III SA/Kr 1369/15
WyrokWSA w Krakowie2016-03-22
Skład orzekający: Halina Jakubiec, Dorota Dąbek, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać korekty powierzchni działki ewidencyjnej w ramach modernizacji operatu, jeśli strony nie zgadzają się co do przebiegu granicy?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania sporów granicznych, a jedynie do rejestrowania zmian. Powierzchnia działki jest funkcją przebiegu granic, a nie odwrotnie. W przypadku braku zgodności stron co do przebiegu granicy, spór ten powinien być rozstrzygnięty w postępowaniu rozgraniczeniowym przed sądem powszechnym lub w drodze ugody. Dopiero prawomocne orzeczenie sądowe lub ostateczna decyzja administracyjna mogą stanowić podstawę do aktualizacji operatu ewidencyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła zarzuty do danych objętych modernizacją operatu ewidencji gruntów i budynków, kwestionując zmniejszenie powierzchni swojej działki ewidencyjnej oraz przebieg granicy z sąsiednią działką. Organ pierwszej instancji odrzucił zarzuty, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2016 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala.
Zaskarżoną decyzją z dnia 19 sierpnia 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 7 b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. nr [...], [...] orzekającą o odrzuceniu zarzutów wniesionych przez M. O. (dalej skarżąca) do danych objętych modernizacją operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] jednostka ewidencyjna K – Ś dotyczących powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0513 ha objętej księga wieczystą [...] oraz przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i [...] zgodnie z operatem technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 26 stycznia 2015 r.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Na podstawie art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego przeprowadzona została modernizacja operatu ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] jednostka ewidencyjna K – Ś. Operat techniczny z tej modernizacji został wpisany do ewidencji materiałów zasobu, identyfikator ewidencyjny [...] z dnia 5 września 2014 r. Operatem tym działka nr [...] o pow. 0,0523 ha bez zmiany jej oznaczenia i przebiegu granic zmieniła powierzchnię na 0,0513 ha.
W okresie od 22 września 2014 r. do 10 października 2014 r. operat opisowo – kartograficzny ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego nr [...], położonego w jednostce ewidencyjnej Ś, był wyłożony w lokalu Urzędu Miasta w Wydziale Geodezyjnym, o czym skarżąca została zawiadomiona.
Po upływie wskazanego wyżej terminu, w dniu 1 listopada 2014 r. projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków. Informacja została ogłoszona w Dz. Urz. Woj. z dnia 13 kwietnia 2013 r., poz. 2283.
Skarżąca pismem z dnia 2 lutego 2015 r. (data wpływu do organu w dniu 4 lutego 2015 r.) złożyła zarzuty do ww. modernizacji dotyczące powierzchni działki nr [...] oraz przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] a [...]. W szczególności zarzuciła, że wskutek dokonanej modernizacja działka nr [...] zmniejszyła się bez uzasadnionej przyczyny z 569 m 2 do 513 m 2 .
Po rozpoznaniu zarzutów skarżącej, Prezydent Miasta wydał w dniu [...] 2015 r. w I instancji decyzję nr [...] orzekającą o odrzuceniu zarzutów wniesionych przez skarżącą do danych objętych modernizacją operatu ewidencji gruntów budynków dla obrębu [...] jednostka ewidencyjna K – Ś, dotyczących powierzchni działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,0513 ha objętej księgą wieczystą [...] oraz przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i [...], zgodnie z operatem technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z dnia 26 stycznia 2015 r.
Organ zgromadził materiał dowodowy dotyczący przedmiotowej działki w postaci operatów technicznych: założenia ewidencji gruntów i budynków nr [...], modernizacji ewidencji gruntów i budynków nr [...], wyznaczenia punktów granicznych – [...], podziału działki nr [...] KERG [...], obecnej modernizacji ewidencji gruntów i budynków nr [...] oraz operat techniczny sporządzony na skutek złożonych zarzutów do zmodernizowanego operatu ewidencji gruntów i budynków, w tym do działki nr [...] - nr operatu [...] etap 8 z 26 stycznia 2015 r., sporządzony przez geodetę uprawnionego mgr inż. J. K.
Następnie, dokonując oceny i analizy wiarygodności materiałów dowodowych wykorzystanych do określenia numerycznego opisu przebiegu granic i powierzchni działki nr [...], podniósł, że operatem obecnej modernizacji nr [...] wykonano pomiar wszystkich szczegółów sytuacyjnych, w oparciu, o które skorygowano granice działek z mapy numerycznej zgodnie z opisem tych granic w dokumentacji ustalenia granic w poprzedniej modernizacji [...]. Organ wskazał, że granica działki nr [...] na linii z działkami nr [...] i [...] przecina budynek mieszkalny. W związku z tym skorygowano tą granicą według ostatniego spokojnego posiadania po przyziemiu budynku uwzględniając jego ocieplenie. Zaznaczono, że strony obecne przy ustaleniu w dniu 28 lipca 2014 r. nie kwestionowały tak ustalonej granicy, jednak nie podpisały protokołu. Dalej organ wskazał, że pozostałe granice działki [...] przyjęto z ich ustalenia dokonanych operatami technicznymi [...] i [...]. W oparciu o opisany powyżej przebieg granic działki nr [...] obliczono jej powierzchnię, która wyniosła 0,0513 ha. Na skutek wniesionych zarzutów przez skarżącą, co do powierzchni i przebiegu granicy działki [...] na odcinku graniczącym z działką [...], w ramach operatu technicznego nr [...] z 26 stycznia 2015 r. w terenie wyznaczono punkty graniczne pochodzące z operatu technicznego nr [...] i [...].
W konkluzji organ stwierdził, że zebrane i przeanalizowane w tej sprawie dokumenty, tj. wykazy zmian gruntowych dla działki nr [...] oraz działki nr [...], mapy katastralne b. gm. kat. C i D oraz wykazane wyżej opracowania nie potwierdzają zmiany przebiegu granicy w sposób proponowany przez skarżącą. Organ wskazał, że działka ewidencyjna [...] położona w obrębie [...], j. ewid. K - Ś ma ujawnioną powierzchnię 0,0513 ha zgodnie ze sporządzoną dokumentacją geodezyjną modernizacji obrębu [...], j. ewid. K - Ś. Przebieg linii granicznych działki nr [...] wyznaczają współrzędne punktów nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Organ zaznaczył, że źródłem danych o położeniu punktów (ZRD) wymienionych wyżej punktów jest geodezyjny pomiar terenowy wykonany w związku ustaleniem granic (wartość atrybutu l), co jest podstawą do obliczenia powierzchni działki.
Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji organu I instancji.
W odwołaniu zawarła wnioski o uznanie, że działka nr [...] ma powierzchnię 0,0569 ha i o ustalenie granicy między działkami [...] i [...] tak, by powierzchnia działki [...] wynosiła 0,0569 ha. Do odwołania załączyła kopię zawiadomienia Przedsiębiorstwa Geodezyjnego (prowadzącego wówczas państwowy zasób) o zmianie stanu posiadania gruntów z 18 października 1982 r. znak: [...]. Wnioski poparła stwierdzeniami, że we fragmencie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w którym stwierdza się, iż operatem założenia ewidencji gruntów i budynków [...] parcele katastralne l. kat. [...] o pow. 0,0380 ha i l. kat. [...] o pow. 0,0189 ha utworzyły działkę nr [...] o pow. 0,0520 ha obr. [...] j. ewid. K - Ś znajduje się błąd rachunkowy. Wyjaśniła powody tego rodzaju przekonania, podnosząc, że skoro działkę nr [...] utworzyły parcele l. kat. [...] o pow. 0,0380 ha i parcela l. kat. [...] o pow. 0,0189 ha (suma 0,0569 ha), to powierzchnia działki nr [...] nie może wynosić 0,0520ha. Wyraziła przypuszczenie, że brakujące 0,0056 ha zostało przydzielone działce [...].
Opisaną na wstępie decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. nr [...], [...].
W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił na wstępie zasady przeprowadzenia modernizacji ewidencji gruntów i budynków, wskazując, że Starosta, na którym ciąży obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności na podstawie art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. Na gruncie tej ustawy, w trakcie modernizacji każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych. Następnie, gdy projekt operatu opisowo - kartograficznego staje się operatem ewidencji gruntów i budynków każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo - kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, może zgłosić zarzuty do tych danych.
Organ, odnosząc się do złożonego przez skarżącą pisma z dnia 2 lutego 2015 r. stwierdził, że pomimo, iż pismo zostało wniesione przed dniem ogłoszenia w dzienniku urzędowym informacji Prezydenta Miasta (o której stanowi art. 24a ust. 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego), to należało je uznać za zarzuty złożone w trybie art. 24 ust. 9 cytowanej wyżej ustawy.
Podzielając ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji wskazano, że w operacie obecnej modernizacji nr [...] z dnia 5 września 2014 r. wykonano pomiar wszystkich szczegółów sytuacyjnych, w oparciu o które skorygowano granice działek z mapy numerycznej zgodnie z opisem tych granic w dokumentacji ustalenia granic w poprzedniej modernizacji [...]. Z protokołu ustalenia granic działek z 17 stycznia 1997 r. wynika, że dla działki nr [...] ustalono iż "granica od strony wschodniej biegnie po murze, a nie po ogrodzeniu, a dalej po istniejącej zabudowie" na co skarżąca wówczas wyraziła zgodę, składając swój podpis do protokołu granicznego. Ustalone położenie punktów granicznych, określające przebieg granic działki nr [...] pomierzono na osnowę geodezyjną i analitycznie ze współrzędnych obliczono jej powierzchnię, w wyniku czego działka zmieniła oznaczenie na [...] i otrzymała pow. 0,0523 ha. Działka nr [...] o pow. 0,0523 ha została ujawniona w operacie ewidencji gruntów i budynków nr [...] i w księdze wieczystej nr [...].
Organ wyjaśnił, że celem przeprowadzonej obecnej modernizacji nr [...] było uzupełnienie baz danych ewidencyjnych i utworzenie pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych zgodnych z obowiązującymi przepisami.
Odnosząc się do treści zarzutu skarżącej organ podniósł, że w operacie technicznym nr [...] etap 8 z 26 stycznia 2015 r. dokonano analizy istniejącej dokumentacji dotyczącej między innymi przebiegu granic i powierzchni działki nr [...] tj. założenia ewidencji gruntów i budynków nr [...], modernizacji ewidencji gruntów i budynków nr [...], wyznaczenia punktów granicznych [...], podziału działki nr [...] na działki: [...] KERG [....], obecnej modernizacji ewidencji gruntów i budynków nr [...]. W sprawozdaniu technicznym wykonawca tych prac geodeta uprawniony mgr inż. J. K. stwierdził, że na kwestionowanej granicy przez skarżącą "współrzędne punktów granicznych w operatach [...], [...] i [...] są takie same natomiast różny jest opis tych granic" w protokołach granicznych. Z tego też względu uznano za zasadne ustalenie kwestionowanej granicy w trybie § 37 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Przed ustaleniem w terenie ze stronami wyznaczono i zamarkowano punkty graniczne na podstawie współrzędnych z operatów technicznych nr [...] i [...]. Ogrodzenie przebiegające wzdłuż przedmiotowej granicy jest zniszczone. W sporządzonym protokole ustalenia przebiegu granic działek do celów ewidencji gruntów i budynków z 28 listopada 2014 r. wyznaczona granica ewidencyjna na odcinku graniczącym z działką nr [...], opisana jest na szkicu nr l punktami granicznymi nr: [...] i [...] została uznana przez administratora i zarządcę działki nr [...]. Organ zaznaczył, że właścicielka działki nr [...], czyli skarżąca, nie uznała tak wskazanej granicy ewidencyjnej twierdząc, że powinna przebiegać 5 m w głąb działki nr [...], gdyż tak przebiegała granica według stanu katastralnego.
Organ w tym miejscu odwołał się do § 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, stanowiącego, że ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych.
Strony jednak złożyły w dniu 28 listopada 2014 r. w protokole rozbieżne oświadczenia co do przebiegu granicy (§ 39 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków), brak było również spokojnego stanu posiadania ( § 39 ust. 2 ww. rozporządzenia), stąd też należy uznać zdaniem organu, że geodeta uprawniony mgr inż. J. K. prawidłowo ustalił granicę między działką nr [...] a działką nr [...] w trybie ( § 39 ust. 3 ww. rozporządzenia) na podstawie materiałów zasobu, tj. zgodnie ze współrzędnymi punktów granicznych z operatów technicznych nr: [...]. [...]. [...], oznaczonych na szkicu nr l punktami nr : [...] i [...]. Operatem technicznym nr [...] wyznaczono przebieg granic na podstawie danych ewidencji gruntów działki nr [...] między innymi z działką nr [...]. Natomiast operatem technicznym nr [...] podzielono działkę [...] na działki [...] – [...], działka nr [...] graniczy z działką nr [...] na odcinku opisanym punktami granicznymi nr [...] ( istniejąca rurka metalowa i nr [...] (istniejący granicznik betonowy ) oraz sporządzono protokół z czynności przyjęcia przebiegu granic nieruchomości. Organ przy tym zaznaczył, że skarżąca, pomimo prawidłowego zawiadomienia nie była obecna w terenie przy wyznaczeniu punktów granicznych a także nie brała udziału w czynnościach przyjęcia przebiegu granic.
Organ wyjaśnił ponadto, że wykonawca w operacie technicznym nr [...] etap 8 z 26 stycznia 2015 r. dokonał wnikliwej analizy położenia punktów granicznych odkreślających przebieg pozostałych granic działki nr [...] graniczącej z działkami nr [...], [...], [...], [...] - ( droga stanowiąca ulicę S ) w odniesieniu do przebiegu parcel katastralnych 1. kat. [...] i 1. kat. [...]. Tym samym dokonał weryfikacji obliczenia powierzchni działki nr [...] wynoszącej 0,0513 ha, wynikającej z przebiegu tych granic opisanych punktami granicznymi nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Wykazał tym samym, że powierzchnia 0,0513 ha działki [...] w zmodernizowanym operacie jest prawidłowa.
Organ, podsumowując, wypowiedział się, że operat techniczny przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 26 stycznia 2015 r. identyfikator ewidencyjny [...] określający między innymi dane ewidencyjne dla działki nr [...] o pow. 0,0513 ha położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna K - Ś spełnia wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych i nie wymaga ich uzupełnienia.
Odnosząc się ściśle do zarzutów odwołania, organ wskazał, że kwestionowany przebieg granic ustalony operatem technicznym nr [...] etap 8 z dnia 26 stycznia 2015 r. w trybie § 39 ust. 3 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków został przyjęty według materiałów zasobu, tj. zgodnie ze współrzędnymi punktów granicznych z operatów technicznych nr: [...], [...], [...], oznaczonych na szkicu nr 1 punktami nr: [...] i [...]. Skarżąca w ustaleniu przebiegu granic działki nr [...] w poprzedniej modernizacji [...] brała czynny udział i wyraziła zgodę na ustalony przebieg granic, co potwierdza złożony jej podpis w protokole ustalenia granic działek z 17 stycznia 1997 r. Wówczas położenie punktów granicznych określających przebieg granic działki nr [...] zostało wskazane przez strony i zamierzone na osnowę geodezyjną. Organ zaznaczył, że przebieg tych granic nie uległ zmianie, w obecnych pracach modernizacyjnych jedynie został w wyniku pomiaru zmodyfikowany, na odcinku graniczącym z działkami nr [...] i [....] poprzez uznanie spokojnego stanu posiadania po przyziemiu budynków uwzględniając ich ocieplenie ( szkic graniczny nr 1 z 28 stanowiący integralną część protokołu granicznego z 28.07.2014 r. - nr [...] z 5.09.2014 r. ).
Organ wypowiedział się, że wyliczenia skarżącej co do powierzchni działki nr [...] nie mają oparcia w materiale dowodowym i obowiązujących przepisach. Wyjaśnił, że powierzchnia jest funkcją granic, czyli bezpośrednio wynika z ich numerycznego opisu przebiegu granic a nie odwrotnie (§ 61, 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Operatem założenia ewidencji [...] utworzonej działce nr [...] o pow. 0,0520 ha przyporządkowano parcele katastralne l. kat. [...] o pow. 0,0380 ha i l. kat [...] o pow. 0,0189 ha (łączna powierzchnia 0,0569 ha). W ramach prac modernizacyjnych, w systemie informatycznym porównano przebieg granic działki nr [...] z przebiegiem parcel katastralnych l. kat [...] i [...]. Stwierdzono ich niezgodność na odcinku działki [...] graniczącej z ulicą S, dlatego parcelę l. kat. [...] o pow. 0,0189 ha objętą księgą wieczystą nr [...] podzielono granicą ewidencyjną na parcele l. kat. [...] o pow. 0,0160 ha wchodzącą w skład działki nr [...] i parcelę l. kat. [...] o pow. 0,0029 ha, dla której w ulicy wyodrębniono nową działkę nr [...] objętą KW [...]. Wykonawca operatu technicznego nr [...] etap 8 z 26 stycznia 2015 r. tą kwestię dla działki nr [...] przedstawił informatycznie w skali 1 : 1000 na szkicu badań hipotecznych.
Organ podniósł na kanwie powyższego, że przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego wyraźnie odróżniają regulacje powiązane z ewidencją gruntów i budynków ( art. 20-26 ) od problematyki rozgraniczenia nieruchomości ( art. 29-39 ). Ewidencja gruntów i budynków, pełniąc funkcje informacyjno - techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani też nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie aktualne stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. W postępowaniu ewidencyjnym nie ustala się zasięgu własności nieruchomości, a jedynie odtwarza ustalony wcześniej przebieg granic dla nieruchomości na podstawie materiałów źródłowych. Rozgraniczenie nieruchomości służy natomiast ustaleniu przebiegu granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzeniu odpowiednich dokumentów. Według § 36 rozporządzenia regułą jest, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, zaewidencjonowanej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, sporządzonej w wymienionych postępowaniach sądowych i administracyjnych, kończących się wydaniem prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej. Danymi ewidencyjnymi dotyczącymi działki ewidencyjnej są między innymi: numer działki stanowiący część składową identyfikatora działki ewidencyjnej, numeryczny opis granic działki ewidencyjnej. Numerycznego opisu granic działki ewidencyjnej dokonuje się za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych.
Podsumowano, że w niniejszej sprawie dane ewidencyjne wykazane w obowiązującym operacie ewidencji gruntów i budynków określające przebieg granicy działki nr [...] oraz jej powierzchnię 0,0513 ha, zweryfikowane operatem technicznym nr [...] etap 8 z 26 stycznia 2015 r. w pełni spełniają wymagania rozporządzenia w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych, i z tego powodu brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania strony.
Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję, w której ponowiła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie stwierdził w wyniku przeprowadzonej kontroli co do zgodności z prawem, by w wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzjach - zaskarżonej, jak poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, tkwiły kwalifikowane wady skutkujące stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania administracyjnego. Nie dopatrzył się też takich naruszeń przez orzekające organy przepisów postępowania i prawa materialnego, które skutkowałyby uchyleniem podjętych przez nie rozstrzygnięć.
Zgodnie z art. art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych.
W myśl ust. 2 art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postepowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, o czym informuje przez wywieszenie informacji na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego, jak to stanowi ust. 3 art. 24a. Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Po etapie informacji o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz o trybie związanego z tym postępowania, Starosta, zgodnie z przepisem art. 24a ust. 4 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wykłada na okres 15-tu dni roboczych do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego, projekt operatu opisowo-kartograficznego. Wyłożenie do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji, stosownie do przepisu art. 24a ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego winno być poprzedzone wywieszeniem na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa i właściwego urzędu gminy na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, informacji o terminie i miejscu wyłożenia projektu, a także ogłoszeniem tej informacji w prasie o zasięgu krajowym.
Zgodnie z przepisem art. 24a ust. 6 każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych.
Stosownie do art. 24a ust. 7 Prawa geodezyjnego i kartograficznego sposobem załatwienia uwag złożonych do projektu w czasie jego wyłożenia, nie jest decyzja administracyjna, lecz informacja o sposobie rozpatrzenia uwag zgłoszonych do projektu, udzielona przez upoważnionego pracownika starostwa powiatowego, posiadającego uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2 ustawy. Rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odrzuceniu uwag następuje przy udziale wykonawcy prac geodezyjnych, kartograficznych lub taksacyjnych związanych z projektem operatu ewidencyjnego modernizacji. Upoważniony pracownik w protokole sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia.
Ustawa nie określa żadnego terminu do rozpatrzenia uwag zgłoszonych w trybie art. 24a ust. 6.
W przepisie art. 24a ust. 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego ustawa stanowi, że po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4 (tj. wyłożenia projektu na okres 15 dni roboczych), projekt operatu opisowo-kartograficznego staje się operatem gruntów i budynków, a informację o tym Starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa. Wzajemna relacja przepisów art. 24a ust. 6 i ust. 8 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wskazuje zatem, że projekt operatu opisowo-kartograficznego z mocy prawa staje się operatem opisowo-kartograficznym, z chwilą upływu terminu na jaki projekt był wyłożony. Ewentualne uwagi do projektu złożone w trybie art. 24a ust. 6 oraz sposób i termin ich załatwienia nie mają wpływu na bieg terminu, po upływie którego projekt staje się z mocy prawa obowiązującym operatem ewidencji gruntów.
Zgodnie z przepisami art. 24a ust. 9 i 10 Prawa geodezyjnego i kartograficznego środkiem prawnym służącym do kwestionowania danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo kartograficznym, przez osoby, których interesu prawnego dotyczą te dane, są zarzuty. O uwzględnieniu lub odrzuceniu tych zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (ust. 10 art. 24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego).
W myśl art. 24a ust. 12 Prawa geodezyjnego i kartograficznego zarzuty zgłoszone po upływie terminu określonego w ust. 9, tj. po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o tym, że projekt operatu stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, traktowane są jako wnioski o zmianę danych objętych ewidencją.
W zależności więc od etapu prac modernizacji ewidencji gruntów ustawa przewiduje różne środki; uwagi do projektu, zarzuty do operatu, oraz wnioski o zmianę danych ewidencji.
Sąd w pełni więc podziela stanowisko, wypowiedziane w wyroku tut. Sądu z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt III SAB/Kr 30/07, które nadal pozostaje aktualne, "(...) że za nieuzasadnione należy uznać stanowisko (...), że początkową datą powstania uprawnienia do złożenia zarzutów od projektu operatu, jest dzień ogłoszenia przez starostę informacji o tym, że stał się operatem w dzienniku urzędowym województwa. Użyte w przepisie art. 24a ust. 9 ustawy sformułowanie, że każdy .... może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8 (tj. o tym, iż projekt stał się operatem), zgłaszać zarzuty do tych danych nie wyłącza skutecznego wniesienia zarzutów do operatu, o których uwzględnieniu lub odrzuceniu starosta rozstrzyga decyzją, przed obwieszczeniem powyższej informacji. Przewidziany art. 24a ust. 9 termin 30 dni do wniesienia zarzutów od operatu, ma charakter terminu końcowego, po upływie którego złożone zarzuty traktowane są już jako wnioski o zmianę danych."
Skoro w rozpatrywanej sprawie skarżąca zgłosiła pismem z dnia 2 lutego 2015 r. (data wpływu 4 lutego 2015 r.) zarzuty, a więc po tym jak projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków (tj. po 1 listopada 2014 r.), a przed ogłoszeniem tej informacji w Dzienniku Urzędowym Województwa, bo przed 13 kwietnia 2015 r., to trafnie wskazały organy, że zastrzeżenia skarżącej, zawarte w ww. piśmie należało traktować jako zarzuty, o których mowa w art. 24a ust. 9 i 10 Prawa geodezyjnego i kartograficznego.
Podlegały więc one merytorycznej ocenie przez organy geodezyjne.
W odniesieniu do tej kwestii, wskazać należy, że zgodnie z § 55 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków), modernizacja ewidencji w celu: uzupełnienia bazy danych ewidencyjnych i utworzenia pełnego zakresu zbiorów danych ewidencyjnych; modyfikacji istniejących danych ewidencyjnych do wymagań określonych w rozporządzeniu, to zespół działań technicznych, organizacyjnych i administracyjnych podejmowanych przez starostę. Działania te, stosownie do § 56 pkt 2 ww. rozporządzenia, wykonuje się: 1) w sposób ciągły, w ramach bieżącej aktualizacji operatu ewidencyjnego na zasadach i w trybie, o których mowa w § 45-49; 2) kompleksowo, na zasadach i w trybie określonych przepisami rozdziału 2, z zastrzeżeniem § 82.
Zgodnie z przepisami rozdziału 2 "Zakładanie ewidencji gruntów i budynków" źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są: 1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, 2) wyniki pomiarów fotogrametrycznych, 3) wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych, 4) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach, prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów przez: sądy, organy administracji publicznej oraz państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, 5) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne, 6) dane zawarte w dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 7) wyniki oględzin (§ 35 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków).
Stosownie do § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym, 2) w celu podziału nieruchomości, 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów, 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości, 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków.
Z analizy tych regulacji wynika, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykonuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszego przypadku podkreślić należy, że z materiałów dowodowych zebranych przez organy w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, wynika, że przebieg granicy działki nr [...] od strony działki nr [...] przyjęto z poprzedniej modernizacji, a który to przebieg nie był kwestionowany wówczas przez skarżącą, gdyż w protokole z dnia 17 stycznia 1997 r. z ustalenia przebiegu granic, widnieje - pod oświadczeniem, że przebieg granic został ustalony w obecności stron i że nie zgłaszają oni zastrzeżeń – podpis: "M. O.". Wówczas ustalone położenie punktów granicznych, określające przebieg granicy działki nr [...], pomierzono na osnowę geodezyjną i analitycznie, ze współrzędnych, pomierzono też powierzchnię tej działki.
Przebieg tych granic nie uległ zmianie. W obecnych pracach modernizacyjnych przebieg granic działki nr [...] został jedynie zmodyfikowany w wyniku pomiarów na odcinku granicy tej działki z działkami nr [...] i nr [...] do ostatniego stanu spokojnego posiadania po przyziemiu budynków, uwzględniając ich ocieplenie (vide: szkic graniczny nr 1 z 28, stanowiący integralną część protokołu granicznego z dnia 28 lipca 2014 r. – nr [...] z dnia 5 września 2014 r.), gdyż w protokole z dnia 28 listopada 2014 r. ustalenia przebiegu granic w ramach przedmiotowej modernizacji strony złożyły rozbieżne oświadczenia co do przebiegu granic. W takim wypadku zastosowanie miał, § 39 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, co zasadnie podniosły organy. Prawidłowo więc uprawniony geodeta w tym trybie, na podstawie materiałów zasobu, na podstawie punktów granicznych z operatów technicznych nr [...], [...], [...] oznaczonych na szkicu nr 1 punktami nr [...] i [...], ustalił przebieg granicy między działką nr [...] a działką nr [...], natomiast przebieg granicy działki nr [...] na linii z działkami nr [...] i nr [...] ustalił według ostatniego stanu posiadania.
Skoro skarżąca kwestionuje przebieg granic działki nr [...] na odcinku z działką nr [...], twierdząc, że powinna być ona przesunięta 5m w głąb działki nr [...] oraz jej powierzchnię, to mamy do czynienia z sporem granicznym, a w świetle regulacji przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia wykonawczego do tej ustawy (rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków), rozwiązanie tego sporu leży w gestii stron bądź w drodze ugody pomiędzy stronami, bądź w postępowaniu rozgraniczeniowym przed sądem powszechnym, a nie przed organami geodezyjnymi, które jedynie mają za zadanie rejestrować zmiany, a nie ustalać zasięg prawa własności i dokonywać ustaleń w tym zakresie, jak trafie podkreśliły organy. Odmienne stanowisko w tej kwestii kłóci się bowiem z charakterem postępowania ewidencyjnego jako postępowania rejestrowego.
Mając powyższe na uwadze, skoro pole powierzchni działki jest funkcją przebiegu granic, a nie odwrotnie, to w żadnej mierze nie mogły być uznane za zasadne argumenty skarżącej, w szczególności te dotyczące przebiegu granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Spór w tej kwestii, jak już wyżej podkreślono, nie może być rozwiązany przed organami geodezyjnymi, lecz w drodze ugody między stronami lub w postępowaniu rozgraniczeniowym przed sądem powszechnym. Jeżeli skarżąca w dalszym ciągu twierdzi, że przebieg granic przedmiotowej działki jest inny, to powinna to wykazać stosownymi dokumentami, o których mowa w § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Dopiero w oparciu o tego rodzaju dokumenty organ geodezyjny będzie mógł dokonać ewentualnej aktualizacji operatu ewidencyjnego.
W ocenie więc Sądu organy nie naruszyły więc ani przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego w sposób, który skutkowałby uchyleniem kontrolowanych decyzji.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło