II SA/Kr 1614/15
WyrokWSA w Krakowie2016-03-18
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Renata Czeluśniak, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo zastosował ten przepis, gdy zgromadzony materiał dowodowy był obszerny, a organ odwoławczy nie przeprowadził samodzielnie postępowania wyjaśniającego ani nie wskazał konkretnych dowodów do zebrania przez organ pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może stosować art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania) jedynie z powodu wątpliwości co do ustaleń organu pierwszej instancji, jeśli zgromadzony materiał dowodowy jest obszerny. Organ odwoławczy ma obowiązek samodzielnie rozpoznać sprawę merytorycznie, ewentualnie uzupełniając postępowanie dowodowe na podstawie art. 136 k.p.a., a nie odsyłać sprawę do organu pierwszej instancji bez wskazania konkretnych dowodów do zebrania. Zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. wymaga wykazania, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie i nie może być wyjaśniony w postępowaniu odwoławczym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Organ pierwszej instancji (Starosta) orzekł o zwrocie części nieruchomości i odmowie zwrotu innej części. Wojewoda, jako organ odwoławczy, uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że wyjaśnienie kwestii zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia oraz jej położenia w pasie drogowym wymaga dalszych ustaleń. Skarżący zarzucili Wojewodzie naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2016 r. sprawy ze skargi E. S. i J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 28 października 2015 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących E. S. i J. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta K. decyzją z 31 marca 2015 r., na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust 1, art. 138 ust. 2, art. 139, art. 140 ust. 1-3, art. 142 i art. 216 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj: Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) na wniosek E.S., J.K., J.S. , A.O.-S. , F.M. , J.M. , Z.M. , J.J. i Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K. oraz M.K. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości orzekł:
– w punkcie 1 o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1316 ha (powstała z podziału działki nr [...] o pow. 0,1400 ha), objętej księgą wieczystą nr [...] , położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K. na rzecz następujących osób i w następujących udziałach:
F.M. s. J. i W. - w 1/36 cz.,
J.M. s. A. i F. w 1/36 cz.,
Z.M. s. A. i F. - w 1/36 cz.,
A. O.-S c. H. i Z. - w 1/36 cz.,
M.K. c. K. i A. - w 1/36 cz.,
J.S. s. K. i A. - w 1/36 cz.,
J.J. c. E. i A. - w 6/36 cz.,
E.S c. J. i M. - w 15/36 cz.,
J.K. s. J. i M. - w 3/36 cz.,
Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K. - w 6/36 cz.
– w punkcie 2 o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty 9201,47 zł odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, a mianowicie:
- F.M. - do zwrotu kwoty 273,20 zł
- J.M. - do zwrotu kwoty 273,20 zł
- Z.M. - do zwrotu kwoty 273,20 zł
- A.O.-S. - do zwrotu kwoty 273,20 zł
- M.K. do zwrotu kwoty 273,20 zł
- J.S. - do zwrotu kwoty 273,20 zł
- J.J. - do zwrotu kwoty 1639,20 zł
- E.S. - do zwrotu kwoty 4098,02 zł
- J.K. - do zwrotu kwoty 819,60 zł
- Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K. – do zwrotu kwoty 1005,45 zł.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 21 kwietnia 1997 r. E.S. , wystąpiła do Urzędu Rejonowego w K. z wnioskiem z zwrot wywłaszczonych części parcel l. kat. [...] l. kat. [...] b. gm. kat. [...] , stanowiących wówczas działkę nr [...] , poł. w obr [...] m. K. . Do ww. wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości dołączyli się: A.J. , A.M. , A.S. , M.K. , J.S. , J.K. , Skarb Państwa, A.O.-S. , J.J. , F.M. , J.M. i Z.M. . Wojewoda postanowieniem z 3 lutego 2005 r. wyznaczył Starostę K. do załatwienia przedmiotowej sprawy.
Część parceli l. kat. [...] o pow. 3440 m (oznaczona następnie jako parcela l. kat. [...] ) oraz część parceli l. kat. [...] o pow. 402 m2 (oznaczona następnie jako parcela l. kat. [...] - zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w m. K. Urząd Spraw Wewnętrznych z 30 listopada 1960 r. nr [...] z przeznaczeniem pod budowę ulicy [...] w trybie przepisów ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Parcela l. kat. [...] o pow. 830 m została nabyta na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy węzła G. na podstawie aktu notarialnego - umowy sprzedaży z 22 czerwca 1972 r. Rep. nr [...] w udziałach wynoszących 40/48 części należących do następujących osób: E.J. (8/48 cz.), A.M. (4/48 cz.), K.S. (4/48 cz.), M.K. (16/48 cz.), E.K. (4/48 cz.), J.K. (4/48 cz.). Natomiast aktem notarialnym - umową sprzedaży z 18 listopada 1976 r. Rep. nr [...] Skarb Państwa nabył na cele ww. inwestycji pozostały udział wynoszący 8/48 cz. w parceli l. kat.[...] b. gm. kat. G. , stanowiący własność H.K. Wyżej wymienione akty notarialne zostały zawarte na podstawie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wymienionego w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W dacie wywłaszczenia parcele l. kat. [...] i 1. kat. [...] b. gm. kat. G. stanowiły współwłasność: E. z K.J. w 8/48 cz., S. z K.K. w 8/48 cz., E.K. w 8/48 cz., M.K. w 8/48 cz., W. z K.P. w 8/48 cz. oraz M.K. w 8/48 cz.
Z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpili spadkobiercy poprzednich współwłaścicieli nieruchomości.
Działka nr [...] poł. w obr. [...] m. K. stanowi część działki nr [...] w granicach wywłaszczonych parcel l. kat. [...] kat. [...] i l. kat. [...] Działka nr [...] objęta księgą wieczystą nr [...] stanowi własność Gminy Miejskiej K. .
Część parceli l. kat. [...] o pow. 3440 m2 i część parceli l. kat. [...] o pow. 402 m2, b. gm. kat. G. , zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę ulicy [...] . Jak wynika z zezwolenia Wiceprzewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 29 maja 1956 r. nr [...] zezwolono na nabycie nieruchomości położonych w K. w dzielnicy G. pod urządzenie pasa zielem wzdłuż nowoprzebudowanej ulicy [...] . Zgodnie z planem sytuacyjnym podziału gruntów w dzielnicy [...] i [...] , który stanowił załącznik do ww. zezwolenia zawnioskowana do zwrotu nieruchomość była przeznaczona na urządzenie zieleńca wzdłuż ul. [...] . Z kolei parcela l. kat. [...] o pow. 830 m2 b. gm. kat. [...] została nabyta na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy węzła [...] w K . Jak wynika z ww. aktów notarialnych przedmiotowa nieruchomość objęta była planem realizacyjnym budowy [...] zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z 11 czerwca 1971 r. nr [...] . Zgodnie z załącznikiem graficznym do ww. decyzji zawnioskowana do zwrotu nieruchomość znajdowała się poza granicą lokalizacji przedmiotowej inwestycji.
Organ pozyskał do akt sprawy zdjęcia przedmiotowego terenu: z 14 września 1970 r., z 22 sierpnia 1975 r. oraz z 1982 r. Na ww. zdjęciach zawnioskowana do zwrotu nieruchomość zagospodarowana jest jako teren zielony porośnięty trawą oraz drzewami. Natomiast na zdjęciu satelitarnym przedmiotowej nieruchomości z 1965 r. przedmiotowa nieruchomość zagospodarowana była jako teren zielony porośnięty trawą oraz drzewami.
Przeprowadzono również postępowanie wyjaśniające w zakresie posiadania i eksploatacji sieci wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych, teletechnicznych i energetycznych zlokalizowanych na przedmiotowej działce, ustalając, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się jedynie energetyczna linia kablowa średniego napięcia wybudowana w latach 80-tych ubiegłego wieku. Ponadto część nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] na podstawie umowy z 19 grudnia 2013 r. nr [...] użyczona została do 31 grudnia 2016 r. na rzecz Żłobka [...] nr [...] z siedzibą w K. przy ul. [...] w K . Natomiast Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. poinformował, iż część nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr.[...] m. K. , zgodnie z załącznikiem graficznym, wchodzi w obszar Ronda [...] i al. [...] w związku ze zlokalizowaniem na niej ekranu akustycznego, który stanowi fragment pasa drogowego.
Projektem podziału nieruchomości, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 8 września 2014 r. pod nr [...] działka nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,1316 ha i nr [...] o pow. 0,0084 ha. Powstała w ten sposób działka nr [...] stanowi przedmiot zwrotu objęty decyzją.
W wyniku rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 18 sierpnia
2006 r. ustalono, iż część północna przedmiotowej nieruchomości o obszarze około 700 m2 oddana przez Gminę K. w użyczenie Żłobkowi Samorządowemu nr [...] , od strony wschodniej ogrodzona jest siatką drucianą na słupkach bez podmurówki, istniejącą już w dniu wywłaszczenia. W granicy tej części nieruchomości, wzdłuż siatki znajdują 4 nośniki reklamowe, których właścicielem jest Firma [...] (osadzone na tymczasowych wspornikach stalowych) oraz tablica reklamowa Żłobka. Pozostały teren o powierzchni około 5 arów został ogrodzony tymczasowym płotem drewnianym, od strony północnej i zachodniej o wysokości około 1 m, natomiast od strony północno - wschodniej, wschodniej i częściowo południowej znajduje się tymczasowe ogrodzenie drewniane o wysokości 1,80 m. Za ogrodzeniem drewnianym od strony południowej opisywanego terenu znajduje się nowe ogrodzenie z 2004 r. z siatki drucianej na słupkach bez podmurówki. Według oświadczenia przedstawiciela Żłobka to ogrodzenie ma w całości charakter tymczasowy i w razie zwrotu nieruchomości zostanie usunięte z terenu posesji. W ogrodzonym obszarze znajduje się plac zabaw dla dzieci, gdzie również brak jest jakichkolwiek elementów związanych z gruntem. Poza terenem ogrodzonym od strony północnej i zachodniej działki teren wysypany jest żwirem. Od strony zachodniej, tuż przy jej granicy znajduje się śmietnik z blachy falistej, który nie jest trwale związany z gruntem oraz trzepak metalowy, które w razie zwrotu zostaną usunięte przez użytkownika terenu - Żłobek. Na części nieruchomości sąsiadującej z terenem użyczonym Żłobkowi obejmującej obszar ok. 3 arów stwierdzono brak starego ogrodzenia opisywanego w protokole z 1997 r. (pozostały jedynie słupki stalowe). Jest to teren porośnięty chwastami, starymi nie przedstawiającymi wartości użytkowej drzewami owocowymi i innymi. Granicę wschodnią wyznacza budynek (ul. [...] . Część południowa działki porośnięta jest koszoną trawą oraz pojedynczymi drzewami samosiejkami i drzewami owocowymi (starymi). Na tym terenie jest również wieloletnia lipa. Na terenie opisywanej nieruchomości stwierdzono brak śladów działalności inwestycyjnej związanej z realizacją celu wywłaszczenia ani innego celu publicznego, poza częścią użyczoną Żłobkowi, której zagospodarowanie ma charakter tymczasowy.
W wyniku rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 2 marca 2012 r. ustalono, iż część północna przedmiotowej nieruchomości stanowi teren Żłobka Samorządowego nr [...] na którym zlokalizowane są ekrany akustyczne przebiegające wzdłuż al. [...] , kilka drzew liściastych, plac zabaw z obiektami nietrwale związanymi z gruntem oraz blaszany garaż stojący na placyku wyłożonym betonowymi płytami. W pozostałej części jest to teren zielony, zaniedbany, porośnięty krzakami i drzewami. W granicy zachodniej częściowo usytuowany jest garaż blaszany na betonowej wylewce przynależny do budynku nr [...] położonego przy ul. [...] .
W wyniku rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 11 sierpnia
2014 r. ustalono, iż północna cześć przedmiotowej nieruchomości stanowi fragment terenu Żłobka nr [...] i zagospodarowana jest jako teren zielony porośnięty trawą oraz drzewkami użytkowany jako plac zabaw oraz fragment parkingu. Wyżej wymieniona część zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości oddzielona jest od części południowej ogrodzeniem z siatki metalowej. Południowa część zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości stanowi teren zielony porośnięty trawą oraz drzewem, a także fragment terenu porośniętego drzewkami, na którym w dniu rozprawy prowadzone są czynności mające na celu urządzenie zieleni miejskiej.
Organ konkludował, że na podstawie zgromadzonej postępowaniu dokumentacji ustalono, iż część parceli l. kat. [...] o pow. 3440 m2 (oznaczona następnie jako parcela l. kat. [...] ) oraz część parceli l. kat. [...] o pow. 402 m (oznaczona następnie jako parcela l. kat. [...] ) b. gm. kat. G. miały zostać przeznaczone pod urządzenie pasa zieleni wzdłuż ulicy [...] , natomiast parcela l. kat. [...] o pow. 830 m2 b. gm. kat. G. przeznaczona pod budowę węzła [...] znalazła się poza granicą lokalizacji ww. inwestycji, co wskazuje na okoliczność, iż od początku była ona zbędna na cel wywłaszczenia. Zawnioskowana do zwrotu nieruchomość oznaczona jako część działki nr [...] w granicach parcel: l. kat. [...] i l. kat. [...] nie została zagospodarowana zgodnie z celem wskazanym w orzeczeniu Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej w m. K. z 30 listopada 1960 r. nr [...] O powyższym przesądza przede wszystkim zagospodarowanie przedmiotowej nieruchomości widoczne na archiwalnych zdjęciach lotniczych przedmiotowego terenu, tj. widoczne występowanie rozbudowanego drzewostanu, którego wzrost wskazuje, iż jego elementy są kilkunastoletnie. Na przedmiotowej nieruchomości widoczne są elementy zagospodarowania, które nie uległy zmianie od daty wywłaszczenia co zostało potwierdzone przez osoby obecne na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2006 r.
Działka nr [...] poł. w obr. [...] m. K. pozostaje własnością Gminy K. , w związku z czym jej stan prawny również nie stanowi przeszkody do wydania orzeczenia o zwrocie nieruchomości.
Organ przytoczył treść art. 138 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Następnie organ przedstawił sposób wysokości kwoty odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania określonego w punkcie 2 decyzji.
Postanowieniem z 19 maja 2015 r. Starosta K. na podstawie art. 111 § 1a i § 1 b kpa w związku z art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 260 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku: E.S. i J.K. uzupełnił decyzję Starosty K. z 31 marca 2015 r. i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0084 ha (powstała z podziału działki nr [...] o pow. 0,1400 ha), objętej księgą wieczystą nr [...] , położonej w obr. [...] m. K. na rzecz: F.M. , J.M. , Z.M. , A. O.S. , M.K. , J.S. , J.J. , E.S. i J.K.
W uzasadnieniu organ wskazał, że E.S. i J.K. złożyli wniosek o uzupełnienie ww. decyzji co do rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] (powstała z podziału działki nr [...] ). Wniosek został wniesiony w terminie.
W ocenie organu w decyzji z 31 marca 2015 r. Starosta K. orzekł w stosunku do działki nr [...] poł. w obr. [...] m. K. , stanowiącej jedynie cześć będącej przedmiotem wniosku działki nr [...] , zatem wniosek o uzupełnienie decyzji administracyjnej był uzasadniony.
W myśl art. 2a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, zaś drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Z przepisu tego wynika zakaz przenoszenia własności dróg publicznych na rzecz podmiotów innych niż wymienionych w tym przepisie. Położenie nieruchomości w pasie drogowym drogi publicznej stanowi negatywną przesłankę jej zwrotu, pomimo stwierdzenia jej zbędności na cel wywłaszczenia.
Odwołanie od ww. decyzji osobnymi pismami wnieśli: Gmina K. (dwukrotnie), Żłobek Samorządowy nr [...] w K. E.S. i J.K.
Gmina K. wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji. Zdaniem strony odwołującej, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nakazuje uznać przedmiotową nieruchomość za wykorzystaną na cel wywłaszczenia.
Celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości od początku nie było jej zabudowanie pasem jezdni, ani lokalizacja innych obiektów służących drodze, lecz urządzenie pasa zieleni towarzyszącej ulicy [...] Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, że wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane - przy jej kontroli - proporcjonalnie do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Ponadto zarzucono, pominięcie w rozstrzygnięciu działki oznaczonej nr [...] oraz błędne zwaloryzowanie odszkodowania.
W odwołaniu E.S. i J.K. podniesiono, iż organ I instancji błędnie ustalił, że działka nr [...] położona jest w pasie drogowym, bowiem w ocenie stron przeczy temu sposób jej zagospodarowania, a ponadto brak przepisów, z których wynikałoby, iż ekrany akustyczne stanowią element pasa drogowego. Zdaniem odwołujących, należy odróżnić "pas drogowy" od "drogi publicznej", bowiem zgodnie z terminologią ustawy o drogach publicznych pojęcia te nie są tożsame. Dodatkowo strony podniosły, iż ww. ekrany akustyczne zostały wzniesione w trakcie postępowania w przedmiotowej sprawie.
W związku ze stwierdzeniem, że odwołanie Żłobka [...] zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 w związku z art. 111 § 2 k.p.a. postanowieniem z 28 października 2015 r. znak [...] Wojewoda stwierdził uchybienie przez ww. stronę ustawowego terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu I instancji.
Natomiast decyzją z 28 października 2015 r., znak: [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty K. z 31 marca 2015 r., uzupełnioną postanowieniem Starosty K. z 19 maja 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest sprawa zwrotu nieruchomości o projektowanym oznaczeniu jako działki nr [...] i nr [...] . Podstawą dla oceny, czy mamy do czynienia ze stanem zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest precyzyjne ustalenie tego celu przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny prawa administracyjnego w zakresie wywłaszczeń i zwrotów nieruchomości oraz orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, cel wywłaszczenia musi być interpretowany ściśle. Zarówno przepis art. 136, jak i art. 137 u.g.n., posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu bądź - stosownie do treści art. 216 ust. 1 u.g.n. - umowie sprzedaży zawartej w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa lub umowa sprzedaży i to właśnie w tych dokumentach należy w pierwszej kolejności poszukiwać celu wywłaszczenia. Jednakże jeżeli cel ten określony był w decyzji lub umowie sprzedaży w sposób ogólnikowy bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego, czyli dokumentacji ściśle związanej z inwestycją stanowiącą podstawę wywłaszczenia, której szczegółowa analiza jest niezbędna do precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia.
Zgodnie z pozyskanymi przez organ I instancji do akt sprawy kserokopiami: zezwolenia Wiceprzewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 29 maja 1956 r. znak [...] oraz stanowiącego załącznik do tego dokumentu planu sytuacyjnego podziału gruntów w Dzielnicy [...] ww. nieruchomość przeznaczona była na "urządzenie zieleńca wzdłuż ul. [...] " ("pasa zieleni wzdłuż nowoprzebudowanej ulicy [...] ). Z treści powyższych dokumentów nie wynika, jakie konkretnie nakłady miały zostać poczynione na terenie ww. nieruchomości, bowiem zawierają one jedynie zaznaczenie terenu lokalizacji ww. inwestycji, bez żadnych szczegółowych postanowień w zakresie sposobu "urządzenia" pasa zieleni, tj. czy miała to być inwestycja realizowana od podstaw czy też z (częściową) adaptacją elementów istniejącego już zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości.
W związku z powyższym, mając na uwadze fakt, iż z pozyskanych dotychczas przez organ I instancji dowodów (tj. zdjęć lotniczych z 1970 r., z 1975 r. i z 1982 r., oględziny przeprowadzone 18 sierpnia 2006 r., 2 marca 2012 r. i 11 sierpnia 2014 r.; w aktach sprawy brak natomiast zdjęcia satelitarnego z 1965 r., o którym mowa w treści zaskarżonej decyzji) wynika, iż teren przedmiotowej nieruchomości stanowił teren zielony porośnięty trawą oraz drzewami, w ocenie organu odwoławczego brak podstaw do przyjęcia, iż stała się ona zbędna na cel jej wywłaszczenia, określony jako "urządzenie zieleńca wzdłuż ulicy [...] " lub też "pasa zieleni wzdłuż nowoprzebudowanej ulicy [...] ". Powołane zdjęcia lotnicze, choć bez wątpienia posiadają wartość dowodową w przedmiotowej sprawie, to jednak co do zasady nie mogą stanowić wyłącznego i wystarczającego dowodu na okoliczność zrealizowania (bądź nie) inwestycji stanowiącej podstawę wywłaszczenia (części) przedmiotowej nieruchomości, bowiem ich treść przedstawia szerszą perspektywę, a nie wyłącznie stan nieruchomości objętej postępowaniem, zaś sposób naniesienia na omawiane fotografie granic przedmiotowej nieruchomości jest niedokładny. Jak wynika z treści pozyskanych przez organ I instancji zdjęć lotniczych (o ile w sposób prawidłowy zaznaczono na tych fotografiach położenie przedmiotowej nieruchomości) przedmiotowa nieruchomość stanowiła teren zielony, porośnięty trawą i drzewami (przy czym na tej podstawie nie sposób ocenić bez posiadania wiadomości specjalnych w tym zakresie, iż ww. drzewa były wówczas "kilkunastoletnie"), który podlegał zmianom w miarę upływu czasu. Co więcej, pierwsze z pozyskanych zdjęć przedstawia stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w 1970 r., podczas gdy ostateczność ww. orzeczenia wywłaszczeniowego została stwierdzona 23 kwietnia 1963 r. (a więc około 7 lat przed wykonaniem ww. fotografii), zaś z pozyskanej przez organ I instancji dokumentacji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej nie wynika, aby na terenie przedmiotowej nieruchomości znajdowały się jakiekolwiek składniki roślinne, za które ustalono odszkodowanie. W związku z powyższym, nie można obecnie stwierdzić z całą stanowczością, iż zieleń istniejąca na przedmiotowej nieruchomości w 1970 r. nie została wykonana w ramach planowanej inwestycji.
Również ustalenia poczynione podczas kolejnych oględzin przedmiotowej nieruchomości, z których najwcześniejsze przeprowadzono ok. 43 lata od daty wywłaszczenia omawianej części przedmiotowej nieruchomości, nie mogą stanowić dostatecznego dowodu na okoliczność, iż stała się ona zbędna na cel jej wywłaszczenia, bowiem nie można na podstawie tych dowodów wykluczyć, iż cel ten został osiągnięty w przeszłości, a następnie przedmiotowa nieruchomość mogła być wykorzystywana na inny cel.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z 22 czerwca 1972 r. Skarb Państwa nabył od E.J. ,. A.M. K.S. M.K. , E.K. i J.K. przysługujące tym osobom udziały w parceli l. kat. [...] o pow. 830 m2 (tj. pozostałej części parceli l. kat. [...] ), b. gm. kat. G. , zaś umową z 18 listopada 1976 r. - pozostały udział w ww. nieruchomości przysługujący H.K. - na cele budowy węzła [...] w K W ocenie organu I instancji, z pozyskanego do akt sprawy załącznika graficznego do powołanej w ww. umowach decyzji Prezydium Rady Narodowej miasta K. z 11 czerwca 1971 r. znak [...] wynika, iż nieruchomość ta znajdowała się poza granicą lokalizacji ww. inwestycji, co zdaniem organu I instancji oznacza, iż omawiana część przedmiotowej nieruchomości od początku była zbędna na ww. cel jej wywłaszczenia. Jednakże dokonując analizy ww. załącznika graficznego organ odwoławczy stwierdził, iż ww. stanowisko organu I instancji było przedwczesne, bowiem na opracowaniu tym brak oznaczeń geodezyjnych (ewidencyjnych/katastralnych), ani też naniesienia granic przedmiotowej nieruchomości, co uniemożliwia dokonanie oceny, czy znalazła się ona na terenie inwestycji określonej jako "budowa węzła [...] w K . Niemniej, jak słusznie wskazał organ I instancji, sam fakt położenia danej nieruchomości poza liniami rozgraniczającymi inwestycji stanowiącej podstawę wywłaszczenia/nabycia, świadczyć może o tym, że taka nieruchomość od początku była zbędna na tę inwestycję.
Odnosząc się do rozstrzygnięcia ujętego w postanowieniu Starosty K. z 19 maja 2015 r. organ odwoławczy nadmienił, że pomija ono Skarb Państwa jako podmiot współuprawniony do ubiegania się o zwrot tej części przedmiotowej nieruchomości, z uwagi na nabycie całości praw do spadku po H.K. . Aktualność zachowują wcześniejsze uwagi dotyczące ustalenia przez organ I instancji zbędności omawianej części przedmiotowej nieruchomości na cel jej wywłaszczenia, tj. urządzenie zieleńca wzdłuż ul. [...] . Niezależnie od powyższego, ustalenia poczynione przez organ I instancji w zakresie położenia omawianej części nieruchomości należało uznać za nieprawidłowe. Pas drogowy jest integralnie związany z drogą (por. wyrok NSA z 28 listopada 2006 r., sygn. akt II OW 21/06), a zatem-podobnie jak sama droga, która w tym pasie się znajduje - nie mogą podlegać zwrotowi również elementy tego pasa związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, o których mowa w art. 4 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r., stosownie do treści art. 2a ww. ustawy oraz wykładni tego przepisu prezentowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych na gruncie spraw o zwrot wywłaszczonych nieruchomości. Odmienna ocena omawianych przepisów prowadziłaby bowiem do skutków absurdalnych z punktu widzenia celów tych regulacji. Kwestia położenia działki nr [...] w granicach pasa drogowego al. [...] nie została jednak wyjaśniona w sposób należyty, bowiem organ I instancji oparł się w tym zakresie jedynie na oświadczeniu zarządcy drogi - Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. , zawartym w piśmie tej jednostki z 25 marca 2014 r., do którego załączono wydruk z serwisu www.geomalopolska.pl z odręcznie naniesioną, "orientacyjną granicą pasa drogowego", bez wskazania osoby, która dokonała owego naniesienia. Ponadto na omawianym wydruku zamieszczona jest informacja, iż posiada on "charakter wyłącznie poglądowy i w żadnym razie nie może być traktowany jako dokument oficjalny.
Konieczne jest zatem, po niebudzącym wątpliwości ustaleniu zbędności omawianej części nieruchomości na cel jej wywłaszczenia -pozyskanie stosownej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, z której wynikać będzie, czy działka nr [...] położona jest w granicach pasa drogowego al. [...] , w związku z posadowieniem na jej terenie ekranu akustycznego.
Odnosząc się do zarzutu odwołania Gminy K. dotyczącego nieprawidłowego dokonania przez organ I instancji waloryzacji odszkodowania, wojewoda podał, że po pierwsze -jak jednoznacznie wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, waloryzacji tej dokonano w oparciu o wskaźniki zmian cen towarów i usług konsumpcyjnych, a nie na podstawie wskaźników wzrostu cen nieruchomości. Po drugie zaś, w omawianym odwołaniu nie wskazano dokładnie, dlaczego zdaniem odwołującej nieprawidłowym było "połączenie obliczeń opartych o miesięczne i roczne wskaźniki", w związku z czym - wobec braku wskazania w przepisach prawa szczegółowego sposobu waloryzacji, o której mowa w art. 140 ust. 2 u.g.n. omawiany zarzut nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Niemniej, organ zwrócił uwagę na nowelizację uregulowań ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie waloryzacji.
E.S. i J.K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , zarzucając:
- naruszenie art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej;
- poczynienie błędnych ustaleń skutkujących stwierdzeniem, że "w przedmiotowej sprawie nie zostało dotychczas w sposób wyczerpujący ustalone, czy na terenie przedmiotowej nieruchomości nie podjęto w przeszłości działań zmierzających do realizacji ww. celu wywłaszczenia oraz że celu tego nie osiągnięto.";
- naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie i uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji gdy wyjaśnienie wskazanego przez wojewodę zakresu sprawy nie jest ani konieczne ani nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie;
- naruszenie art. 136 kpa poprzez jego pominięcie i niezastosowanie w niniejszej sprawie.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podnieśli, że okoliczność czy istniejąca na nieruchomości w 1970 r. zieleń nie powstała po wywłaszczeniu, jest irrelewantna w sprawie bowiem celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji wywłaszczeniowej z 30 listopada 1960r. oraz w umowie sprzedaży z 22 czerwca 1972r., jak ustalił organ I instancji, nie było utworzenie terenów zielonych. Cel wywłaszczenia, w świetle art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn, rozumiany musi być w sposób ścisły i precyzyjny, a nie rozszerzający, czy wręcz dowolny. Powołane przez organ odwoławczy zastrzeżenia dotyczą w istocie kompletności postępowania dowodowego przed organem I instancji. Wojewoda nie stwierdził, aby należało przeprowadzić dodatkowe dowody. W takiej sytuacji zastosowanie winien znaleźć art. 136 kpa pozwalający przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Postępowanie instancyjne jest postępowaniem merytorycznym. Co istotne, żadna ze stron nie wnioskowała o przeprowadzenie kolejnych dowodów. Wszystkie strony słusznie przyjęły, że nie ma potrzeby uzupełniania postępowania dowodowego. Nadto również organ II instancji nie wskazał jakie dowody na okoliczność zbędności ma przeprowadzić organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Powyższe świadczy, że w sprawie wyczerpano już wszelkie dostępne możliwości przeprowadzenia dowodów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a, sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 ustawy p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skargę należało uwzględnić ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja jest decyzją kasacyjną, na mocy której Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte zostało w oparciu o art. 138 § 2 kpa.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy organ II instancji wydając decyzję kasacyjną nie naruszył przepisu art.138 § 2 kpa. W związku z powyższym rzeczą Sądu była ocena prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 kpa. Zgodnie z jego treścią, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej, określona w cyt. art. 138 § 2 kpa, opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie: wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, oraz uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Chodzi więc o sytuacje, gdy zasada dwuinstancyjności postępowania wyłącza przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art 136 kpa, gdyż jego zakres wskazuje, że w swej istocie organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odnośnie kwestii mogących mieć istotny wpływ na treść decyzji. W konsekwencji sprawa byłaby rozstrzygana de facto w jednej instancji, a więc strona nie mogłaby kwestionować wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania. W związku z powyższym zastosowanie dyspozycji z cyt. art. 138 § 2 kpa jest zasadne jedynie w sytuacji gdy organ odwoławczy wykaże i uzasadni konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części, jedynie bowiem w takiej sytuacji można stwierdzić, że konieczny do wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W przeciwnym razie sprawę może wyjaśnić organ odwoławczy, który nie tylko kontroluje decyzję organu pierwszej instancji, lecz również ponownie rozpoznaje sprawę administracyjną. Zgodnie bowiem z treścią art. 15 kpa, który wprowadza zasadę dwuinstancyjności - obowiązkiem organu odwoławczego – jest przede wszystkim ponowne wyjaśnienie i rozpatrzenie sprawy. Zasada ta oznacza, że w sytuacji gdy od decyzji pierwszoinstancyjnej zostanie wniesione odwołanie obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie sprawy, przy czym, przedmiotem postępowania drugoinstancyjnego nie jest jedynie weryfikacja decyzji organu I instancji, lecz przede wszystkim ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 listopada 1992 r. (sygn. akt V SA 721/92, ONSA z 1992 r., nr 3-4, poz. 95) wskazał, że: do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się zatem do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Co prawda cyt. wyrok został wydany, gdy art. 138 § 2 kpa miał nieco inne brzmienie niż obowiązujące, jednak jest nadal aktualny. Zmieniając treść art. 138 § 2 kpa z dniem 11 kwietnia 2011 r. (ustawa z 3 grudnia 2010 r. zmieniającą m.in. kpa - Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18). Nadto trzeba wskazać, że stosownie do treści obowiązującego przepisu art. 136 kpa organ odwoławczy jest uprawniony do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, jak również uprawniony do zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi pierwszej instancji. Należy także mieć na uwadze sformułowaną w art. 12 kpa zasadę szybkości i prostoty postępowania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Jak wskazano wyżej w rozpoznawanej sprawie organ I instancji orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,1316 ha na rzecz: E.S., J.K. , J.S , A.O.-S. , F.M. , J.M. , Z.M. , J.J. i Skarbu Państwa reprezentowanego przez Prezydenta Miasta K. oraz M.K. w częściach wskazanych w punkcie 1, zobowiązując w punkcie 2 ww. wymienione podmioty do zwrotu na rzecz Gminy M. K. kwoty zwaloryzowanego odszkodowania w ustalonych częściach , a nadto postanowieniem z 19 maja 2015 r. uzupełniającym ww. decyzję, orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0.0084 ha obr. [...] jedn. ewid. [...]
Organ I instancji wskazał, że wywłaszczenie ww. nieruchomości w części oznaczonej wcześniej jako parcela l. kat [...] i jako parcela l. kat. [...] nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa w trybie ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974, nr 10, poz. 61 z pózn. zm.) orzeczeniem Prezydium RN w K. z 30 listopada 1960 r. z przeznaczeniem pod budowę ulicy [...] , natomiast część oznaczona jako parcela l. kat [...] została nabyta również na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy 12 marca 1958 r. w oparciu o dwie notarialne umowy sprzedaży: z 22 czerwca 1972 r, Rep. [...] i umowy z 18 listopada 1972 r.Rep. [...] z przeznaczeniem na cele budowy węzła [...] Organ I instancji mając za podstawę normę z art. 137 § 1 i 2 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce gruntami (Dz. U. 2014 r. poz. 518) uznał nieruchomość oznaczoną obecnie jako działka ewid. nr [...] (powstałą z podziału działki nr [...] za zbędną na cel wywłaszczenia, gdyż cel wywłaszczenia wskazany w ww. aktach prawnych nie został na niej zrealizowany. Wskazał przy tym, że ta część nieruchomości której cel został określony jako budowa węzła [...] od "początku była zbędna na ten cel "gdyż znalazła się poza obszarem realizacji tej inwestycji , a w odniesieniu do części poznaczonej pod budowę ulicy[...] wskazał, że nie została zagospodarowana pod cel wywłaszczenia.
W odniesieniu do nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka ewid. nr [...] (powstała z podziału działki nr [...] uznał, że: "wchodzi ona w obszar [...] i al. [...] w związku ze zlokalizowaniem na niej ekranu akustycznego, który stanowi fragment pasa drogowego." Ustalenie to organ oparł na informacji, którą pozyskał pismem z 25 .03. 2014 r. Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. wraz z załącznikiem graficznym dołączonym do pisma. W ocenie organu I instancji położenie działki nr [...] w obrębie pasa drogowego drogi publicznej stanowi negatywną przesłankę jej zwrotu, pomimo stwierdzenia jej zbędności dla celu wywłaszczenia.
Organ odwoławczy wydając kasacyjną decyzję uznał natomiast, że w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 138 § 2 kpa, akcentując w szczególności niedokładne wyjaśnienie dotyczące położenia działki nr [...] w pasie drogowym drogi publicznej, jak również wskazując, że ustalenia poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym w odniesieniu do części nieruchomości - oznaczonej jako działka nr[...] nie pozwalają stwierdzić z całą stanowczością, że nie zrealizowano na niej celu wywłaszczenia.
Oceniając zaskarżoną decyzję w kontekście zastosowanego przepisu art. 138 § 2 kpa trzeba przede wszystkim wskazać, że w postępowaniu przed organem I instancji został prawidłowo zgromadzony obszerny materiał dowodowy, który dokładnie został opisany w części historycznej decyzji obejmujący nie tylko dokumenty w oparciu, o które nastąpiło wywłaszczenie wnioskowanej do zwrotu nieruchomości, ale także dokumenty poprzedzające wywłaszczenie w tym: zezwolenia Wiceprzewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z 29 maja 1956 r. nr [...] na nabycie nieruchomości położonych w K. w dzielnicy [...] pod urządzenie pasa zielem wzdłuż nowoprzebudowanej ulicy [...] wraz z załącznikiem i plan realizacyjny budowy Węzła [...] zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej miasta K. z 11 czerwca 1971 r. nr [...] z załącznikiem graficznym do ww. decyzji. Pozyskano przedłożone do akt administracyjnych sprawy zdjęcia przedmiotowego terenu: z 14 września 1970 r., z 22 sierpnia 1975 r. oraz z 1982 r. wskazujące, iż wnioskowana do zwrotu nieruchomość jest terenem zielonym porośniętym trawą i drzewami. Organ ustalił, że na ww. nieruchomości znajduje się jedynie energetyczna linia kablowa średniego napięcia zrealizowana w latach 80-tych ubiegłego wieku oraz, że część nieruchomości na podstawie umowy z 19 grudnia 2013 r. nr [...] użyczona została do 31 grudnia 2016 r. na rzecz Żłobka [...] w K. przy ul.[...] . Nadto w sprawie zostały przeprowadzone 3 rozprawy administracyjne w dniach: 18 sierpnia 2006 r., 2 marca 2012 r i 11 sierpnia 2014 połączone z oględzinami nieruchomości i opisem sposobu jej zagospodarowania.
Natomiast Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. poinformował, iż część nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] poł. w obr. [...] m. K. zgodnie z załącznikiem graficznym, wchodzi w obszar Ronda [...] i al. [...] w związku ze zlokalizowaniem na niej ekranu akustycznego, który stanowi fragment pasa drogowego. Organ pozyskał również projekt podziału nieruchomości, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z 8 września 2014 r. pod nr [...] co pozwoliło przyjąć, że działka nr [...] podzieliła się na działki: nr [...] o pow. 0,1316 ha i nr [...] o pow. 0,0084 ha.
Analiza zaskarżonej decyzji nie pozwala przyjąć, że organ odwoławczy dokonał merytorycznej i prawnej oceny decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji opisano postępowanie przeprowadzone przed organem I instancji, przytoczono obowiązujące przepisy wraz z ich wykładnią oraz przykłady z orzecznictwo, natomiast cała merytoryczna ocena organu odwoławczego została ograniczona do ogólnego stwierdzenia, że ustalenia dokonane przez organ I instancji dotyczące zbędności tej części nieruchomości, co do której orzeczono zwrot budzą wątpliwości i wymagają zebrania dodatkowego materiału dowodowego, przy czym organ odwoławczy nie skonkretyzował jakie to mają być dowody, odsyłając jedynie do treści art. 75 kpa gdzie mowa o (...) wszystkim co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Sąd podziela w całości stanowisko skarżących, że "postępowania dowodowego nie można prowadzić wiecznie, winno się ono zakończyć w rozsądnym terminie. Nie można poszukiwać dowodów w nieskończoność. Nawet jeżeli w ocenie organu odwoławczego istnieje pewien stopień niepewności, to może on go usunąć przez samodzielne przeprowadzenie dowodów".
Mając na uwadze, że zgromadzony materiał dowodowy jest obszerny i dotyczy okoliczności istotnych dla wyjaśnienia sprawy należy uznać, że ewentualne wątpliwości związane m. in. z zarzutami Gminy K. , która w odwołaniu kwestionuje, iż celem wywłaszczenia nie była budowa ulicy [...] , ale urządzenie pasa zieleni towarzyszącej ulicy [...] - w ocenie Sądu - organ odwoławczy miał obowiązek rozpatrzenia sprawy w postępowaniu drugoinstancyjnym, ewentualnie uzupełniając materiał dowodowy w trybie art. 136 kpa, ale tego nie uczynił. Ponadto organ odwoławczy nie rozpatrzył zarzutów podniesionych w odwołaniu przez E.S. i J.K. w których zakwestionowali odmowe zwrotu działki nr [...] ze względu na to, iż zrealizowano na nie ekrany akustyczne w pasie drogowym drogi publicznej. W ocenie Sądu wyjaśnienie kwestii co i z jakimi konsekwencjami prawnymi zostało zrealizowane na działce nr [...] powinno być podjęte również w postępowaniu przed organem odwoławczym z wykorzystaniem trybu z art. 136 kpa.
A zatem ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ odwoławczy powinien uczynić zadość wymogom z art.. 15 kpa ( zatem także art. 7 i 77 § 1 kpa). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie rozpoznał przedmiotowej sprawy, do czego był zobowiązany, ani nie wyjaśnił prawidłowo dlaczego, jego zdaniem, decyzja organu I instancji wymaga uchylenia i przekazania organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy nie odniósł się także do wszystkich zarzutów wskazanych w odwołaniu. Rozstrzygając ponownie sprawę organ powinien wydać decyzję eliminującą wymienione uchybienia tj. rozpoznać ponownie sprawę merytorycznie oraz ustosunkować się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie I sentencji.
O kosztach orzeczono w punkcie II sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło