II SAB/Wa 981/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. na bezczynność Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 18 lutego 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu [...] do rozpoznania wniosku z dnia 18 lutego 2015 r. terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu [...] na rzecz Stowarzyszenia [...] z siedzibą w W. kwotę 104,20 (sto cztery złote i dwadzieścia groszy) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W. wnioskiem z dnia [...] lutego 2015 r. (złożonym e-mailem w dniu [...] lutego 2015 r.) zwróciło się do Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu [...], na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Konstytucji RP, o przesłanie pocztą elektroniczną na adres [...], bądź pocztą tradycyjną na adres podany w nagłówku pisma, informacji o terminach i miejscach posiedzeń Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych w bieżącym roku kalendarzowym. W odpowiedzi z dnia [...] marca 2015 r. Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu [...] poinformował, że nie jest informacją publiczną wniosek, który obejmuje pytanie o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły. Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje prawo żądania udzielenia informacji o określonych faktach i stanach istniejących w chwili udzielania informacji (por. np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2013 r. sygn. II SAB/Wa 187/13). Skargą z dnia [...] września 2015 r. Stowarzyszenie [...] z siedzibą w W., reprezentowane przez radcę prawnego P.P., wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu [...]. Skarżący zarzucając nieudzielenie odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej wniósł o zobowiązanie do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem: opłaty sądowej (100 zł), wynagrodzenia pełnomocnika (240 zł), opłaty skarbowej (17 zł), opłaty pocztowej (4,20 zł). W uzasadnieniu Stowarzyszenie przywołało orzecznictwo sądów administracyjnych. Wskazano, że zdolność sądową [...] Regionu [...] można wywieść z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Podmiot ten jest jednostką organizacyjną, i że wykonuje zadania publiczne polegające na sprawowaniu sądownictwa dyscyplinarnego, a co za tym idzie m.in. decyduje o możliwości wykonywania zawodu zaufania publicznego. Skarżące Stowarzyszenie wskazało, że nie pytano we wniosku o zdarzenie przyszłe, ale o istniejący plan pracy. W odpowiedzi na skargę, Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu [...], reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie i przyznanie kosztów zastępstwa procesowego. W ocenie pełnomocnika, skarga nie jest zasadna, bowiem informacja dotycząca przyszłych posiedzeń (terminy oraz miejsca) Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Rejonu [...] nie stanowi informacji publicznej. Zdaniem pełnomocnika pytanie we wniosku dotyczyło stanów przyszłych, a nie istniejących faktów. Podkreślono, że Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych zbiera się w przypadku zaistnienia takiej potrzeby, tj. w sytuacji, gdy dojdzie do postępowania dyscyplinarnego w sprawie indywidualnej, co oznacza, iż nie przyjmuje się harmonogramu pracy na dany rok, posiedzenia są wyznaczane ad hoc, w przypadku zaistnienia takiej potrzeby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest dopuszczalna i zasadna. W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 782), zwanej dalej u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się wnioskodawca, był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, oraz że żądana informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność w zakresie realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, Przegląd Prawa Publicznego 2012, nr 6, s. 75 i n. wraz z powołanym orzecznictwem). Wobec treści art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. nie budzi wątpliwości, że Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Zgodnie z tym przepisem, obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Zgodnie z art. 2 ustawy o samorządzie pielęgniarek i położnych, samorząd zawodowy pielęgniarek i położnych reprezentuje osoby wykonujące zawody pielęgniarki i położnej oraz sprawuje pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną są: Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych oraz okręgowe izby pielęgniarek i położnych (art. 2 ust. 4 ww. ustawy). Z kolei organami okręgowej izby są: okręgowy zjazd, okręgowa rada, okręgowa komisja rewizyjna, okręgowy sąd i okręgowy rzecznik. Wyposażenie okręgowego sądu w kompetencje władcze poprzez decydowanie o możliwości wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej, ustalenie przez ustawodawcę sposobu powoływania i odwoływania kadencyjnych członków tego sądu, wybierania jego przewodniczącego i członków pozwala stwierdzić, że sąd ten wykonuje zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu [...], którego bezczynność na gruncie u.d.i.p. zaskarżono, ma tym samym zdolność sądową i procesową. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W ocenie Sądu, żądanie udostępnienia informacji o terminach i miejscach posiedzeń Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych w bieżącym roku kalendarzowym stanowi żądanie udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p., udostępnieniu podlega w szczególności informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Nadto, w sprawie tej nie mamy do czynienia, jak wskazał organ w piśmie z dnia [...] marca 2015 r., z pytaniem o zdarzenia przyszłe. Żądanie bezspornie dotyczyło faktów. Wnioskowano bowiem o informacje o terminach i miejscach posiedzeń Okręgowego Sądu Pielęgniareki Położnych w bieżącym roku kalendarzowym, a zatem odnosiło się do zaplanowanych już przez Okręgowy Sąd Pielęgniarek i Położnych posiedzeń (istniejących na dzień udzielania odpowiedzi). Dane o zaplanowanych miejscach i terminach posiedzeń organu nie stanowią informacji o zdarzeniach przyszłych na gruncie u.d.i.p. W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ (podmiot obowiązany) powinien: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. Rozpatrując skargę na bezczynność Okręgowego Sądu Pielęgniarek i Położnych Okręgowej Izby Pielęgniarek i Położnych Regionu [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku [...] lutego 2015 r. Sąd stwierdził, iż jest ona zasadna. Organ w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej, tj. nie poinformował o wyznaczonych terminach posiedzeń. Organ nie poinformował też wnioskodawcy, że ewentualnie takich posiedzeń do dnia udzielenia odpowiedzi, tj. do [...] marca 2015 r. nie wyznaczono, co stanowiłoby rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Samo wskazanie przez organ w odpowiedzi na skargę, że posiedzenia wyznaczane są ad hoc nie jest równoznaczne z tym, że żadne posiedzenie (jego termin i miejsce) nie było wyznaczone do dnia udzielania wnioskodawcy odpowiedzi. Informacji takiej zresztą, jak wynika z akt sprawy, nie udzielono wnioskodawcy. Organ pozostawał zatem bezspornie w bezczynności na dzień wniesienia skargi. Wobec tego, że żądana informacja publiczna (o wyznaczonych bądź braku wyznaczonych posiedzeń), będąca w posiadaniu organu, nie została udostępniona w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, jak też nie została udostępniona do dnia orzekania przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie, a jednocześnie organ nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej (brak jakichkolwiek informacji we wskazanym zakresie ze strony organu, którego bezczynność jest przedmiotem skargi), Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lutego 2015 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd stwierdził jednocześnie, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Stanowisko organu wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2015 r. w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej było wynikiem niewłaściwej interpretacji pojęcia informacja publiczna. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 w zw. z art. 119 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania sądowego w punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Sąd zasądził zwrot wpisu sądowego (100 zł) oraz kosztów przesyłki (4,20 zł). Koszty zastępstwa procesowego wyrażającego się w podpisaniu skargi przez r.pr. P.P. nie zostały zasądzone, albowiem wymieniony radca prawny jest jednocześnie osobą fizyczną uprawnioną do jednoosobowej reprezentacji Stowarzyszenia, jako Prezes Zarządu.