II SA/Sz 1321/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Barbara Gebel, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. na rzecz skarżącego Z. B. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] r. Z. J. B. wystąpił z wnioskiem o wydanie orzeczenia o ustalenie stopnia niepełnosprawności w związku ze zmianą stanu zdrowia. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności , działając na art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, ze względu na nierozstrzygnięcie przez Sąd Rejonowy postępowania w sprawie odwołania od orzeczenia z dnia [...] r. wydanego przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Na niniejsze postanowienie Z. J. B. złożył zażalenie podnosząc, iż w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] r. nie toczy się żadne postępowanie, gdyż jest to całkowicie nowy wniosek złożony ze względu na nowe okoliczności i fakty w związku z pogorszeniem stanu zdrowia. Nadto podniósł, iż nie można zawiesić postępowania, które nie zostało wszczęte, co - zdaniem strony miało miejsce w tym przypadku. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] , na podstawie art. 127 § 1 i art. 101 § 3 w zw. z art. 126 K.p.a., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy w oparciu o dokumentację sprawy stwierdził, że Z. J. B. istotnie złożył odwołanie do Sądu Rejonowego od orzeczenia z dnia [...] r. Jednakże do dnia [...] r. Sąd nie wydał wyroku, co oznacza, iż niniejsza decyzja - zmieniająca w części dotyczącej symbolu niepełnosprawności orzeczenie Powiatowego Zespołu - nie stała się prawomocna. W tej sytuacji rozpatrzenie wniosku z dnia [...] r. przed rozpatrzeniem przez Sąd odwołania od orzeczenia z dnia [...] r. mogłoby doprowadzić do uzyskania przez stronę dwóch różnych decyzji rozstrzygających ten sam stan faktyczny, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. W odniesieniu do zarzutów odwołania wskazano, że organ orzeczniczy wydając orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, bada całościowo stan zdrowia osoby orzekanej, biorąc pod uwagę zarówno nowe schorzenia, jak i ograniczenia spowodowane schorzeniami istniejącymi wcześniej. Stwierdzenie - lub nie - zmiany stanu zdrowia odbywa się poprzez porównanie ograniczeń występujących aktualnie z ograniczeniami stwierdzonymi wcześniej. W związku z powyższym, wydanie wobec strony orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia jest bezwzględnie uzależnione od treści wydanego przez Sąd Rejonowy wyroku w jego sprawie. Nadto podkreślono, że stosownie do art. 61 § 3 K.p.a. oraz art. 6b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób, postępowanie w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności uwzględniającego zmianę stanu zdrowia Z. J. B. zostało wszczęte przez Powiatowy Zespół w dniu [...] r. Z kolei mając na uwadze treść art. 47714 § 6 Kodeksu postępowania cywilnego stwierdzono, iż obecna procedura w ramach postępowania przed sądem powszechnym umożliwia uwzględnienie zmiany stanu zdrowia powoda i - poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia odwoławczemu organowi orzeczniczemu - nie powoduje naruszenia przepisów postępowania administracyjnego skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności nieprawidłowo wydanej decyzji. Z. J. B. kwestionując powyższe postanowienie w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia go poprzedzającego. Zaskarżonym rozstrzygnięciom zarzucił naruszenie: 1) art. 64 § 2 K.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., art. 6 ust. 1 i art. 15 ust. 2 Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. poprzez błędną ich wykładnię oraz 2) przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 100 § 1 K.p.a. W ocenie strony, organ II instancji nie wykazał w żaden sposób, aby ewentualny wydany wyrok w toczącym się postępowaniu odwoławczym w Sądzie Rejonowym z wniosku Z. B. z dnia [...] r. w jakikolwiek sposób miał bezpośrednie przełożenie na wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z wniosku złożonego w dniu [...] r. Wyjaśnił, że postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym dotyczy orzeczenia z dnia [...] r., natomiast wniosek z dnia [...] r. został złożony w oparciu o art. 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności w wyniku ustalenia nowej jednostki chorobowej, tj. epilepsji. Wobec powyższego, wyrok Sądu Rejonowego nie ma charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. W piśmie z dnia 27 stycznia 2016 r., skarżący podtrzymując wniesioną skargę, dodatkowo powołał się na stanowisko Sądu Okręgowego zawarte w postanowieniu z dnia [...] r., w którym wskazano, że brak jest podstaw do przyjęcia, aby toczące się przed Sądem Rejonowym postępowanie stanowiło przeszkodę do rozpoznania nowego wniosku ubezpieczonego o ustalenie wyższego stopnia niepełnosprawności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną skargi. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie z punktu widzenia kryterium legalności jest zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie z dnia [...] roku nr[...] , które utrzymało w mocy postanowienie z dnia [...] roku nr [...] Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności o zawieszeniu postępowania w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W stanie faktycznym niniejszej sprawy oba organy stanęły na stanowisku, że zachodziła podstawa do zawieszenia postępowania na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na nierozstrzygnięcie przez Sąd Rejonowy postępowania w sprawie odwołania od orzeczenia z dnia [...] roku wydanego przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie. Zdaniem Sądu, stanowisko organów jest nieprawidłowe. Na wstępie należy zauważyć, że instytucja zawieszenia postępowania przewidziana w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. opiera się na założeniu, że organ rozstrzygający daną sprawę nie jest w stanie prowadzić postępowania administracyjnego, albowiem rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pojęcie "zagadnienia wstępnego" użyte w tym przepisie należy rozumieć tak, że jest to kwestia, która pozostaje poza właściwością danego organu i w dodatku bez jej rozstrzygnięcia nie można dalej prowadzić postępowania. Należy jednak zauważyć, że to, co jest owym zagadnieniem wstępnym zależy od tego, co jest przedmiotem sprawy głównej, a to z kolei wynika z przepisów prawa materialnego. Organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania (por. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 września 2015 roku, sygn. akt II SA/Bk 458/15). Postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym dotyczy orzeczenia z dnia [...] roku. Wniosek Z. J. B. z dnia [...] roku o wydanie orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnoprawności został złożony na podstawie § 15 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 roku w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U.2015.1110 j.t.). Zgodnie z tym przepisem w przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia. Postępowanie toczące się przed Sądem Rejonowym Szczecin-Centrum dotyczy z kolei orzeczenia z dnia [...] roku. Oznacza to, że zmiana stanu zdrowia w toku postępowania sądowego powinna być przedmiotem nowego postępowania orzeczniczego. Słusznie zatem Z. B. złożył nowy wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności w związku ze zmianą jego stanu zdrowia do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Mamy więc do czynienia z nowym postępowaniem, nowym stanem faktycznym. Brak więc jakiejkolwiek podstawy do zawieszenia nowo wszczętego przed tym organem postępowania do czasu zakończenia sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym. Nie można uznać, aby toczące się postępowanie sądowe stanowiło przeszkodę do rozpoznania nowego wniosku ubezpieczonego o ustalenie wyższego stopnia niepełnosprawności. Zdaniem Sądu doszło zatem do naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną przez Sąd w niniejszym wyroku. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461, j.t.).