II SA/Ol 1389/15

WyrokWSA w Olsztynie2016-03-22

Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Beata Jezielska, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie interesu prawnego strony poprzez pozbawienie jej możliwości korzystania z wody i kanalizacji sanitarnej w wyniku realizacji inwestycji budowlanej, uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozbawienie strony możliwości korzystania z podstawowej infrastruktury, takiej jak woda i kanalizacja, stanowi naruszenie jej interesu prawnego, a nie tylko faktycznego. W związku z tym, naruszenie to może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę, nawet jeśli pierwotnie strona nie brała aktywnego udziału w tym postępowaniu. Wojewoda prawidłowo uchylił decyzję organu I instancji, uznając istnienie podstaw do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Spółka A wniosła o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę stacji paliw i myjni, argumentując, że nie uczestniczyła w pierwotnym postępowaniu, a realizacja inwestycji spowodowała odcięcie jej od wody i kanalizacji sanitarnej. Prezydent umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania decyzji, a następnie odmówił uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta, stwierdzając, że inwestor rozebrał czynne przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne zasilające budynek spółki A, co narusza jej interes prawny. Spółka A zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o ustaleniu stron postępowania i trwałości decyzji ostatecznej. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2016 r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie pozwolenia na budowę – wznowienia postępowania oddala skargę. Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że Prezydent, na wniosek spółki A, decyzją z dnia "[...]" zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę stacji paliw i myjni samochodowej wraz z infrastrukturą techniczną w postaci podziemnej instalacji: elektrycznej, teletechnicznej, wodociągowej, sanitarnej, deszczowej, a także z przebudową: fragmentu instalacji elektroenergetycznej, rozbiórką: istniejącego wodociągu, istniejącej kanalizacji, nieczynnego przyłącza cieplnego, istniejącej instalacji elektroenergetycznej, istniejącego przyłącza teletechnicznego, na dz. nr "[...]" obr. A m. A przy A. W dniu 27 lutego 2015 r. spółka A wystąpiła do Prezydenta z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie decyzji ostatecznej z dnia "[...]", uzasadniając, że nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym o pozwoleniu na budowę. Kolejnym wnioskiem z dnia 2 marca 2015r. spółka A zwróciła się do organu I instancji o wstrzymanie wykonalności pozwolenia na budowę. Spółka w tym wniosku wskazała, że obawia się, iż roboty budowlane objęte pozwoleniem na budowę, spowodują odcięcie ich od wody i kanalizacji sanitarnej. Prezydent postanowieniem z dnia "[...]" wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta z dnia "[...]". Kolejnym postanowieniem z dnia "[...]" Prezydent wstrzymał wykonanie decyzji Prezydenta z dnia "[...]". Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł A. T., reprezentujący spółkę A. Wojewoda postanowieniem z dnia "[...]", uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Prezydent decyzją z dnia "[...]", umorzył postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji Prezydenta z dnia "[...]". Od powyższej decyzji strony nie wniosły dowołania. Prezydent rozpoznając wniosek Spółki A, decyzją z dnia "[...]" odmówił uchylenia decyzji Prezydenta z dnia "[...]", gdyż w wyniku ponownego rozpoznania sprawy mogła zapaść tylko taka sama decyzja. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że przed wydaniem niniejszego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił istotne okoliczności we właściwych instytucjach. Ustalono, że sprawa dostaw wody do Firmy A została rozwiązana poprzez wykonanie odrębnego przyłącza, jak również włączenie do kanalizacji sanitarnej sieci miejskiej wykonano na terenie poza nieruchomością inwestora. Od ww. decyzji w dniu 3 sierpnia 2015 r. odwołanie do Wojewody złożył pełnomocnik spółki A. Odwołujący zarzucił wydanej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego. Wojewoda decyzją z dnia "[...]" uchylił decyzję organu I instancji z dnia "[...]" Wojewoda stwierdził, że inwestor, wykonując swoje uprawnienia wynikające z decyzji z dnia "[...]", dokonał rozbiórki czynnego przyłącza wodociągowego, które zasilało w wodę budynek spółki A znajdujący się na dz. nr "[...]", obr. A, m. A (odcinek sieci wodociągowej W1 - W2) oraz rozebrał odcinek kanalizacji sanitarnej; który odbierał ścieki od pomieszczeń budynku Wspólnoty Lokalowej przy ul. A w A znajdujących się na dz. nr: "[...]", obr. A, m. A i budynku A (odcinek kanalizacji sanitarnej A-B). Staraniem Spółki A zostało wykonane przyłącze wodociągowe (wg zatwierdzonego projektu budowlanego decyzją Nr "[...]" odcinek A-B) i część sieci kanalizacji sanitarnej (wg zatwierdzonego projektu budowlanego decyzją Nr "[...]" odcinek B-C). Jednak już ocena organu I ·instancji zebranego materiału dowodowego przybrała formę dowolności ustalenia stanu prawnego. Uzasadnienie decyzji organu I instancji nie nawiązuje do przyjętej podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie organu odwoławczego Prezydent dokonał karkołomnego wywodu, który miał za zadanie uzasadnienie, że w wyniku wykonania przez Spółkę A odrębnego przyłącza wodociągowego (odcinek A-B) i odcinka sieci kanalizacji sanitarnej (odcinek B-C), ustały przesłanki uzasadniające wznowienie postepowania. Ponadto Prezydent w sposób dowolny, to jest na podstawie nie ujawnionych dowodów, stwierdził że nie uchyli decyzji, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Wojewoda uznał, że ustalenie kręgu stron, na które będzie oddziaływać przedmiotowa inwestycja, nastąpiło już w ramach postępowania środowiskowego. W postępowaniu tym nieruchomość spółki A, dz. nr "[...]", obr. A, m. A znalazła się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Podkreślono, że ustalenie kręgu stron w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę winno nastąpić na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, a tym samym również na podstawie przepisów środowiskowych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma kompetencji, aby na etapie postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego kwestionować ustalenia dotyczące oddziaływania inwestycji, poczynione w postępowaniu środowiskowym i zawężać zakres oddziaływania inwestycji na nieruchomości, wobec których w postępowaniu środowiskowym stwierdzono oddziaływanie. Skargę na ww. decyzję wywiodła spółka A, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: - art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013., poz. 1409 j.t., ze zm., zwane dalej p.b.) poprzez błędne przyjęcie, że wnioskująca o wznowienie postępowania spółka A posiada interes prawny, uzasadniający przyznanie jej statusu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji na nieruchomości o nr ewid. "[...]", obręb A w A przy ul. A, który to interes w ocenie organu odwoławczego wynika z bycia stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia "[...]", podczas gdy przepis art. 28 ust. 4 ww. ustawy jednoznacznie wskazuje, iż art. 28 ust. 2 nie stosuje się tylko i wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającego udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o. udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późno zm.). Tymczasem przeprowadzone postępowanie w sprawie wydania przywołanej powyżej decyzji środowiskowej, wobec charakteru inwestycji, jak i stanowiska organu je prowadzącego nie było postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa w rozumieniu ww. ustawy, co jednoznacznie wynika z treści ww. decyzji; - art. 138 § 2 k.p.a. polegające na uchyleniu decyzji będącej przedmiotem odwołania i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w sytuacji gdy brak było podstaw do jego zastosowania wobec stwierdzenia, iż wskazany we wniosku o wznowienie interes prawny uzasadniający legitymację procesową wnioskodawcy, przejawiający się w braku możliwości korzystania z wody i kanalizacji sanitarnej, będący rezultatem wykonywania uprawnień wynikających z ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego, nie stanowi naruszenia poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich i jawi się w istocie tylko interesem faktycznym, który nie może doprowadzić do merytorycznej weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Do takiej weryfikacji nie może prowadzić także błędne stanowisko organu odwoławczego, uznającego niejako z automatu legitymację procesową spółki A do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę z racji bycia stroną w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań przedmiotowej inwestycji. Działanie takie stanowi bowiem naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej wyrażonej wart. 16 k.p.a. W przypadku więc gdy po stronie spółki A organ stwierdził istnienie jedynie interesu faktycznego, obowiązkiem organu było zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez odmowę uchylenia decyzji dotychczasowej z powodu braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a., stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. bądź ewentualnie odmowę wznowienia postępowania, o której mowa w art. 149 § 3 k.p.a.; - art. 149 § 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania w jego całokształcie wynikającym z treści art. 35 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, podczas gdy treść ww. przepisu w sposób nie pozostawiający wątpliwości stanowi, iż postępowanie zainicjowane postanowieniem o wznowieniu jest prowadzone wyłącznie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Oznacza to, że jego przedmiotem jest po pierwsze, ustalenie czy postępowanie prowadzone w trybie zwykłym było dotknięte wadą wymienioną we wniosku o wznowienie, po drugie, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną lub postanowieniem. Przy czym rozpoznanie sprawy winno zawierać się w granicach zakreślonych wskazaną we wniosku o wznowienie podstawą wznowienia, bowiem organ, prowadząc postępowanie na wniosek strony, związany jest podstawami wznowieniowymi zawartymi w takim wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw niewskazanych przez stronę. Postępowanie wznowieniowe zatem ma na celu naprawienie konkretnej wady postępowania zakończonego ostateczną decyzją, nie może być zaś pretekstem do ponownego rozpoznania sprawy w całości, bez względu na stwierdzone uchybienia. Oznacza to, że wysoce nieprawidłowe jest zaprezentowane przez organ odwoławczy w skarżonej decyzji stanowisko dotyczące usunięcia ewentualnej niezgodności inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy, przez organ I instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu wznowieniowym; - art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w związku z art. 149 § 2 k.p.a. polegające na zaniechaniu przez organ II instancji dokonania wszechstronnej i dokładnej oceny okoliczności niniejszej sprawy, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowego postępowania i doprowadziło do wydania decyzji naruszającej przepisy prawa i w konsekwencji do naruszenia jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 16 k.p.a., tj. zasady trwałości decyzji ostatecznej; - art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedno Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej k.p.a.) w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez brak rzetelnego i przekonywującego wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Trudno bowiem uznać za przekonywujące ogólnie sformułowane i nieuzasadnione bliżej tezy dotyczące konieczności ponownego przeprowadzenia postępowania przed organem I instancji, szczególnie w sytuacji, gdy powody przemawiające za zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a. zawarte w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji dokonane zostały wbrew obowiązującej w tym zakresie regulacji prawnej, a sytuacja prawna wnioskującego o wznowienie wskazuje jednoznacznie, iż prawidłowym rozstrzygnięciem powinna być odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej bądź ewentualnie odmowa wznowienia postępowania, o której mowa w art. 149 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014, poz.1647 j.t.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 14 marca 2012 r., poz. 270 – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia "[...]" podjęta w trybie wznowienia postępowania administracyjnego uchylająca decyzję organu I instancji z dnia "[...]", o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta Nr "[...]" z dnia "[...]", gdyż w wyniku ponownego rozpoznania sprawy mogła zapaść tylko taka sama decyzja. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), k.p.a. Przede wszystkim należy wskazać, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte kwalifikowanymi wadami, wymienionymi w art. 145 § 1 k.p.a. Zadaniem organów w postępowaniu wznowieniowym jest zatem ustalenie, czy postępowanie zakończone decyzją ostateczną było dotknięte jedną z wad wymienionych w wymienionym wyżej przepisie. Stwierdzenie istnienia takiej wady obliguje organ do uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Jeżeli natomiast organ stwierdzi brak podstaw do uchylenia decyzji odmawia jej uchylenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Dodać przy tym trzeba, że organ związany jest podstawami do wznowienia postępowania. W rozpatrywanym przypadku wznowione postępowanie administracyjnego dotyczy etapu ustalenia wystąpienia podstawy wznowienia postępowania, czyli potwierdzenia, że zakończone ostateczną decyzją postępowanie administracyjne dotknięte było kwalifikowaną wadą, polegającą na pozbawieniu skarżących udziału w postępowaniu. Tylko pozytywne ustalenie w tym względzie pozwala na przejście do kolejnej fazy wznowionego postępowania, polegającej na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej decyzją ostateczną. Stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Oznacza to, że po ustaleniu przesłanki wznowienia postępowania, właściwy organ obowiązany jest uchylić ostateczną decyzję i rozpoznać sprawę tak, jakby nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji, pamiętając, że zgodnie z art. 146 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat (§ 1). Nie uchyla się decyzji także w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (§ 2). Z powyższych przepisów wynika, że kwestie zdolności administracyjnoprawnej danego podmiotu w konkretnym postępowaniu administracyjnym powinny być rozważane bardzo wnikliwie. Mieć należy tu na uwadze z jednej strony, że instytucja wznowienia stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. - zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Z drugiej strony przy analizie tego problemu niezbędna jest wnikliwa ocena obowiązujących przepisów, aby zbyt pochopnie nie wyeliminować z postępowania administracyjnego osób powołujących się na swój interes prawny w tym właśnie postępowaniu. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. W myśl zaś art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego, na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Natomiast stosownie do przepisu art. 28 ust. 4 ustawy Prawo budowlane przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.). Na gruncie niniejszej sprawy zaś została wydana decyzja z dnia "[...]" o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie stacji paliw i myjni samochodowej w A przy ul. A, działka A" bez przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Rzeczona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Wskazano w niej, że przedmiotowe przedsięwzięcie kwalifikuje się do grupy przedsięwzięć uznanych za mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko według § 3 ust. 1 pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 z 2010r.) Wojewoda stwierdził w zaskarżonej decyzji, że ustalenie kręgu stron, na które będzie oddziaływać przedmiotowa inwestycja, nastąpiło już w ramach postępowania środowiskowego. W postępowaniu tym nieruchomość spółki A, dz. nr "[...]", obr. A, m. A znalazła się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Podkreślono, że ustalenie kręgu stron w postępowaniu o wydanie decyzji pozwolenie na budowę winno nastąpić na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, a tym samym również na podstawie przepisów środowiskowych. W zaskarżonej decyzji stwierdzono, że organ administracji architektoniczno-budowlanej nie ma kompetencji, aby na etapie postępowania o zatwierdzenie projektu budowlanego kwestionować ustalenia dotyczące oddziaływania inwestycji, poczynione w postępowaniu środowiskowym i zawężać zakres oddziaływania inwestycji na nieruchomości, wobec których w postępowaniu środowiskowym stwierdzono oddziaływanie. Być może automatyczne kwalifikowanie w każdym przypadku stron postępowanie w sprawie ustalenia warunków środowiskowych jako stron postępowania w zakresie pozwolenia na budowę jest zbyt daleko idące. Jednakże na gruncie niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę również inne ustalone okoliczności, niewątpliwie słusznie wojewoda wskazał na wady w ustaleniu stron przedmiotowego postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wskazać należy w tym kontekście, że inwestor, wykonując swoje uprawnienia wynikające z decyzji z dnia "[...]", dokonał rozbiórki czynnego przyłącza wodociągowego, które zasilało w wodę budynek znajdujący się na dz. nr "[...]", obr. A, m. A - odcinek sieci wodociągowej A -B, oraz rozebrał odcinek kanalizacji sanitarnej, który odbierał ścieki od pomieszczeń budynku Wspólnoty Lokalowej przy ul. A w A znajdujących się na dz. nr: "[...]", obr. A, m. A i budynku A(odcinek kanalizacji sanitarnej A-B). Tak więc podmioty, które legalnie na podstawie stosownych umów odprowadzały ścieki i wodę zostały tego podstawowego prawa pozbawione. Innymi słowy na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia "[...]" pozbawiono je prawa do korzystania z wody i odprowadzania ścieków, nie przedstawiając przy tym żadnej alternatywy. Dokonano zatem arbitralnego pozbawienia pewnych podmiotów, praw, z których one korzystały po to aby inny podmiot czyli inwestor mógł zrealizować swoje przedsięwzięcie. W takim wypadku bez wątpienia nie można mówić tylko o istnieniu interesu faktycznego po stronie uczestników postępowania żądających wznowienia niniejszego postępowania. Takie rozumowanie prowadziłoby do absurdu. Jeśli bowiem strony pozbawia się możliwości korzystania z niezbędnej infrastruktury, koniecznej do zwykłego korzystania z jej nieruchomości, to rzeczą oczywistą jest, że narusza to jej interes prawny. Przecież taki podmiot nie uzyskałby nawet pozwolenia na budowę gdyby nie miał dostępu do infrastruktury wodociągowej, ściekowej czy też nie zapewniłby odprowadzania wód deszczowych. Dlatego też pozbawiony podstaw jest zarzut skargi jakoby doszło do naruszenia przepisu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że wnioskująca o wznowienie postępowania spółka A posiada interes prawny, uzasadniający przyznanie jej statusu strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji na nieruchomości o nr ewid. "[...]", obręb A w A przy ul. A. Odnosząc się do wadliwego ustalenia kręgu stron ustalonych przez organ I instancji, a więc do naruszenia przez ten organ art. 28 k.p.a., stwierdzić należy przede wszystkim, iż naruszenie tego przepisu, uzasadniające zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a., można oceniać głównie w odniesieniu do art. 10 k.p.a., który zobowiązuje organy administracji publicznej do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. W sytuacji, gdyby okazało się, że w postępowaniu przed organem I instancji nie brały udziału osoby, którym przysługiwał przymiot strony, uzasadnione jest zasadniczo uchylenie decyzji tego organu i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpoznania w celu zapewnienia tym podmiotom udziału w postępowaniu. Dlatego też zupełnie bezzasadny jest zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia wspomnianego przepisu art. 138 § 2 k.p.a. Nie zasługują na aprobatę również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów procesowych w postaci art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w związku z art. 149 § 2 k.p.a. polegające na zaniechaniu przez organ II instancji dokonania wszechstronnej i dokładnej oceny okoliczności niniejszej sprawy oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez brak rzetelnego i przekonywującego wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Analiza dokonana przez Wojewodę doprowadziła do podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia, choć w ocenie Sądu nie wszystkie motywy i konkluzje zaprezentowane przez wojewodę w uzasadnieniu decyzji zasługują na aprobatę. Przede wszystkim nie można zgodzić się z organem odwoławczym, że fakt pozbawienia strony, w wyniku realizacji przedmiotowej inwestycji, możliwości korzystania z wody i kanalizacji sanitarnej, nie stanowi naruszenia interesów osób trzecich, występujących w obszarze oddziaływania inwestycji. W ocenie wojewody fakt ten dowodzi jedynie ingerencji w interes faktyczny takich osób. Nie można zgodzić się z takim twierdzeniem. Pamiętać należy bowiem, że kategoria interesu prawnego w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać - nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych (vide wyrok tutejszego sądu w sprawie II SA/Bk 546/12, CBOSA). Trafnie ujął tę kwestię Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie II OSK 644/10, gdy wskazał, że właściciel działki znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji winien mieć możliwość sprawdzenia, czy faktycznie ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową działki zostaną zachowane oraz czy jego prawa nie zostaną naruszone dopuszczeniem do realizacji inwestycji (wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., II OSK 644/10 oraz z dnia 22 kwietnia 2009 r., II OSK 370/09, CBOSA). Skarżący zarzucił jeszcze art. 149 § 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania w jego całokształcie wynikającym z treści art. 35 ust. 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, podczas gdy treść ww. przepisu w sposób nie pozostawiający wątpliwości stanowi, iż postępowanie zainicjowane postanowieniem o wznowieniu jest prowadzone wyłącznie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W kontekście przywołanego zarzutu zwrócić należy uwagę, że wojewoda podniósł, iż przedmiotowa inwestycja została zaprojektowana niezgodnie z ustaleniami zawartymi w decyzji Prezydenta z dnia "[...]", dotyczącymi warunków i wymagań kształtowania ładu przestrzennego. Decyzja Prezydenta z dnia "[...]" o warunkach zabudowy ustaliła linię zabudowy jako istniejącą - bez zmian - jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy w odniesieniu do ul. A. Stwierdzenie to jednak w ocenie Sądu pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i pozwala organowi instancji odnieść się do niego. Jeśli organ I instancji potwierdzi wnioski wojewody to jego sugestia dotycząca wdrożenia procedury naprawczej określonej w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego okaże się zasadna. Weryfikacja tego należy jednak do organu I instancji w toku ponownego rozpoznania sprawy. Zasadność zatem zarzutu dotyczącego naruszenia w zaskarżonej decyzji przepisu art. 149 § 2 k.p.a., jest przedwczesna, a przede wszystkim nie ma wpływu na istotę i zgodność z prawem kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło