I SA/Bd 32/16

WyrokWSA w Bydgoszczy2016-03-22

Skład orzekający: Teresa Liwacz, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej odmawiająca uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, wydana po wznowieniu postępowania, jest zgodna z prawem, jeśli skarżąca powołuje się na odmienną ocenę tych samych okoliczności faktycznych dokonaną przez organ odwoławczy w sprawie jej męża jako nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmienna ocena prawna stanu faktycznego zawarta w decyzji organu odwoławczego wydanej dla innego podatnika (męża skarżącej), nawet jeśli dotyczy tych samych okoliczności faktycznych, nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu badanie wadliwości postępowania zwykłego, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Skoro nie zaszła przesłanka do wznowienia postępowania, organ prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca kwestionowała decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji ustalającej jej zobowiązanie podatkowe z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2007 r. Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, powołując się na decyzję wydaną wobec jej męża, która ustaliła niższe zobowiązanie podatkowe w tej samej sprawie podatkowej, argumentując, że stanowi to nową okoliczność faktyczną i dowód w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie zasady równości wobec prawa. Organ wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, uznając, że odmienna ocena prawna nie jest nową okolicznością. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016r. sprawy ze skargi V. Cz. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę 1. Decyzją z dnia [...] września 2013r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ustalił skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2007r. w kwocie [...]zł. Strona nie skorzystała z prawa wniesienia odwołania od powyższej decyzji, w związku z czym stała się ona decyzją ostateczną. 2. W dniu [...] maja 2015 roku do Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wpłynął wniosek skarżącej o wznowienie postępowania w sprawie zakończoną decyzją z dnia [...] września 2013r. Wnioskodawczyni podniosła, że w zakresie nieujawnionych źródeł przychodów za 2007r. zostały przeprowadzone odrębne postępowania kontrolne wobec strony i jej męża J. C., zakończone decyzjami ustalającymi zobowiązanie podatkowe w kwotach po [...] zł dla każdej ze stron. W związku z wniesionym odwołaniem od decyzji przez J. C. organ odwoławczy wydał decyzję, w której ustalił zobowiązanie podatkowe w kwocie [...]zł. Zdaniem skarżącej sytuacja ta spowodowała rażącą dysproporcję i nierówność stron tego samego de facto postępowania, albowiem obie decyzje wynikały z tego samego stanu faktycznego i prawnego. 3. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] września 2013r., a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2013r. 4. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wniosła o wydanie po wznowieniu postępowania i uchyleniu poprzedniej decyzji nowej decyzji ustalającej jej zobowiązanie podatkowe nie w kwocie [...]zł, a w kwocie [...]zł. Powyższej decyzji zarzuciła naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015r. poz. 553 ze zm. – dalej "O.p.") poprzez uznanie, że w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne oraz nie istnieją w sprawie nowe dowody, które istniały w chwili wydania decyzji. 5. Zaskarżoną decyzja z dnia [...] listopada 2015r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2015r. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że instytucja wznowienia postępowania została uregulowana przepisami art. 240-246 O.p. Organ przywołał treść art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wskazując, że nowym dowodem w sprawie, w rozumieniu powyższego przepisu nie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B., z dnia [...] grudnia 2014r. Nr [...], w której ustalono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2007r. dla J. C., bowiem wyrażona w tym rozstrzygnięciu ocena prawna stanu faktycznego nie stanowi nowej okoliczności istniejącej w dacie podejmowania decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2013r. Również fakt, że w innej decyzji organ podatkowy drugiej instancji dokonał odmiennej oceny tych samych okoliczności, nie odpowiada przesłance nowej okoliczności faktycznej, o której stanowi art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nie ma bowiem podstaw prawnych do dania prymatu ocenie okoliczności faktycznych dokonanej przez organ w którejś z decyzji - czy wydanej wobec innej osoby czy też wydanej przez inny organ, nawet na tle tych samych okoliczności faktycznych sprawy. Organ wyjaśnił, że przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej. W ocenie organu strona de facto żąda ponownego rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym, w zakresie jakim dokonuje tego organ odwoławczy w postępowaniu zwykłym. 6. W skardze wniesionej do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji; wydanie nowej decyzji ustalającej jej zobowiązanie podatkowe nie w kwocie [...]zł, a w kwocie [...]zł; o zasądzenie od organu zwrotu nadpłaconej przez nią kwoty wraz z odpowiednimi odsetkami ustawowymi od dnia [...] listopada 2013r. do dnia zapłaty; przeprowadzenie dowodu z całej dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej oraz w sprawie prowadzonej przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. sygn. akt [...], w szczególności zaś wszelkich pism składanych w sprawie przez stronę, a także dokumentów przedłożonych do w/w akt sprawy, a także z dokumentów wskazanych w niniejszym odwołaniu na okoliczności wskazane w uzasadnieniu przedmiotowego odwołania. Zarzuty strony skarżącej: - naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (Dz. U. Z 2015r., poz.613) warunkującej wznowienie postępowania; - naruszenie art. 32 ust. 1 i art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; - nie uwzględnienie okoliczności, iż decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2013r. jest rażąco niesprawiedliwa z uwagi na wydanie w takim samym stanie faktycznym i prawnym dnia [...] grudnia 2014r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. w sprawie sygn. akt: [...] decyzji w stosunku do męża skarżącej J. C. uchylającej decyzję organu pierwszej instancji w całości i ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za rok 2007 w kwocie jedynie [...] zł. nie zaś w kwocie [...]zł; - wydanie decyzji z rażącym naruszeniem art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 2 O.p, albowiem ustalenie konsekwencji prawnych określonych w decyzji poprzedzać powinno ustalenie obowiązujących przepisów i ich sensu, faktów, które mogą mieć znaczenie dla ustaleń prawnych, oraz porównanie treści norm z owymi faktami i ich subsumcja, zaś w zaskarżonej decyzji organ podatkowy nie ustalił w sposób jednoznaczny faktów, które mogą mieć znaczenie dla ustaleń prawnych, co skutkuje naruszeniem dyspozycji art. 210, gdyż w myśl § 4 tego artykułu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a zatem de facto kontrolujący nie ustalił tych faktów w sposób jednoznaczny, a więc sporna decyzja nie zawiera właściwego uzasadnienia faktycznego; - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 20 ust. 3 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 350 ze zm.); - użycie przez organ jako podstawy oceny stanu faktycznego argumentacji skrajnie niezgodnej z obiektywnie istniejącym stanem faktycznym i prawnym; - błędną wykładnię i błędne zastosowanie w sprawie niniejszej przepisu art. 240 § 1 pkt O.p przez przede wszystkim przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne oraz nie istnieją w sprawie nowe dowody, które istniały w chwili wydania decyzji; - wskazywanie jako uzasadniające orzeczenia odmawiającego uchylenia decyzji wydanej dla skarżącej z dnia [...] września 2013r. orzecznictwa NSA i SN, które w istocie potwierdza, iż zasadne jest uchylenie Decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] września 2013r. i ustalenie zobowiązania na kwotę jedynie [...] zł. nie zaś w kwocie [...]zł. - naruszenie norm procedury podatkowej, gdyż nie zostały zbadane przez organ podatkowy wątpliwości w kwestii proceduralnej, co do prawidłowości dokonanych doręczeń kierowanych do podatnika licznych pism procesowych. - nie przeprowadzenie kompleksowego postępowania dowodowego, w tym nie wysłuchanie strony i nie przesłuchanie jako świadków darczyńców tj. J. i A. małż. D. ; - nierozpoznanie istoty sprawy, tj. nie wskazanie: których istotnych dla sprawy, wskazanych we wniosku o wznowienie postępowania nowych okoliczności Urząd nie uznał za uzasadniające wznowienie postępowania oraz dlaczego okoliczności wskazane we wniosku o wznowienie postępowania nie są zdaniem Urzędu nowymi okolicznościami i dowodami w rozumieniu normy art. 240 § 1 pkt 5 O.p. - nie odniesienie się w ogóle przez organ do pozostałych zarzutów i twierdzeń podniesionych przez wnioskodawcę. 7. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 8. Na wstępie należy zauważyć, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej obejmującą m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., zwaną dalej p.p.s.a.), które oceniane są z punktu widzenia ich legalności, a więc zgodności z prawem, zarówno materialnym jak i formalnym. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. - dalej "p.p.s.a."), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu decyzji lub postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 p.p.s.a., tj. w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1) albo w razie zaistnienia przyczyn uzasadniających stwierdzenie ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa (pkt 2 i 3). Dokonana przez Sąd, według wskazanych na wstępie kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej w pierwszej instancji - objętej oceną z mocy art. 135 p.p.s.a. - wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skontrolowane akty nie naruszają prawa. 9. Przedmiotem sporu w sprawie jest zasadność odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2013r. nr [...]. Zdaniem strony skarżącej zaistniały przesłanki wznowienia postępowania podatkowego w oparciu o treść art. 240 § 1 pkt 5 O.p., które to przesłanki uzasadniały uchylenie ww. decyzji. Ze stanowiskiem tym nie zgadza się Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, który po wznowieniu postępowania podatkowego i ocenie merytorycznej dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą nie stwierdził podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji. 10. Instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie podatkowe przed organami podatkowymi było dotknięte wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 O.p. Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Przepisy art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymagają zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: okoliczności lub dowody: są nowe, istniały w dniu wydania decyzji, są istotne dla sprawy oraz nie były znane, organowi, który wydał decyzję (vide B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Tom II, Wyd. Tonik, Toruń 2007, s. 543). W braku jednej z wymienionych cech tych okoliczności czy dowodów nie można uznać, by zaistniała przesłanka do wznowienia określona we wskazanym wyżej przepisie. W doktrynie i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte przynajmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (vide S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, wyrok NSA z 15 listopada 1999 r., sygn. akt FSA 1/99, ONSA 2000, z. 2, poz. 45). Celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego oraz ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest bowiem kontynuacją postępowania instancyjnego, a wobec tego brak jest w nim podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną niezależnie od stopnia tej wadliwości. Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. Pierwszy etap ogranicza się do badania, czy podanie pochodzi od osoby uprawnionej do złożenia wniosku, czy wniosek dotyczy ostatecznego rozstrzygnięcia organu, czy wskazano podstawę wznowienia, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku. Na tym etapie organ nie bada, czy wskazana we wniosku podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Etap ten ogranicza się bowiem do badania przesłanek formalnych wniosku. Jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu (art. 243 § 1 O.p.). Z tym momentem rozpoczyna się etap drugi. Na tym etapie, co wyraźnie wynika z treści art. 243 § 2 O.p., bada się dopiero, czy zachodzą wskazane przez stronę podstawy do wznowienia, a więc, czy wskazane prze stronę nowe dowody lub okoliczności mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, czy mają moc zmiany ustaleń i rozstrzygnięcia w poprzedniej sprawie. W razie stwierdzenia, że znaczenie podanej restytutucyjnej podstawy wznowienia nie uzasadnia zmiany ustaleń i decyzji, wydaje się decyzję, której podstawą formalnoprawną jest art. 245 § 1 pkt 2 O.p.. O istotności dowodów bądź okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. można mówić, jeżeli mogą one mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie. Strona skarżąca jako nowe okoliczności, które stanowią przesłankę wznowienia postępowania wskazuje decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2014r. wydaną dla J. C. (mąż skarżącej). Strona wskazała, w zakresie nieujawnionych źródeł przychodów za 2007r. zostały przeprowadzone odrębne postępowania kontrolne wobec strony i jej męża J. C., zakończone decyzjami ustalającymi zobowiązanie podatkowe w kwotach po [...] zł dla każdej ze stron. W związku z wniesionym odwołaniem od decyzji przez J. C. organ odwoławczy wydał decyzję, w której ustalił zobowiązanie podatkowe w kwocie [...]zł. Argumentacja strony nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania wydana została [...] września 2013r. i jest to data, do której odnieść należy ocenę istnienia nowych dowodów i nowych okoliczności faktycznych nieznanych organowi. Decyzja, ustalenia której stanowią zdaniem skarżącej przesłankę do wznowienia postępowania, wydana została [...] grudnia 2014r. Zestawienie dat wskazuje, że przedmiotowa decyzja o odmiennej ocenie prawnej zebranego materiału dowodowego z pewnością nie spełnia przymiotu nowego dowodu w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. ponieważ nie był to dowód istniejący w dniu wydania decyzji nieznany organowi z uwagi na jego nieistnienie na moment wydawania decyzji. Ponadto rację ma organ, że odmienna ocena ustaleń faktycznych zawarta w wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w decyzji z dnia [...] grudnia 2014r. dla męża skarżącej, nie stanowi nowej okoliczności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Fakt, że w kolejnej decyzji organ podatkowy dokonał odmiennej oceny tych samych okoliczności, aczkolwiek niepożądany w świetle dążenia do jednolitości orzecznictwa, nie odpowiada przesłance nowej okoliczności faktycznej, o której stanowi art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Z treści tego przepisu wynika bowiem wyraźnie, iż przesłanką wznowieniową jest m.in. ujawnienie nowej okoliczności faktycznej, a nie jej właściwa ocena. Zatem, ponowna analiza sprawy w postępowaniu wznowieniowym w oparciu o wskazaną przesłankę może być związana jedynie z wystąpieniem obiektywnie istniejących zdarzeń (istniejących w sensie fizycznym). W kategorii tej nie mieści się natomiast wyciągnięcie nowych wniosków i odmienna ocena okoliczności faktycznych (zob. wyrok WSA dnia 24 września 2015 r., sygn. akt I SA/Kr 1072/15). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 341/2005 stwierdził (...) jak trafnie wskazał organ II instancji, decyzja ta stanowi jedynie odmienną ocenę tego samego stanu faktycznego i nie może być przesłanką uzasadniającą zmianę decyzji wydanej przez inny organ w zakresie podatku dochodowego. Z utrwalonej linii orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Podzielając to stanowisko Sąd zauważa, że w niniejszej sprawie, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ, okoliczności przedstawione przez skarżącą we wniosku o wznowienie opierają się jedynie na odmiennej ocenie zebranego materiału dowodowego, czego dał wyraz organ w decyzji z dnia [...] grudnia 2014r. Skarżąca domagając się wzruszenia decyzji ostatecznej ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2007r. zarzuca naruszenie art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Skarżąca myli w tym wypadku dwie zupełnie różne kwestie. Czym innym bowiem jest ustalenie istnienia danego faktu, a czym innym ustalenie jego znaczenia tj. prawnopodatkowych następstw wystąpienia określonych okoliczności faktycznych. Przypomnieć należy, co trafnie ocenił organ podatkowy, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Z tego względu przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszły szczególne okoliczności, taksatywnie wymienione w art. 240 § 1 O.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Dlatego też wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 O.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń - wydanie jednego z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 245 § 1 O.p. Wznowienie postępowania nie jest zatem środkiem tożsamym z odwołaniem i nie daje podstaw do ponownego, pełnego kontrolowania poprawności decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z 17 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2448/12). Z tych względów nie mogły wywrzeć oczekiwanego skutku zarzuty skargi wskazujące na wadliwość decyzji ostatecznej. Jak bowiem powyżej wskazano niedopuszczalne jest w postępowaniu wznowieniowym ponowne merytoryczne badanie zasadności rozstrzygnięcia w pełnym jego zakresie. Stąd też nie wszystkie wady postępowania zakończonego decyzją objętą następnie postępowaniem wznowieniowym, mogły stanowić podstawę do jej uchylenia na podstawie art. 245 § 1 pkt 1 O.p., a jedynie te ściśle wymienione w art. 240 § 1 O.p. Spóźnione jest więc obecne podnoszenie przez skarżącą w skardze zarzutów odnoszących się do postępowania zwykłego w zakresie nieprawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Ewentualne wady tego postępowania mogły być bowiem zwalczane przez stronę wyłącznie w ramach przysługujących jej w tej kategorii postępowań środków zaskarżenia. Zatem tego rodzaju argumenty i zarzuty mogłyby podlegać kontroli tut. Sądu jedynie w przypadku skutecznego odwołania, a w przypadku niepożądanego w ocenie strony rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy złożenia skargi. Jednak do takiej kontroli sądowej ostatecznie nie doszło z przyczyn formalnych, leżących po stronie samej skarżącej (uchybienie terminu do wniesienia odwołania), przez co skarżąca pozbawiła się możliwości zweryfikowania stanowiska organu I instancji. W ramach niniejszego postępowania sądowego ocena taka nie jest dopuszczalna z uwagi na odmienny przedmiot zaskarżonego rozstrzygnięcia. Kontroli sądowej poddana została bowiem wyłącznie decyzja wydania w ramach postępowania wznowieniowego i tylko w takim zakresie Sąd jest umocowany do zbadania jej legalności. Dodać przy tym należy, że fakt nieuchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe nie jest równoznaczny z oceną, że pierwotna decyzja była prawidłowa, ale wynika wyłącznie z braku stwierdzenia zaistnienia przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Biorąc zatem pod uwagę to, że w postępowaniu wznowieniowym nie chodzi o weryfikację merytorycznego stanowiska organu zajętego w postępowaniu "zwykłym", z którym podatnik nadal się nie zgadza i próbuje je podważyć, stwierdzić należy, że w kontrolowanej sprawie nie została ujawniona nowa istotna dla jej wyniku okoliczność, mogąca być podstawą do przeprowadzenia ponownej analizy sprawy. Skoro więc nie stwierdzono wskazanej przez stronę podstawy wznowienia (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.) ani także którejkolwiek z innych przesłanek w tym przepisie wymienionych, organ obowiązany był, na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p., odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. W związku z powyższym Sąd nie podziela stanowiska strony w zakresie naruszenia przez organ art. 210 § 1 pkt 4 i 6, § 2, art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oraz art. 32 ust. 1 i art. 45 Konstytucji RP. Końcowo odnosząc się do wniosku strony zawartego w skardze o przeprowadzenie dowodu z całej dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej oraz w sprawie prowadzonej przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. sygn. akt [...] wskazać należy, że w myśl 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przypomnieć, zatem raz jeszcze należy, że postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszły szczególne okoliczności, taksatywnie wymienione w art. 240 § 1 O.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Zatem wniosek dowodowy strony należało oddalić. W świetle powyższego Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło