III SA/Lu 846/15

WyrokWSA w Lublinie2016-03-17

Skład orzekający: Robert Hałabis, Halina Chitrosz-Roicka, Joanna Cylc-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję organu odwoławczego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym braku zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja organu odwoławczego o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była uzasadniona. Organ odwoławczy prawidłowo zidentyfikował naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, w szczególności brak zapewnienia czynnego udziału nowemu właścicielowi działki w postępowaniu oraz nieprawidłowości w ustaleniu granic i powierzchni działek. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy było właściwe, ponieważ naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Organ pierwszej instancji (Starosta) wydał decyzję uwzględniającą część zarzutów. Organ odwoławczy (Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenia przepisów postępowania, w tym brak zapewnienia czynnego udziału nowemu właścicielowi działki oraz nieprawidłowości w ustaleniach dotyczących granic i powierzchni działek. Skarżący (właściciele działek) wnieśli skargę do WSA, domagając się przywrócenia stanu sprzed modernizacji i poprawnego określenia granic.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Protokolant Referent Bartłomiej Maciak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. K. i Z. K. na decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie uwzględnienia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym, obrębu [...], gmina B., w odniesieniu do działek o nr: [...] oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił szczegółowo stan sprawy, która toczyła się w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu B. , gm. B., wynikających z modernizacji ewidencji gruntów i budynków. Prowadzone przez organ I instancji postępowanie było przedmiotem kilkukrotnego badania przez organ odwoławczy, który rozstrzygnięciami z dnia [...] r., [...] r. i [...] r. uchylał wydawane przez Starostę [...] decyzje, a także było przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który kontrolował wydane w sprawie decyzje organu odwoławczego w sprawach sygn. akt: III SA/Lu 218/10, III SA/Lu 217/10 i III SA/Lu 199/13). Decyzją z dnia [...] r. rozstrzygający sprawę w I instancji Starosta P. orzekł o: 1) uwzględnieniu zarzutów w operacie ewidencji gruntów obrębu [...], dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] na podstawie aneksu do operatu ewidencji gruntów opracowanego w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków, zaewidencjonowanego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. pod nr [...] według punktów o nr: [...]; powierzchni działki nr [...] będącej własnością Z. K. z wielkości 0,9605 ha (w tym: [...] ha) do wielkości 1,0281 ha (w tym: [...] ha) oraz powierzchni działki nr [...] będącej własnością W. Z. z wielkości 1,2252 ha (w tym: [...] ha) do wielkości 1,1576 ha (w tym: WsrPsV-l,1576 ha); 2) uwzględnieniu zarzutów w operacie ewidencji gruntów obrębu [...], poprzez wykazanie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] jako spornej na podstawie wyników stanu posiadania na gruncie po istniejącym ogrodzeniu, według oznaczenia punktami nr: [...] i zmianie powierzchni działki nr [...] stanowiącej własność Z. K. z wielkości 0,1565 ha (w tym: [...] ha) do wielkości 0,1631 ha (w tym: [...] ha) oraz wykazaniu zmiany powierzchni działki nr [...] stanowiącej własność A. T. z wielkości 0,1716 ha (w tym: [...] ha) do wielkości 0,1650 ha (w tym: [...] ha); 3) odrzuceniu zarzutów dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] położoną w obrębie nr [...], będącą własnością J. i Z. małż. K. i działką nr [...] oraz zmiany powierzchni działki nr [...]; 4) odrzuceniu zarzutów dotyczących zmiany w przebiegu granic i powierzchni działki nr [...] położonej w obrębie [...], będącej własnością Z. K.. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli Z. K. i J. K. jako właściciele działki nr [...] na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej, a Z. K. jako właściciel działek o nr: [...], [...] i [...], wnosząc "o przyjęcie zwrotu nieprawidłowej i według żądań całkowicie sfałszowanej decyzji". Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego po dokonaniu szczegółowej analizy całości zgromadzonej w niniejszej sprawie dokumentacji stwierdził, że decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. należało uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie ustalił w sposób prawidłowy, komu przysługuje w przedmiotowym postępowaniu status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Bezsporny jest fakt, że w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją nie brał udziału M. I.. W aktach sprawy znajduje się notatka służbowa z dnia [...] r. spisana przez pracownika Starosty [...], z której wynika, że do Starostwa Powiatowego w P. zgłosił się W. Z. i poinformował, że w tym dniu zbył działkę nr [...] położoną w obrębie [...], gmina B. na rzecz M. I., co potwierdził obecny z nim nabywca. Ponadto w notatce odnotowano, że nabywca udostępnił swoje dane osobowe oraz dane do korespondencji, mające posłużyć kierowaniu do niego pism w toczącym się postępowaniu. Tymczasem organ I instancji po uzyskaniu powyższych informacji nie poczynił żadnych działań mających na celu ich potwierdzenie, chociażby poprzez wezwanie dotychczasowego właściciela działki nr [...] (lub nowego nabywcę, dysponując jego danymi osobowymi oraz adresem zamieszkania i adresem do korespondencji), do przedłożenia dokumentu potwierdzającego dokonaną transakcję i decyzję z dnia [...] r. przesłał w dniu [...] r. do byłego właściciela działki nr [...] (który na dzień wydania decyzji nie był już stroną postępowania). Oznacza to, że organ I instancji rażąco naruszył art. 10 § 1 k.p.a., gdyż nie zapewnił stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Kolejną kwestią, którą zauważył organ odwoławczy, było orzeczenie co do wielkości powierzchni działek o nr: [...] i [...]. Organ I instancji orzekł o uwzględnieniu zarzutów (nie podając, kto je złożył) dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr: [...] i [...] na podstawie aneksu do operatu z modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], zaewidencjonowanego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P. pod nr [...], według punktów o nr: [...]. Orzekł także o zmianie powierzchni działki nr [...] będącej własnością Z. K., z wielkości 0,9605 ha do wielkości 1,0281 ha oraz zmianie powierzchni działki nr [...], będącej własnością W. Z., z wielkości 1,2252 ha do wielkości 1,1576 ha. Tymczasem z wykazu zmian danych ewidencyjnych znajdującego się we wskazanym aneksie – którego kopię zawierają akta sprawy – wynika, że w przypadku działki nr [...] istnieją nieprawidłowości. Według wykazu zmian danych ewidencyjnych dotychczasowa powierzchnia tej działki wynosiła 1,2252 ha, a w stanie nowym 1,1576 ha, zaś wypis z rejestru gruntów z dnia [...] r. wskazuje, że aktualnie powierzchnia tej działki ujawniona w operacie ewidencyjnym wynosi 1,1576 ha. Wynika z tego, że organ I instancji orzekł o wykazaniu powierzchni działki nr [...] w wielkości, która została już ujawniona w operacie ewidencyjnym. Dlatego orzekanie o ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków stanu, który już istnieje – jest niedopuszczalne, bowiem w przypadku, gdyby decyzja taka stała się ostateczna nie można byłoby w oparciu o jej rozstrzygnięcie zaktualizować bazy danych ewidencyjnych. Podobna sytuacja występuje w odniesieniu do powierzchni działki nr [...]. Organ I instancji orzekł o uwzględnieniu zarzutów (również nie wskazując, kto je składał) w operacie ewidencji gruntów obrębu [...], poprzez wykazanie przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...], jako spornej, na podstawie wyników stanu posiadania na gruncie po istniejącym ogrodzeniu, oznaczonym punktami: 10612, 10303, 10304, 10674 i o zmianie powierzchni działki nr [...] stanowiącej własność Z. K. z wielkości 0,1565 ha do wielkości 0,1631 ha oraz wykazaniu zmiany powierzchni działki nr [...] stanowiącej własność A. T. z wielkości 0,1716 ha do wielkości 0,1650 ha. Co do powierzchni działki nr [...] organ odwoławczy nie miał uwag, natomiast odnośnie działki nr [...] stwierdził, że stan który organ zamierza ujawnić w ewidencji gruntów – już istnieje. Potwierdza to wypis z rejestru gruntów z dnia [...] r. dla działki nr [...], z którego wynika, że aktualnie działka nr [...] ma powierzchnię 0,1650 ha. Organ odwoławczy odnotował także, że decyzja organu I instancji nie zawiera załącznika graficznego, który przedstawiałby przebieg opisanych granic zgodnie z opisem i przywołaną numeracją punktów granicznych. Ten brak powoduje, że orzeczenie decyzji jest nieczytelne i może być dla stron niezrozumiałe. Ponadto organ I instancji orzekł o odrzuceniu zarzutów dotyczących zmiany przebiegu granic i powierzchni działki nr [...] nie precyzując, co do których działek Z. K. złożył zarzuty. Jednocześnie odrzucił zarzuty dotyczące zmiany powierzchni działki nr [...] nie wyjaśniając, dlaczego zmieniała się powierzchnia tej działki po modernizacji, skoro nie zmieniły się jej granice, a z uzasadnienia decyzji wynika, że dane określające przebieg granic tej działki przyjęto do opracowania wyników modernizacji z dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. Wątpliwość organu odwoławczego budzi również zasadność ustalenia przebiegu granic działki nr [...] z działką nr [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że ustalenie granic spowodowało zmianę "czołówki" działki nr [...] o ponad 7 metrów, co związane było również ze znaczną zmianą wielkości powierzchni obydwu działek. Natomiast w procesie modernizacji ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się m.in. na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, o czym stanowi § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W razie braku takiej dokumentacji lub jeżeli dane w niej zawarte nie są wiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37 rozporządzenia). Ocena jakości otrzymanych z zasobu powiatowego danych oraz ich przydatności do wykorzystania należy do geodety wykonującego pomiar. Z akt sprawy nie wynika, że wykonawca modernizacji dokonał takiej analizy w celu stwierdzenia, że nie ma możliwości wykorzystania istniejących dokumentów do poprawnego określenia przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr: [...] i [...]. Podał jedynie, że granica pomiędzy tymi działkami przyjęta w modernizacji z operatu wywłaszczeniowego (nr ewid. [...]) nie odpowiada jednoznacznie przebiegowi granicy na gruncie. Dlatego podczas ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji winien wziąć powyższe okoliczności pod uwagę i wyjaśnić zasadność ustalenia przebiegu granic wskazanych działek. W zaleceniach dla organu I instancji wskazano również, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy prawidłowo ustalić strony postępowania i zapewnić im czynny udział w postępowaniu, a nowe rozstrzygnięcie winno spełniać wymogi określone art. 107 k.p.a., w sposób eliminujący opisane nieprawidłowości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. K. i Z. K. wnieśli "o oddanie własnych okradzionych działek o nr: [...], [...], [...], [...], żeby powróciły na swoje granice tak, jak były na starej mapie do modernizacji oraz poważne, rzetelne i prawidłowe zakończenie tej sprawy, poprzez poprawne określenie przebiegu granic, gdyż ustalone w chwili obecnej nie odpowiadają granicom na mapie i na gruncie". W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że niezrozumiałym jest ponowne złożenie niniejszej skargi, bowiem decyzja organu I instancji, z którą nie zgadzali się skarżący została uchylona, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia. Z uwagi na fakt, że w złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze skarżący nie podają nowych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie organu administracji w przedmiotowej sprawie, uznano uzasadnienie organu II instancji za wyczerpujące i w konsekwencji organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Mając na uwadze treść wniosków skargi na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Sąd administracyjny kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to w konsekwencji, że sąd administracyjny – co do zasady – nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") – uchyla go lub stwierdza jego nieważność, albo stwierdza wydanie go z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., w sprawie uwzględnienia zarzutów do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym obrębu [...], gmina B., w odniesieniu do działek o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał przepisy art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 520 – dalej jako "p.g.i.k.") oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23 – dalej jako "k.p.a"). Stosownie do art. 138 § 1 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Według art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W świetle treści skargi należy zauważyć, że zaskarżona decyzja ma charakter kasatoryjny i nie rozstrzyga merytorycznie w przedmiocie objętym wnioskiem skarżących skierowanym do organu I instancji, a jedynie nakazuje ponowne przeprowadzenie postępowania administracyjnego przez ten organ. Dlatego też podnoszone w skardze twierdzenia dotyczące kwestii merytorycznych, nie mogły przynieść zamierzonego skutku. Rola zaś Sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się natomiast do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd władny jest uwzględnić skargę. Stosując powyższe zasady kontroli zaskarżonej decyzji, w ocenie Sądu skarga jest nieuzasadniona. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 p.g.i.k.). Istota prowadzenia ewidencji gruntów i budynków sprowadza się do ciągłej aktualizacji w operacie ewidencyjnym zbioru informacji podmiotowych i przedmiotowych. Ewidencja zawiera informacje dotyczące gruntów i budynków, a także właścicieli tych nieruchomości. Zatem stronami postępowania wszczętego wnioskiem o dokonanie zmiany danych w operacie ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granicy działki ewidencyjnej są niewątpliwie właściciele takiej nieruchomości. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia trafnie podniesiono, że krąg podmiotów będących stronami postępowania został ustalony w sposób nieprawidłowy. Wyjaśniono, że ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, iż w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania, w dniu [...] r. zgłosił swój udział w tymże postępowaniu nowy właściciel działki nr [...], położonej w obrębie [...] – M. I.. Jak ustalił organ odwoławczy, jest on ujawniony w rejestrze gruntów jako właściciel działki nr [...]. Organ I instancji zaniechał jednak poinformowania go o toczącym się postępowaniu modernizacyjnym, w efekcie czego nie uczestniczył on w tym postępowaniu, ani nie skierowano do niego decyzji z dnia [...] r. Tryb przeprowadzenia postępowania modernizacyjnego uregulowany został w art. 24a p.g.i.k. Zgodnie z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, tryb ten obejmuje m.in. wyłożenie do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, na okres 15 dni roboczych, w siedzibie starostwa powiatowego (art. 24 ust. 4 ustawy), ze stosowną informacją o terminie i miejscu wyłożenia oraz prawo zgłaszania uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego przez każdego, czyjego interesu prawnego one dotyczą, w okresie wyłożenia projektu do wglądu (art. 24 ust. 6 ustawy). Uwagi te rozpatruje upoważniony pracownik organu, rozstrzyga o ich przyjęciu lub odrzuceniu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (art. 24 ust. 7 ustawy). Zgodnie z art. 24a ust. 8 p.g.i.k., po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4, projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków, a informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Wówczas też każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, zgłaszać zarzuty do tych danych (art. 24a ust. 9 p.g.i.k.). Dlatego ustalenie stron postępowania musi być ściśle powiązane z jego przedmiotem i zakresem kognicji organu rozpatrującego zarzuty do operatu modernizacyjnego. W niniejszym postępowaniu organ I instancji bezspornie nie ustalił w sposób prawidłowy tego, komu przysługuje w tym postępowaniu status strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., pomimo tego, że dysponował oświadczeniem poprzedniego właściciela działki nr [...] W. Z. o zbyciu tej nieruchomości oraz oświadczeniem nowego właściciela (M. I.), którego pozbawił udziału w toczącym się postępowaniu. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, decyzja organu I instancji dotyczy zarówno przebiegu granic działki nr [...] z działką sąsiednią nr [...], jak również jej powierzchni. Niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu było zatem niedopuszczalne. Tym samym organ I instancji naruszył art. 10 § 1 k.p.a., nie zapewniając stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Kwestia ustalenia właściwych stron postępowania jest kluczowa w postępowaniu administracyjnym, bowiem uznanie danego podmiotu za stronę postępowania nakłada na organ obowiązek dopuszczenia jej do udziału w każdym stadium postępowania. Analiza przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał w zaskarżonej decyzji za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej w art. 138 § 2 k.p.a. wskazuje, że było to uzasadnione w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organowi I instancji, organ odwoławczy jednoznacznie wskazał również, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W szczególności trafnie wyjaśniono, że organ I instancji rozpatrując sprawę ponownie, powinien w pierwszej kolejności prawidłowo ustalić strony postępowania i zapewnić im czynny udział w prowadzonym postępowaniu. Jednocześnie organ odwoławczy dokonał trafnej analizy i oceny merytorycznej treści decyzji z dnia [...] r., wskazując organowi I instancji nieprawidłowości w jej treści oraz braki w zakresie poczynionych ustaleń odnoszących się do wielkości powierzchni oraz przebiegu granic działek nr: [...], [...], [...], [...] oraz [...] oraz ustaleń odnośnie osób, które wniosły zarzuty dotyczące przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami. Wyjaśnił również prawidłowo, że orzekanie przez Starostę [...] o ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków stanu, który już istnieje – jest niedopuszczalne, bowiem w przypadku gdyby decyzja taka stała się ostateczna, nie można byłoby w oparciu o jej rozstrzygnięcie zaktualizować bazy danych ewidencyjnych. Zasadnie również wskazał na brak załącznika graficznego, który przedstawiałby przebieg opisanych granic, zgodnie z opisem i przywołaną numeracją punktów granicznych. Dlatego Sąd uznał przedstawioną przez organ orzekające argumentację za uzasadnioną, a ze względu na jej szczegółowy i wyczerpujący charakter nie zachodzi potrzeba jej ponownego przytaczania. Podsumowując stwierdzić należy, że decyzja Starosty [...] nie wyjaśniła dostatecznie stanu faktycznego sprawy i nie przedstawiła pełnych motywów zajętego przez organ stanowiska. Takie działanie organu przeczy zasadzie prowadzenia postępowania w sposób zgodny z wymogami procedury administracyjnej, w tym podejmowania niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, podejmowania rozstrzygnięcia na podstawie całokształtu materiału dowodowego i wyjaśnienia stronom sposobu rozstrzygnięcia, wzbudzania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, udzielania stronom informacji faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Ponadto z uwagi na brak prawidłowego merytorycznego rozstrzygnięcia co do części zgłoszonych żądań, nie sposób ustalić wszystkich zasadniczych kwestii. Wskazane wadliwości świadczą o naruszeniu przez Starostę [...] przepisów postępowania, a przede wszystkim art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. W konsekwencji należało uznać, że opisane powyżej naruszenia przepisów procedury administracyjnej w pełni uzasadniały konieczność uchylenia decyzji organu I instancji, jako że naruszenia te mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stąd organ odwoławczy zasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. i prawidłowo uznał za właściwe przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Z przytoczonych względów – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło