko była pozostawiana na parkingu, tj. na 1,5 - 2 godziny w celu rozładunku i załadunku bielizny z samochodu, zaś w pozostałym czasie służyła do holowania przyczepy na terenie całej Warszawy i na noc pozostawiana była w bazie przy ul. N. [...] w Warszawie, - błędną ocenę dowodów polegającą na uznaniu, że wszystkie zdjęcia wskazują na identyczne ustawienie kół przyczepy oraz stopki podpierającej podczas gdy z większości zdjęć nie można odczytać ustawienia kół przyczepy oraz stopki podpierającej, a z tych które da się odczytać wynika, że mają one inne ułożenie, - błędną ocenę dowodów polegającą na uznaniu, że w dniu [...] i [...] września 2010 r. przyczepa zajmowała pas drogowy znajdujący się w al. N. w rejonie ul. B., podczas gdy w dokumentacji zgromadzonej przez organ I i II instancji nie widnieją żadne dowody potwierdzające ten fakt, w tym nie widnieją w aktach sprawy żadne zdjęcia oraz notatki służbowe z dnia [...] i [...] września 2010 r, - błędną ocenę dowodów polegających na uznaniu, że to R. G. i P. F. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] zajęli pas drogowy, podczas gdy z zeznań strony R. G., świadka S. J. oraz z dokumentu w postaci umowy z dnia [...] lipca 2010 r. jednoznacznie wynika, że przyczepa była powierzana S.J. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą ... S. J. z siedzibą w W. (ul. Z. [...],[...] -[...] W.) w celu wykonania zlecenia i to on był odpowiedzialny za pozostawieniu jej na Nerudy 1 w Warszawie po godzinie 16 każdego dnia, b. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez pomięcie w uzasadnieniu decyzji wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przez co uniemożliwił kontrolę sądowoadministracyjnej decyzji organu II instancji, a także nieustosunkowanie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku do tych zarzutów, a także nieskonfrontowanie ww. zarzutów ze stanowiskiem organu oraz zgromadzonym materiałem dowodowym, 2. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a., polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo iż decyzje te zostały wydane bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem w uzasadnieniach obu decyzji, na jakich dowodach oparły organy ustalenia faktyczne sprawy, które dowody pominęli, a którym dali wiarę, a w szczególności na jakiej podstawie został przyjęty fakt zajęcia w dniu [...] i [...] września 2010 r. przez przyczepę pasa drogowego znajdującego się w al. N. w rejonie ul. B., podczas gdy w dokumentacji zgromadzonej przez organ I i II instancji nie widnieją żadne dowody taki fakt potwierdzające, w tym nie widnieją w aktach sprawy żadne zdjęcia oraz notatki służbowe z dnia [...] i [...] września 2010r,. 3. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji, pomimo, iż nie zebrano i nie rozważono całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie wyjaśniono: a. jaki jest stan prawny gruntu, na którym zlokalizowana była przyczepa i czy można go zaliczyć do pasa drogowego w rozumieniu ustawy o drogach publicznych, b. kto i w jakim czasie pozostawiał przedmiotową przyczepę w al. N. w rejonie ul. B., c. w jakich godzinach w określonych dniach przedmiotowa przyczepa pozostawała w al. N. w rejonie ul. B. przez co brak możliwości ustalenia w jakim celu zostawała tam umieszczona i błędnym przyjęciu, że był to cel reklamowy, co skutkowało nienależytym i niewyczerpującym wyjaśnieniem Skarżącemu w uzasadnieniach obu decyzji okoliczności faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie prawidłowej kary za zajęcie pasa drogowego, będących przedmiotem postępowania administracyjnego, 4. art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji, pomimo iż decyzja II instancji, została wydana przez M. M., z-ce dyrektora Zarządu Dróg Miejskich, który winien zostać wyłączony od udziału w postępowaniu, z uwagi na fakt, iż brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. uchylonej i przekazanej do ponownego rozpoznania przez organ II instancji, decyzją z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] co skutkowało wydaniem decyzji przez osobę nieuprawnioną do jej wydania, 5. naruszenie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art, 24 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu zamiast uwzględnienia skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji obu instancji, pomimo iż decyzja II instancji, została wydana przez M. Mi., z-ce dyrektora Zarządu Dróg Miejskich, w sytuacji w której istniała wątpliwość co do jego bezstronności w ponownym postępowaniu w I instancji z uwagi na wydanie przez niego decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. uchylonej i przekazanej do ponownego rozpoznania przez organ II instancji decyzją z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] 6. art. 134 § 1 p.p.s.a. oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. sprowadzające się do stwierdzenia, że sąd I instancji nie będąc związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granicę, mimo że w przedmiotowej sprawie powinien to uczynić, w szczególności do zbadania w Centralnej Ewidencji Pojazdów oraz Kierowców kto jest właścicielem przedmiotowej przyczepy o numerach rejestracyjnych [...], 7. naruszenie art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a. polegające na niewezwaniu organu do uzupełnienia braku formalnego odpowiedzi na skargę poprzez dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy wraz z odpisem dla wszystkich stron, co w konsekwencji doprowadziło do nieważności postępowania, na zasadzie art, 183 § 2 pkt 2 infine p.p.s.a 8. art. 106 § 3 p.p.s.a. polegające na niezobowiązaniu organu do uzupełnienia akt sprawy poprzez złożenie brakujących dokumentów, tj. dokumentu z Centralnej Ewidencji Pojazdów oraz Kierowców, pozwalających na dokonanie ustalenia kto jest właścicielem przedmiotowej przyczepy o numerach rejestracyjnych [...]; II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że: 1. kara pieniężna za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia powinna zostać nałożona na właściciela przyczepy, na której umieszczona jest reklama, a nie na tą osobę która zajmuje pas drogowy bez zezwolenia, 2. przez zajęcie pasa drogowego należy uznać jednorazową krótką czynność wypakowania prania i jego zapakowania trwającą około godziny, a nie wielokrotną długą czynność trwającą co najmniej jedną dobę, Wobec powyższych zarzutów na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, bądź w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 188 p.p.s.a. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie reformatoryjne w trybie art. 188 p.p.s.a., zgodnie z wnioskiem w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2015 r., oraz zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw do stwierdzenia nieważności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Oceniając skargę kasacyjną przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jest uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty skargi okazały się zasadne. Skarżący oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Co do zasady, w takiej sytuacji rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być oceniane przez Naczelny Sąd Administracyjny wówczas, gdy stan faktyczny sprawy stanowiący podstawę wydanego wyroku został ustalony bez naruszenia przepisów postępowania. Należy jednak zauważyć, że prawidłowe przeprowadzenie postępowania administracyjnego uzależnione jest od uwzględnienia treści regulacji prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. To bowiem te przepisy determinują przebieg postępowania dowodowego, które jest prowadzone w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, który może pozostawać w rożnych relacjach w odniesieniu do stanu materialnoprawnego. Stan faktyczny może bowiem odpowiadać normie prawa materialnego, która w takim przypadku może mieć zastosowanie, ale może również nie odpowiadać tej normie, co skutkuje tym, że nie znajduje ona zastosowania. Ponadto treść normy prawa materialnego w pewnym sensie wyznacza kierunek i zakres postępowania dowodowego. Z tego też względu, odnosząc się w pierwszej kolejności, do zarzutów naruszenia prawa materialnego, określonych w punkcie II.1 i II.2. Zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt. 1 u.d.p., za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że w sytuacji, gdy pas drogowy został zajęty bez zezwolenia, na skutek umieszczenia tam określonego obiektu, to podmiotem, wobec którego powinna być skierowana decyzja administracyjna o nałożeniu kary pieniężnej, jest co do zasady, właściciel takiego obiektu. On jest bowiem w tym zakresie podmiotem stosunku publicznoprawnego w relacjach z organem administracji publicznej. Zatem to właściciel reklamy umieszczonej w pasie drogowym bez zgody zarządcy drogi jest biernie legitymowany w postępowaniu w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, toczącym się w trybie przepisu art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. Natomiast kwestii legitymacji do bycia stroną postępowania o nałożenie sankcji o charakterze publicznoprawnym, wynikającej z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, nie jest władna zmienić umowa. Umowa jako instrument prawa cywilnego, co do zasady wiąże tylko strony, które ją zawarły, nie zaś niebędący jej stroną organ administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2008 r., II GSK 560/08, CBOSA). Analiza okoliczności tej sprawy, treści stosunku prawnego łączącego właściciela reklamy (reklamy umieszczonej na przyczepie) ze Sławomirem J., w posiadaniu którego reklama się znajdowała, wskazuje, iż dysponentem reklamy, jest Skarżący. Postanowienia umowy wiążące Skarżącego z S. J., wskazują, że S. J. jest tam określony w niej jako "zleceniodawca". Na podstawie tej umowy S. J. był zobowiązany do przewożenia prania oraz do reklamy pralni za pomocą ciągnionego za pojazdem przyczepy, z umieszczoną na niej reklamą pralni. Podkreślić należy, że pojęcia faktycznego zajęcia pasa drogowego nie można ograniczać jedynie do wyłącznie fizycznego "technicznego" umieszczenia reklamy (przyczepy z reklamą) w pasie drogowym (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 lutego 2018 r., II SA/Go 1160/17, CBOSA). Istotne jest bowiem to, czy podmiot który dokonał faktycznego zajęcia pasa drogowego działał na własną rzecz i we własnym imieniu. Natomiast w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie może budzić wątpliwości, że działał on na rzecz zleceniodawcy, co wynika jednoznacznie z zawartej umowy. Postawienie reklamy wynikało z faktu, że S. J. reklamując pralnię Skarżącego, zgodnie z umową, dostarczał jednocześnie pranie do pralni, co wynika z zawartej umowy. Należy zatem stwierdzić, że reklama pozostawała w posiadaniu zależnym zleceniobiorcy, albowiem przysługiwało mu władztwo nad cudzą rzeczą w zakresie odpowiadającym prawu podmiotowemu - innemu niż własność (art. 336 k.c.). Zleceniodawca (Skarżący) nie utracił władztwa nad rzeczą. Dostawa rzeczy do prania odbywała się cyklicznie i stale, co rodziło konieczność pozostawienia reklamy, wobec konieczności ich rozładunku. Ta okoliczność, wobec jej notoryjności, była znana Skarżącemu, co w powiązaniu z treścią umowy zobowiązującą S. J.do reklamy pralni nie pozostawia wątpliwości, co do podmiotu na którego winna być nałożona kara pieniężna. Skarżący natomiast chciałby aby zostało przyjęte zawężające rozumienie zwrotu osoba faktycznie zajmująca pas drogowy, sprowadzające się do podmiotu bezpośrednio dokonującego tą czynność, abstrahujące całkowicie od stosunków cywilnoprawnych łączących strony umowy. Powyższe czyni niezasadnymi, zarzuty określone w punkcie I.1.a.tiret 8, jak również zarzut określony w punkcie I.3.b. Nie zasadne jest również twierdzenie Skarżącego iż przez zajęcie pasa drogowego nie można uznać krótkiej czynności wypakowania prania i jego zapakowania, trwającą około godziny, a za taką należy uznawać wielokrotną czynność trwającą, co najmniej jedną dobę. Otóż zgodnie z art. 40 ust. 12 pkt. 1 u.p.d. za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Natomiast zgodnie z art. 40 ust. 4 u.p.d. opłatę za zajęcie pasa drogowego, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień. Za nie uzasadniony uznać również należało zarzut określony w punkcie 7 to jest naruszenia art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 47 § 1 p.p.s.a., co w konsekwencji zdaniem Skarżącego doprowadziło do nieważności postępowania na zasadzie art. 183 § 2 pkt 2 in fine p.p.s.a. W sprawie bowiem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 2 p.p.s.a., Powyższy przepis stanowi, że nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej, organu powołanego do jej reprezentowania lub przedstawiciela ustawowego, albo gdy pełnomocnik strony nie był należycie umocowany. W rozpoznawanej sprawie, żadna z tych okoliczności nie zaistniała. Należy bowiem zwrócić uwagę na charakter prawny odpowiedzi na skargę. Braki odpowiedzi na skargę, sporządzonej przez organ pozostaje bez wpływu na możliwości obrony swoich praw przez stronę. W związku z tym, że w art. 54 § 1 p.p.s.a. przyjęto pośredni tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego, ustalone zostały reguły ich przekazywania do właściwego sądu. Zgodnie z tymi regułami, organ jest zobowiązany do przekazania skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przepisy te nie określają, jaką treść ma zawierać odpowiedź na skargę. Z istoty tego pisma wynika, że powinna ona wyrażać stanowisko organu wobec zarzutów i wniosków skargi. Jednocześnie treści zawarte w odpowiedzi na skargę nie mają znaczenia dla legalności wydanego rozstrzygnięcia administracyjnego. Pismo to ma bowiem charakter jedynie pomocniczy i treści w nim zawarte mają jedynie stanowić dodatkowe wyjaśnienie motywów postępowania organu. Sąd nie może uchylić się przy tym od oceny legalności zaskarżonej decyzji, stwierdzając, że zawarta w jej uzasadnieniu argumentacja jest odmienna od tej, którą organ zaprezentował w odpowiedzi na skargę (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 2557/12). Ze względu na podane znaczenie prawne treści odpowiedzi na skargę nie podlegała ona kontroli, we wskazanym zakresie upoważnienia do jej podpisania. Nie zasadne okazały się również zarzuty określone w punkcie 4 i 5. Zgodnie bowiem z treścią art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Skarżący, argumentował bowiem, iż M. M., zastępca dyrektora Zarządu Dróg Miejskich brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2011r., która to decyzja została uchylona przez organ II instancji, decyzją z dnia [...] maja 2011r. Następnie brał udział w wydaniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2013r., która była następstwem rozpoznania sprawy po jej uchyleniu przez organ II instancji. Zgodnie z brzmieniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. pracownik organu podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Omawiany przepis stosuje się do sytuacji, gdy ta sama osoba uczestniczy w wydaniu decyzji w sprawie zarówno w postępowaniu przed organem I instancji, jak i w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy, a także do przypadków, kiedy zaskarżenie decyzji ostatecznej realizowane jest w trybach nadzwyczajnych, których przedmiotem jest weryfikacja prawidłowości wcześniejszej decyzji tego organu, takich jak stwierdzenie nieważności decyzji czy wznowienie postępowania (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2017 r., sygn. akt II OSK 3003/15 oraz przywołane tam orzecznictwo i poglądy doktryny, publ. LEX nr 2408795). Taka sytuacja w sprawie natomiast nie wystąpiła. Brak jest podstaw również do uznania, iż zaistniało niewyłączenie od udziału powyższej osoby ze względu na brak jego bezstronności w ponownym postępowaniu przed organem I instancji. Zdaniem Skarżącego wątpliwości ten wynikają z stanowiska wyrażonego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011r. oraz braku ustosunkowania się do pisma z dnia [...] września 2011r. Powyższe okoliczności nie stanowią podstawy do wyłączenia powyższej osoby, bowiem nierozerwalnie wiążą się działaniem organu. Zasadne jest przy tym przytoczenie przepisu art. 8 Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej przyjętego przez Parlament Europejski w dniu 6.09.2001 r. (decyzja w sprawie Kodeksu Dobrej Praktyki Administracyjnej, 2011/C 285/03, Dz.U. UE C 285, s. 3), który stanowi, że: "1. Urzędnik jest bezstronny i niezależny. Urzędnik powstrzymuje się od jakichkolwiek arbitralnych działań, które mogłyby mieć negatywny wpływ na sytuację jednostek, jak również od wszelkich form uprzywilejowanego traktowania, bez względu na motywy takiego postępowania. 2. Urzędnik nie kieruje się wpływami zewnętrznymi jakiegokolwiek rodzaju, w tym wpływami politycznymi, ani interesem osobistym. 3. Urzędnik nie bierze udziału w podejmowaniu decyzji w sprawach dotyczących jego własnego interesu lub interesu rodziny, krewnych, przyjaciół i znajomych". W odniesieniu do pracowników służby cywilnej miarodajne są tej mierze przepisy § 4 i 18 zasad służby cywilnej i etyki korpusu służby cywilnej, które stanowią odpowiednio, że: "Przestrzegając zasady bezinteresowności, członek korpusu służby cywilnej w szczególności: 1) nie przyjmuje od osób zaangażowanych w prowadzone sprawy żadnych korzyści; 2) nie przyjmuje żadnej formy zapłaty za publiczne wystąpienia, gdy mają one związek z zajmowanym stanowiskiem; 3) rezygnuje z dodatkowego zatrudnienia lub zajęcia zarobkowego, jeżeli dalsze wykonywanie dodatkowego zatrudnienia lub zajęcia zarobkowego może mieć negatywny wpływ na sprawy prowadzone w ramach obowiązków służbowych; 4) nie prowadzi szkoleń, jeżeli mogłoby to negatywnie wpłynąć na bezstronność prowadzonych spraw" oraz że zasada bezstronności wyraża się w szczególności w: 1) niedopuszczaniu do podejrzeń o konflikt między interesem publicznym i prywatnym; 2) niepodejmowaniu żadnych prac ani zajęć, które kolidują z obowiązkami służbowymi; 3) jednakowym traktowaniu wszystkich uczestników w prowadzonych sprawach administracyjnych i nieuleganiu przy tym jakimkolwiek naciskom; 4) niedemonstrowaniu zażyłości z osobami publicznie znanymi ze swej działalności zwłaszcza politycznej, gospodarczej, społecznej lub religijnej oraz niepromowaniu jakichkolwiek grup interesu (zarządzenie nr 70 Prezesa Rady Ministrów z 6.10.2011 r. w sprawie wytycznych w zakresie przestrzegania zasad służby cywilnej oraz w sprawie zasad etyki korpusu służby cywilnej, M.P. poz. 953) (za: A. Wróbel kom. do art. 24 ust. 3 k.p.a., Lex) Takich okoliczności Skarżący nie wskazał, natomiast przytoczone okoliczności wiążą się jedynie z wykonywanymi czynnościami w postępowaniu, a brak akceptacji czynności podejmowanych przez organ, ze strony Skarżącego, nie uzasadnia uwzględnienia powyższego zarzutu. Nie zasadne są również zarzuty określone w punkcie I.6 i I.8. to jest naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a oraz 106 § 3 p.p.s.a. Skarżący zarzucał Sądowi I instancji brak inicjatywy dowodowej poprzez zaniechanie zbadania Centralnej Ewidencji Pojazdów ora Kierowców, celem ustalenia kto jest właścicielem przyczepy na której umieszczona była reklama. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W sprawie nie było natomiast wątpliwości kto jest właścicielem reklamy umieszczonej na przyczepie, a to jest z punktu widzenia nałożenia kary pieniężnej istotna okoliczność faktyczna. Z tego też względu przeprowadzenie tego dowodu było zbędne. Dodać również należy, że przeprowadzenie dowodu z dokumentu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. jest uprawnieniem Sądu, a nie obowiązkiem. Sąd może przeprowadzić dowody z urzędu, o ile zaistnieją przesłanki wskazane w tym przepisie, nie ma jednak obowiązku ich przeprowadzania. Nie zasadne okazały się również zarzuty określone w punkcie I.1.a tiret trzeci i piąty oraz I.3.c. Skarżący bowiem zarzucał nie ustalenie w jakich godzinach i dniach przyczepa z reklamą pozostawała w rejonie ul. B., przez co brak było możliwości ustalenia w jakim celu została tam umieszczona i przyjęciu, iż był to cel reklamowy. Otóż, jak już wskazano, zgodnie z z art. 40 ust. 12 pkt. 1 u.p.d. za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Natomiast zgodnie z art. 40 ust. 4 u.p.d. opłatę za zajęcie pasa drogowego, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych zajętej powierzchni pasa drogowego, stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego i liczby dni zajmowania pasa drogowego, przy czym zajęcie pasa drogowego przez okres krótszy niż 24 godziny jest traktowane jak zajęcie pasa drogowego przez 1 dzień. W tym stanie prawnym bez znaczenia jest ustalenie w jakich godzinach przyczepa z reklamą była pozostawiana w rejonie ul. B. Z materiału dowodowego jednocześnie niewątpliwie wynika w jakich dniach była ona pozostawiona. Podkreślić jednocześnie należy, że pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (art. 4 pkt 1 u.d.p.). Odpowiedzialność administracyjna za bezprawne zajęcie pasa drogowego jest zobiektywizowana, niezależna od winy sprawcy. Ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest bowiem faktyczne zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2017 r., II GSK 4486/16, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej CBOSA). Realizacja deliktu administracyjnego "zajęcie pasa drogowego" następuje w sytuacji (i z momentem) faktycznego zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia lub wbrew określonym w nim warunkom. Tym samym bez znaczenia dla przyjęcia deliktu administracyjnego jest cel umieszczenia przyczepy z reklamą, co czyni niezasadnym również zarzut określony w punkcie I.1.a tiret 3. Natomiast, z ustaleń poczynionych w toku postępowania, m.in. treści umowy zawartej z S. Jaszczakiem niewątpliwie wynika jaki był cel umieszczenia reklamy na przyczepie. Nie zasadny okazał się również zarzut nie przeprowadzenia postępowania dowodowego, poprzez nie ustalenie przy przesłuchaniu świadka S. J., danych osobowych kolejnych świadków to jest zarzut określony w punkcie I.1.a tiret czwarty. Podkreślić bowiem należy, iż na organie nie spoczywa nieograniczony obowiązek dowodowy. Z reguły bowiem, to strona jest lepiej zorientowana w stanie faktycznym sprawy od organu. Tak więc w celu realizacji własnego prawa winna ona wykazywać inicjatywę dowodową, poprzez zadawanie pytań świadkowi, m.in. w celu ustalenia ewentualnych świadków, za pomocą zeznań których, chciałaby ustalić okoliczności faktyczne przemawiające na jej korzyść. Nic nie stało na przeszkodzie aby takie ustalenia Skarżący mógł dokonać, również po przesłuchaniu świadka i przedłożyć stosowne wnioski dowodowe, w toku postępowania administracyjnego, czego jednak Skarżący nie uczynił. Nie zasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, to jest zarzut określony w punkcie I.1 oraz I.1.b skargi kasacyjnej. Zarzut powyższy wiąże się z wskazaną nieprawidłowością dotyczącą wad uzasadnienia Sądu I instancji i organu. Z punktu widzenia określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. wymogów, którym czynić powinno zadość uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego jak też decyzji. W rozpatrywanej sprawie wymogom tym, Sąd I instancji, jak organ nie uchybił. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Wbrew stanowisku Skarżącego, uzasadnienie zaskarżonego wyroku, co prawda jest lakoniczne i skrótowe, jednak odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. i umożliwia kontrolę zaskarżonego wyroku. Inną kwestią jest natomiast, co należy podkreślić, zasadność i trafność podjętego rozstrzygnięcia. Natomiast w uzasadnienie organu, zostało sporządzone w sposób pozwalający na ustalenie motywów decyzji i przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Natomiast zasadne okazały się zarzuty naruszenia prawa procesowego, określone w punkcie I.1.a tiret 1,7, punkcie I.2 i I.3.a. to jest nierozważenia i nie zebrania całego materiału dowodowego, co do tego, czy przyczepa z reklamą znajdowała się w pasie drogowym, jak również, co do zajęcia pasa drogowego przez reklamę w dniach [...] i [...] września 2010r. Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 pkt 1 u.d.p. pas drogowy jest to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Elementem definicji pasa drogowego drogi publicznej jest wydzielenie go liniami granicznymi. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że dowodem na umieszczenie obiektu w pasie drogowym jest urzędowy dokument geodezyjny określający, linie graniczne pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.d.p., oraz kolizję umieszczonego w pasie drogowym obiektu z tymi liniami, pozwalający stwierdzić przypadek zajęcia tego pasa drogowego. Wydanie decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego, musi być bowiem zawsze poprzedzone dokonanymi z urzędu ustaleniami, co do przebiegu granic pasa drogowego. Takie ustalenie wymaga sięgnięcia do ewidencji gruntów oraz ewidencji drogowej. By niespornie ustalić, czy dany obiekt znajdował się w pasie drogi publicznej, należy w pierwszej kolejności na mapie geodezyjnej wykazać, jaki jest przebieg granic pasa drogowego. Na tak przygotowanej mapie winna zostać przedstawiona kolizja umieszczonego w pasie obiektu z liniami granicznymi pasa (wyrok WSA w Warszawie z 17 lutego 2006 r., VI SA/Wa 1665/07, z dnia 24 września 2014 r., sygn. VIII SA/Wa 354/14). Takich dowodów w sprawie zabrakło. Jako dowód mający prowadzić do wniosku, że przedmiotowa tablica reklamowa znajduje się w pasie drogowym, zamieszczono w aktach mapę sytuacyjną, jednak brak jest wskazania organu, z którego zasobów miałaby ona pochodzić. Nadto, brak jest dokumentów określających status prawny nieruchomości, której dotyczy spór. W aktach znajduje się nadto mapa geodezyjna, jednak bez naniesionego miejsca, w którym znajdowała się przyczepa reklamowa. Powyższe dokumenty nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie, czy reklama znajdowała się w pasie drogowym. Nadto, wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu organ uznał, iż pas drogowy został zajęty w dniach [...] i [...] września 2010r. Natomiast, w aktach sprawy brak materiału dowodowego wskazującego na zajęcie pasa drogowego tych dniach m.in. zdjęć jak i notatek. Wobec powyższego skarga kasacyjna okazała się uzasadniona, zaskarżony wyrok należało uchylić i uchylić zaskarżoną decyzję, zgodnie z art. 188 p.p.s.a., wobec tego, że istota sprawy okazała się dostatecznie wyjaśniona. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić wskazania zawarte w powyższym uzasadnieniu i przy ich uwzględnieniu rozpoznać sprawę. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 p.p.s.a., art. 203 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.), zasądzając od SKO na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 6.909,0 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło