IV SAB/Wr 284/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska Sędziowie Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków - (spr.) Protokolant Paulina Szpakowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w L w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w L do rozpoznania wniosku K M z dnia 8 września 2014 r o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami; II. stwierdza, że bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w L w rozpoznaniu wniosku skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w L na rzecz P G kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. M. zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w L. pismem z dnia 8 września 2014 r., następującej treści: "Na podstawie art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (...) uprzejmie proszę o udzielenie informacji dot. ostatniego przeprowadzonego w okręgu, kursu dla nowowstępujących do PZŁ, poprzez podanie wszystkich tytułów kosztów i ich wysokości przyjętych w kalkulacji dla wyliczenia sumarycznego kosztu kursu pokrywanego przez jego uczestników, z podaniem dat odbywania się kursu, liczby jego uczestników i ile zobowiązany był zapłacić każdy z nich. W przypadku odmowy udzielenia informacji prasowej w powyższej sprawie, na podstawie otrzymanego pełnomocnictwa redaktora naczelnego dziennika "[...]" proszę o złożenie odmowy w ciągu 3 dni w trybie art. 4 ust. 3 w/w ustawy Prawo prasowe". Polski Związek Łowiecki Zarząd Okręgowy w L. pismem z dnia 15 września 2014 r. odpowiadając na pismo z dnia 8 września 2014 r. zwrócił się do Dziennika Ł. o podanie czy P. K. M. pozostaje w stosunku pracy z redakcją dziennika Ł. albo zajmuje się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowaniami materiałów prasowych na rzecz i z upoważnienia redakcji. W takim przypadku proszono o nadesłanie stosownego upoważnienia. P. G. – redaktor naczelny dziennika "[...]" wniósł dnia 3 listopada 2014 r. do tutejszego Sądu skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w L. w udzieleniu informacji prasowej. Organowi zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. poprzez bezczynność w udzieleniu informacji publicznej prasie. W związku z powyższym wniósł na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. o nakazanie organowi udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z dnia 8 września 2014 r. w ciągu 14 dni oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał na treść wniosku, z dnia 8 września 2014 r., z którym wystąpił dziennikarz dziennika "[...]" K.M. Podał, że do dnia złożenia skargi wnioskowana informacja nie została udzielona, ani organ nie wykonał żadnej czynności w sprawie, o których mówi u.d.i.p. Wskazał na treść art. 4 ust. 1 i 3a ustawy o prawie prasowym. Stwierdził, że z powyższych regulacji wynika, że udostępnienie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie u.d.i.p. W świetle art. 3a u.p.p. dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji, w sytuacji, gdy wnioskuje o nią prasa, decydujące znaczenie ma ocena charakteru tej informacji oraz określenie adresata wniosku. Wniosek dotyczący udzielenia informacji publicznej, skierowany do podmiotu zobowiązanego powinien być załatwiony w trybie określonym w przepisach u.d.i.p. Polski Związek Łowiecki jest podmiotem wykonującym zadania publiczne przekazane art. 34 ustawy Prawo łowieckie, a zatem zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej. Zadania z zakresu administracji publicznej, nałożone na Związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny, dlatego informacja o działalności jego organów, określonych w ustawie winna być udzielona na wniosek prasy, jak i każdego obywatela RP na podstawie przepisów u.d.i.p. Z art. 42 ust. 9 ustawy o prawie łowieckim wynika, iż działalność Polskiego Związku Łowieckiego, obejmuje ustalenie wysokości opłat za szkolenie i egzaminowanie na uprawnienia do wykonywania polowania, zaś Związek uwzględnia przy tym poniesione koszty. Skarżący domagał się wskazania przez organ wysokości poszczególnych kosztów szkolenia i egzaminu uprawniającego do wykonywania polowania, a zatem jego wniosek dotyczył informacji na temat zadań mieszczących się w ramach działalności wykonywanej przez Polski Związek Łowiecki. W imieniu Państwa PZŁ wydaje państwowe uprawnienia do polowania, które muszą zostać poprzedzone ukończeniem szkolenia i zdaniem egzaminu, organizowanych przez Związek, więc informacja o tym jest informacją publiczną. Zatem wniosek z dnia 8 września 2014 r. jako dotyczący udzielenia informacji o charakterze publicznym i skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne, pomimo iż pochodził od przedstawiciela prasy podlegał rozpoznaniu przez organ w trybie przewidzianym w u.d.i.p., a nie w trybie art. 4. u.p.p. Tym samym organ jest bezczynny lub przewlekle prowadzi postępowanie zatem zainteresowanemu przysługuje skarga do sądu administracyjnego w trybie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Przyznał, że do organu wpłynął wniosek K. M. z dnia 8 września 2014 r. podał, że nie uzyskał odpowiedzi na swoje pismo z dnia 15 września 2014 r. W ocenie skarżącego skarga jest przedwczesna i jako taka niedopuszczalna. Organ nie odmówił odpowiedzi ani nie zwleka z jej udzieleniem w trybie prawa prasowego. Ma prawo oczekiwać, że osoba kierująca wniosek o udzielenie odpowiedzi w trybie prawa prasowego wykaże umocowanie lub wykazie, że pozostaje w stosunku pracy z redakcją, na którą się powołuje. Wskazał, że art. 4 ust. 3 ustawy prawo prasowe stanowi, że w razie odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, a to dopiero otwiera termin do wniesienia skargi. Przedmiotowa sprawa nie spełnia zatem kryteriów do poddania jej ocenie merytorycznej przez sąd administracyjny. Odmowa bowiem nie nastąpiła, tym bardziej, iż to nie redaktor naczelny wnioskował o sporządzenie odmowy na piśmie. Dopiero zgodnie z art. 4 ust. 3 prawa prasowego na żądanie redaktora naczelnego zostałaby sporządzona odmowa z zachowaniem wszelkich wymagań przewidzianych prawem prasowym, która jest zaskarżalna. Żądanie weryfikacji miało podstawy faktyczne i prawne. Organowi nie jest znany skład redakcji, wzór papieru firmowego dziennika Ł., kto jest redaktorem w rozumieniu art. 7 ust. 5 ustawy prawo prasowe. Skoro pytający powołuje się na ustawę prawo prasowe i ta ogranicza dostęp do informacji do ściśle określonej kategorii osób, to uzyskanie informacji, na temat czy dana osoba należy do tej właśnie kategorii osób należy traktować jako zagadnienie wstępne wymagające wyjaśnienia. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do niczym nieuzasadnionego stanowiska, że każdy może żądać dostępu do informacji w trybie prawa prasowego. Organ nie pozostaje w bezczynności, gdyż nie miał obowiązku stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, natomiast na gruncie ustawy Prawo prasowe instytucja skargi na bezczynność nie istnieje. Jeżeli jednak przyjąć, że działanie skarżącego nastąpiło w ramach u.d.i.p. to zasadnym staje się zagadnienie działania w ramach interesu publicznego, wnioskodawca winien wykazać działanie w ramach interesu publicznego – szczególnie uzasadnionego. Dodał, iż gdyby K. M. złożył wniosek nie powołując się, że jest dziennikarzem, a jedynie podpisał go we własnym imieniu organ nie miałby wątpliwości aby go rozpoznawać w oparciu o u.d.i.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta, o czym mówi § 2 powołanego wyżej artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie ustanowią inaczej. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) – dalej p.p.s.a. – obejmuje również bezczynność organów). Przedmiotem skargi jest bezczynność organu w udzieleniu informacji publicznej tym samym, według wnioskodawcy, podstawą do jej rozpoznania stanowią przepisy ustaw z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) – dalej u.d.i.p. Organ zaś wskazuje, iż wniosek z dnia 8 września 2014 r. odwoływał się do art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r. Nr 5 poz. 24 ze zm.) – dalej u.p.p., zatem w trybie tej ustawy powinien być rozpoznany. Spór pomiędzy stronami dotyczy w istocie tego, w jakim trybie powinien być rozpoznany wniosek K. M. z dnia 8 września – czy w trybie ustawy prawo prasowe czy też ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy zatem organ prawidłowo realizował wskazany wniosek. Niewątpliwie z treści omawianego wniosku wynika, że jej autor powołał prawo prasowe. Według Sądu o kwalifikacji wniosku nie decyduje ostatecznie wskazana postawa prawna, ale treść żądania z jakim występuje zainteresowany. Ocena wniosku i jego kwalifikacja należy do organu. Zgodnie z powołanym we wniosku art. 4 ust. 1 u.p.p. przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. Natomiast art. 3a tej ustawy stanowi, że w zakresie prawa dostępu do informacji publicznej stosuje się przepisy u.d.i.p. W ocenie Sądu wniosek dotyczył informacji publicznej i został skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Zatem winien być rozpoznany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym skarga mówiąca o bezczynności w uzyskaniu informacji publicznej została właściwie sformułowana, a redaktor naczelny jest podmiotem posiadającym legitymację do jej wniesienia (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 89/13, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 319/14, wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r., I OSK 2745/13). Zatem organ był zobowiązany do rozpoznania wniosku z dnia 8 września 2014 r. w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i na jej podstawie należy ocenić zarzut bezczynności. Argumentując postawione wyżej stwierdzenie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o udzielaniu informacji publicznej zobowiązane do udzielenia informacji publicznej są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Polski Związek Łowiecki jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, tym samym jest podmiotem określonym w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy u.d.i.p. Zgodnie bowiem z art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r., poz. 1226 ze zm.) zadaniem tego związku jest między innymi prowadzenie gospodarki łowieckiej, troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych zwierząt dziko żyjących; pielęgnowanie historycznych wartości kultury materialnej i duchowej łowiectwa; ustalanie kierunków i zasad rozwoju łowiectwa, zasad selekcji populacyjnej i osobniczej zwierząt łownych, realizacja zadań zleconych przez ministra właściwego do sprawy środowiska. W myśl zaś art. 1 i 2 ustawy Prawo łowieckie – łowiectwo jest elementem ochrony środowiska przyrodniczego co w rozumieniu ustawy oznacza ochronę zwierząt łownych i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej (art. 8). Zwierzęta łowne, w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe stanowią własność Skarbu Państwa. Zadania powyższe, nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na cel i charakter mają charakter publiczny. Podobnie za uznaniem jako mającej charakter działalności publicznoprawnej Polskiego Związku Łowieckiego przemawia konieczność odbycia, przez osobę ubiegającą się o uprawnienia do polowania, szkolenia prowadzonego przez Związek (art. 42 ust. 4-7 prawa łowieckiego). Zatem wnioskiem z dnia 8 września 2014 r. dziennika "[...]" K. M. wystąpił o udzielenie informacji publicznej – dotyczyła ona bowiem ostatnio zorganizowanego kursu i kosztów jego zorganizowania. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja w sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy "podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie. W myśl zaś art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f u.d.i.p. informację publiczną stanowi informacja o podmiotach o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, w tym o przedmiocie ich działalności, kompetencjach oraz majątku, którym dysponują. Powyższe ustalenia dają podstawę do uznania, że organ w sposób adekwatny wystosował wezwanie z dnia 15 września 2014 r. o udzielenie upoważnienia. Przede wszystkim forma pisma i treść wniosku z dnia 8 września 2014 r. wskazują, że pochodzi on od dziennika "[...]", a zatem od prasy w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 1 i 5 u.p.p. nie zaś od K.M. jako osoby fizycznej. Wprawdzie wnioskodawca nie powołał się na pełnomocnictwo jednakże z formy pisma (i jego treści) wynika, że został złożony przez dziennikarza zatrudnionego w dzienniku. Wniosek został oznaczony logo dziennika "Łowiecki", złożony na druku firmowym redakcji z podaniem danych: numeru rejestru sądowego, numerów telefonów, faxów, adresów poczty elektronicznej i strony internetowej, jako podstawę prawną, wskazano również przepisy prawa prasowego. W tych okolicznościach należy uznać – co zaznaczono wyżej, iż interes prawny w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia 8 września 2014 r. będzie miał redaktor naczelny – jako osoba kierująca na mocy art. 25 ust. 1 u.p.p. jego redakcją. Reasumując należy stwierdzić, że żądane wnioskiem z dnia 8 września 2014 r. informacje mają charakter informacji publicznej, organ jest podmiotem zobowiązanym do ich udzielenia zaś redaktor naczelny dziennika "[...]", osobą legitymowaną do złożenia skargi na bezczynności organu. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, co w niniejszej sprawie nie miało jednak miejsca. Zgodnie natomiast z ust. 2 przywołanego przepisu, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, organ obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W związku z tym należy stwierdzić, że w chwili wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności i do dnia orzekania w niniejszej sprawie nie rozpoznał wniosku skarżącego. Jednocześnie Sąd stwierdza, że wprawdzie organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu wniosku skarżącego, lecz owa bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Regulacje dotyczące udostępnienia informacji publicznej budzą wielokrotnie wątpliwości interpretacyjne, a zachowanie adresata wniosku w kontrolowanej sprawie świadczyło o błędnym interpretowaniu prawa i nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nakładanych na niego mocą ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dowodem na powyższe twierdzenie jest podjęta czynność wezwania skarżącego do nadesłania upoważnienia K. M. do reprezentowania dziennika "[...]". Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I i II sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w pkt III sentencji wyroku.